Бай-Тайга кожууну

Бай-Тайга кожууну — Россия Федерациязында Тыва Республиканың муниципалдыг кезээ.

Администраттыг төвү — Тээли суур, чурттакчы чонунуң саны 3251 кижи (2003).

 География 
Бай-Тайга кожууну республиканың барыын талазында турар. Ооң кызыгаары: соңгу чүкте — Хакас Республика, барыын чүкте — Алдай Республиказы, мурнуу чүкте — Тываның Мөңгүн-Тайга кожууну, чөөн чүкте — Тываның Барыын-Хемчик кожууну. Чериниң шөлү — 7922,82 муң км2.

Кожуун ((мугур|калбак баштыг дагларда) азы даглар массивинде) турар. Бай-Тайга кожуунда күрүнениң биосферлиг камгалал черинге («Убсу-Нур котловиназы») хамааржыр «Кара-Хөл» деп кластерлигтускайлаан чер (участок) бар.

 Чурттакчылар
Чурттакчы чоннуң саны 2010 чылдың январь 1-де — 10 594 кижи.

Национал тургузуу - тывалар. Автомобильдин кодунуң дугаары - 17. Куржаг шагы - MSK+4 (UTC+7). Телефон коду +7 39422.

 Девискээр үлелгези 

 Тээли сумузу, төп сууру Тээли;
 Бай-Тал сумузу, төп сууру Бай-Тал;
 Кызыл-Даг сумузу, төп сууру Кызыл-Даг;
 Кара-Хөл сумузу, төп сууру Кара-Хөл;
 Хемчик сумузу, төп сууру Хемчик;
 Шуй сумузу, төп сууру Шуй;
 Ээр-Хавак сумузу, төп сууру Дружба.

 Ээр-Хавак арбаны Ээр-Хавак сумузунга хамааржыр. 

 Экономика 
Кожууннүң экономиктиг өзээ(үндезини) - мал ажыл-агыйы. Кожууннуң девискээринде Шивилигниң родоннуг сугларын шинчилеп тыпкан, аңаа үндезилеп курорт тудары планатыннып турар. 2010 чылдың 7-айда Кара-Хөл сумузунуң Хол-Оожу(азы Хөл-Өөжү) деп черинге "Кара-ХөльТур" деп турбаза ажыттынган.

 Сураглыг кижилер 

 Кожуунга төрүттүнген улус 
 Чыргал-оол, Алексей Боктаевич (1924—1989)— композитор, СССР-ниң чоннуң артизи (1984)
 Үрүле Кандан— Социалистиг Ажылдың Маадыры;
 Анчымаа-Тока, Хертек Амырбитовна— 1944 чылга чедир Биче Хуралдың Президиумнуң Председатели ТАР, сөөлзүредир Совет Чөвүлелдиң Председателиниң заместители Тыва АССР.

 Үндезини 
 Официальный сайт 
 Программа развития Бай-Тайгинского кожууна 
 Бай-Тайга кожууну Тыва Республика чазааның сайтызында. 
 Тыва чуртунда кожуун, суму чизези. 
 Тывастат сайтызында сумулар чизези 

Б