Cheksiz maymun teoremasi

Cheksiz maymun teoremasi - cheksiz yozuv mashinalarida oʻtirgan cheksiz maymunlardan kamida bittasi qachondir deyarli albatta tayinli bir matn terishini isbotlaydigan falsafiy-matematik teorema.

 Nazariyaning kelib chiqishi 
Nazariyaning asosi cheksiz maymun teoremasida yotadi. Bunda shimpanzega yozuv mashinasi hamda cheksiz vaqt mobaynidagi cheksiz urinishlar berilganda u qachondir Shekspirning asarlaridan birini nuqt-verguliga qadar bir xil qilib yaratib qoʻyishi mumkinligi aytiladi. Bu cheksiz imkoniyatlar tushunchasining timsolidir.

 Nazariyaning tub maʼnosi 
Amalda, Cheksiz Shimpanze nazariyasi koinotning kengligini va vaqt oʻtishi bilan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan kutilmagan natijalarni namoyish etadi. Yaʼni chaksiz vaqt mobaynida hamma narsa sodir boʻlishi mumkin degan fikr olgʻa suriladi.

 Hayotga tadbiq 
Evolyutsion biologiya: Bu nazariya genetik mutatsiyalarda tasodifiylikning rolini va noyob moslashuvlarning paydo boʻlishini koʻrsatib beradi. Yaʼni evolutsiya cheksiz davom etsa cheksiz kombinatsiyadagi organizm turlari paydo boʻlishi mumkin.

Ijodkorlik va innovatsiya: Bu ijodiy fikrlovchilarni ijodiy jarayonda oldindan aytib boʻlmaydigan narsalarni qabul qilishga ilhomlantiradi, yangi gʻoyalarni ragʻbatlantiradi va inson yaratuvchanligi chegaralanmagan deya taxmin qiladi.

 Cheklovlar 
Nazariyani real hayotda qoʻllashni ilojsiz qiluvchi bir qancha sabablar bor. Jumladan, cheksiz vaqt va resurslarning amaliy emasligi kabi nazariyaning cheklovlarini tan olish juda muhimdir. Ammo, undan nazariy holatda foydalanish mumkin. Negaki, cheksiz Shimpanze nazariyasi ehtimollik va tasodifiylik cheklanmagan degan fikrni oʻz ichiga oladi.

 Manbalar 
Maike Elisa, „Understanding the Infinite Monkey Theorem“ („Cheksiz maymun teoremasini tushinish“), „Toward data science“ jurnali, 2019