Sovet Ittifoqi kubogi

Sovet Ittifoqi kubogi yoki SSSR kubogi (),) – Sovet Ittifoqi futbol federatsiyasi tomonidan oʻtkaziladigan Sovet Ittifoqidagi birinchi futbol kubogi musobaqasi boʻlgan. Turnirning 1991/1992-yilgi mavsumi Sovet/MDH kubogi () nomi bilan tanilgan. Turnir biita oʻyindan iborat va yakundan magʻlub jamoa turnir tark etadigan musoboqasi sifatida Butunittifoq ligasi musobaqalariga parallel ravishda ikki davrali tizimda oʻtkazilgan.

Musobaqa gʻolibi UEFA Kubogi Gʻoliblari Kubogiga yoʻllanma olgan, agar u Yevropa kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritmagan boʻlsa, oʻz navbatida finalchiga saralash yoʻllanmasini topshirgan boʻlsa. Agar jamoa UEFA Kubok Egalari Kubogini qoʻlga kiritsa va keyingi yili milliy liga kubogini qoʻlga kiritmasa, u yangi kubok sohibi bilan birga UEFA Kubok egalari kubogiga yoʻllanma olgan. UEFA kubogi gʻoliblari kubogidagi birinchi ishtirok 1965/1966-yillarda boʻlib oʻtgan, oʻshanda Kiyev „Dinamo“ 1964-yilgi Sovet kubogini qoʻlga kiritish uchun Yevropa musobaqasiga yoʻllanma olgan.

1991/1992-yilgi mavsum gʻolibi MDH, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi oʻrniga Rossiya Federatsiyasi vakili boʻlgan Yevropa musobaqalarida qatnashgan.

 Format 
Musobaqa formati doimiy ravishda oʻzgarib turgan. Musobaqaning 1936-yildagi birinchi nashri barcha raundlar davomida bir martalik turnir (aniqrogʻi toʻsatdan oʻlim turniri) edi. U 1936-yilgi split-mavsumning yozgi tanaffusida oʻynalgan. Turnir 128-turdan boshlab yetti turdan iborat boʻlgan.

Birinchi oʻzgarishlar 1938-yilgi Sovet Kubogida boʻlib oʻtgan, unda ishtirokchilar soni ortib borishi sababli dastlabki (saralash) bosqichi joriy etilgan. Musobaqa hali ham koʻproq qoʻshilgan (9 tagacha) raundlar bilan bitta yoʻllanmali turnir boʻlgan. Barcha ustalar jamoalari (Umumittifoq ligasi jamoalari) final bosqichidan boshlandi. Musobaqa raundlari liganing oʻyin taqvimida birinchi marta aralashtirildi. Final bosqichi 6 raunddan iborat boʻlgan.

1939-yilda tanlov kengaytirildi, chunki ishtirokchilar soni 6 baravar koʻpaygan. Dastlabki bosqich kengaytirildi va gʻoliblari Sovet Kubogiga yoʻllanma oladigan har bir ittifoq respublikasi uchun futbol boʻyicha respublika kubogini oʻz ichiga olgan.

1940-yilda musobaqa ikkiga boʻlingan. Liga jamoalari (A va B guruhlari) Butunittifoq sport qoʻmitasi kubogi uchun oʻynashi rejalashtirilgan boʻlsa, ligaga kirmaydigan jamoalar (respublika darajasi) alohida qavsda, gʻolib esa Butunittifoq sport qoʻmitasi kubogi uchun oʻynashi kerak edi. egasi. Ammo taqvim bilan bogʻliq muammolar tufayli Butunittifoq sport qoʻmitasi kubogi qoldirilgan va hech qachon oʻtkazilmagan.

1984-yilgacha Sovet Kubogi butun sovet futbolining „bahor“ – „kuz“ taqvimiga toʻgʻri kelgan boʻlsa, keyinchalik u „kuz“ – „bahor“ taqvimiga oʻzgarib, uni Yevropaning koʻp qismi bilan uygʻunlashtirdi.

1959—1960-yillarda tanlov ikki yil davomida oʻtkazildi. 1965-yildan 1968-yilgacha boʻlgan mavsumlar bir-birining ustiga chiqdi.

1968-yilgacha musobaqada asosiy turnir uchun saralash bosqichi boʻlgan „Zonal turnir“ deb nomlanuvchi bosqich mavjud edi. Oʻshandan beri turnir Butunittifoq musobaqasining professional klublari (magistrlar jamoalari) uchun (1 dan 3 gacha) cheklangan. 1957-yilgacha turnirda „jismoniy tarbiya jamoalari“ (Sovet „newsspeak“ (frazeologiya) noprofessional, havaskor jamoalar uchun) ishtirok etgan. 1957-yildan keyin jismoniy tarbiya jamoalari Sovet havaskorlar kubogi deb nomlanuvchi alohida musobaqada qatnashdilar. 1979-yildan 1982-yilgacha anʼanaviy bitta oʻyinni yoʻqotish formatida davom etadigan yaxshiroq jamoalar guruh bosqichi boʻlib oʻtdi. 1992-yilgi Sovet kubogi finali mustaqil Rossiyada Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin boʻlib oʻtganPosledniy kubok SSSR-SNG po futbolu 1991/1992. dzen.ru. 20 August 2023 (in Russian)30 let poslednemu finalu Kubka SSSR. „Spartak“ viigral trofey, kotoriy ne xotel otdavat Sadirin. www.sportsdaily.ru. 10 May 2022 (in Russian)Posledniy final Kubka SSSR pitalsya sorvat telefonniy terrorist. „Spartak“ eto ne smutilo. www.championat.com. 10 May 2021 (in Russian)Zaminirovannie „Lujniki“, dubl Beschastnix, penalti Xarina. 31 god nazad sostoyalsya final poslednego Kubka SSSR. www.sports.ru. 10 May 2023 (in Russian).

Barcha turnirlar finali Moskvada bitta oʻyinda oʻtkazildi, ammo 1970-yillarning boshlarida taybrek sifatida penaltilar kiritilgunga qadar durang bilan yakunlangan baʼzi finallar takrorlanar edi. Taybreyk uchun penaltilar seriyasini joriy etish 1972-yilda FIFA tomonidan 1970-yilda qabul qilinganidan keyin amalga oshirilgan.

1955-yilgacha turnir finallari Lenin nomidagi Markaziy stadionga (hozirgi Lujniki) koʻchirilgandan soʻng „Dinamo“ markaziy stadionida oʻtkazilgan.

 Kubok 
Kubokning oʻzi kumush ramkada badiiy ishlangan billur vazadir. Kubok toʻpi bilan toʻpli futbolchining bronza haykalchasi bilan bezatilgan. Qopqoq va poydevorda kubokni qoʻlga kiritgan jamoalarning nomi oʻyib yozilgan.

Kubokning balandligi , ogʻirligi . 1992 yilda Moskvaning „Spartak“ klubi soʻnggi SSSR kubogini qoʻlga kiritgandan soʻng, kubok klubga abadiy berilgan.

Kubokning oʻzi oddiy Moskva savdo doʻkonida sotib olingan. Butunittifoq futbol boʻlimining birinchi raisi Aleksey Sokolov kichik koʻzani yaxshi koʻrdi va uni oʻtkazish mumkin boʻlgan kubok qilishga qaror qildiIstorii iz xrustalnix kubkov . www.xfile.ru. 9 May 2017. accessed 27 February 2024Kubkom SSSR po futbolu bila obichnaya vaza. sport.sevastopol.su. 30 October 2023. Oʻsha paytda Sovet Ittifoqidagi Devis kubogi haqida kam odam bilar edi va plagiat ayblovlari taʼrifiga koʻra kuzatilmasdi.

Butunittifoq jismoniy tarbiya va sport inspektori Morar bilan birgalikda Aleksey Sokolov kelajakdagi mukofotning eskizini yaratdi. Zargarlar poydevorga kumush oyoqlarini biriktirib, tepasida kichik teshikli qopqoq yasadilarGOD 1936. ChAST PYaTAYa. PATYeNT NA „VNYeZAPNUYu SMYeRT“. www.sport-express.ru (Sport-Express). 10 October 2003. U yerda ular ushbu oʻyinning ashaddiy muxlisi Raspevin tomonidan sovgʻa qilingan futbolchining haykalchasini oʻrnatdilar. Kubokning billur sandiqi SSSR gerbi bilan bezatilgan.

 Final 
+MavsumGʻoliblarHsiobIkkinchi oʻrin193694Lokomotiv Moskva2–0Dinamo Tbilisi1937125Dinamo Moskva5–2Dinamo Tbilisi193864*Spartak Moskva3–2Elektrik Leningrad193949*Spartak Moskva3–1Stalinets Leningrad1940canceled, its qualification stage changed to the Soviet Amateur CupKubok SSSR sredi komand kollektivov fizicheskoy kulturi 1940 god. vla-glubokov.narod.ru. (in Russian)194424Zenit Leningrad2–1CSKA Moskva194532CSKA Moskva2–1Dinamo Moskva194616Spartak Moskva3–2 Dinamo Tbilisi194719*Spartak Moskva2–0Torpedo Moscow194820CSKA Moskva3–0Spartak Moskva1949Torpedo Moskva2–1Dinamo Moskva1950Spartak Moskva3–0Dinamo Moskva1951CSKA Moskva2–1 Kalinin FC1952Torpedo Moskva1–0Spartak Moskva1953Dinamo Moskva1–0Zenit Kuybyshev1954Dinamo Kiyev2–1Spartak Yerevan1955CSKA Moskva2–1Dinamo Moskva1957Lokomotiv Moskva1–0Spartak Moskva1958Spartak Moskva1–0 Torpedo Moscow1959–60Torpedo Moskva4–3 Dinamo Tbilisi1961Shakhtyor Stalino3–1Torpedo Moscow1962Shakhtyor Stalino2–0Znamya Truda Orekhovo-Zuyevo1963Spartak Moskva2–0Shakhtar Donetsk1964Dinamo Kiyev1–0Krylya Sovetov Kuybyshev1965Spartak Moskva0–0Dinamo Minsk2–1  1965–66Dinamo Kiyev2–0Torpedo Moscow1966–67Dinamo Moskva3–0CSKA Moskva1967–68Torpedo Moskva1–0Paxtakor Toshkent1969Karpaty Lviv2–1SKA Rostov-on-Don1970Dinamo Moskva2–1Dinamo Tbilisi197138Spartak Moskva2–2SKA Rostov-on-Don1–0 197236Torpedo Moskva0–0Spartak Moskva1–1  197336Ararat Yerevan2–1 Dinamo Kiyev197436Dinamo Kiyev3–0 Zorya Voroshilovgrad197536Ararat Yerevan2–1Zorya Voroshilovgrad197642Dinamo Tbilisi3–0Ararat Yerevan197748Dinamo Moskva1–0Torpedo Moscow197848Dinamo Kiyev2–1 Shakhtar Donetsk197948Dinamo Tbilisi0–0 Dinamo Moskva198048Shakhtar Donetsk2–1Dinamo Tbilisi198148SKA Rostov-on-Don1–0Spartak Moskva198240Dinamo Kiyev1–0Torpedo Moscow198340Shakhtar Donetsk1–0Metalist Kharkiv198448Dinamo Moskva2–0 Zenit Leningrad1984–8550Dinamo Kiyev2–1Shakhtar Donetsk1985–8674Torpedo Moscow1–0Shakhtar Donetsk1986–8780Dinamo Kiyev3–3 Dinamo Minsk1987–8880Metalist Kharkiv2–0Torpedo Moscow1988–8980Dnepr Dnepropetrovsk1–0Torpedo Moscow1989–9080Dinamo Kiyev6–1Lokomotiv Moskva1990–9178CSKA Moskva3–2Torpedo Moscow1991–9280Spartak Moskva2–0„Stoyu golim v sudeyskoy. Vdrug brosaetsya ovcharka – xorosho, nichego ne otorvala“. Matchi TsSKA so „Spartakom“ navsegda zapomnilis etomu arbitru. www.sport-express.ru. 14 October 2022 (in Russian)CSKA Moskva
izoh:

 „Jamoalar“ ustunida yakuniy bosqichdagi ishtirokchilar soni (turnir mos ravishda) koʻrsatilgan. Yulduzcha (x*) boʻlganlar qoʻshimcha ishtirokchilar soni bilan dastlabki (saralash) bosqichi borligini bildiradi.
 1990–91 va 1991–92 yilgi mavsumlarda (Sovet Ittifoqining parchalanishi) Sovet Ittifoqidagi siyosiy vaziyat tufayli Sovet Ittifoqi Futbol Federatsiyasi jamoalarni musobaqada qatnashish yoki qatnashmasligini tasdiqlamasdan nominal ravishda kiritdi. Sovet Ittifoqi asta-sekin parchalanib bordi va sobiq ittifoq respublikalari muvaffaqiyat qozondi, Sovet Ittifoqi Futbol Federatsiyasi esa „haqiqatni inkor etuvchi pozitsiyada“ qoldi. Masalan, 1990 yil yanvar oyidan boshlab Gruziya futbol federatsiyasi Sovet Ittifoqi futbol federatsiyasidan rasman ajralib chiqdi va uning barcha klublari Butunittifoq musobaqalarini tark etdi, shunga qaramay Sovet Ittifoqi futbol rasmiylari Gruziya jamoalarini Sovet Kubogiga qoʻyishda davom etdilar.

 Umumiy statistika 

 Klub boʻyicha chiqish 
JamoalarGʻoliblarIkkinchi oʻrinlarYarim finalchilarYillar gʻalaba qozongan Spartak Moskva10571938, 1939, 1946, 1947, 1950, 1958, 1963, 1965, 1971, 1992 Dinamo Kiyev9141954, 1964, 1966, 1974, 1978, 1982, 1985, 1987, 1990 Torpedo Moskva6951949, 1952, 1960, 1968, 1972, 1986 Dinamo Moskva65101937, 1953, 1967, 1970, 1977, 1984 CSKA Moskva53111945, 1948, 1951, 1955, 1991 Shaxtyor Donetsk4461961, 1962, 1980, 1983 Dinamo Tbilisi2671976, 1979 Ararat Yerevan2221973, 1975 Lokomotiv Moskva2171936, 1957 Zenit Leningrad1271944 SKA Rostov-na-Donu1201981 Metallist Kharkov1111988 Karpaty Lvov1021969 Dnepr Dnepropetrovsk1051989 Krylya Sovetov Kuibyshev022 Dinamo Minsk022 Zaria Voroshilovgrad021 Elektrik Leningrad011 Kalinin city team010 Znamia Truda Orekhovo-Zuyevo010 Paxtakor Toshkent010 Neftchi Baku004 Dinamo Leningrad003 Dinamo Toshkent001 Rotor Volgograd001 VSS Moscow001 SKA Kiev001 SKA Odessa001 Admiralteyets Leningrad001 Qayrat Olmaota001 Chernomorets Odessa001 Sokol Saratov001 Sudostroitel Nikolayev001 Iskra Smolensk001 Tavriya Simferopol001 Žalgiris Vilnius001 Pomir Dushanbe001 Fakel Voronezh001Jami5151102

 Respublika boʻyicha natijalar 
RespublikalarGʻolibIkkinchi oʻrinYarim finalchilarGʻolib klublar313259Spartak Moskva (10), Dinamo Moskva (6), Torpedo Moskva (6), SSKA Moskva (5), Lokomotiv Moskva (2), Zenit Leningrad (1), SKA Rostov-na-Donu (1)16824Dinamo Kiyev (9), Shaxtyor Donetsk (4), Metallist Kharkov (1), Karpaty Lvov (1), Dnepr Dnepropetrovsk (1)267Dinamo Tbilisi (2)222Ararat Yerevan (2)022011004001001001Jami5151102

 Eng yaxshi murabbiylar 

+OʻrinIsmMedallarChempion klublarOltinKumush1Viktor Maslov63Torpedo Moskva (3), Dinamo Kiyev (2), Ararat Yerevan (1)2Valeriy Lobanovskiy6 -Dinamo Kiyev3Boris Arkadyev41SSKA Moskva (3), Lokomotiv Moskva (1)Nikita Simonyan41Spartak Moskva (3), Ararat Yerevan (1)5Oleg Oshenkov31Shaxtyor Donetsk (2), Dinamo Kiyev (1)6Valentin Ivanov25Torpedo Moskva7Aleksandr Sevidov22Dinamo Moskva8-11Nodar Akhalkatsi21Dinamo TbilisiKonstantin Beskov21Dinamo MoskvaKonstantin Kvashnin21Spartak Moskva, Torpedo MoskvaViktor Nosov21Shaxtyor Donetsk
Yana bir murabbiy Albert Vollrat 1946 va 1947-yillarda ikkita kubokni qoʻlga kiritgan.

 Yana qarang 

 SSSR Oliy Ligasi
 SSSR Birinchi Ligasi
 SSSR ikkinchi futbol ligasi
 SSSRning ikkinchi ligasi - B liga

 Eslatmalar 

 Manbalar 

 Havolalar 

 SSSR (Sovet Ittifoqi) – Kubok finallari roʻyxati RSSSFda
 KhPZ, „Dzerjinets“, „Avangard“ va „Metalist“ – klub tarixidagi muhim bosqichlar!.
Turkum:Sovet Ittifoqi kubogi
Turkum:SSSR Futboli