Illinoys

🗺️ Geografiyasi va joylashuvi 
Illinoys — AQShning O‘rta G‘arbiy hududida joylashgan shtat.

 shimoli-sharqda — Michigan ko‘li bilan,
 g‘arbda — Missisipi daryosi,
 janubda esa — Ohio va Vabash daryolari bilan chegaradosh.
 Poytaxti — Springfield shahri,
 Eng yirik shahri — Chicago (Chikago).
 Aholi soni — AQShda 6-o‘rinda (taxminan 12,8 million kishi).
 Yalpi ichki mahsuloti (YaIM) bo‘yicha 5-o‘rinda.
 Yer maydoni bo‘yicha — 25-o‘rinda.

 🏛️ Tarixiy ko‘rinish 

 Qadimda: Illinoys ming yillar davomida tubjoy hindular yashagan hudud bo‘lgan.
 17-asrda: Bu yerga ilk bor fransuz missionerlari va mustamlakachilari kelib joylashgan. Hudud Yangi Fransiya tarkibida bo‘lgan.
 1783-yil: AQSh mustaqillikka erishgach, Illinoys Mississippi daryosigacha AQSh hududiga qo‘shilgan va unga Kentucky shtatidan ko‘plab amerikaliklar kelib joylashgan.
 1818-yil: Illinoys AQSh tarkibiga rasmiy ravishda 21-shtat sifatida qo‘shilgan.
 Erie kanali va temir yo‘l tizimi iqtisodiy o‘sishni tezlashtirgan.
 Jon Dir tomonidan ishlab chiqilgan po‘lat plug tufayli, boy qora tuproqli dashtlar unumdor qishloq xo‘jaligiga aylangan.

 🏭 Iqtisodiy va madaniy taraqqiyot 

 Qishloq xo‘jaligi: Yerlar unumdorligi ko‘plab nemis, shved va boshqa immigrantlarni jalb qilgan.
 Sanoatlashuv: 1900-yilga kelib Illinoys AQShdagi eng sanoatlashgan shtatlardan biriga aylangan.
 Buyuk Migratsiya davri: Janubdan ko‘chib kelgan afro-amerikaliklar ayniqsa Chikagoda katta jamoa tashkil etgan va shaharning iqtisodiy hamda madaniy hayotida muhim rol o‘ynagan.

 🌍 Madaniy va ilmiy ahamiyati 

 YuNESKO merosi ob'ektlari:
 Kaxokia qadamjolari (Cahokia Mounds)
 Frank Lloyd Wright arxitekturasining ayrim qismlari
 Nufuzli universitetlar:
 Chikago universiteti
 Illinoys universiteti
 Northwestern universiteti
 Prezidentlar: Uch nafar AQSh prezidenti — Abraham Linkoln, Ulysses Grant va Barack Obama Illinoysda yashagan va bu yerda saylangan.   Ronald Reygan ham bu shtatda tug‘ilgan.   Shtatning rasmiy shiori: “Linkoln yurti”.

 🚛 Transport va iqtisodiy markaz 

 Chicago porti: Buyuk ko‘llar orqali Atlantika okeaniga va Mississippi daryosi orqali Meksika ko‘rfaziga chiqish imkonini beradi.
 Temir yo‘l tarmog‘i: 1860-yillardan beri Chicago — AQShning asosiy temir yo‘l markazi.
 O’Hare aeroporti: Dunyoning eng gavjum aeroportlaridan biri hisoblanadi.
 “Peoriyada o‘ynaydimi?” iborasi — Illinoysning butun Amerika kayfiyatining ifodasi bo‘lishini anglatadi (ya'ni, bu shtat Amerika jamiyatining kichik modeli sifatida qaraladi).

 Manbalar 



Turkum:AQSh: Shimoliy-Sharqiy shtatlari
Turkum:AQSh shtatlari