24 Тарих

'''йигирмә төрт тарих яки 24''' '''тарих''' (хитайчәла :二十四史) хитай тарихидики һәрқайси сулалиләр тоғрисида йезилған 24 тарих китабиниң омумий атилиши болуп, қәдимдин бери "сулалиләр тарихи" яки "рәсмий тарих" дәп атилип кәлгән.

24 тарих җәмий 3249 җилд, тәхминән 40 милйон хәттин тәшкил тапқан болуп, униңда хатирләнәән тарихий вәқәләр "тарихий хатириләр"дә баян қиллинған ривайәтләрдки хуаңдидин башлинип, ахирқи китаб "миң тарихи"да хатирләнгән миң сулалиси чоңҗин сәлтәнәтиниң 17 - йили (м. 1644)ғичә болған 4000 йилдин көпрәк вақитни өз ичигә алғандур.
+24 тарихрәткитабязғучиҗилд1тарихий хатириләрсма чйән (хән)1302хәннамәбән гу (хән)1003кейинки хәннамәфән хуа (лю җәмәти суң бәглики), сима бияв (ғәрбий җин)1204‍үч падишаһлиқ тәзкирисичен шу (ғәрбий җин); пей соңҗи (лйо җәмәти соң бәглики)655җиннамәфаң шүәнлиң, шү җиңзоң, чу сүйляң (таң)1306суңнамәшен йө (җәнубий сулалиләрдин ляң бәглики)1007җәнубий чинамәшяв зишйән (җәнубий сулалиләрдин ляң бәглики)598ляңнамәяв ча (сүй), яв силйән (таң)659ченнамә3610вейнамәвей шов, вей тән (шимали чи)11411шималий чинамәли бәйяв (таң)5012җунамәлинху дефен қатарлиқлар (таң)5014җәнубий сулалиләр тарихили йәншу (таң)8015шималий сулалиләр тарихи10013сүйнамәвей җең қатарлиқлар (таң)8516кона таңнамәҗаң җав, җя вей (кейинки җин)20017йеңи таңнамә‍овяң шю қатарлиқлар (шималий суң)22518кона бәш дәври тарихишө җүҗең (шималий суң)15019йеңи бәш дәври тарихи‍овяң шю (шималий суң)7420суңнамәтуғту (йүән)49621лявнамә11622җиннамә13523йүәннамәсуң лйән (миң)21024миңнамәҗаң тиңйү (чиң)332