Lebyaji (tuman)

Lebyaji tumani 1939-yili tashkil topgan, Pavlodar viloyatining janubiy-sharqida joylashgan va janubiy-sharqida rossiyaning Oltoy oʻlkasi bilan, shimolida Sherbaqti tumani bilan chegaradosh, gaʼrbda tuman chegarasi Irtish orqali oʻtadi. Tuman maydoni 806,1 ming km2. Pavlodar shahrigacha oraliq masofa 120 km.
Tuman markazi — Aqqu qishlogʻi.

 Geografik sharoiti 
Shimolida Pavlodar va Sherbaqti tumanlari bilan, sharqida — Oltoy oʻlkasi bilan, janubida — Sharqiy Qozogʻiston viloyati bilan, gʻarbida — May tumanlari bilan chegaradosh. Tuman hududidan Pavlodar — Semey avtomobil yoʻli oʻtadi.

 Iqlimi 
Tuman iqlimi jiddiy kontinentalli. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −17º-18 °C, iyulniki — +20º+21 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 250–300 mm tashkil qiladi.

 Aholisi 
Tuman aholisining milliy tarkibi (2010-yil 1-yannvar):
 qozoqlar — 11 306 kishi (80,9 %)
 ruslar — 1 582 kishi (11,32 %)
 ukrainlar — 215 kishi (1,54 %)
 olmonlar — 241 kishi (1,72 %)
 tatarlar — 200 kishi (1,43 %)
 chechenlar — 123 kishi (0,88 %)
 boshqirdlar — 59 kishi (0,42 %)
 beloruslar — 65 kishi (0,46 %)
 boshqalr — 181 kishi (1,29 %)
 Umumiy — 13,972 kishi (100,00 %)

 Tarixi 
Tuman Qozoq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1939-yilgi 16-oktabrdagi farmoniga binoan Lebyaji qishlogʻi markazi bilan Besqaragʻay, Qaganovich va Pavlodar tumanlarini kengaytirish natijasida tashkil topgan. Qozoq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1963-yilgi 2-yanvardagi farmoni bilan Lebyaji tuman tarqatildi, uning hududi esa Pavlodar tumanining tarkibiga qoʻshildi. Qazaq KSR Oliy Kengash Prezidiumining 1964-yilgi 31-dekabrdagi farmoniga binoan Lebyaji tumani qayta tashkil topdi. Qozogʻiston Respublikasining 1992-yilgi 18-dekabrdagi „Semey yaderli poligonidagi yaderli tajribadan zarar koʻrgan fuqorolarga ijtimoiy himoyalash haqidagi“ qonunga muofiq tuman radiatsiyali xavfli hudud hisoblanadi.

 Hududiy boʻlinishi 
Tuman tarkibida 11 qishloq bor: Lebyaji, Baymoʻlda, Jambul, Qazin, Qizilagʻash, Kizilasker, Mayqaragʻay, Malibay, Shaqi, Sharbaqti, Yamishevo.

 Taʼlim 
Tuman hududida 27 ta bilim beruvchi mahkamalar bor, shulardan 1 maxsus oʻrta, 18 oʻrta, 4 asosiy, 1 boshlangʻich, 3 maktab yoshigacha. Shu jumladan 6 filiali bor 305 kishi ishlaydigan bolalar-yosh oʻspirimlar sport maktabi bor.

 Tibbiyot 
Tibbiyot obʼektlari 24, uning 1 markaziy tuman kasalxonasi, 1 silga qarshi kasalxona, 8 shifokorlik ambulatoriya, 14 tibbiyot punkti.

 Madaniyat 
Tuman boʻyicha 18 madaniyat obʼektlari, 24 kutubxona va 1 „Bulaq“ kompleksi faoliyat yuritadi.
„Aqqu kuyi“ tuman nashri chiqadi. (1940-yildan buyon).

 Taniqli shaxslar 
Ijtimoiy mehnat qahramonlari:
 B.Aydarxanov,
 J.Jangʻojin,
 B. Ospanov,Uaqap Sizdiqov, Q. Sharbaqbaev

 Manbalar 

Turkum:Qozogʻiston tumanlari