Каа-Хем кожууну

Каа-Хем кожуун — Россия Федерациязында Тыва Республиканың бот-тускайлаң (муниципалдыг) кезээ. 

Кожууннуң административтиг төвү — Сарыг-Сеп сумузу. 

Чурттакчы чонунуң саны — 11 902 (2017)Республика Тыва. Численность всего населения по полу и возрасту на 1 января текущего года. 2009-2014 годов.

Национал тургузуу - тывалар (58,93%), орустар (38,68%). Шажынчы тургузуу - буддистер, православ шажын. Автомобильдин кодунуң дугаары - 17. Куржаг шагы - MSK+4 (UTC+7).

География
Девискээриниң шөлү — 25700 км² (девискээр талазы-биле Тожу кожуунунуң соонда 2-ги черде).

Кожууннуң девискээринде Каа-Хем дээр хем агып чыдар. Кожуун Тываның чөөн талазында турар болгаш мурнуу чүгүнде Тере-Хөл болгаш Эрзин кожууннары-биле, соңгу чүгүнде Бии-Хем болгаш Тожу кожууннары-биле, соңгу-барыын талазында Кызыл кожууну-биле, чөөн чүк талазында Моол болгаш Бурят Республика-биле кызыгаарланып чыдар. 

 Сумулар чизези 
Кожуун 11 сумуларга чарлып турар. 
 Сарыг-Сеп сумузу, төп сууру Сарыг-Сеп;
 Бояровка сумузу, төп сууру БояровкаОоң ёзулуг ады Копту-Аксы.;
 Бүрен-Хем сумузу, төп сууру Бүрен-Хеморустар ону Зубовка дээр.;
 Бүрен-Бай-Хаак сумузу, төп сууру Бүрен-Бай-Хаак;
 Дерзиг-Аксы сумузу, төп сууру Дерзиг-Аксыорустар ону Даниловка дээр.;
 Ильинка сумузу, төп сууру Ильинка;
 Кундустуг сумузу, төп сууру Кундустугорустар ону Фёдоровка дээр.;
 Көк-Хаак сумузу, төп сууру Көк-Хаакорустар ону Медведевка дээр.;
 Сизим сумузу, төп сууру Сизим;
 Суг-Бажы сумузу, төп сууру Суг-Бажы;
 Бүрен-Аксы сумузу, төп сууру Бүрен-Аксыорустар ону Грязнуха дээр..

 Авыйган сууру Бүрен-Бай-Хаак сумузунга хамааржыр;
 Бай-Сөөт арбаны Кундустуг сумузунга хамааржыр;
 Мерген сууру Сарыг-Сеп сумузунга хамааржыр;
 Эржей биле Үжеп-Аксы арбаны Сизим сумузунга хамааржыр. 
Авыйган, Ильинка, Бүрен-Бай-Хаакдан аңгыда, сумуларның хөй кезии Каа-Хемниң шынааларында турар.

 Тайылбыр кезек 

 Үндезини 
 Каа-Хемниң кожуун чагырар чериниң сайтызы.
 Тыва чуртунда кожууннар болгаш сумулар чизези. 
 Каа-Хем кожууну Тыва Республика чазааның сайтызында. 

Аңгылал:Кожуун