«شەرقىي تۈركىستاندا بۈگۈنكى ھايات»تىن ئۈزۈندە

«شەرقىي تۈركىستاندا بۈگۈنكى ھايات»تىن ئۈزۈندە 

ئۈرۈمچىدە ھاكىمىيەت بېشىدىكىلەر، شۇنداقلا ھۆكۈمەت قارمىقىدىكى ئىستىخباراتچىلار ھەر كۈن دېگۈدەك ئەللىكتىن، ئاتمىشتىن بىگۇناھ كىشىلەرنى قاتار قىلىپ يالىڭاچلاپ، ئاندىن ئۇلارنىڭ ئۈستىدىن ماي تۆكۈشتى. پۈتۈن ئەزالىرى ياغلىشىپ بولغاندا، ئاستىدىن ئوت يېقىپ ئۇلارنى كۆيدۈرۈشتى. بۇ ئوت تۇتۇشۇپ بويۇنغا قەدەر يېتىپ كەلگۈچە جان چىقىپ بولالماي كېتىدىكەن. مانا بۇ خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن شەرقىي تۈركىستانلىقلارغا ئېلىپ بارغان ۋە ھېلىھەم داۋاملاشتۇرۇپ كېلىۋاتقان، ھەمدە تارىختا كۆرۈلۈپ باقمىغان ۋەھشىيلىكنىڭ ئۆرنەكلىرىدىن بىرى. بۇ قەدەر ۋەھشىيلىكلەرگە دۇچار بولغان شۇ ۋەتەنداشلىرىمىز مەزكۇر ۋەھشىيلىكلەرگە قارشى ھەرىكەت قىلغانلىقتىن شۇنداق كۈنگە قالغان بولسا ئىدى، كاشكى!

ھالبۇكى، ئىش ئۇنداق بولغان ئەمەس. ئەكسىچە بۇ بىچارىلەر خىتايپەرەس خىچىر (شالغۇت مۇناپىق) لارنىڭ جاسۇسلۇق قىلىشى، ياكى بولمىسا، خۇسۇسى ئاداۋىتى تۈپەيلى مەقسەتلىك ئۆچ ئېلىشى، ياكى بولمىسا خىتايلارغا يېقىن كۆرۈنۈپ ئەتىۋارلىنىش، ئابرۇيلۇق بولىۋېلىش خىيالىدىكىلەرنىڭ سەۋەبىدىن بولۇۋاتقان ۋەھشىيلىك (نىڭ قۇربانلىرى) ئىدى. ھېلىھەم بىز شەرقىي تۈركىستانلىقلار ئەنە شۇ مۇدھىش پالاكەتلەردىن ئۈزۈل - كېسىل قۇتۇلالىغىنىمىز يوق.

دۈشمەنلەر بىزنى ئاشۇنداق ۋەھشىيلىكلىرى بىلەن تۈگەشتۈرۈپ بوپ، مۇقەددەس تۇپراقلىرىمىزغا خىتاي مەملىكەتلىرىدىن پەس ۋە رەزىل مەخلۇقلىرىنى يۆتكەپ كېلىپ تۈرك ئىسلامىيىتىنىڭ بۆشۈكى بولغان بۇ ئۇلۇغ «شەرقىي تۈركىستان»ىمىزنى خىتايلاشتۇرۇپ يۇتۇۋالماقچى بولۇشتەك ئەفيۇنكەشچە خام - خىيالنى سۈرمەكتە. ئەلۋەتتە، بۇنداق قىلىشقا ئۇلارنىڭ تەييارلىقلىرىمۇ يوق ئەمەس. ئەمما بىز مانا مۇشۇنداق نازۇك بىر ۋەزىيەتتە تەييارلىققا سەل قارىساق، ئۆز ئارا قىزغانچۇقلۇق كۈرەشلىرى بىلەن ئاۋارە بولۇپ يەنە شۇ تارىخىي كونا كېسىلىمىزنى تەكرارلاپ يۈرىدىغان بولساق، كۆرىدىغان كۈنىمىز يۇقىرىقى ۋەھشىيلىكلەردىن بەتتەرراق بولسا بولىدۇكى، كەم بولمايدۇ. مەسىلىنىڭ دىققەت قىلىشقا تېگىشلىك ۋە ئاگاھ بولۇشقا تېگىشلىك مۇھىم تەرىپى مانا بۇ. 

نۆۋەتتە كاشىغەر ۋىلايىتىدىن ئالغان مەلۇماتىمىزغا قارىغاندا، ئاھالىنىڭ يەنە شۇ ئۆزئارا كېلىشەلمەسلىكلەر بىلەن ئاۋارە بولۇپ يۈرۈۋاتقانلىقى مەلۇم. 

ئى تۈرك ئىسلام ئوغلانى! سەن دۈشمىنىڭنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى ئاڭقىرىپ يەتكىن!

ئى شەرقىي تۈركىستانلىق يۇرتداشلار! دۆلىتىڭلارنىڭ ئەبەدىيلىكى، مىللىي ئىنقىلابىڭلارنىڭ راۋاجى ئۈچۈن بىر ئىدىيە ۋە بىر نىشان بىلەن ئۆز ئارا قول تۇتۇشۇپ ئاتلانغايسىلەر! پەرۋەردىگارى ئالەم بارچىمىزغا بىرلىك نەسىپ ئەتكەي!

كەرىمجان غەفۇرىي، 1932- يىلى، 11- ئاينىڭ 26 – كۈنى، ئاقسۇ.

مەنبە: ئىستىقلال مەجمۇئەسى تۇنجى سانى. 1933- يىل قەشقەر.

ئۇيغۇرچىدىن ئۇيغۇرچىغا ئۆرىگۈچى: بۇرھان مۇھەممەد 

مەنبە: «ئويغاقلار دۇنياسىدا− بۇرھان» سەھىپىسى

تۈر: ئۇيغۇر
تۈر: بۇرھان مۇھەممەد
تۈر: ئويغاقلار دۇنياسىدا− بۇرھان