Fenerbahche

Fenerbahche (), – 1907 yilda asos solingan, Turk futbolining eng muhim klublaridan biridir. Turkiya chempionatida eng koʻp marta kubok olgan. Jamoa ranglari sariq va lojuvard. Jamoaning oʻz maydoni Fenerbahche Shukru Sarachog'lu Stadioni hisoblanadi.

Fenerbahche Basketbol Jamoasi 2017 Euroleague chempioni bolgan va Turkiya basketbol tarixidagi eng katta muvaffaqiyatni qozongan.

 Tarixi 

 1907-1923-yillar. Dastlabki yillar 
Klub rasman 1907-yilda tashkil etilgan, ammo uning ildizlari 1899-yilga borib taqaladi. 19-asrning oxirida Usmonlilar imperiyasida har qanday sport va madaniy jamiyatlar faoliyati taqiqlangan edi.

Sulton Abdulhamid II har qanday manfaatlar uyushmalaridan qoʻrqardi, ularni monarxiya uchun tahdid deb hisoblardi. 1899-yilda Kadikoʻy viloyati aholisi "Qora paypoqlar FC" nomini berib, jamoa tuzishga qaror qilishgan; tez orada tarqalib ketgan. 1902-yilda ular yana jamoani yigʻishgan, bu safar Kadikoʻy futbol klubi deb nomlangan, ammo bu jamoa Turkiya futboli tarixida birinchi boʻlish niyatida emas edi. Uchinchi urinish muvaffaqiyatli boʻldi. 1907-yilda, bahor kunlarining birida choy stolida Ziya Songulen va Enver Necip Akaner Fenerbahche sport klubini yaratishga qaror qilishdi. Bu sport jamiyati ham muammoga duch kelmaslik uchun yashirincha tuzilgan. Sulton Abdulhamid II davridagi qonunlarga koʻra, yoshlarga klublar tuzish va ingliz futboli oʻynash taqiqlangan. Klubning birinchi prezidenti etib Ziyo Songulen, klubning birinchi bosh kotibi Aetullah Bey, sardorlik lavozimiga esa Enver Nejip Akaner saylangan.

Fenerbahche jamiyatining faoliyati 1908-yilgi islohotgacha, barcha futbol klublari rasman qonuniy roʻyxatdan oʻtgunga qadar noqonuniy edi. Klub Kadiko'y Moda shahridagi Besbuik koʻchasida asos sola boshlagan. Dastlab, jamoaning ranglari sariq va oq edi, ammo 1909-yilda ular sariq va toʻq koʻk rangga oʻzgartirilgan, klub shu kungacha ushbu rang ostida ishlaydi. Fenerbahche 1909-yilda Istanbul ligasiga kirdi va musobaqaning birinchi yilida beshinchi oʻrinni egallagan.

 Qoʻlga kiritilgan chempionlik va kuboklar 
Yevropa chempionatlari:
 Balkan Kupası Şampiyonluğu (1): 1966—1967

Turkiya chempionati:
 Turkiya ligasi (16): 1959, 1960-61, 1963-64, 1964-65, 1967-68, 1969-70, 1973-74, 1974-75, 1977-78, 1982-83, 1984-85, 1988-89, 1995-96, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2006-07
 Otaturk Kubogi (2): 1964, 1998
 Prezident kubogi (6): 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990
 Boshvazir kupası (8): 1945, 1946, 1950, 1973, 1980, 1988, 1992, 1998
 TSYD kubogi (12): 1969, 1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1982, 1985, 1986, 1994, 1995
 Turkiya chempioni (3): 1932-33, 1934-35, 1943-44
 Donanma Kubogi (4): 1982, 1983, 1984, 1985
 Istanbul Ligasi (11): 1911-12, 1913-14, 1914-15, 1929-30, 1932-33, 1934-35, 1935-36, 1936-37, 1943-44, 1946-47, 1947-48
 Istanbul Professional ligasi (3): 1952-53, 1956-57, 1958-59
 Istanbul Havaskorlar Ligasi (1): 1914-15
 Istanbul Juma Ligasi (2): 1920-21, 1922-23
 Istanbul Kubogi (1): 1944
 thumbIstanbul shildi (4): 1930, 1934, 1938, 1939
 Milli Küme (6): 1936-37, 1939-40, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1949-50
 Spor-Toto Kubogi (1): 1967

 Fenerbahçeʼning mashhur oʻyinchilari 
  Robin van Persie
  Aleks de Souza
  Ariel Ortega
  Aykut Qojaman
  Brian Steen Nielsen
  Jon Bartu
  Jamil Turan
  Jihod Arman
  Dalian Atkinson
  Elvir Bolich
  Elvir Bo'lich
  Engin Verel
  Erjan Aktuna
  Erdog'on Shenay
  Haim Revivo
  Jay-Jay Okocha
  Jes Hogh
  Kennet Andersson
  Lefter Kuchukandonyadis
  Milan Rapaich
  Nicolas Anelka
  Og'uz Chetin
  Ogun Altiparmoq
  Pierre van Hooijdonk
  Ridvan Dilmen
  Rushtu Rechber
  Selchuk Yula
  Sergei Rebrov
  Sarhot Aqin
  Stephen Appiah
  Shenol Birol
  Tanju Cholak
  Toni Schumacher
  Tunjoy Shanli
  Turhan Sofuog'lu
  Uche Okechukwu
  Viorel Moldovan
  Washington Stecanelo Cerqueira
  Zeki Rizo Sporel
  Ziya Shengul
  Zoran Mirkovich

 Gʻolib boʻlgan muhim oʻyinlari 

 Fenerbahçe – Galatasaray tarixiy oʻyinlari 
 10.02.1933 – İstanbul Ligasi (Taksim Stadı) 5-1
 23.02.1935 – İstanbul Ligasi (Fenerbahçe Stadı) 6 – 1
 12.12.1976 – Deprem Kubogi (Ankara 19 Mayıs Stadı) 6 – 1
 16.08.1980 – TSYD Kubogi (İnönü Stadı) 5 – 0
 03.05.1989 – Turkiya Kubogi (Ali Sami Yen Stadı) 4 – 3 (ilk yarı 0-3)
 08.09.1996 – Turkiya Ligasi (Ali Sami Yen Stadı) 4-0
 06.11.2002 – Turkiya Ligasi (Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu) 6 – 0
 22.04.2006 – Turkiya Ligi (Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu) 4 – 0

 Yevropadagi tarixiy oʻyinlar 
 1968 – Fenerbahche 2 – 1 Manchester City (Chempionlar Ligasi Kubogi 1. Tur saralash oʻyini)
 1985 – Bordeaux 2 – 3 Fenerbahçe (Chempion jamoalar kubogi 1. Tur saralash oʻyini)
 1996 – Manchester United 0 – 1 Fenerbahçe (Chempionlar Ligasioʻyini) (30 Ekim 1996' daki bu maçta, Fenerbahçe, Manchester United jamoasini 40 yilda ilk bor oʻz maydonida magʻlub qilgan jamoa boʻldi. Bu tarihi maçta Fenerbahçeʼnin golünü Elvir Boliç atmıştır.)
 1998 – Fenerbahche 1- 0 Parma (Uefa 2. Saralash bosqichi)(Shu mavsumda Parma UEFA kubogini qoʻlga kiritdi)
 2001 – Fenerbahche 2 – 1 Glasgow Rangers (Chempionlar Ligasi 3. saralash bosqichi)
 2004 – Fenerbahche 1 – 0 Sparta Prag (Chempionlar ligasi oʻyini)
 2004 – Sparta Prag 0 – 1 Fenerbahche (Chempionlar ligasi oʻyini)
 2004 – Fenerbahche 3 – 0 Manchester United (Chempionlar ligasi oʻyini)
 2005 – Fenerbahche 3 – 0 PSV Eindhoven (Chempionlar ligasi oʻyini)
 2006 – Fənərbaxcha  3 – 0 Palermo (Uefa Kuboku)
 2007 – Fənərbaxcha  1 – 0 Anderleht (Çampionlar Liqası oyunu)
 2007 – Fənərbaxcha  2 – 0 Anderleht (Çampionlar Liqası oyunu)
 2007 – Fənərbaxcha  1 – 0 Inter (Çampionlar Liqası oyunu)
 2007 – Fənərbaxcha  2 – 0 PSV Eindhoven (Çampionlar Liqası oyunu)
 2008 – Fənərbaxcha  3 – 2 Sevilla (Çampionlar Liqası oyunu)
 2008 – Fənərbaxcha  2 – 1 Chelsea (Çampionlar Liqası oyunu)

 Izohlar  


 Manbalar  

 Havolalar  

Turkum:Turkiya futbol klublari
Turkum:1907-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari