Frederick Marshman Bailey

Frederick Marshman Bailey () (1882-yil 3-fevral – 1967-yil 17-aprel) – ingliz josusi, sayohatchisi, botanigi va zoologi. Bailey 1918–1920-yillarda Markaziy Osiyoda josuslik qilgan. Mintaqaga Hindiston va Qashqar orqali Toshkentga kelgan diplomatik missiyaga rahbarlik qilgan. U yerdagi sarguzashtlari haqida „Mission to Tashkent“ kitobini yozgan. Diplomatlar safida kapitan Blacker va Angliyaning Qashqardagi konsuli George Macartney ham boʻlgan. Bailey pirovardida avstriyalik urush asiri oʻlaroq yashirinib, Buxoro orqali Eronga qochib ketgan.

Sovet manbalarida hamda mustaqil Oʻzbekistonda chiqqan manbalarda, jumladan, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasida Bailey Toshkentda maxfiy „Turkiston harbiy tashkiloti“ bilan yaqin aloqada boʻlib, Toshkent, Samarqand, Fargʻonada sovetlarga qarshi qoʻzgʻolonlar uyushtirish, Fargʻona va Xorazmda milliy istiqlolchilik harakatini kuchaytirish rejalarini tuzishda qatnashgani, istiqlolchilarga Angliyaning Qashqardagi konsulxonasi orqali qurol-yarogʻ va boshqa yordam yetkazib berishda katta rol oʻynagani iddao qilingan. Bailey Markaziy Osiyodagi missiyasi haqidagi „Mission to Tashkent“ kitobida bu iddaolarni rad etib, boshdan kechirganlarini batafsil soʻzlab bergan. Jumladan, kitobda bolsheviklarni laqillatib, ularning maxfiy xizmatlariga qoʻshilganini hikoya qilgan. Shuningdek, Toshkentdagi AQSH konsuli Roger Tredwell bilan Oktyabr inqilobidan keyingi uchrashuvlari haqida haqida maʼlumot bergan. Kitob sovet davrida SSSRda man etilgan asarlar safida boʻlgan. 

 Manbalar