Толстой, Лев Николаевич

Граф Лев Никола́евич Толсто́й ( 1828 чылдың август 29 [сентябрь 9] , , Тульск губерниязы, Россия империязы — 1910 чылдың ноябрь 7[20] , Астапово станциязы, Рязанск губерниязы, Россия империязы) — эң алдаржаан, сураглыг орус чогаалчы база мыслитель, делегейде эң дээди деңңелдиг романист чогаалчыларның бирээзи.

Севастопольдуң камгалалының киржикчизи. Просветитель, публицист,  шажын-чүдүлге бодалчызы, ооң авторитеттиг бодалы чаа толстовство деп шажын-чүдүлге болгаш мөзү-шынар агымы тургустунарынга чылдагаан болган. Орус православтыг церковьтан бодунуң үзел-бодалдары дээш аңгылаткан.  Императорлуг эртем академиязының  член-корреспондентизи  (1873), чараш чечен-сөстүң хүндүткелдиг академиги (1900). Был номинирован на Литература салбыры-биле Нобелевтиң премиязынче кириштирип турган (1902, 1903, 1904, 1905). Сөөлүнде шупту номинацияларындан ойталаан. Делегей чергелиг литератураның классиги. 

Дириг назынында-ла орус литератураның удуртукчузу кылдыр сурагжаан чогаалчы. Лев Толстойнуң чогаалдары орус болгаш делегей реализминиң чаа үе-шагын демдеглээн, 19 вектиң классиктиг романы биле XX вектиң литератураларының аразында көвүрүг бооп турган.  Толстой европейжи гуманизмниң хөгжүлдезинге, база ол ышкаш делегейниң литературазында реалистиг чаңчылдар хөгжүлдезинге күштүг салдарны чедирген. Лев Толстойнуң чогаалдары хөй удаа экранналып база сценалаттынган; ооң шиилерин бүгү делегейниң сценаларынга салып турган. Лев Толстой ССРЭ-ге 1918 чылдан тура 1986 чылга чедир эң көвей чырыкче үндүрүп турган чогаалдарлыг автор болуп турар. Бүгу тиражы 3199 үндүрүлгелер 436,261 млн экземпляр.
мини|300x300пкс|Л. Н. Толстойнуң төрел-аймааның генеалогтуг чуруу

Толстойнуң эң билдингир чогаалдары: романнар «Дайын болгаш тайбың», «Анна Каренина», «Диригжидилге»; автобиографтыг трилогия «Чашкы назын», «Элээди назын», «Аныяк назын»; чогаалдар «Казактар», «Ивана Ильичтиң өлумү», «Крейцеровтуң сонатазы», «Сергий ада », «Хаджи-Мурат»;  очерктер эгилиишкини«Севастополь чугаалары»; драмалар «Дириг мөчү», «Чырыдыышкынның түңнелдери» и «Караңгының чагыргазы»; автобиографтыг шажын-чүдүлге болгаш философчу чогаалдар «Исповедь» и «Мээң бүзурелим чүүде?», дайынга удур чогаалдар «Бурганның хааннаар ораны силерниң иштики делегейиңерде" «Угаан кирип, боданыңар!» дээш оон-даа өске.

Граф ызыгуурлуг дворян төрел-аймактың төлээзи. Чогаалчы дээди ызыгуурлуг улус делегейинге аажок ханы төрел харылзааларлыг турган. Адазының кады төрээн акызы болгаш угбаларының аразында - авантюрист болгаш оол бертер Ф. И. Толстой, чурукчу Ф. П. Толстой, чараш кадын М. И. Лопухина, дээди ниитилелдиң төлээзи А. Ф. Закревская, камер-фрейлина А. А. Толстая дээш оон-даа өске билдингир кижилер.

 Демдеглелдер  
Аңгылал:Википедия:Статьи с источниками из Викиданных
Аңгылал:Алфавиттээн кижилер
Аңгылал:Ноябрьның 20 мөчээн
Аңгылал:Сентябрьның 9 төрүттүнген