قوچۇ

<div style="direction:rtl; font-family:UKIJ Tuz>
قوچۇ (高昌) ياكى قوچۇ بەگلىكى (高昌国) شىمالىي كەڭلىك 89°31، شەرقىي ئۇزۇنلۇق 42°51. بۈگۈنكى تۇرپان ۋىلايىتى دائىرىسىگە توغرا كېلىدىغان قەدىمىي يۇرت، قۇرىغاردىكى ئىنتايىن مۇھىم قاتناش تۈگۈنلىرىدىن بىرى. 

قوچۇ دىيارى ناھايىتى ئەسكى ئولتۇراق يۇرتلاردىن بىرى بولۇپ، قۇس خانلىقى (م.ب 108 — م.ﻛ 450)، ھون شىمالىي لياڭ خانلىقى (高昌北凉؛ 442—460)، كەلگۈندى كام (阚氏高昌؛ 460—488)، جاڭ (张氏高昌؛ 488—496)، ما (马氏高昌؛ 496 — 501) ۋە كۈي\چۈ (麹氏高昌؛ 501—640) ھاكىمىيەتلىرى دەۋر سۈرگەندىن كېيىن تاڭ سۇلالىسى تەرىپىدىن بېسىۋېلىنغان ۋە غەربىي ئايماق، ئەنشى تۇتۇق مەھكىمەسىنى تەسىس قىلغان. 

840 - يىلى ئورخۇن ئۇيغۇر قاغانلىقىنىڭ يىمىرىلىشى بىلەن كۈنپېتىشقا كۆچكەن پانتېكىن باشچىلىقىدىكى ئۇيغۇرلار باشتا بەشبالىققا، كېيىن قوچۇغا كېلىپ ئورۇنلاشتى ۋە قوچۇ ئۇيغۇر دۆلىتىنى قۇردى. 1124 - يىلى ئۇيغۇر ئىدىقۇتى بىلىك قاغان قىتان يوللىغ تاشىنغا بەيئەت قىلدى. 1209 - يىلى ئىدىقۇت بارچۇق ئارت تېكىن چىڭگىزخانغا بەيئەت قىلدى، 14 - ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا چاغاتاي خانلىرى تەرىپىدىن تامامەن فەتىھ قىلىنىدى.

موڭغۇل دەۋرى پۈتۈكلىرىدە ئۇيغۇرچە قاراقوچۇ (合拉火者 ۋە باشقىلار) دەپ، مىڭ سۇلالىسى مەنبەلىرىدە قاراقوچۇ (哈拉和卓) ياكى قوچۇ (霍州) شەكلىدە كۆرۈلىدۇ.

گېئولوگىيە
كىلىمات
ئۆسۈملۈكلەر
تارىخ
قارالسۇن
سىرتقى ئۇلاش 
 مەنبەلەر