Qaraqiya (tuman)

Qaraqiya tuman — Mangʻistau viloyatining janubida joylashgan maʼmuriy hudud. 1973-yil tashkil topgan. 1997-yilgacha Yeraliev tumani deb nomlandi. Maydoni 65,8 ming km2. Aholisi 32,638 kishi (2013). Tuman markazi — Quryq qishlogʻi.

 Geografiyasi 
Tumanda Qozogʻistondagi dengiz sathidan past barcha pasttekisliklar joylashgan. Tumanning gʻarbida Ashisor (-39 m) va Qaraqiya (-132). Tumanning eng baland joyi Gʻarbiy Usyurtdagi Qaraman choʻqqisi (340 m).

 Aholisi 
Aholisi juda siyrak joylashgan. Tuman aholisi 32,638 kishi, 1 km2-ga  0,5 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Qishloq aholisi 8 ta qishloqdagina istiqomat qilishadi. Katta qishloqlari: Quruq qishlogʻi (7,2 ming kishi), Jetibay (9,1), Munayshi (3,6) kentlari va Bostan (1,4), Senek (1,8) qishloqlari. Aholisining asosiy qismini (99 %) qozoqlar tashkil qiladi, suningdek ruslar, tatarlar, ukrainlar va boshqa millat vakillari istiqomat qilishadi.

 Iqlimi 
Yanvar oyining oʻrtacha harorati −7 °C, iyulda 26 °C. Qishqa qor juda kam yogʻadi va yogʻsa ham tezda erib ketadi. Yogʻingarchilik ham juda kam yogʻadi, yillik oʻrtacha miqdori 75 – 100 mm. Yil davomida shamol esib turadi.

 Ijtimoiy soha 
Tuman taʼlim sohasi boʻyicha 13 oʻrta, 5 boshlangʻich, 1 yoshlar maktabi, hunar maktabi, bolalar va yoshoʻspirinlar maktablari bor. Tibbiyot sohada: tuman kasalxonasi va shifoxona, oʻpka va yuqumli kasalliklar kasalxonasi, 4 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, 2 feldsh. punkt va tuman san-epidemiol. st., 3 feldsher-akusherlik punkt, mineral issiq suv bilan davolovchi joy va boshqa mahkamalar faoliyat yuritmoqda. Tuman hududi orqali Quriq — Aqtau — Janaoʻzen, Janaoʻzen — Marata (Turkmaniston), shuningdek Aqtau — Janaoʻzen temir yoʻli oʻtadi.

 Manbalar 

Turkum:Qozogʻiston tumanlari
Turkum:Mangʻistau viloyatidagi tumanlar