Dalyan (Muğla viloyati)

Dalyan — Turkiyaning janubi-gʻarbiy sohilidagi Marmaris va Fethiye tumanlari oʻrtasida joylashgan Mugʻla viloyatiga qarashli shaharcha. Shahar mustaqil munitsipalitet boʻlib, Ortaca tumani tarkibiga kiradi.

Dalyan 1987-yilda yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan dengiz toshbaqalarining koʻpayish joyi boʻlgan Iztuzu plyajida hashamatli mehmonxona qurish masalalari sababli xalqaro eʼtiborga tushgan. Bu voqea Devid Bellami, Iyun Xaimoff, Piter Gyunter, Nergis Yazgan, Lili Venizelos va Keyt Korbett kabi tabiatni muhofaza qiluvchilarning sharofati bilan xalqaro eʼtirozlarni keltirib chiqardi. Qurilish loyihasi shahzoda Filipp moratoriyga chaqirganidan keyin vaqtincha toʻxtatildi va 1988-yilda plyaj va uning ichki qismi qoʻriqlanadigan hudud deb eʼlon qilindi, yaʼni Köyceğiz-Dalyan maxsus atrof-muhitni muhofaza qilish hududi.

 Etimologiyasi 
Dalyan turkchada „baliq ovlash“ degan maʼnoni anglatadi. Bass, Mullet va Seabream dengizdan yuqori oqim boʻylab, mintaqaning yana bir yirik shahri Köyceğiz joylashgan. Bu hududda Köyceğiz ko‘li joylashgan. Baliqlar u yerda tuxum qo‘yadi, dengizga qaytganida esa „dalyanlarda“ tutiladi. Turkcha etimologik lugʻat Nişanyan Sözlük maʼlumotlariga koʻra, dalyan (ta aliana) yunoncha „baliq ovlash“ degan maʼnoni anglatuvchi aliia (alieia) soʻzidan olingan. 

 Iqtisodiyoti 
Dalyan atrofidagi hudud sayyohlik maskani sifatida jozibadorligidan tashqari, unumdorligi yuqori qishloq xoʻjaligi zonasidir. Ilgari paxta intensiv ekilgan boʻlsa, hozir asosan anor oʻrnini egalladi. Köyceğiz atrofida koʻplab boshqa mevalar (sitrus mevalar) va sabzavotlar yetishtiriladi.

 Turizmi 
Daryoning qoyalari tepasida eramizdan avvalgi 400-yillarda toshdan oʻyilgan Likiya qabrlarining fasadlari joylashgan ().

Dalyanning janubida, Oʻrta yer dengizi sohilida joylashgan Iztuzu plyaji xuddi shu nomdagi qishloq yaqinida quyosh botishini kuzatish va suzish uchun mo‘ljallangan mashhur joy. Plyajga muntazam qayiq va mikroavtobus (dolmush) xizmatlari mavjud. 2011-yilda Dalyan va Iztuzu plyaji Gollandiyaning Zoover taʼtilni baholash sayti tomonidan Yevropaning eng yaxshi plyaji deb eʼlon qilinganDalyan heeft beste stranden, De Stentor, 06-07-2011.

 Toshbaqalarni saqlash 
Plyaj taxminan 45 million yil davomida mavjud boʻlgan yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan Caretta caretta (Logerhead dengiz toshbaqasi) bilan mashhur. Xalqaro hayvonlarni himoya qilish tashkilotlari Turkiyadagi toshbaqalarning uyalarini kuzatadi va himoya qiladi. Plyaj toshbaqalar tuxum qoʻyadigan va baliqlar dengizga chiqadigan davrda (maydan oktyabrgacha) soat 20:00 dan 8:00 gacha yopiladi. 

 Yana qarang 

 List of cities founded by Alexander the Great

 Manbalar 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Muğla viloyati mahallalari