Турарының падежи

Турарының падежи — тыва дылдың падежтериниң бирээзи, туруш көргүзер падеж.

 Кожумактары 
Турарының падежиниң хевири -да деп кожумак болгаш ооң фонетиктиг янзылары-биле тургустунар:
 Дөстүң сөөлгү үнү Ажык эвес үн мурнунда ажык үнү Кожумактың янзызы  Чижектери күштүг дүлей ажык эвес
/к/, /т/, /ш/, /п/, /c/, /ф/,
/х/, /ч/ соңгу одуругнуң -та  дашта, шкафта, хаптамурнуу одуругнуң -тешетте, честе, кезекте аяар ажык эвес
/р/, /й/, /г/, /л/, /м/, /н/, /ң/ соңгу одуругнуң -да  дагда, сайда, чарындамурнуу одуругнуң -дехүнде, чемде, өйдеажык -да, -дешынаада, кезээде, хоода, чөөде 
сумуда, чүүде, чылгыда, шииде
Үшкү арын хевиринде турар сөске ол кожумактар (арткан доора падежтериниң кожумактары дег) -н- дамчыштыр коштунар: хевири + н + де = хевиринде.

Айтырыглары: кымда?, чүде?, кымнарда?, чүлерде?, кайда?.

 Домакта функциялары 
Турарының падежинде сөстер домакка доора немелде азы байдал болур. Турарының падежинде чүве аттарының илередир уткалары:

 Кылыгның туружу: шаңда тур, ховуда оъттап чор, сугда чемнеп тур. Мындыг таварылгада кылдыныг амгы үеде бооп турар, чүве ады болза туруш байдалы болур:
 Ыяш бажында хек эдип олур. Эзимде сыын үнү чаңгыланды.
 Хамык улус доктаалда туруп алган автобус манавышаан.
 Офисте чиктиг чүүлдер бооп турар дээр чорду.
 Мында таакпы сатпайн турар.
 Кылыгның үези: 9 шак чартыкта, кезек үе болганда, ужуражыг соонда, үнериниң бетинде. Чижектери:
 Ол үеде меңээ ындыг билиглер чок турган.
 Кезээде мугур 8 шакта кээр-дир силер аа.
 Дүүн бис театр тудуунга беш шакта улуска дузалажып ажыл кылдывыс.
 Бар/чок, хөй/эвээш деп чижектиг демдек аттары биле илереттинген сөглекчилиг конструкцияларга база туруш байдалы азы немелде бооп ажыглаттынар:
 Ооң медеглелинде онза солун чүве чок болган.
 Оларның аразында күзелдиг кижи көңгүс эвээш.
 Черивисте, чуртувуста чечек-даа бар, чимис-даа бар. (Ырдан)
 Турарының падежинде чүве ады чамдыкта чоокта эрткен үениң кылыг сөзү биле база ажыглаттынар:
 Хөлде балык чемнеди.

 Литература 

 Амгы тыва литературлуг дыл [Текст] : [Лексикология болгаш, семасиология, фразеология, фонетика, морфология] / Ш. Ч. Сат, Е. Б. Салзымаа. — Кызыл : Тываның ном үндүрер чери, 2003. — 131, [1] ар.
 Тыва дыл [текст]: Ортумак школаның 10-11 класстарынга шенелде өөредилге ному / Ойдан-оол А. К., Ондар Б. К., Доржу К. Б., Куулар Е. М. — Кызыл: Тываның Ю. Ш. Күнзегеш аттыг ном үндүрер чери, 2007. — 270, [1] ар.
 Исхаков, Ф. Г. Грамматика тувинского языка [Текст] : Фонетика и морфология / Ф. Г. Исхаков, А. А. Пальмбах ; Акад. наук СССР. Ин-т языкознания. Тувин. науч.-исслед. ин-т языка, литературы и истории. — Москва : Изд-во вост. лит., 1961. — 472 ар.

Аңгылал:Дылдар
Аңгылал:Тыва дыл