Mumbay

Mumbay (avvalgi nomi: Bombay) — Hindistonning sobiq poytaxti, hozirda Maharashtra shtatining markazi.

Bombay, Mumbay (Mumba maʼbudasi nomidan) — Hindistondagi shahar. Maharashtra shtatining maʼmuriy markazi (1960-yildan). Hindistonning gʻarbiy qirgʻogʻi yaqinidagi Bombay va ll.

Solsett orollarida joylashgan, koʻprik va koʻtarmalar bilan materikka tutashgan. Aholisi - 21.6 mln. kishi (2024).

 Tarixi 
Bombayni 1532-yilda Portugaliya mustamlakachilari bosib olgan. 1661-yildan Angliya ixtiyoriga oʻtdi. 1668-yildan inglizlarning OstIndiya kompaniyasi Bombayda harbiy va savdo bazalar qura boshladi. XIX asrda Hindistonning muhim iqtisodiy va ijtimoiy markaziga aylandi. Bombayda hindistonliklarning ingliz mustamlakachilariga qarshi siyosiy chiqishlari boʻlib oʻtgan (1908—1946). Bombay mamlakat shaharlari orasida aholisining soni boʻyicha birinchi, iqtisodiy va madaniy mavqei jihatidan ikkinchi oʻrinda. Shaharda turli dindagi har xil millat vakillari (marathlar, gujoratlar, sekxlar, balujlar, otashparast forelar) yashaydi.

 Iqtisodiyoti 
Bombay Hindistonning Arabiston dengizi sohilidagi eng katta porti. Bir yillik yuk ortib tushirish 30 mln tonna Bombayda yirik tovar, fond, paxta birjalari, milliy va chet el banklari, sugʻurta kompaniyalari joylashgan. Ichki va xalqaro aviatsiya yoʻllari bor. Mamlakatning asosiy eksport va importi Bombay orqali o'tadi. Chetga marganes va boshqa rudalar, paxta, ip gazlama, teri va charm, moyli oʻsimlik urugʻlari chiqariladi. Chetdan mashina va uskunalar, ko'mir, neft, gʻalla keltiriladi. Sanoati rivojlangan. Bombay mamlakatning asosiy sanoat xususan, toʻqimachilik sanoati markazlaridan biri (mamlakat ip gazlama sanoatining kariyb 3/4 qismi Bombayda), shuningdek bank moliya markazi; Bombayda neftni  qayta ishlash, mashinasozlik, yogʻochsozlik, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati tarmoqlari mavjud.

Bombay binolari yevropacha va hindcha uslub bilan asosan XIX-XX asrlarda qurilgan. Bombay orolidagi fort (qalʼa) shaharning shahristoni hisoblanadi. Bu yerda davlat muassasalari, banklar, universitet (18S7) va boshqa bor. Bombay markazida katta Kroford bozori (1871) joylashgan. Bombay yaqinida Tarapur AES bor.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 Havolalar 
 www.mcgm.gov.in  — Mumbay shahrining veb-sayti


Turkum:Maharashtra shaharlari