Дүжер-меде

300px|thumb|Кадыырзыг дүжер-меде

Дүжер-меде (, ) - Бобтар (Fabaceae) өгбезиниң чаңгыс азы көвей чылдыг оъду азы чартык-чадаң-ыяжы, ооң 83 хевири бар. Ооң янзылары колдуунда Ортаадалай кавызында черлерге өзер. Тывада дүжер-медениң  3 хевири бар. Төвүт медицинада эм чүүл кылдыр дүжер-медениң шупту хевирлерин ажыглап турар.

 Адының тывылганы 
Аймааның латин ады Medicágo болза грек μηδική (πόα) сөстен келген, утказы болза: «мидий (оът)» - Мидиядан Грецияже келген болгаш. Орус адының тывылганы: латин "lucere" — "светить" деп сөс болза чадапчок.

 Тывада бар хевирлери 
Дүжер-меде хмель хевирлиг - ();
Дүжер-меде тарымал - ();
Дүжер-меде кадыырзыг - ().

 Өзүп үнүп турар черлери 
Кургаг шыктарлыг ийлер, кужурларлыг шыктар, элезиннер, чыдымнар, ховулар, даглар эдектери болгаш ховуланы берген шыктар.

Хереглеттинер чүүлдери: сигени.

Белеткээр үелери: июнь-август.

 Ажыглаары 
Кургадып каан чечектерлиг сывын нерви аарыгларында мага-бот оожургадыр чүүл кылдыр ажыглап турар. Сугга хандылап алгаш, ижип эмненир.

 Төвүт медицинада 
Төвүт ады: "Бу-су-хаң" - Кадыырзыг дүжер-меде.

Хереглеттинер чүүлдери: сигени.

Ажыглаары: өкпе аарыгларында ижер, а оон ыңай балыгларны экиртир эмнээрде, примочкалар кылыр.

 Дөзүк 
Серенот Станислав К. "Тыва улусчу эмнээшкин:эм оъттар, үнүштер, чааттар, мөөгүлер; моол, тибет, кыдат улусчу медициналар-биле чергелештирип бижээни". Тываның ном үндүрер чери, 2009. ISBN 5-7655-0636-4

Аңгылал:Үнүштер