Soʻm

Soʻm – Oʻzbekiston Respublikasining pul birligi. 1 Soʻm qimmati 100 tiyin. Xalqaro ifodasi UZS Soʻm Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasini muomalaga kiritish toʻgʻrisida“gi 1994-yil 16-iyundagi farmoni bilan 1994-yilning 1-iyulidan respublika hududida yagona, cheklanmagan va qonuniy toʻlov vositasi sifatida muomalaga chiqarilgan. Qimmatbaho metallar suvi yuritilgan turli qiymatdagi yubiley tangalar esa turli sanalar nishonlanishi munosabati bilan va numizmatik maqsadda chiqarilgan (qarang Tanga). Soʻmning muomalaga kiritilishi Oʻzbekiston pul muomalasi va hisob-kitoblar tizimini tashkil etish hamda respublika iqtisodiyotini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega boʻldi. Milliy valyuta pul belgilarini muomalaga chiqarish va uning barqarorligini taʼminlashni Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki amalga oshiradi.Fayzulla Mullajonov. OʻzME. Toshkent 1 soʻm = 100 tiyin. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 122—moddasi va „Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mustaqilligining asoslari toʻgʻrisida“gi qonunning 11-moddasi, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisning 1993-yil 3-sentabrdagi 952-XII sonli qaroriga muvofiq 1994-yil 1-iyuldan boshlab, Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonuniy toʻlov vositasi boʻlgan milliy valyuta – „soʻm“ muomalaga kiritildi. 2013-yil iyunida 5000 soʻm qiymatlik yangi banknota chiqishi haqida xabarlar tarqaldi. 2013-yil 27-iyunida Oʻzbekiston respublikasi Markaziy banki shu yilning 1-iyulidan boshlab qiymati 5000 soʻm boʻlgan pul chiptalarini muomalaga chiqarishini bildirdi. . 2017-yil 20-fevralda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan 10000 soʻmlik banknotlarning chiqarilishi toʻgʻrisida“gi qarori qabul qilindiOʻzbekistonda 10000 soʻmlik muomalaga chiqarilishi kutilmoqda. 2021-yil 14-iyundan 2000 va 20000 soʻmlik banknotlar muomalaga chiqarildihttps://m.kun.uz/news/2021/06/04/2000-va-20-000-somlik-yangi-kupyuralar-14-iyundan-muomalaga-chiqariladi.

 Tangalar va ularning yillari 
 1994-2000 
 Tasvir Qiymati Tarkibi Diametri(mm) Qalinligi(mm) Ogʻirligi(g) Yoni Chiqqanyil (lar)i 120px <big>1 tiyin poʻlat,latun 17 1,2 1,74 tekis 1994 120px <big>3 tiyin 20 1,3 2,7 qirrali 1994 120px <big>5 tiyin 21,5 1,4 3,4 1994 120px <big>10 tiyin poʻlat,nikel 18,8 1,5 2,87 1994 120px <big>20 tiyin 22 1,6 4 tekisdeb yozilgan 1994 120px <big>50 tiyin 23,9 1,6 4,75 tekisdeb yozilgan 1994 120px <big>1 soʻm 19,80 1,3 2,27 tekis 1997, 1998,1999 120px <big>5 soʻm 22,20 1,6 4,00 1997, 1998,1999 120px <big>10 soʻm 24,10 1,6 4,75 1997, 1998,1999 2000

 2000-2004 
2001-yilgi 50 soʻm va 2004-yilgi 100 soʻmlik tangalar maʼlum sanalarga atab chiqarilgan boʻlsada (mustaqillikning 10 yilligi, milliy valyutaning 10 yilligi), Markaziy bank tomonidan esdalik tangalar qatoriga kiritilmagan. 2001—2004-yillarda zarb qiligan 50 va 100 soʻmlik tangalar 2019-yil 1-iyuldan 1, 5 va 10 soʻm qiymatiga ega boʻlgan tangalar 2020-yil 1-martdan muomaladan chiqarilgan.

 Tasvir Qiymati(soʻm) Tarkibi Diametr(mm) Qalinligi(mm) Ogʻirligi(g) Yoni Chiqqan yillari 120px <big>1 poʻlat,nikel 19 1,3 2,7 qirrali 2000 120px <big>5 poʻlat,latun 21 1,4 3,44 tekis 2001 120px <big>10 poʻlat,nikel 19 1,3 2,85 63px63px <big>50 poʻlat,Cu/Ni 26 2,2 8 qismanqirrali 63px63px <big>100 27,1 1,8 8 tekisdeb yozilgan 2004

 3-chiqarilishi (2018-yil) 
2018-yil 2-iyuldan muomalaga kiritilgan.
 Tasvir Qiymati(soʻm) Tarkibi Diametri(mm) Qalinligi(mm) Ogʻirligi(g) Yoni Chiqqan yillari 120px <big>50 poʻlat,nikel 18 1 2 tekis 2018 120px <big>100 20 1 2,5 2018 120px <big>200 22 1,1 3,3 2018 120px <big>500 24 1,1 3,9 20181000301,14,22022

 Esdalik tangalar va ular haqida maʼlumotlar 

Esdalik tangalari Markaziy bank tomonidan 1994-yildan beri zarb qilinadi. Tangalar qimmatli metallardan (10, 50 va 100 soʻmli), oddiy metallardan (25, 50, 100 va 500 soʻmli) va oltin qoplamali oddiy metallardan (1 va 10 soʻmli) zarb qilingan.

 Banknotlar 
 1992-1994 

Barcha kupyuralarning old tomonida Oʻzbekiston gerbi, orqa tomonida Samarqand Registon maydonidagi Sherdor madrasasi tasviri tushirilgan
Banknot raqamlari AB 12345678 (1—500 soʻmlar) yoki AB 1234567 (500—10 000 soʻmlar), banknotning old tomonida Oʻzbekiston gerbining ostida joylashgan.
1993-yil 15-noyabrda muomalaga kiritilgan, 1994-yil 1-avgustda muomaladan chiqarilgan. Bu seriyadagi banknotlar Angliyada „Harrison & Sons Ltd“ bosmaxonasida chop etilgan.

 Tasviri Qiymati(soʻm) Oʻlchamlari(mm) Asosiyranglari Suv belgisi Old tomoni Orqa tomoni 120px 120px <big>1 120×61 koʻk,kulrang gulli naqsh 120px 120px <big>3 yashil 120px 120px <big>5 siyohrang 120px 120px <big>10 qizil 120px 120px <big>25 firuza rang 144px 144px <big>50 144×69 pushti paxta 144px 144px <big>100 qora,moviy 144px 144px <big>200 binafsha rang 144px 144px <big>500 toʻq sariq 144px 144px <big>1000 jigarrang 144px 144px <big>5000 koʻk 144px 144px <big>10 000 qirmizi<small>Rasm masshtabi – 1,0 millimetrga 1,0 piksel

 1994-1999 
 Tasvir  Qiymat, soʻm  Oʻlcham, mm  Asosiy ranglari  Ort tomonidagi tasvir  Chiqarilgan sana Old tomoni  Ort tomoni 120px 120px <center><big>1 <center>120×62 <center>yashilpushti <center>Alisher Navoiy nomidagi davlat akademik katta teatri, Toshkent <center>1994 120px 120px <center><big>3 <center>qizilyashil <center>Chashmai Ayyub, Buxoro 142px 142px <center><big>5 <center>142×69 <center>koʻkqizil <center>Alisher Navoiy monumenti, Toshkent 142px 142px <center><big>10 <center>binafshakoʻk <center>Goʻri Amir, Samarqand 142px 142px <center><big>25 <center>koʻkzargʻaldoq <center>Shohizinda, Samarqand 142px 142px <center><big>50 <center>jigarrangzargʻaldoq <center>Registon ansambli, Samarqand 142px 142px <center><big>100 <center>binafsha <center>Xalqlar doʻstligi saroyi, Toshkent 144px 144px <center><big>200 <center>144×78 <center>yashil <center>Sherdor madrasasi fragmenti, Samarqand <center>1997 144px 144px <center><big>500 <center>qizil <center>Amir Temur monumenti, Toshkent <center>1999<small>Rasm masshtabi – 1,0 millimetrga 1,0 piksel

 2001-2019 
 Tasvir  Qiymat, soʻm  Oʻlcham, mm  Asosiy ranglari  Ort tomonidagi tasvir  Chiqarilgan sana Old tomoni  Ort tomoni 144px 144px <center><big>1000 <center>binafshajigarrang <center>Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Toshkent <center>2001 144px 144px <center><big>5000 <center>yashiljigarrang <center>Oliy Majlis binosi, Toshkent <center>2013 144px 144px <center><big>10 000 <center>och koʻk <center>Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati binosi, Toshkent <center>2017 144px 144px <center><big>50 000 <center>binafsharang <center>Xalqaro anjumanlar saroyi, Toshkent <center>2017 144px 144px <center><big>100 000 <center>och jigarrang <center>Old tarafda Mirzo Ulugʻbek haykali, orqa tarafda Mirzo Ulugʻbek rasadxonasi <center>2019

 2021-yildan 
+TasviriQiymat(soʻm)Oʻlchamlari(mm)AsosiyrangiBanknotadagi tasvirSanaOld tomoniorqa tomoniMuomalaga kiritilganBosilgan 144px 144px2000 142x69 pushti,firuza old tomoni – Buxorodagi Ark qalʼasi. Qal’aning chap tomonida Buxoro timsoli boʻlgan – ikki oʻrkachli tuya tasvirlangan. Koʻzi ojiz odamlar uchun relef elementi qizil rangda qilingan.orqa tomoni – Buxoro viloyatidagi qadimiy shahar boʻlmish Poykand xarobalari. Oʻng tomonda Buxoro viloyatidagi Varaxsha qadimiy manzilgohidan topilgan miloddan avvalgi 8-asrga oid devor bezaklari va miloddan avvalgi XXX-XX asrlarga oid uy-roʻzgʻor buyumlari 14-iyun 2021 2021 144px 144px5000 yashil,jigarrang old tomoni – медресе Шердор v Самаркандe, Sleva ot nego raspolojen krilatiy bars – simvol Samarkanda. Relefniy element dlya slabovidyaщix lyudey vipolnen v korichnevom svete. orqa tomoni – arxitekturniy pamyatnik Afrasiab v Samarkande, a takje predmeti bita, naydennie na territorii etogo pamyatnika v xode arxeologicheskix raskopok: keramicheskiy kuvshin i vishitiy podnos. 26 avgusta 2021Soobщenie Tsentralnogo banka Respubliki Uzbekistan 144px 144px 10000 147×69koʻk, binafsha,pushti old tomoni – medrese Kukeldash v Tashkente. Sleva ot nego raspolojen element, napominayuщiy vorota. On simvoliziruet odni iz vorot drevnego Tashkenta. Relefniy element dlya slabovidyaщix lyudey vipolnen v sinem svete.orqa tomoni – arxeologicheskiy pamyatnik „Shashtepa“, a takje obrazsi drevnego remesla – lyagan i i bitovaya posuda. 144px 144px 20000 koʻk, binafsha, jigarrang old tomoni – drevnee soorujenie Кой-Крылган-кала v Каракалпакстанe. Sleva ot pamyatnika izobrajen ornamentalniy uzor, kotoriy vstrechaetsya na natsionalnix karakalpakskix tkanyax. Relefniy element dlya slabovidyaщix lyudey vipolnen v sinem svete.orqa tomoni – krepost Джанбас-кала v Karakalpakstane, a takje kuvshin VII—VI vekov do n. e. i artefakt I veka do n. e. Artefakt napominaet verblyuda. On ispolzovalsya v obryadax zoroastrizma. 14 iyunya 2021Soobщenie TsB RUz 144px 144px 50000binafsha, koʻk, sariq old tomoni – mavzoley Al-Xakim at-Tirmizi v Surxandarinskoy oblasti. Sleva ot nego raspolojena ornamentalnaya pechat, naydennaya vo vremya arxeologicheskix raskopok v poselenii Sapallitepa v Surxandarinskoy oblasti. Relefniy element dlya slabovidyaщix lyudey vipolnen v sinem svete.orqa tomoni – drevniy arxeologicheskiy kompleks Фаязтепа v Surxandarinskoy oblasti i dva vida surxandarinskoy keramicheskoy posudi, naydennie vo vremya raskopkok v poselenii Sapallitepa. V sentre raspolojen „letyaщiy golub“ – simvol mira. 22 dekabrya 2021Soobщenie Tsentralnogo banka Respubliki Uzbekistan 144px 144px 100000 152×69 och jigarrang, limonrang, pushti old tomoni – muzey-zapovednik Ichan-kala v Xive. V verxnem levom uglu izobrajyon minaret, raspolojenniy v muzee. Relefniy element dlya slabovidyaщix lyudey vipolnen v korichnevom svete.
orqa tomoni – zamok Angka-kala, kotoriy yavlyalsya stolitsey drevnego Xorezmskogo gosudarstva. Ryadom izobrajeni keramicheskaya posuda, otnosyaщayasya k X veku, i xorezmskaya serebryanaya moneta, otnosyaщayasya k I veku do n. e. 144px 144px200 000152×69firuza rangold tomoni – arxitekturniy pamyatnik „Dvores Xudoyar-Xana“ v gorode Kokand Ferganskoy oblasti
orqa tomoni – arxeologicheskiy pamyatnik "Gorodiщe Axsikent ", otnosyaщiysya k III veku do nashey eri, kotoriy yavlyalsya stolitsey drevnego Ferganskogo gosudarstva.15 iyulya 2022[32]<small>Masshtab izobrajeniy – 1,0 pikselya na millimetr.

 Yana qarang 
 Som
 Soʻm-kupon

 Manbalar 

 Havolalar 
 OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI
 Moneti stran SNG i Baltii

Turkum:Valyutalar
Turkum:Pul

Turkum:Oʻzbekiston puli