Эдек туттунчуп ойнаары

Эдек туттунчуп ойнаары ("согур-азалап ойнаары", "аза-кадайлажыыры") — шимченгир оюн. 

 Ойнаар чуруму  
Бир кижи «согур-аза» болур, бир кижи - уруглар «иези» болур, өске артканнары — «уруглары» болур. 

Оюннуң сорулгазы. «Согур-аза» «иениң» уругларын тудуп алырын кызыдар, «иези» уругларын камгалап, «согур-азага» бербезин кызыдар, а уруглар база-ла «согур-азаның» холунга кирбезин оралдажыр. «Согур-азаның» холунга кирген кижи оюндан казыттынар. 

«Ие» хамык « ажы-төлүн» соонга шууштур туттунуштуруп алыр. «Согур-аза» чедип келгеш, «ие»-биле таакпылашкан улус өттүнүп таакпылажыр. А «ие» даңзазын соонда орган «уруунче» сунуучаңнаарга, «уруу» аза таакпызы тыртпас мен, ада-ием таакпызын тыртар мен дээш, черже дүкпүрүптер. 
Ону көрүп кааш, «аза» «иеден» айтырар: 

— Артыңарда чүңерил? 

— Артымда көгээржиим-дир. 

— Көгээржииңер артында чүл? 

— Көгээржиимниң хөлегези-дир. 

— Көгээржииңер хөлегезиниң артында чүл? 

— Хөй ажы-төлүм-дүр. 

— Ындыг болза, хөй ажы-төлүңнү тудуп чиир мен — дээш, «согур-аза» тура халыырга, «ие»: 

— Тудуп чиир шаглыг болзуңза, тудуп чи — дээш, ажы-төлүн камгалааш туруптар.

 Дөзү 
Иргит Самбуу "Тыва Оюннар"

Э