تارىخى خاتىرىلەر

«تارىخى خاتىرىلەر»（史記） سىما چيەن يازغان تەرجىمىھال تارىخى كىتابى بولۇپ ، ئۇ غەربىي خەن سۇلالىسى دەۋرىدە تەيشېلىڭلىق ۋەزىپىسىنى ئۆتىگەن بولۇپ ، جۇڭگونىڭ رىۋايەتلىك سېرىق ئىمپېراتوردىن خەن سۇلالىسى دەۋرىدىكى ئىمپېراتور ۋۇنىڭ دەسلەپكى يىللىرىغىچە بولغان 2500 يىللىق تارىخى خاتىرىلەنگەن.

250px|thumb|تارىخى خاتىرىلەر

«تارىخى خاتىرىلەر» نىڭ پۈتكۈل كىتابى «بېن جى» ، «جەدۋەل» ، «كىتاب» ، «ئائىلە» ۋە «تەرجىمىھالى» قاتارلىق بەش تېمىغا بۆلۈنگەن ، ئۇنىڭدىن باشقا ئەڭ ئاخىرقى «تەي شى گوڭنىڭ مۇقەددىمىسى» ، ئۇ بۆلۈنگەن 130 توم.

بۇنىڭ ئىچىدە «بېنجى» جۇڭگو ھۆكۈمرانلىرىنىڭ ئىش-ئىزلىرىنى خاتىرىلەيدۇ

«جەدۋەل» تارىخىي ۋەقەلەرنى جەدۋەل شەكلىدە خاتىرىلەيدۇ.

«كىتاب» ئىلگىرىكى سۇلالىلەرنىڭ قانۇن-نىزاملىرىنى خاتىرىلەيدۇ.

«ئائىلە» يىراقتىكى ئائىلە نەسەبى ، ۋاستە دۆلەتلىرى ۋە خان جەمەتى ۋە ئاقسۆڭەكلەرنىڭ ئىش-ھەرىكەتلىرىنى تەسۋىرلەيدۇ.

«تەرجىمىھالى» جەمئىيەتتىكى ھەر خىل پېرسوناژلارنىڭ تارىخى ئىپادىسىنى ۋە جەمئىيەتنىڭ ھەر خىل كۆرۈنۈشلىرىنى خاتىرىلەيدۇ.
 مەنبەلەر