Honoré de Balzac

Honoré de Balzac (talaffuzi: Onore de Balzak) (20-may, 1799 — 18-august, 1850) farang yozuvchisi va dramaturgi. Balzac jahondagi eng buyuk yozuvchilardan biridir"Honoré de Balzac". Microsoft® Student 2009 [DVD]. Redmond, Vashongton: Microsoft Corporation. 2008.. Honoré de Balzac bir qancha roman, hikoya, drama va insho yozgan. Uning eng mashhur asarlaridan biri „La comédie humaine“ (1842—1848) („Inson komediyasi“) deb nomlanuvchi 90 ga yaqin roman toʻplamidir. Bu romalarda Honoré de Balzac farang jamiyatini batafsil tasvirlab bergan.

 Ijodi 
Balzacning ijodiy merosi janr jihatidan ulkan va xilma-xil: romanlar, povestlar, dramalardan iborat. Balzacning koʻpgina romanlari va povestlari umumiy gʻoya asosida birlashtirilgan va „Inson komediyasi“ deb nomlangan koʻp jildli epopeyani tashkil etadi. Unda Balzac oʻz zamonasidagi fransuz jamiyatining haqqoniy, yorqin manzarasini yaratgan. „Inson komediyasi“ni muallif 3 qismga boʻlgan: „Odatlar haqidagi etudlar“, „Falsafiy etudlar“, „Analitik etudlar“. Oʻylangan 143 ta asardan 97 tasi yozilgan. Eng katta qismi „Odatlar haqidagi etudlar“dir, unga 72 ta roman kirgan boʻlib, bular orasida — „Gobsek“(qissa, 1830), „Yevgeniya Grande“ (1833), „Gorio ota“ (1834), „Yoʻqotilgan orzular“ (183-1843) kabi asarlar bor.

Balzac ijodida fransuz realizmi oʻzining yuksak pogʻonasiga koʻtarildi. „Inson komediyasi“ epopeyasi 13-asrdan to 19-asrning 1-yarmidagi fransuz jamiyatining realistik manzaralarini keng qamrovda aks ettirganligi, voqealarga, dalillarga boyligi, turli toifadagi kishilar dramasi yaratilganligi, yorqin obrazlari va personajlari bilan katta taassurot qoldiradi. Epopeya asarlari bir-biri bilan bogʻlangan, qahramonlar taqdiri tutash. Sudxoʻr Gobsek, kommersant Grande, bankir Nusingen, ziyoli Rastinyak kabi obrazlar asardan asarga oʻta boradi. Balzacning „Inson komediyasi“ epopeyasi zamondoshlarining yuksak bahosiga sazovor boʻlgan. 

 Oʻzbek tiliga tarjima 

„Gorio ota“ (roman) - rus tilidan Sulton Muhammadjonov;

„Gobsek“ (qissa) – rus tilidan Mahkam Mahmudov va Mirziyod Mirzoidov;

„Sagʻri teri tilsimi“ (roman) – rus tilidan Mirziyod Mirzoidov va Mahkam Mahmudov;

„Yevgeniya Grande“ (roman) – rus tilidan Davron;

„Gʻoyib boʻlgan durdona“ (hikoya) – rus tilidan Naim Karimov;

„Chin sevgi“ (hikoya) ‐ rus tilidan Qodir Mirmuhammedov;

„Dahriyning ibodati“ (hikoya) – rus tilidan Poshali Usmon:

„Sezar Birotoning parvozi va inqirozi“ (roman) – rus tilidan Sanjar Sodiq (2024);

„Satanglar yaltiroqligi va qashshoqligi“ (roman) – rus tilidan Sanjar Sodiq (2024) tomonidan turli yillarda oʻzbek tilida nashr etilgan.

 Manbalar 

 Havolalar 

 „Gobsek“ qissasi Ziyouz kutubxonasida 
 „ Sagʻri teri tilsimi“ romani Ziyouz kutubxonasida