Irtish (tuman)

Irtish tumani — Pavlodar viloyatining shimoli-gʻarbiy tarafida, Irtish daryosining soʻng yoqasida joylashgan. Irtish Tumani 1928-yili tashkil etilgan. Tuman hududi 10,2 ming km², aholisi 19,459 kishi (2012). Tuman markazi — Irtish qishlogʻi

 Geografiyasi 
Tuman shimoliy tarafida Rossiyaning Omsk viloyati bilan, sharqida viloyatning Jelezin, Qashir tumanlari bilan, janubida Aqtoʻgʻay tumani bilan, gʻarbida Akmola viloyati bilan chegaradosh.

 Iqlimi 
Tuman iqlimi keskin kontinental. Bahor va kuz oylari oʻzgaruvchan, issiqdan sovuqqa almashib turuvchi harorati qisqadir. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18 °C-ga, iyulning — +20 °C-ga teng. Yogʻingarchilikning aksar qismi yoz oyiga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning yillik miqdori — 250—300 mm. Yil davomida boʻronlar ham boʻlib turadi.

 Aholisi 
Tuman aholisi 2012-yili 19,459 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining oʻrtacha zichligi 2012-yili 1 km² 1,9 kishidan toʻgʻri keldi.
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)
 qozoqlar — 11 326 kishi (58,2 %)
 ruslar — 4 742 kishi (24,37 %)
 ukrainlar — 1 528 kishi (7,85 %)
 olmonlar — 849 kishi (4,36 %)
 tatarlar — 197 kishi (1,01 %)
 beloruslar — 232 kishi (1,19 %)
 boshqalar — 585 kishi (3 %)
 Umumiy — 19 459 kishi (100,00 %)

 Hududiy boʻlinishi 
Tuman tarkibida 18 ta qishloq mavjud:
 Irtish
 Abay
 Agʻashoʻrin
 Amangeldi
 Qoʻsagʻash
 Qoʻskoʻl
 Qiziljar
 Lenin
 Shimoliy
 Seleti
 Toʻqti
 Uzunsuv

 Ijtimoiy soha 
 Taʼlim 
2012-yilgi oʻquv yilining boshida 4140 oʻquvchisi bor 31 ta davlat kundizgi umumiy bilim beruvchi maktablari, 269 nafar oʻquvchisi bor 1 kasbiy-texnik maktab faoliyat yuritmoqda.

 Tibbiyot 
Davolash mahkamalar soni — 35, shulardan kasalxona, poliklinika, silga qarshi kasalxonalar faoliyat yuritmoqda.

 Madaniyat 
Klublar soni-22, kutubxonalar soni-19, muzey-1. Ikkita tuman nashrlari mavhud, shularning bittasi davlat tilidagi „Ertis nuri“, ikkinchisi — rus tilidagi „Irtish“.

 Manbalar 

Turkum:Qozogʻiston tumanlari