Сөөскен

Сөөскен, () - чадаң-даа, узун-даа хөй чылдыг Розалыглар аймаандан оът үнүш. Ооң янзылары 10-13 хире. Колдуунда Черниң соңгу чартык талазында өзүп турар. Тывада сөөскеннерниң 6 хевири өзүп үнүп турар.

Эм кылдыр дараазында хевирлерин ажыглап турар:
Хаак бүрүлүг сөөскен - Таволга иволистная,
Зверобой бүрүлүг сөөскен  - Таволга зверобоелистная,
Ортумак сөөскен- Таволга средняя.

 Өзүп үнүп турар черлери 
Колдуунда ховуларга, тарамык ыяштарлыг аалактарга, чадаң ыяштарлыг шыргайларга база хаяларга.

 Эм кылдыр ажыглаары 
Эм кылдыр хереглеттинер чүүлдери дээрге: чечектерлиг будуктары.

Белеткээр үелери: май-июль.

Ажыглаары: 
чечектерлиг будуктарын ижин-шөйүндүнүң ажылы сандараанда (1 шопулак (шай омаажының) ишти кургадып каан чечектерлиг будуктарын 150 мл хайындырган сугга урупкаш, 1 шак хандылааш, хүнде 3-4 катап улуг омааш иштин ижер) ажыглап турар. 
чаа аныяк бүрүлеринден витаминниг салаттар белеткээр. 
бүрүлериниң сугга хандызын ажык балыглар чуурунга ажыглааар.
Кыдат медицинада: Чечектелип турар үеде Хаак бүрүлүг сөөскенни чыггаш, чуггаш, хээндектээш, кургадыр. Ону хандылааш, өл чөдүлге ижип эмненир.

 Хүн-бүрү амыдыралда ажыглалы 
Сөөскенни тывалар шаандан тура кымчы сывы, даңза уну кылып ажыглап чорааннар.

 Дөзүк 
Серенот Станислав К. "Тыва улусчу эмнээшкин:эм оъттар, үнүштер, чааттар, мөөгүлер; моол, тибет, кыдат улусчу медициналар-биле чергелештирип бижээни". Тываның ном үндүрер чери, 2009. ISBN 5-7655-0636-4

С
С