Aqtau (shahar)

Aqtau — () Qozogʻistonning janubi-gʻarbida joylashgan shahar, Mangʻistau viloyatining markazi. Shaharda dengiz va havo porti mavjud. Aqtau shahri 1964-yildan 1991-yilgacha ukrain shoiri Taras Shevchenkoning hurmatiga Shevchenko deb atalgan.

 Geografiyasi 
Shahar Kaspiy dengizining sharq qirgʻogʻida joylashgan. Shaharning janubi-sharqida 40 km uzoqlikda Qaraqiya tekisligi bor. Hududi tekis va asosan korrozik va deflyatsik harakatlardan iborat. Sovet Ittifoqining tadqiqotlariga koʻra: Yevropa va Osiyoning chegarasi Mugʻaljardan boshlanib, Embi dayosi boʻylab Kaspiy dengizigacha. 1950-yillargacha Qozogʻiston hududi Yevropa chegarasi Yoyiq daryosining yoqasi bilan chegaradosh edi. 2010-yilning aprel may oylarida rus geografik jamoatining ekspeditsiyasi Yevropa chegarasini Mugʻaljar orqali, Kaspiy qirgʻogʻi tekisligidan oʻtishi kerak degan hulosaga keldilar. Yevropa chegarasi hozirgidan bir necha barovar janubgacha choʻziladi. Hozirgi kunda rus geografik jamoati olimlar hamjamiyatining fikri Xalqaro geografik ittifoqning tasdiqlashiga erisha olmadi. Demak, agar Xalqaro geografik jamoat rus geografik jamoatining hulosasini tasdiqlasa, Mangʻistau viloyatining bir qismi Yevropada joylashgan boʻladi.

 Transporti 
Aqtauda temir yoʻl vokzali yoʻq. Poezdlar Mangʻishlaq stansiyasiga kelib toʻxtaydi. Shahar va stansiya orasida № 101 avtobusi bilan taksilar qatnaydi, masofasi — 20 km. Aqtau porti Kaspiy dengizining sharqiy qismida joylashgan. Aqtau turli xalqaro yuklarni, neft va neft mahsulotlarini tashishga moslangan Qozogʻistondagi yagona port boʻlib hisoblanadi.

 Aholisi 
+Milliy tarkibi Millat  Aholi soni<small> 1.01.2012  Foiz% Qozoqlar 126 377  70,07 Ruslar  37 102  20,57 Ozarbayjonlar  4 596  2,55 Ukrainlar  2 051  1,14 Lezginlar  1 753  0,97 Tatarlar  1 495  0,83 Armanlar  1 025  0,57 Oʻzbeklar  852  0,47 Koreyslar  680  0,38 Chechenlar  598  0,33 Gurjinlar  343  0,19 Qirgʻizlar  295  0,16 Olmonlar  288  0,16 Qoraqalpoqlar  277  0,15 Beloruslar  247  0,14 Udinlar  203  0,11 Osetinlar  183  0,10 boshqalar  1 995  1,11 Jami:  180 360  100,00

 Madaniyati 
Aqtauda Abay nomidagi madaniyat uyi, N. Jantoʻrin nomidagi drama teatri, koʻplab kinoteatrlar, tungi klublar bor. Dengiz qirgʻogʻida turli oʻyingohlar, sport va madaniy komplekslar, hordiq chiqarish parklari mavjud.

 Manbalar 

 Havolalar 

 Аппарат акима города Актау 
 Акимат Мангистауской области 

Turkum:Qozogʻiston shaharlari
Turkum:Osiyoning port shaharlari
Turkum:Kaspiy dengizi aholi punktlari
Turkum:Sovet Ittifoqida qurilgan shaharlar va shaharchalar