Ostona

Ostona (); eski nomi: Nur-Sulton () — Qozogʻiston poytaxti (1997-yil 10-dekabrdan beri). Hozirgi kunda shaharning hududi 200 km2. Ishim daryosining oʻng sohilida joylashgan. Temir yoʻl tuguni. Aeroport bor. Aholisi 1 136 008 kishi (2020).

 Sanoati 
Mashinasozlik va metallni qayta ishlash (qishloq xoʻjalik mashinalari, nasos, vagon remonta, gaz apparaturasi, choʻyan kuyish va boshqa zavodlar), oziq-ovqat (goʻsht, sut, non mahsulotlari, pivo zavodi), yengil (chinni zavodi, tikuvchilik fabrikasi va boshqa) sanoatlari rivojlangan. Gʻisht, temir-beton materiallari, uy-joy qurilish qismlari, asfalt, keramika mahsulotlari ishlab chiqariladi. TETS ishlab turibdi. Elektr uzatkich liniyalari Ostonani Qaragʻandi, Pavlodar, Petropavl, Rudniy bilan bogʻlagan.

 Tarixi 
Shahar eski qismining koʻchalari toʻgʻri burchak shaklida tuzilgan. Ostonada 1960-yildan katta qurilish ishlari boshlandi. 1961—92-yillar bosh plani boʻyicha shaharning janubi-sharqiy qismidagi boʻsh yerlarda tipovoy loyiha asosida koʻp qavatli binolar qurilgan, yangi turar joy mikrorayonlari va jamoat binolari (Madaniyat saroyi, 1960—64, meʼmorlar O. Kratsklis, D. Danneberg, P. Fogel), Yoshlar uyi (1974, meʼmor A. T. Polyanskiy va boshqa), „Ishim“ mehmonxonasi, telemarkaz va boshqalar barpo etilgan. Ostonada 4 oliy oʻquv yurti, teatr, oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeylari bor. Ostona 1830-yilda Oqmoʻla qalʼasi sifatida barpo qilingan.

 Nomi 
Shaharning nomi 1961-yilgacha Akmolinsk, 1992-yilgacha Tzelinograd, 1998-yilgacha Oqmola boʻlgan. 2022-yilda Nur-Sulton deb atalgan. Ostona shahri 1997-yildan beri Qozogʻiston Respublikasining poytaxti boʻlib kelmoqda. Undan avval Olmaota shahri mamlakatning poytaxti boʻlgan.

 Ichki boʻlinishi 
Ostona Sariarqa tumani, Alma-Ata tumani va Yesil tumani boʻlib boʻlinadi

 Qiziqarli xabarlar 
 Ostona — Osiyo poytaxtlarining ichida shimoliy qutbga eng yaqin joylashgan.
 Ostona — Yer sharidagi eng sovuq poytaxtlarning biridir, Mongoliya poytaxti Ulan-Batordan issiq, Kanada poytaxti Ottavadan sovuq.

 Maorif 

 Kollejlar 
 Ostona politexnik kolleji
 Tibbiyot kolleji
 Inovatsion texnalogiyalar kolleji
 Moliyaviy-iqtisoiy kolleji
 Gumanitar kolleji (Pedagogik kollej)
 Gumanitar-yuridik kolleji QazGYuU
 Yevrosiyo gumanitar institutining kolleji
 „Turon“ kolleji
 Boshqarish kolleji
 Moliyaviy akademiyaning kolleji
 Iqtisodiyot, oziq-ovqatlarni standartlash va texnalogiyalar kolleji
 Savdo-sanoat va iqtisodiyot kolleji
 Iqsodiy-hududiy kolleji
 Qozoq texnologiya va biznes universitetining kolleji
 Transport va aloqa kolleji

 Oliy oʻquv yurtlari 
Ostona shahrida 10 tadan ziyod oliy oʻquv yurtlati bor, shulardan:

 Qozogʻiston Respublikasining Prezidenti davlat boshqarish akademiyasi
 L.N.Gumilev nomli Yevrosiyo milliy universiteti
 Yevrosiyo gumanitar instituti
 Qozoq milliy sanʼat universiteti
 S.Seyfullin nomli qozoq agrotexnik universiteti
 Qozoq gumanitar-yuridik universiteti
 M.V.Lomonosov nomli Moskva davlat universitetining Qozogʻistondagi filiali
 Qozogʻiston-Rossiya universiteti
 Ostona tibbiyot universiteti
 Nazarboyev Universiteti
 Moliya akademiyasi
 Qozoq moliyaviy-iqtisoiy va xalqaro savdo universiteti
 Qozoq texnalogiya va biznes universiteti 
 Sport saroylari 
 Bosh stadion Nur-Sultan Arena — 30 000 kishini sigʻdira oladihttp://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/FirstDiv/uefaorg/Publications/01/67/03/93/1670393_DOWNLOAD.pdf
 Qajimuqan Munaytpasov nomidagi stadoin — 12 350 kishini sigʻdira oladi
 Yopiq konʼki saroyi — 8 773 kishini sigʻdira oladi
 Alau muz saroyi — 8 000 kishini sigʻdira oladi
 Sari-Arqa — 8 000 kishini sigʻdira oladi
 Qozogʻiston sport saroyi — 6 532 kishini sigʻdira oladi

 Aholisi 
Ostona shahrining aholisi 2000-yil bilan solishtirganda 169,2-ming kishiga koʻpayib, 2006-yilning boshida 550,2 ming kishiga yetdi. Aholi soni boʻyicha Ostona Qozogʻistondagi Olmaoti shahridan keyin 2-oʻrinda.

 Milliy tarkibi 

+Shahar aholisining milliy tarkibi:Agentstvo Respubliki Kazaxstan po statistike. Arxiv : Natsionalniy sostav naseleniya Respubliki Kazaxstan i ego oblastey (tom 1) Chislennost naseleniya po oblastyam, gorodam i rayonam, polu i otdelnim vozrastnim gruppam, otdelnim etnosam na 1-maya 2012 goda 1989-yilgi aholi soni % 1999-yilgi aholi soni  % 2012-yilgi aholi soni  %  umumiy  281252  100,00 %  319324  100,00 %  742918  100,00 %  Qozoqlar  49798  17,71 %  133585  41,83 %  480815  66,80 %  Ruslar  152147  54,10 %  129480  40,55 %  188928  23,35 %  Ukrainlar  26054  9,26 %  18070  5,66 %  13453  1,81 %  Tatarlar  9339  3,32 %  8286  2,59 %  9937  1,34 %  Olmonlar  18913  6,72 %  9591  3,00 %  7930  1,07 %  Beloruslar  8220  2,92 %  5761  1,80 %  3834  0,52 %  Koreyslar  1329  0,47 %  2028  0,64 %  4981  0,67 %  Oʻzbeklar  640  0,23 %  429  0,13 %  8166  1,10 %  Polyaklar  2762  0,98 %  2537  0,79 %  2412  0,32 %  Ingushlar  1889  0,67 %  1822  0,57 %  2732  0,30 %  Ozarbayjonlar  997  0,35 %  902  0,28 %  2978  0,40 %  Qirg'izlar  94  0,03 %  196  0,06 %  1808  0,20 %  Chechenlar  514  0,18 %  752  0,24 %  1063 0,14 %  Boshqirdlar  1187  0,42 %  870  0,27 %  1009 0,14 %  Armanlar  814  0,29 %  576  0,18 %  790  0,10 %  Moldavanlar  1004  0,36 %  629  0,20 %  7  0,9 %  Uyg'urlar  53  0,02 %  161  0,05 %  881  0,12 %  boshqalar  5498  1,64 %  3649  0,83 %  8711  0,90 %


 Hamdoʻst shaharlari 
 Shahar Yil Davlat Anqara -  Istanbul -  Izmir -  Moskva- Sankt-Peterburg- Qozon2004 Pittsburg- Ammon- Riga- Toshkent-Tashkent, goroda-pobratimi Gdansk1996 Varshava2002 Kiyev1998 Seul2004 Dubay- Pekin- Manila- Tbilisi2005 Bishkek2011Xanoy-Nice2013
 Shaharning nazarga tushgan joylari 
 Sulu-Jasil bulvari — Ostona markazidagi yangi koʻcha.
 Oq-Oʻrda — Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining qarorgohi.
 Boyterak — Ostonaning asosiy ramzi.
 Mustaqillik saroyi — davlatning rasmiy tadbirlarini, forumlarni, majlislarni, uchrashuvlarni, syezdlarni oʻtkizish joyi hisoblanadi.
 Barqarorlik va tinchlik saroyi — Dunyo va milliy dinlar liderlarining sʼezini oʻtkizish uchun moʻljallangan bino.
 Xan-Shatir — Ostonaning eng yirik koʻngil ochar markaziQozoq ensiklopediyasi I tom.

+Shaharning nazarga tushgan joylari   BoyterakMustaqillik saroyiQozogʻiston sport kompleksiNur-Sulton masjidiQozoq eli monumenti

 Manbalar 

Turkum:Qozogʻiston shaharlari