ئەقلى ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى

<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Segoe UI', 'Tahoma'"> 

ئەقلى ئىقتىدار  كۆرسەتكۈچى ( Intelligence Quotient   )

ئەقلى ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى بولسا ، ئىنسانلارنىڭ ئوبىيكىتىپ شەيئىنى تونۇ ش ۋە ئۆز بىلمىدىن پايدىلىنىپ رىئال مەسىلىلەرنى ھەل قىلىشتىكى  ئىقتىدار  كۆرسەتكۈچى . 

1905-يىلى ،فىرانسىيەلىك پىسخىلوگ سىمون ، تۇنجى ئەقلى ئىقتىدارنى سىناش  جەدىۋىلىنى تۈزۈپ چىققان .

IQ=MA÷C.A×100,

IQ =  ئەقلى يېشى  \ ئەمەلىي يېشى * 100  يەنى  ئەقلى يېشىنى ئەمەلىي يېشىغا بۆلۈپ 100 گە  كۆپەيتىمىز . 

سىناق جەدۋىلى جەمئىي 30 سۇئال چىقىرىلغان ، ھۆكۈم قىلىش ئىقتىدارىنى چۈشىنش ۋە لوگىكىلىق تەپەككۇر. 

1916 -يىلى ئامىرىكىلىق  ۋېسلى  يەنە بىر خىل ئەقلى ئىقتىدارنى سىناش جەدىۋىلىنى تۈزۈپ چىققان . ئۇ  ياشلار ، قۇرامىغا يەتكەنلەر ، بالىلار ، 4--6.5 ياشقىچە بولغان بالىلار غىچە  ئايرىم --ئايرىم تۈزۈپ  چىققان .

130 تىن  يۇقىرى بولغانلار ئالاھىدە  دەرىجىدىن تاشقىرى ئەقىللىق  . 120--129  ئالاھىدە ئەقىللىق  ، 110 --119  ئەقىللىق ، 

80--109  ئەقلىي نورمال ، 70--79 ئەقلى تۆۋەن ، 70تىن تۆۋەنلەر  ئەقلى ئىقتىدارى كەمچىل. 

ھازىرقى زاماندىكى تىپىك ئەقلى ئىقتىدارنى سىناش ئىچىدە ، ئاساسىي  نوپۇسنىڭ  ئوتتۇرچە  ئەقلى ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى 100 ، 

مۇئەييەن سىتاتىستىكا پىرىنسىپىغا ئاساسلانغاندا،  ئەقلى ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى 70 تىن  تۆۋەن  بولغانلار  3%  ، 70--79  بولغانلار  6% ، 80--89  بولغانلار15% ، 90  --110  بولغانلار46% ،   110--119 بولغانلار18 %  ،  ئەقلى ئىقتىدار  كۆرسەتكۈچى  120--139  بولغانلار11%  ،  140  تىن  يۇقىرى بولغانلار  0.5%http://baike.baidu.com/view/2640.htm


 مەنبەلەر