Alfa

Alfa (yun. alpha)

 yunon alifbosi birinchi harfi [A, a]ning nomi;
 moddaning muayyan holatini bildiruvchi soʻz boʻlagi (mas, alfa-temir);
 soʻzning alfa-zarrachalarga aloqadorligini biddiradigan qoʻshimchasi (mas, alfa-yemirilish). Kuchma maʼnoda: A. va omega – bosh va oxir; asos, mohiyat.
 Alfa (yemirilish) – YEMIRILISH (a-yemirilish, parchalanish) – oʻz-oʻzidan radioaktiv yemirilish jarayonida atom yadrolaridan a-zarralarning ajralib chiqishi.
 Asosiy holatdan alfa parchalanishi faqat etarlicha ogʻir yadrolarda, masalan, radiy-226 yoki uran-238 da kuzatiladi. Alfa radioaktiv yadrolar nuklidlar jadvalida atom raqami 52 (tellur) va massa soni taxminan 106-110 dan boshlanadi va atom raqami 82 dan katta va massa soni 200 dan katta boʻlsa, deyarli barcha nuklidlar alfa radioaktivdir, ammo ular boʻlishi mumkin. alfa yemirilishi va dominant boʻlmagan parchalanish rejimi. Tabiiy izotoplar orasida alfa radioaktivligi noyob yer elementlarining bir nechta nuklidlarida (neodimiy-144, samariy-147, samariy-148, evropiy-151, gadoliniy-152), shuningdek, bir nechta ogʻir metallar nuklidlarida (gafniy-174, volfram-180, osmiy-186, platina-190, vismut-209, toriy-232, uran-235, uran-238) va uran va toriyning qisqa muddatli parchalanish mahsulotlari.

 Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil