Геодезия

Геодезия (е узадыр адаттынар) ( «черни үлээри»:  «Чер» +  «үлээр») — Чер дугайында эң бурунгу эртемнерниң бирээзи, Черниң хевирин, гравитациялыг шөлүн, дескинериниң база үе аайы-биле өскерлириниң шинчилээр ылаптыг эртем.

Астрономия иштинге Черниң прецессиязын, нутациязын, полюзун база дескинериниң дүргенин шинчилээри-биле удур-дедир харылзаалыг.

 Геодезияның кол сорулгалары 
 Черниң хевирин, хемчээлин база гравитациялыг шөлүн тодарадыры;
 тус күрүнениң, диптиң болгаш бүгү Черниң кандыг-бир девискээринге чаңгыс аай координаталар системазын нептередири;
 черниң кырынга хемчээлдер кылыры;
 топографтыг карталарга болгаш планнарга чер кырының кезектерин чурууру;
 чер картының блоктарының делегей масштабтыг чылзырыгларын өөренири.

 Дөс 
Тыва дылдың тайлыбыр сөстүү (словарь). Том I, "Наука", Новосибирск 2003ч.

Г