ئورخۇن-يېنسەي يېزىقى

<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Alkatip', 'Microsoft Uighur', 'Uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
ئورقۇن-يېنسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەدەنىي يادىكارلىقلار ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ تارىخىنى، سىياسىي، ئىقتىسادىي ئەھۋالىنى، ئىتنوگرافىيىسىنى، تىل-يېزىقى، ئەدەبىيات-سەنئىتى ۋە مەدەنىيەت تارىخىنى تەتقىق قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە.
turk Epigraph Copy in Gazi University Ankara.jpg|left|thumb|267x267px
ئورقۇن-يېنسەي يېزىقىدا يېزىلغان يادىكارلىقلارنىڭ ئاساسلىقى خاقانلار، قەبىلە باشلىقلىرى، لەشكەر باشلىقلىرىنىڭ قەھرىمانلىق ھاياتى، باتۇرلۇقى، تەسۋىرلەنگەن مەدھىيىلەر ۋە ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن ھاياتلىقىدىكى تۆھبىلىرى خاتىرىلەنگەن مەڭگۈ تاشلار بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئاساسلىقى تۆۋەندىكىلەردىن ئىبارەت.
1. چورىن مەڭگۈ تېشى
2. تۇنيۇقۇق مەڭگۈ تېشى
3. كۆل تېگىن مەڭگۈ تېشى
4. بىلگە قاغان مەڭگۈ تېشى
5. كۇلچۇر مەڭگۈ تېشى
6. مويۇنچۇر مەڭگۈ تېشى
7. توققۇز ئوغۇز قاغانى مەڭگۈ تېشى
8- سۇجى مەڭگۈ تېشى
9. تېرخىن مەڭگۈ تېشى
10. تەس مەڭگۈ تېشى ۋە باشقىلار

 ئورقۇن-يېنسەي ئۇيغۇر يېزىقىنىڭ ئېلىپبەسى 

قوللىنىلىشىبەلگىلەرئۇيغۇرچە ۋە IPA ترانسكرىپسيسىسوزۇق تاۋۇشlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter A.svg|27x27pxئا، ئە, link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter I.svg|27x27pxئى، ى, , link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter O.svg|27x27pxئو، ئۇ, , link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter U.svg|27x27pxئۆ، ئۈ, , ئۈزۈك تاۋۇشلارسوزۇق تاۋۇش
ماسلىشىشچانلىقى(¹) — قېلىن (تىل ئالدى)،
(²) — ئىنچىكە (تىل ئارقا)

سوزۇق تاۋۇشلار بىلەنlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter B1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter B2.svg|27x27pxب¹ (ئاب)ب² (ئەب)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter D1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter D2.svg|27x27pxد¹ (ئاد)د² (ئەد)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter G1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter G2.svg|27x27pxغ¹ (ئاغ)گ² (ئەگ)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter L1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter L2.svg|27x27pxل¹ (ئال)ل² (ئەل)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter N1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter N2.svg|27x27pxن¹ (ئان)ن² (ئەن)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter R1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter R2.svg|27x27pxر¹ (ئار)ر² (ئەر)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter S1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter S2.svg|27x27pxس¹ (ئاس)س² (ئەس)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter T1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter T2.svg|27x27pxت¹ (ئات)ت² (ئەت)link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter Y1.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter Y2.svg|27x27pxي¹ (ئاي)ي² (ئەي)پەقەتلا (¹) — /ق/
پەقەتلا (²) — /ك/link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter Q.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter K.svg|27x27pxق (ئاق)ك (ئەك)پۈتۈن سوزۇق
تاۋۇشلار بىلەنlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter CH.svg|27x27px -چlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter M.svg|27x27px -مlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter P.svg|27x27px -پlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter SH.svg|27x27px -شlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter Z.svg|27x27px -زlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter NG.svg|27x27px -ڭ (ئەڭ)قوشما تاۋۇشلار + سوزۇق تاۋۇشlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter ICH.svg|27x27pxئىچ، چى، چ, , link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter IQ.svg|27x27pxئىق، قى، ق, , link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter OQ.svg|27x27pxlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter UK.svg|27x27pxئوق، قو، 
ئۇق، قۇ،
ق, , 
, , ئۆك, كۆ, 
ئۈك, كۈ, 
ك, , 
, ,  + ئۈزۈك تاۋۇشlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter NCH.svg|27x27px -نچlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter NY.svg|27x27px -نيlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter LT.svg|27x27px -لت, link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter NT.svg|27x27px -نت, سۆز ئايرىش بەلگىسىlink=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter SEP.svg|27x27pxيوق(-) — پەقەتلا سۆزلۈك ئاخىرىدا

link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter I.svg|20x20px link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter R2.svg|20x20px link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter NG.svg|20x20px link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Old Turkic letter T2.svg|20x20px —  خەت T²NGR²I — 
ھەرپ تەرجىمىسى /teŋri/ — تاۋۇش قىممىتى بويىچە IPA ئېلىپبەسى بويىچە  تەرجىمىسى teñri — ئۇيغۇرچە تەڭرى

 قاراڭ 
 ئورقۇن-يېنسەي يېزىقى
 Orkhon Inscriptions complete text {{|url=https://web.archive.org/web/20120411140854/http://gokturkanitlari.appspot.com/ |date=2012-04-11 }}

 مەنبەلەر

 مەنبەلەر 

تۈر:ئۇيغۇر يېزىقلىرى‏