12 مۆچەل تەقۋىمى

12 مۆچەل تەقۋىمى، ئاسىيادا، بولۇپمۇ خىتاي ۋە تۈركىي قەۋىملەر تەرىپىدىن كەڭ قوللىنىلغان بىر تەقۋىم. شۇنداقلا ياپونلار، كورىيەلىكلەر، ۋىيېتناملىقلار، موڭغۇللار ۋە مانجۇلاردىمۇ پەرقلىق تۈرلىرى قوللىنىلغان.

بۇ تەقۋىمدە، ھەر بىر ھايۋان بىر يىلنى كۆرسىتىدۇ. مەسىلەن; «يولۋاس يىلى» غا ئوخشاش. ھەر يىلى ئۇ ھايۋاننىڭ ئالاھىدىلىكى بىلەن شەكىللىنىدۇ دەپ قارىلىدۇ. مەسىلەن ، مايمۇن يىلىدا قىزىقارلىق ۋە ئالدامچىلىق كۆپىيىدۇ دەيدىغان ئىشەنچ بار. ئۇ ياش (AGE: 12x5 = 60 ياش) قاتارلىق دەۋرلەردە تەرەققىي قىلىدۇ ، بۇ سان ئىنسانلارنىڭ ئوتتۇرىچە ئۆمرى. مىلادىدىن بۇرۇنقى 12 ھايۋان بىلەن تۈرك كالېندارى ، بۇ كالېندار مودۇ تەڭرىقۇت تەختكە چىققان ۋاقتى. م.ب 209 - يىلى باشلىنىدۇ.
 تۈركىي خەلقلەردە مۆچەل تەقۋىمى 
+ئۇيغۇرچە مۆچەل ئ‍اتلىرىقەدىمقى ئۇيغۇرچە
قوچوھازىرقى زامان ئۇيغۇرچەكۈسكۈچاشقانئۇدكالابارسيولۋاستاۋشغانتوشقانلۇۇبېلىقيىلانيىلانيانت\ياندئ‍اتقوينقويبىچىنمايمۇنتاقىغۇ\تاقاغۇتوخۇئ‍ىتئ‍ىتتوڭۇزتوڭۇز\چوشقا

 مەنبەلەر