ئۇيغۇر ئېلىپبەسى

ئۇيغۇر ئېلىپبەسى، تۈركىي تىللىق خەلقلەردىن بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ تارىختىن بۇيان ھۆججەت، ۋەسىقە، تارىخىي ۋە ئەدەبىي ئەسەرلەرنى خاتىرلەشتە قوللانغان يېزىقلار بولۇپ، ئۇيغۇرلار 

ئوخشىمىغان تارىخى دەۋىرلەردە ئوخشىمىغان يېزىقلار ئىشلەتكەن بولۇپ، ئۇلار تۈرك - رۇنىك يېزىقى، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى، خاقانىيە ئۇيغۇر يېزىقى، چاغاتاي ئۇيغۇر يېزىقى، ئۇيغۇر كونا يېزىقى ۋە ئۇيغۇر يېڭى يېزىقى، ئۇيغۇر كرىل يېزىقى (قازاقىستان ۋە ئوتتۇرا ئاسىيا) قاتارلىقلار.

بۇگۈن ئۇيغۇرلار سەككىز سوزۇق تاۋۇش ۋە 24 ئۈزۈك تاۋۇشتىن ئىبارەت بىر ئېلىپبە قوللانماقتا. شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئۇيغۇرلار ئۈچ خىل يېزىق شەكلى قوللانماقتا.
 ئەرەب ھەرىپلىرى ئاساسىدىكى ئۇيغۇر كونا يېزىقى (UEY)
 لاتىن ھەرپلىرى ئاساسىدىكى ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى (ULY)
 كرىل ھەرپلىرى ئاساسىدىكى ئۇيغۇر كرىل يېزىقى (USY)
بۇلاردىن باشقا 20- ئەسرنىڭ 60- يىللىرىدىن 80- يىللىرىغىچە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا قوللىنىلغان پىنيىن ئاساسىدىكى ئۇيغۇر يېڭى يېزىقى (Uyƣur Yengi Yeziⱪi \ UYY)، ئاللىبۇرۇن ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان.

 ئېلىپبە جەدۋىلى 
ھازىر قوللىنىۋاتقان ئۇيغۇر يېزىقى جەمئىي 32 ھەرپتىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئۇلارنىڭ سەككىزى سوزۇق تاۋۇشنى، 24 ى ئۈزۈك تاۋۇشنى ئىپادىلەيدۇ.
تەرتىبكونا يېزىق（UEY）لاتىن يېزىقى（ULY）يېڭى يېزىق（UYY）كرىل يېزىقى（USY）IPA1ئاA aА а/ɑ/2ئەE eƏ əƏ ә/ɛ/~/æ/3بB bБ б/b/4پP pП п/p/5تT tТ т/t/6جJ jҖ җ/d͡ʒ/7چCh chQ qЧ ч/t͡ʃ/8خX xH hХ х/χ/9دD dД д/d/10رR rР р/r/11زZ zЗ з/z/12ژZh zhⱫ ⱬЖ ж/ʒ/13سS sС с/s/14شSh shX xШ ш/ʃ/15غGh ghƢ ƣҒ ғ/ʁ/16فF fФ ф/f/17قQ qⱩ ⱪҚ қ/q/18كK kК к/k/19گG gГ г/ɡ/20ڭNg ngҢ ңNg ng/ŋ/21لL lЛ л/l/22مM mМ м/m/23نN nН н/n/24ھH hⱧ ⱨҺ һ/h/25ئوO oО о/o/26ئۇU uУ у/u/27ئۆÖ öƟ ɵӨ ө/ø/28ئۈÜ üҮ ү/y/29ۋW wW w / V vВв/w/~/v/30ئېÉ éE eЕ е/e/31ئىI iИ и/i/~/ɨ/32يY yЙ й/j/
 سوزۇق تاۋۇشلارنىڭ بېشىدا كېلىدىغان "ﺋ" باردۇر.
كرىل يېزىقىكونا يېزىقلاتىن يېزىقىيېڭى يېزىقIPAЮ юيۇYu yu/ju/Я яياYa ya/ja/

 مەنبەلەر 

تۈر:تۈركىي تىللار
تۈر:ئەرەب ئېلىپبەسى
تۈر:ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى
تۈر: ئۇيغۇر