2025-يىلى تىرامپ - زېلېنسكىي ئۇچرىشىشى

2025-يىلى ئاقسارايدا يۈز بەرگەن ئۇكرائىنا پرەزىدېنتى زېلېنىسكىي ۋە ئا ق ش باش ۋە ئورۇنباسار پرەزىدېنتى دانىلد ترامپ، ۋە ج د ۋەنىس ئوتتۇرىسدىكى مۇخپىرلار كامىراسى ئالدىدىكى كەسكىن تالاش-تارتىش ۋە ئىختىلاپ يۈز بەرگەن بولۇپ، دانىلد ترامپ روسىيە دېكتاتورى ۋىلادىمىر پۇتىنغا يانباسقان ۋە ئۇكرائىنانى مىننەتتار بولماسلىق بىلەن ئەيىبلىگەن. بۇ تالاش-تارتىش پۇتۈن دۇنيانىڭ دىققىتىنى تارتقان بولۇپ، ئامېرىكا تارىخىدىكى ئەڭ نومۇسلۇق ئىش دەپ بىلىنمەكتە. 

2025-يىلى 2-ئاينىڭ 28-كۈنى ، ئامېرىكا پرېزىدېنتى دونالد ترامپ ۋە ئۇكرائىنا پرېزىدېنتى ۋولودىمىر زېلېنسكىي ۋاشىنگىتوندىكى ئاقسارايدا ئىككى تەرەپلىك يىغىن ئاچتى  يىغىن ئېنىق خۇلاسىسىز ئاخىرلاشتى ، تىرامپ ۋە مۇئاۋىن پرېزىدېنت ج د ۋەنىس (JD Vance) يىغىن جەريانىدا زېلېنسكىينى دۈشمەنلىك بىلەن ئەيىبلىدى ۋە تۈرلۈك ئەيىبلەشلەرنى قىلدى.

بۇ ئۇچرىشىش ئامېرىكا ۋە باشقا دۆلەتلەردىكى كۆپلىگەن ئاخبارات ۋاسىتىلىرىدە ئوتلۇق ، قارشىلىشىش ۋە قارشى تۇرۇش ئاھاڭى بىلەن ئالاھىدە تىلغا ئېلىنغان.       
ترامپ بىلەن ۋانسنىڭ كېلىشەلمەيدىغان قىلمىشى تاراتقۇلاردا ۋە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ كەڭ تەنقىدىگە ئۇچرىدى. ئەكسىچە ، روسىيە باياناتچىلىرى يىغىندىن كېيىن زېلېنسكىيغا ھۇجۇم قىلىپ ، ترامپ بىلەن ۋانسنىڭ ئۇكرائىنا پرېزىدېنتىغا جىسمانى جەھەتتىن ھۇجۇم قىلماسلىق ئارقىلىق «ئۆزىنى تۇتۇۋالغانلىقى» نى ئوتتۇرىغا قويدى.

 تارىخى كۆرۈنۈشى 
2025-يىلغا كەلگەندە ، ئۇكرائىنا روسىيەنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن غەربنىڭ ياردىمىگە تاياندى. 
بىر ھەپتە ئىلگىرى ، تىرامپ دەسلەپتە زېلېنسكىينىڭ ۋاشىنگىتون سەپىرىنى بىكار قىلماقچى بولغان ، ئەمما فرانسىيە پرېزىدېنتى ئېممانۇئېل ماكروننىڭ بۇنداق قىلماسلىقىغا قايىل بولغان. 

 يىغىن 
زېلېنسكىي رۇسىيە پرېزىدېنتى ۋىلادىمىر پۇتىن بىلەن مۇرەسسە قىلىشقا قارشى تۇرۇپ ، بىخەتەرلىك كاپالىتىسىز روسىيەگە بولغان زېمىن جەھەتتىكى ئېتىبارنى رەت قىلدى. 
«مۇھاپىزەتچىلەر گېزىتى» «ھازىرقى زامان تارىخىدىكى ئەڭ چوڭ دىپلوماتىك ئاپەتلەرنىڭ بىرى» دەپ تەسۋىرلىگەندە ۋارقىراش ۋە «ئاچچىق تالاش-تارتىش»   كېيىن ، يىغىن قەتئىي قارارسىز ئاخىرلاشتى.  فوكىس خەۋەرلىرى بۇنى «پارتلاش خاراكتېرلىك قارشىلىشىش» دەپ ئاتىدى.  ترامپ ۋە ئۇنىڭ مۇئاۋىن پرېزىدېنتى JD Vance ئۇكرائىنا پرېزىدېنتىنى «تىللىدى» ۋە ئۇنى ئەيىبلىدى ، ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىنى ئەمەلدىن قالدۇرۇشقا توغرا كەلدى.   ترامپ ھۆكۈمىتى ئەمەلدارلىرى زېلېنسكىينىڭ ئامېرىكىنىڭ قوللىغانلىقىغا يېتەرلىك مىننەتدارلىق بىلدۈرمىگەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى ۋە ئۇنى ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش كېلىشىمىنى توستى دەپ ئەيىبلىدى. ۋانس يەنە زېلېنسكىينى «ھۆرمەتسىزلىك» بىلەن ئەيىبلىدى. CNN نىڭ كۆرسىتىشىچە ، «ئىلگىرى ئامېرىكا پرېزىدېنتى تىرامپنىڭ زېلېنسكىيغا قىلغاندەك زىيارەتچىسىگە ئاغزاكى ھۇجۇم قىلىپ باقمىغان». 

 ئىنكاس 

 ئامېرىكا 
يىغىندىن كېيىن ، تىرامپ زېلېنسكىينىڭ ھەپتە ئاخىرىدىكى مار-لاگوغا ساياھەتكە چىقىشتىن بۇرۇن قىسقا ئاخبارات ئېلان قىلىش جەريانىدا «قولىنى ھەددىدىن زىيادە ئوينىدى» دېدى. 

دېموكراتلار پارتىيىسىنىڭ پارلامېنت ئەزالىرى زېلېنسكىينى ئاقلاپ ، ترامپ ۋە ۋانسنىڭ قىلمىشىنى ئەيىبلىدى. كېڭەش پالاتاسىنىڭ سابىق كۆپ سانلىق رەھبىرى چاك شۇمېر ترامپ بىلەن ۋانسنىڭ «پۇتىننىڭ پاسكىنا خىزمىتىنى قىلىۋاتقانلىقى» غا باھا بېرىپ ، دېموكراتچىلارنىڭ «ئەركىنلىك ۋە دېموكراتىيە ئۈچۈن كۈرەش قىلىشنى ھەرگىز توختاتمايدىغانلىقىنى» قوشۇپ قويدى. كالىفورنىيەدىن كەلگەن كىچىك كېڭەش پالاتا ئەزاسى ئادام شىف : «بۈگۈن ئوۋال ئىشخانىسىدا قەھرىمان بىلەن بىر قورقۇنچاق ئۇچرىشىۋاتىدۇ ، يىغىن ئاخىرلاشقاندا ، قەھرىمان يۇرتىغا ئۇكرائىناغا قايتىپ كېلىدۇ» دېدى. مىننېسوتا شىتاتىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك كېڭەش پالاتا ئەزاسى ئامىي كلوبۇچار ئۇكرائىنا پرېزىدېنتىنىڭ ئامېرىكىغا «قايتا-قايتا» رەھمەت ئېيتقانلىقىنى ۋە ئامېرىكىلىقلارنىڭ ئۇنىڭغا «مۇستەبىت ئورنىدىن تۇرۇپ ، ئۆزىنىڭ دەپنە قىلىنغانلىقى ۋە پۇتىننىڭ ياۋروپانىڭ باشقا جايلىرىغا يۈرۈش قىلىشىنى توستى» دەپ رەھمەت ئېيتتى. رود ئارىلىنىڭ كىچىك كېڭەش پالاتا ئەزاسى شېلدون ۋايتخوس شۇ كۈنى سەل بۇرۇن زېلېنسكىي بىلەن كۆرۈشكەن بولۇپ ، ئۇ يەنە تىرامپ ۋە ۋانسنى «پۇتىن ئۈچۈن شامالدۇرغۇچ دومىدەك ھەرىكەت قىلدى» دەپ ئەيىبلىگەن. 

ھاكىمىيەت يۈرگۈزۈۋاتقان جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيىسىنىڭ كېڭەش پالاتا ئەزالىرى تىرامپنىڭ ھەرىكىتىنى ئەكسىچە قوغدىدى ، بۇنىڭ ئىچىدە تىرامپ ۋە ۋانسنىڭ «دۆلىتىمىزدە تۇرۇپ ئامېرىكىنى بىرىنچى ئورۇنغا قويغانلىقى» نى ماختىغان جىم بانكىس ۋە زېلېنسكىينى «بىزنىڭ بانكىغا كىرىشىمىز ۋە باشقا مەڭگۈلۈك ئۇرۇشنى كۈچەيتىۋېتىشىمىزدىن مىننەتسىز ئۈمىد قىلىمىز» دەپ ئەيىبلىدى.  كېڭەش پالاتا ئەزاسى لىندسېي گراخام X دا «زېلېنسكىي ترامپنى ئوۋال ئىشخانىسىدا يەمچۈك قىلىشقا ئېھتىياجلىقدەك ھېس قىلدى» دەپ يازغان. جوش خاۋلېي ئامېرىكىنىڭ ئۇكرائىناغا قىلغان ئىقتىسادىي ياردىمىگە ئاساسەن «جاۋابكارلىقنى سۈرۈشتۈرۈش» نى تەلەپ قىلدى. ئامېرىكا ۋەكىلى ئۇكرائىنا-ئامېرىكىلىق ۋىكتورىيە سپارتىز «زېلېنسكىي ئۇكرائىنا خەلقىنىڭ ئامېرىكا پرېزىدېنتى ۋە ئامېرىكا خەلقىنى ھاقارەتلىشىگە ئېغىر زىيان سالىدۇ - پەقەت ياۋروپالىقلارنى رازى قىلىش ۋە ئۇكرائىنادىكى تۆۋەن بېلەت تاشلاشنى كۆپەيتىش ئۈچۈن ، ئۇ ئۆز دۆلىتىنى قوغداشتا مەغلۇب بولدى» دەپ يازغان. 

 ئۇكرائىنا 
زېلېنسكىي يىغىندىن كېيىن تىۋىتتېردا بايانات ئېلان قىلىپ ، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى ۋە كىشىلەرنىڭ تىرامپقا ھېچقانداق باھا بەرمەي قوللىغانلىقىغا رەھمەت ئېيتتى. ئۇ يەنە «ئۇكرائىنا ئادىل ۋە ئۇزاق مۇددەتلىك تىنچلىققا موھتاج ، بىز بۇنىڭ ئۈچۈن تىرىشىۋاتىمىز» دېدى.  كېيىن فوكىس خەۋەرلىرىدىكى برېت بايېرنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغاندا ، ئۇ بۇ ئۇچرىشىشنى «ھەر ئىككى تەرەپكە پايدىسىز» بىر خىل تۈكۈرۈك دەپ تەسۋىرلەپ ، ترامپتىن كەچۈرۈم سوراشنى رەت قىلدى. 

 خەلىقئارا 
بۇ يىغىن خەلقئارادا تېز ئىنكاس قوزغىدى ، بولۇپمۇ ياۋروپا دۆلەتلىرى.  بىر قانچە دۇنيا رەھبەرلىرى ناھايىتى تېزلا ئۇكرائىنا بىلەن بولغان ئىتتىپاقلىقىنى ئىپادىلىدى ، نۇرغۇن باياناتلار ترامپنىڭ قارشىلىشىش ئۇسۇلىنى ئەيىبلىگەندەك بولدى.  بولۇپمۇ ياۋروپا ئەمەلدارلىرى ئۇكرائىناغا بەرگەن ۋەدىسىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلەپ ، روسىيەنىڭ تاجاۋۇزىغا قارشى داۋاملىق قوللاشنى تەكىتلىدى. 

 قاراڭ 

 ئىككىنچى دونالد ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ تاشقى سىياسىتى
 روسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشىغا خەلقئارا ئىنكاسلار
 ئامېرىكا ۋە روسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا تاجاۋۇز قىلىشى
 ئۇكرائىنا-ئامېرىكا مۇناسىۋىتى

 پايدىلانما 

تۈر:ئۇكرائىنا
تۈر:سىياسەتشۇناسلىق
تۈر:ئامېرىكا
تۈر:دانىلد ترامپ
تۈر:تاشقى ئىشلار
تۈر:Pages with unreviewed translations