جانكەس

جانكەس (باشقىچە نامى: جانكېسەر؛ Jankes) بىرخىل بىھۇش دورىسى ھەم زەھىرىدۇر. جانكەس خېروئىندىن 50 ھەسسە، مورفىندىن 100 ھەسسە زەھەرلىكتۇر. جانكەس ئەسلىدە مورفىنغا ئوخشاش ناركوز دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلگەن. لېكىن زەھەر ئەتكەسچىلىك گېروھلىرى ئۇنىڭ كېشنى مەسخۇش قىلىش، ھۇزۇر ئاتا قىلىش خۇسۇسىيىتىدىن پايدىلىنىپ قانۇن كونترول مىقتدارىدىن ئارتۇق مىقتاردا تابلىت ياساپ پايدا ئالغان. لېكىن جانكەسنىڭ زەھىرى كۈچلۈك بولغاچقا نۇرغۇن كىشلەرنىڭ جېىنىغا زامىن بولغان. ھازىر جانكەس ئاساسلىقى جوڭگو مېكىسكا لېنىيەسى ئارقىلىق ئامېرىكىغا كىرىپ ئەڭ جان ئالدىغان بىر زەھەر تۈرىگە ئايلاندى. مۇشۇ سەۋەپتىن ئامېرىكا ۋە جوڭگو ھۆكۈمىتى جانكەس توغرىسىدا تالاش-تارتىش قىلماقتا. 
+جانكەسكىلىنكىلق سانلىق مەلۇماتنامىجانكەستىجارەت نامىActik, Duragesic, Sublimaze, othersAHFS/Drugs.comMonographMedlinePlusa605043پىرۋا سانلىق مەلۇماتى EU EMA: by INN (ياۋروپا)
 US DailyMed: Fentanyl (ئامېرىكا)ئېغىربويلۇق 
كاتىگورىيەسى AU: Cئۆزى چىقىم قىلىش نىسبىتىيۇقىرىخۇمار بولۇپ قېلىش ئېھتىماللىقىناھايىتى يۇقىرىبەدەنگە كىرىش يولىBuccal, epidural, intramuscular
, intrathecal
, intravenous, sublingual, transdermalدورا تىپىئەپىيۇنATC code N01AH01 (WHO) N02AB03 (WHO)قانۇنلۇق ھالىتىقانۇنلۇق ھالىتى ئاۋىستىرالىيە: S8 (كونتىرول قىلىندىغان دورا)
 بىرازىل: Class A1 (ناركوز دورىسى)
 كانادا: Schedule I
 گېرمانىيە: Anlage III (ئالاھىدە پىرىسكىرپكا تەلەپ قىلىندۇ)
 يېڭى زىلاندىيە: Class B
 ئەنگلىيە: Class A
 ئامېرىكا: WARNINGSchedule II
 ب د ت: Narcotic Schedule I
 ياۋورپا ئىتىپاقى: Rx-onlyPharmacokinetic dataBioavailability92% (transdermal)
90% (intranasal)[citation needed]
50% (buccal)
33% (ingestion)
100% (intramuscular)
80% (inhaled)
100% (intravenous)Protein binding80–85%مېتابولىزىمLiver, primarily by CYP3A4ئۈنۈم بېرىش ۋاقتى5 minutesElimination half-lifeIV: 6 mins (T1/2 α)
1 hours (T1/2 β)
16 hours (T1/2 ɣ)
Intranasal: 15–25 hours
Transdermal: 20–27 hours
Sublingual (single dose): 5–13.5 hours
Buccal: 3.2–6.4 hoursئومۇمى جەريانىIV: 30–60 minutesExcretionMostly urinary
(metabolites, < 10% unchanged drug)كىملىكىIUPAC nameCAS Number 437-38-7 PubChem CID 3345IUPHAR/BPS 1626DrugBank DB00813 ChemSpider 3228 UNII UF599785JZKEGG D00320 ChEBI CHEBI:119915 ChEMBL ChEMBL596 PDB ligand 7V7 (PDBe, RCSB PDB)CompTox Dashboard (EPA) DTXSID9023049 ECHA InfoCard100.006.468 خىمىيەلىك ۋە فىزىكىلىق سانلىق مەلۇماتىفورمۇلاC22H28N2OMolar mass336.479 g·mol−1قويۇقلىقى1.1 g/cm3ئېرىش نۇقتىسى87.5 °C (189.5 °F)SMILES

 O=C(CC)N(C1CCN(CC1)CCc2ccccc2)c3ccccc3InChI

 InChI=1S/C22H28N2O/c1-2-22(25)24(20-11-7-4-8-12-20)
 21-14-17-23(18-15-21)16-13-19-9-5-3-6-10-19/h3-12,21H,2,13-18H2,1H3 
 Key:PJMPHNIQZUBGLI-UHFFFAOYSA-N 

 سۆز ياسىما 
جانكەس ئۇيغۇرچىدىكى جان ھەم كەس دېگەن ئىككى سۆزنىڭ بىرىكمىسىدىن ياسالغان بولۇپ، ئۇيغۇر تىلنىڭ ساپلىقنى ساقلاشنى ھەمدە شەيئىنى ئوبرازلىق ھالدا قورقۇنۇچلۇق ماھىيتىنى ئىپادىلەشنى نىشان قىلغان. 

جانكەس= جان + كەس؛ 

جان: ھايات، ھاياتلىق دېگەن مەنىدە.

كەس: توختىتىش، ئۈزۈش، قايىب ئېتىش دېگەن مەنىدە. 

جانكەس بولسا ھاياتىنى قايىب ئېتىش دېگەن مەنىدە. ئاساسلىقى جانكەسنىڭ ناھايىتى زىيانلىق جان ئالار ماھىيىتىنى ئىپادىليەدۇ. 

 باشقا تىلدا 
ئېنگلىزچە: Fentanyl، فەنتانول دەپ ئوقۇلدۇ.

تۈركچە: Fentanil، فېنتانىل

خەنچە: 芬太尼، فېنتەينى دەپ ئوقۇلدۇ. 

ئەجنەبىي ئۇيغۇرچە: فېنتانىل. 

 ئالبۇم 

 مەنبەلەر