Тыва Кызы

Тыва Кызы — хөгжүмчү тыва бөлүк. Бөлүктүң составында тываның херээжен хөөмейжилери болгаш ыраажылары кирип турар. Оларның ырлаар кол хевирлери — хөөмей-сыгыт болгаш тыва улустуң ырлары. Бо бөлүк тыва иштинде хөөмейжи бөлүктерден бир дугаар болгаш кара чаңгыс херээжен тыва бөлүк бооп турар.

Төөгүзү
«Тыва Кызы» 1998 чылда тургустунган. Херээжен хөөмейжи бөлүк тургузар деп бодал дугайында чүүл «Khoomei» деп сеткүүлге 1995 чылда бижиттинген турган. Чүүлдүң автору — Хунаштаар-оол Ооржак. Ол үеде кымга-даа билдинмес турган ырааажылар — Чодураа Тумат биле Айлаңмаа Дамыраң — херээжен хөөмейжи бөлүк тургузар деп сорулганы салып алганнар. Элээн хөй херээжен хөөмейжилерни чыып алганнар: Валентин Чүлдүм, Шончалай Ооржак, Татьяна Саая, Азимаа Күжүгет, Айлаң Ондар база Чодураа Тумат биле Айлаңмаа Дамыраң. Хунаштаар-оол Ооржактың сүмези-биле, бөлүктү «Тыва Кызы» деп адап алганнар. 

1998 чылдың июльда «Тыва Кызы» Кызылга болган Бүгү Делегейниң Хөөмей Симпозиумунга ансамбль кылдыр ырлап үнгениниң соонда, улустар оларның сценага ырлап үнүп келгени дээрге чаптанчыг кыстарның дидим чоруу деп эгелээннер.

Бөлүктү Откун Достай удуртуп эгелээн соонда, дүшкүүрлүг ажылдары эгелээн. Бөлүктүң эң кол киржикчизи болгаш тургузукчузу Чодураа Тумат бөлүктүң киржикчилери-биле ыры-хөгжүм чогаадып, белеткенип эгелээнTyva Kyzy.

Киржикчилери
Чодураа Тумат — ырлаар болгаш игил, дошпулуур, бызаанчы, хомус биле чадаганга ойнаар.
Айлаңмаа Дамыраң — ырлаар болгаш игил, хомус биле дошпулуурга ойнаар.
Майя Дүпчүр — бызаанчы, хомус, чадаганга ойнаар.
Шолбана Белек-оол (Дензин) — ырлаар болгаш игил, хомус, дошпулуурга ойнаар.
Аяна Моңгуш — игил, дошпулуур, бызаанчы биле хомуска ойнаар.
Шораана Куулар — ырлаар болгаш бызаанчы, хомус, чадаган база соктаар хөгжүмге ойнаар.
Надежда Куулар — ырлаар болгаш хомуска ойнаар.

Дөзү

Аңгылал:Тыва
Аңгылал:Хөгжүм
Аңгылал:Хөөмей