دېدەك

thumb
دېدەك ياكى چۆرە ياكى جارىيە، ئايال خىزمەتچى، باشقا جاي ياكى ئەللەردىن بولاپ كېلىنگەن، ئەركىنلىكىدىن مەھرۇم قالدۇرۇلغان، ئېلىپ - سېتىشقا بولىدىغان، ھەرقانداق خۇسۇستا خوجىسىنىڭ ئىستەكلىرىگە مەھكۇم ياش ئايال. ئۇرۇشتا ئەسر قىلىنغان ئاياللار ئۈچۈن قاراۋاش ئىسمىمۇ قوللىنىلاتتى.

جارىيەلەرنىڭ خۇجايىنلىرىدىن بولغان ئوغۇللارى يەھۇدىي ۋە ئەرەبلەرگە ئوخشاش بەئزى قەۋىملەردە ئادەتتە قۇل دەپ قارالمايدۇ. ئىسلامىيەتتىن بۇرۇن ئەرەبلەردە كەڭ تارقالغان جارىيەلىك سېستىمىسى ئەرەبلەر ئىسلام بىلەن شەرەڧلەنگەندىن كېيىنمۇ دەۋام قىلغان، ئەمما قۇرئان جارىيەلەرنىڭ ھەق ۋە ھۇقۇقى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بەئزى ئەھۋاللارنى تۈزەتكەن. ئىسلام دۆلىتى ۋە ئوسمان تۈرك ئىمپېرىيسى دەۋرىدە 19. ئەسرنىڭ ئوتتۇرلىرىغىچە (1847) مەۋجۇد بىر سېستىما ئىدى. 

 قاراڭ 
 قۇل
 قۇللۇق تۈزۈم
 مەنبەلەر