تاغتېشەر(ھايۋان)

تاغتېشەرنىڭ پۈتۈن بەدىنى ناھايىتى قاتتىق قاسىراق بىلەن قاپلانغان بولۇپ، قارىماققا بەئەينى قەدىمكى زامانلاردىكى ساۋۇت كىيگەن پالىۋانغىلا ئوخشىشىدۇ، لېكىن ئۇنىڭ مىجەزى ناھايىتى رايىش بولۇپ، ئەزەلدىن چوڭ ھايۋانلار بىلەن تۇتۇشۇپ قالمايدۇ، ئۇ پەقەت چۈمۈلە تۇتۇپ يېيىشكىلا ئامراق. ئۇ 2020 ۋۇخەن تاجىسىمان ۋىرۇسىنىڭ (كىرونا ۋىرۇسى، ۋۇخەن ۋىرۇسى) ۋاستىلىك ئېلىپ يۈرگۈچىسى. 
ئۇيغۇرچە ئىسمىتاغتېشەرخەنزۇچە ئىسمى穿山甲تىپىخوردىلىق ھايۋانلار تىپىتۈركۈمىتەڭگە قاسىراقلىقلار تۈركۈمىئۇرۇقداشلىرىتاغتېشەر ئۇرۇقدىشىكەنجى تىپىئومۇرتقىلىق ھايۋانلار كەنجى تىپىئېنگىلىزچە ئىسمىPangolinتەۋەلىكىھايۋانلار دۇنياسىسىنىپىسۈت ئەمگۈچى ھايۋانلار سىنىپىئائىلىسىتاغتېشەر ئائىلىسىلاتىنچە نامىManisكەنجى سىنىپىئەشلىكلەر كەنجى سىنىپى

 ھەققىدە 
تاغتېشەرنىڭ پۈتۈن بەدىنى ناھايىتى قاتتىق قاسىراق بىلەن قاپلانغان بولۇپ، قارىماققا بەئەينى قەدىمكى زامانلاردىكى ساۋۇت كىيگەن پالىۋانغىلا ئوخشىشىدۇ،

تاغتېشەر چۈمۈلە تۇتۇشقا تولىمۇ ماھىر. ئۇ چۈمۈلە ئۇۋىسىنى بايقاپ قالسا، ئىلمەكسىمان ئۆتكۈر تىرناقلىرى بىلەن ئۇۋىنى بولۇشىغا كولاپ بۇزۇۋېتىپ چۈمۈلىلەرنى ئۇۋىسىنىڭ سىرتىغا ھەيدەپ چىقىدۇ، بۇ چاغدا ئۇ ئۇزۇن تىلىنى چىقىرىپ سۈپۈرۈپ يالماپ، بىر مۇنچە چۈمۈلىنى بىردەمدىلا قورسىقىغا سولاپ بولىدۇ.
بەزىدە، تاغتېشەر ئېرىنىپ قالسا، چۈمۈلە ئۇۋىسىنىڭ يېنىغا كېلىپ ئۆلگەن بولۇپ يېتىۋالىدۇ ھەمدە بەدىنىدىكى قاسىراقچىلارنى ئېچىپ كۈچلۈك پۇراق چىقىرىپ چۈمۈلىلەرنى جەلپ قىلىدۇ، چۈمۈلىلەر بۇ پۇراققا گۆل بولۇپ، ئۇۋىسىدىن بەس-بەستە چىقىشىدۇ-دە، ئۆلگەن بولۇپ يېتىۋالغان تاغتېشەرنى كۆرۈپ، تاغدەك بىر دۆۋە گۆشكە ئېرىشىپتۇق دەپ تازا بىر مەززە قىلىپ يىمەكچى بولغاندا، تاغتېشەر بەدىنىنى قورۇپ قاسىراقچىلىرىنى جۈپلەپ، چۈمۈلىلەرنى قاسىراقچىلىرى ئارىسىغا قىسىۋالىدۇ، ئاندىن كۆلگە سەكرەپ چۈشۈپ بەدىنىنى ئىرغىتسا، چۈمۈلىلەرنىڭ ھەممىسى سۇ يۈزىگە لەيلەپ چىقىپ تېپىرلاپ كېتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن تاغتېشەر ئۇزۇن تىلىنى چىقىرىپ، سۇدا لەيلەپ قالغان چۈمۈلىلەرنى پاك-پاكىز يەۋېتىدۇ.

 ھازىرقى ھالىتى 
جۇڭيى دورىلىرنىڭ تەركىبىدە تاغتېشەرنىڭ قاسرىقى بار بۇلۇپ، جۇڭيى دورىلىرى تەرىپىدىن پايدىلنىش بىلەن بىرگە ياشاش مۇھىتى بۇزغۇنچىلىققا ئۇچراش سەۋەبىدىن ئۇلارنىڭ سانى 20 ـ ئەسىرنىڭ ئوتتۇرا ئاخىرقى مەزگىللىرىدە تېز ئازىيىپ كەتتى. نۆۋەتتە تاغتېشەر  ئىنتايىن ئاز ئۇچرايدىغان يوقىلىش گىردابىغا بېرىپ قالغان تۈر بولۇپ قالدى. ھەمدە دۆلەتنىڭ ئىككىنچى دەرىجىلىك قوغدىلىدىغان ھايۋانلار قاتارىغا كىردى.

 مەنبە 

 ئىزدە قامۇسى
 مەنبەلەر 

تۈر:ھايۋاناتلار