VII-ги Далай-Лама

Чеди дугаар Далай-Лама Чалбаа Калзаң Чамзы азы Гьялва Келсаң Гьяцо () 1708 чылда төрүттүнген. Тодарап келгеш, Моол биле Төвүттүң аразында маргалдаадан арзылаң дүжүлгезинге чаларап чадап үр болган. Ол үеде Джунгарның төвүттери моолдарның чагыргазындан үнер дээш демисежип турза-даа, чеди дугаар Далай-Лама 1716 чылда арзылаң дүжүлгезинге чалараан. Ынчаар арзылаң дүжүлгеге чалараарда, Манчының деткимчезин алганы Төвүтке алызында эки салдарны бербээн. Чеди дугаар Далай-Лама Төвүттүң шажын төөгүзүнге эки салдарны көргүскен, чүдүг-сүзүк барымдаалаан шүлүк болгаш мөргүлдүң ыдык ырын чогаадып турган. 1757 чылда Дээрже чайылган. Шынында алды дугаар болгаш чеди дугаар Далай-Ламаларны кожаландыр орнукшутканы улуг будулгаазынны болдурган. Бо будулгаазынга Төвүт, Джунгарның моолдары, Манчы бо үш идеттер киришкен турган.

 Дөзү 
 " К.К.Кудажы, Ю.Ш.Күнзегеш. Улуг-Хем: Тыва чогаалчыларның сеткүүлү 5-6. Доржготов "Судур". 1993чыл."

Ч
Ч
Ч
Ч