Барыын-Хемчик кожууну

Барыын-Хемчик кожууну — Тыва Республиканың барыын талазында муниципалдыг кезек.

Административтиг төвү — Кызыл-Мажалык суур.

Кызыл-Мажалыктан 4 км ыракта Ак-Довурак хоорай бар.

2002 чылда болган чурттакчы чоннуң бүгү ниити чизези ёзугаар кожуунда 5 муң хире кижи чурттап турар.

2017 чылда чурттакчы чон саны: 12 401 кижи.

Национал тургузуу хөй кезии тывалар.

Шөлү – 6259,66 км2.

Шажынчы тургузуу – буддистер.

Автомобильдиң кодунуң дугаары – 17.

Куржаг шагы – MSK+4 (UTC+7).

Кожуун республиканың барыын чүгүнде турар. Кол хеми — Хемчик (Барлык хем адырлыг).

 Сумулар чизези 
 Кызыл-Мажалык сумузу, төп сууру Кызыл-Мажалык;
 Аксы-Барлык сумузу, төп сууру Аксы-Барлык;
 Аяңгаты сумузу, төп сууру Аяңгаты;
 Барлык сумузу, төп сууру Барлык;
 Бижиктиг-Хая сумузу, төп сууру Бижиктиг-Хая;
 Ак сумузу, төп сууру Дөң-Терезин;
 Хөнделең сумузу, төп сууру Хөнделең;
 Шекпээр сумузу, төп сууру Шекпээр;
 Эрги-Барлык сумузу, төп сууру Эрги-Барлык. 

Хакасияже, Бай-Тайгаже, Мөңгүн-Тайгаже, Чөөн-Хемчикче хап чедер автооруктарлыг.

 Ада-чурттуң Улуг Дайынынга кожуундан үнген эки-турачылар 
Кожууннуң Шекпээр сумузундан 8 эки-турачыларны фронтуже үдээнВКонтактеде биидеңден тайылбырБиидең "ТУВИНЦЫ-ДОБРОВОЛЬЦЫ".
+
Шекпээр сумузундан тыва эки-турачыларАт-сывыШеригжи адыШеригжи мергежилиТодарадылгаМоңгуш Чот Балдаң оглуулуг сержантМоңгуш Шет Оңгак оглу3-кү взводтуң дайынчызыМоңгуш Кечил-оол Кыдат-оол оглу2-ги взводтуң дайынчызыМоңгуш Тогул Маңнай-оол оглуОоржак Чиңгир-оол Чыртак-оол оглу1-ги взводтуң дайынчызыХовалыг Хопуя Тогдуш оглуужудукчу-истребительБичен-оол Тимофей Күзепей оглуулуг лейтенантМоңгуш Сат Эрекей оглуулуг лейтенантМоңгуш Сундуй Өкээней оглу2-ги взводтуң дайынчызыМоңгуш Саваар-оол Тыпылаң оглупулемётчуДоңгак Баян-Төгүс Достак оглу3-кү взводтуң дайынчызы 

 Солун чүүл 
Орустар "Барыын" деп сөстү адай албас боор улус чүве. Мооң ужурунда олар ол сөстү бодунуң славян дылынга таарыштыр "Барум" кылдыр арай өскерти адап алган. Совет үеде Ак-Довурактың асбест комбинады ажылдап турар үеде, аңаа орустар база чурттап чораан. «Барум» деп сөс «Барыын» деп тыва сөстүң үрелик хевири деп чүвени аныяк улус билбес боор чүве. Чамдык тывалар «Барум» деп жаргон сөс-биле төрээн «Кызыл-Мажалык» суурун адап турар.

 Үндезини 
 Барыын-Хемчик кожуунда чагырга чериниң сайтызы. 
 Тыва чуртунда кожуун, суму чизези. 
 Барыын-Хемчик кожууну Тыва Республика чазааның сайтызында. 

Б