ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلان

ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلان كۈرەشچى ئايروپىلانغىمۇ، ترانسىپورت ئايروپىلانغىمۇ، بەلكى ئۇ پەۋقۇلئاددە بىر خىل ھەربىي ئايروپىلان. ئالدىن سىگنال بېرىدىغان ئايروپىلاننىڭ سىرتقى شەكلى ئۆزگىچە بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئىقتىدارىمۇ ئالاھىدە.



 قىسقىچە تۇنۇشتۇرۇش 
ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلان كۈرەشچى ئايروپىلانغىمۇ، ترانسىپورت ئايروپىلانغىمۇ، بەلكى ئۇ پەۋقۇلئاددە بىر خىل ھەربىي ئايروپىلان. ئۇنىڭ سىرتقى كۆرۈنۈشى «غەلىتە» رەك بولۇپ، ئايروپىلاننىڭ ئۈستىدە ناھايىتى چوڭ بىر موگۇسىمان تەخسە بار. ئەمەلىيەتتە بۇ ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلاننىڭ رادار ئانتېنناسىنىڭ قاپقىقى.

 ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلاننىڭ ئىقتىدارى 
ئالدىن سىگنال بېرىدىغان ئايروپىلاننىڭ سىرتقى شەكلى ئۆزگىچە بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئىقتىدارىمۇ ئالاھىدە. ئۇنىڭغا يۇقىرى ئىقتىدارلىق رادار ۋە نۇرغۇن ئېلېكترونلۇق ئۈسكۈنىلەر ئورنىتىلغان بولۇپ، ئېگىز ھاۋا بوشلۇقىدا كۆزىتەلەيدۇ. شۇنداق بولغاچقا دۈشمەننىڭ ئايروپىلان، باشقۇرۇلىدىغان سىنارەدلىرىنى يىراقتىن بايقاپ، ئۆزىنىڭ كۈرەشچى ئايروپىلان، باشقۇرۇلىدىغان سنارەد ۋە يەر يۈزىدىكى ھاۋا مۇداپىئە قىسىملىرىغا ئېھتىيات قىلىش توغرىسىدا ئالدىن ئۇچۇر بېرەلەيدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئالدىن سىگىنال بېرەلەيدىغان ئايروپىلان «ئېگىزدە تۇرۇپ، يىراقنى كۆرەلەيدىغان» لىقى، ئىلغار كومپىيوتېر سىستېمىسى ئارقىلىق دېڭىز، قۇرۇقلۇق ۋە ھاۋادا ئۇرۇش قىلىش سىستېمىسىنى ئومۇميۈزلۈك، ۋاقتىدا ئورۇنلاشتۇرالايدىغانلىقى ھەم ئۇلارغا قوماندانلىق قىلالايدىغانلىقى ئۈچۈن، «ھاۋا بوشلۇقىدىكى قوماندانلىق پونكىتى» دەپ ئاتالغان.

 مۇندەرىجە 

 قىسقىچە چۈشەندۈرۈش
 قىسقىچە تۇنۇشتۇرۇش
 ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلاننىڭ ئىقتىدارى 
 ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلان-«كۆزىتىش پەشتىقى»
 سۈرەتلەر
 قامۇس باشبېتى

 ئالدىن سىگىنال بېرىدىغان ئايروپىلان-«كۆزىتىش پەشتىقى» 
نۆۋەتتىكى ئەڭ ئىلغار بولغان ئالدىن سىگنال بېرىدىغان ئايروپىلان A-3F «كۆزىتىش پەشتىقى» ناملىق ئالدىن سىگنال بېرىدىغان ئايروپىلاندۇر. ئۇنىڭغا ئەڭ سەزگۈر رادار ھەم ئىقتىدارى ئىنتايىن كۈچلۈك كومپىيوتېر سىستېمىسى ئورنىتىلغان بولۇپ، 9000 مېتىر ئېگىزلىكتىكى ھاۋا بوشلۇقىدا بىرلا ۋاقىتتا 006 نىشاننى ئاختۇرالايدۇ ھەم 240 نۇقتىلىق نىشاننى پەرق ئېتەلەيدۇ. «كۆزىتىش پەشتىقى» ناملىق ئايروپىلاننىڭ ئاختۇرۇش دائىرىسى ئىنتايىن كەڭ بولۇپ، 300-400 كىلومېتىردىن يىراق دائىرىدىكى تۆۋەن ھاۋا بوشلۇقىدىكى نىشانلارنى ھەم 500-600 كىلومېتىردىن يىراق دائىرىدىكى يۇقىرى ھاۋا بوشلۇقىدىكى نىشانلارنى بايقىيالايدۇ، كۆزىتىش دائىرىسى نەچچە يۈز مىڭ كۋادرات كىلومېتىرغا يېتىدىغان بولۇپ، يەر يۈزىدىكى 30 رادارنىڭ ئاختۇرۇش كۆلىمىگە توغرا كېلىدۇ. ئادەتتىكى كۈرەشچى ئايروپىلانلارنىڭ 500 كىلومېتىر ئۇچۇشىغا تەخمىنەن 30 مىنۇت ۋاقىت كېتىدۇ. دېمەك، «كۆزىتىش پەشتىقى» ناملىق ئايروپىلاننىڭ ئالدىن سىگنال بېرىش ۋاقتى 30 مىنۇتقا يېتىدىغان بولۇپ، بۇنداقتا ھاۋا ۋە قۇرۇقلۇق مۇداپىئە ئىشلىرىنى ئورۇنلاشتۇرۇشقا يېتەرلىك ۋاقىت چىقىدۇ
 مەنبەلەر