پۇتۇڭخۇا

<font size="+1">ھالەتئانا تىل جايىتىل فاكۇلتېتى・خەنزۇچە　・پۇتۇڭخۇائەمەلدار تىلىيوق

پۇتۇڭخۇا (خەنزۇچە: 普通话) ، «بېيجىڭ تاۋۇشىنى ئۆلچەم قىلىپ ، شىمال شېۋىسىنى ئاساس قىلىپ ، ئۈلگىلىك ھازىرقى زامان خەنزۇچە ئەسەرلىرىنى گىرامماتىكا قېلىپلاشتۇرۇشنىڭ ھازىرقى زامان خەنزۇ مىللىتى ئورتاق تىلى قىلىش» دەپ تەبىر بېرىلدى【普通话】// 中国社会科学院语言研究所词典编辑室．现代汉语词典 [DB]. 7版．北京：商务印书馆, 2016: 1018.普通话  [DB/OL] [2024] // 陈至立．-{辞海}-. 7版网络版．上海：上海辞书出版社, 2020. ، جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى قانۇندا بەلگىلەنگەن «دۆلەت ئورتاق تىلى»｡ بۇنىڭ ئىچىدىكى «پۇتۇڭ» (普通) ئىككى خەنزۇچە خەت ئومۇميۈزلۈك (普遍) ، ئورتاق (共通) دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ｡

1923-يىلى جۇڭخۇا مىنگو مائارىپ مىنىستىرلىقى جۇڭگونىڭ شىمالىدىكى خەنزۇچە گرامماتىكىسى ۋە بېيجىڭ تىلى تاۋۇشىنى ئۆلچەملەشتۈرۈپ ، جۇڭخۇا خەلق دۆلەت تىلى دەپ ئاتاشنى قارار قىلدى｡ 1932-يىلى جۇڭخۇا مىنگو مائارىپ مىنىستىرلىقى ئېلان قىلغان «دۆلەت ئاھالىسى دائىم ئىشلىتىلىدىغان خەتلەر» ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن، جۇڭگونىڭ ھۆكۈمەت تىلى قىلىپ قوبۇل قىلىنغان｡

جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندىن كېيىن ، جۇڭخۇا مىنگو ھۆكۈمىتى ئېيتقان «دۆلەت تىلى» نى پەرقلەندۈرۈش ئۈچۈن ، 1955-يىلىدىكى مەملىكەتلىك يېزىق ئىسلاھات يىغىنىدا «دۆلەت تىلى» نى «پۇتۇڭخۇا» دەپ ئۆزگەرتتى｡ 9- نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتى ماقۇللىغان «جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ دۆلەت ئورتاق تىل-يېزىق قانۇنى» دا پۇتۇڭخۇا دۆلەتنىڭ ئورتاق تىلى قىلىپ بەلگىلەنگەن｡

نۆۋەتتە جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ قانۇنىدا ئەمەلدار تىلى ۋە دۆلەت تىلى بەلگىلەنمىگەن بولۇپ ، پەقەت پۇتۇڭخۇا «دۆلەت ئورتاق تىل» دەپ بەلگىلەنگەن郭龙生. 官方语言 [DB/OL] (2023-11-10) [2024] // 陈奎元. 中国大百科全书. 3版网络版. ｡ ھەمدە ھۆكۈمەت ھۆكۈمەت تەرەپ «دۆلەت ئورتاق تىل» بىلەن «دۆلەت تىلى» نىڭ پەرقىنى تەكىتلەپ ، پۇتۇڭخۇا «ئەمەلدار تىلى» دەپ قاراشنى قوللىمايدۇ档案君. 你会讲“普通话”，但这些故事你可能不知道 [EB/OL] (2018-12-06) [2024]. 中国青年网.戴红亮. 【专家谈】不宜将国家通用语言称作“国语”“官方语言” [EB/OL] (2017-12-25) [2024]. 人民网.｡ شۇنىڭ بىلەن بىللە يەنە بەزى تور ئەھلى ۋە ئالىملار خەنزۇچە ياكى پۇتۇڭخۇا ى «جۇڭگوچە» (中文) دەپ ئاتاش ياكى «دۆلەت تىلى» (国语) دەپ ئاتاش خەنزۇ مىللىتى ۋە ئاز سانلىق مىللەتلەر (ئۇيغۇرلار ئۆز ئىچىگە ئالغان) كەمسىتىش ۋە ھۆرمەتسىزلىك ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى｡ شۇنداق بولسىمۇ ، شياڭگاڭ ئالاھىدە مەمۇرىي رايونى ھۆكۈمىتى ۋە ئاۋمېن ئالاھىدە مەمۇرىي رايونى ھۆكۈمىتى خەنزۇچە نى «جۇڭگوچە» دەپ ئاتىدى ھەمدە ھۆكۈمەت ھۆكۈمەت تور بېكىتىگە بەلگە سېلىپ قويدى《香港特別行政區基本法》第9條：「香港特別行政區的行政機關、立法機關和司法機關，除使用中文外，還可使用英文，英文也是正式語文。」《香港法例》第5章《法定語文條例》：「中文和英文是香港的法定語文，各法定語文享有同等地位。」（ ）《澳門特別行政區基本法》第9條：「澳門特別行政區的行政機關、立法機關和司法機關，除使用中文外，可以使用葡文，葡文也是正式語文。」｡

 قارالسۇن 
خەنزۇچە

 مەنبەلەر 

تۈر:خەنزۇ-زاڭزۇ تىللىرى