Базыр, Лидия Каң-ооловна

Базыр Лидия Каң-ооловна (1959 чылдың октябрь 11, Бай-Хаак суур, Таңды кожуун, Тыва Автономнуг область) – Тываның музей ажылының хоочуну, "Сокровища Долины царей Тувы. Царский курган Аржаан-2" деп делгелгениң тургузукчуларының бирээзи.

 Намдары 
Лидия Каң-ооловна Базыр 1959 чылдың октябрь 11-де Тыва Автономнуг Облазының Таңды кожуунунуң Бай-Хаак суурга малчын өг-бүлеге төрүттүнген. Тываның күрүне университедин чедиишкинниг дооскан. 

1988 чылдың мартта Тываның чурт-шинчилел музейинге ажылдап чедип келген турган. Баштай ол эртем-өөредиглиг килдиске экскурсоводтап ажылдап кирип алган. Ооң соонда эртем-өөредиглиг килдистиң бойдус килдизиниң эргелекчизи кылдыр база музейжи башкы кылдыр ажылдаан.  

Музейге ажылдап келген үезинде музей ажылының бүрүнү-биле шиңгээдип алган болгаш, чоорту музейниң кол экскурсоводу апарган. Тываның чогаалчыларының уран чүүлдүг салгалын, Тываның культуразын, төөгүзүн шинчилеп чораан.  

Музейге-даа, музей даштынга-даа дыка хөй хемчеглерни: Тываның чогаалчыларының номнарының бараадылгаларын, Тываның алдарлыг кижилеринге тураскааткан уран чүүл кежээлерин эрттирип келген.  

Лидия Каң-ооловна С. К. Токага, Е. Б. Байынды, А. Д. Грачыга тураскааткан делгелгелерниң автору. "Сокровища Долины царей Тувы. Царский курган Аржаан-2" деп делгелгениң тургузукчузу. 

2017 чылда хүндүлүг дыштанылгаже үнген. 

 Бижээн чүүлдери 
Базыр, Л. К. Кызыгаар чок ужар куштар : [дириг амытаннар дугайында] // Сылдысчыгаш. - 2009.

Базыр, Л. К. Төөгүлүг найысылалывыс : [Кызыл хоорайның 75 чылынга] // Шын. - 2009.

Базыр, Л. К. Культурное развитие Тувинской Народной Республики в экспозиции Национального музей им. Алдан-Маадыр Республики Тыва. К 90-летию Тувинской Народной Республики 1921-1944. // Мартьяновские краеведческие чтения. Минусинск, 2012. Вып. VII. С. 34-38.

Базыр, Л.К. Сыновья Чагытая : [о воинах-добровольцах Великой Отечественной войны  Тандинского района] // Великая Отечественная война в исследованиях ученых, воспоминаниях и письмах фронтовикв : материалы Круглого стола, посвящ. 65-летию Победы. Кызыл, 2010. С. 215-219.

 Шаңналдары 

 Тыва Республиканың Дээди Хуралының хүндүлүг бижии (2013)
 Тыва Республиканың Чазааның Даргазының Хүндүлүг бижии (2013)
 Тыва Ресубликаның Культура яамызының хүндүлүг бижиктери.

 Литература: 

Базыр Лидия Кан-ооловна // Азия Төвүнүң херээженнери = Женщины Центра Азии. Кызыл, 2014. - Т.2. А. 73. 

Базыр Лидия Кан-ооловна [к 50-летию со дня рожд.] // Летопись Тувы - 2009. Кызыл, 2008. С. 160-161. 

Базыр Лидия Кан-ооловна // Библиографический указатель. Национальный музей им. Алдан-Маадыр Республики Тыва - 90 лет: история и современность. Кызыл, 2019. 

 Шөлүглер 
 Вышла в свет книга Лидии Иргит «Славные дочери Тувы»
 Национальный музей Тувы отмечает 90-летие со дня основания

Аңгылал: Культура
Аңгылал: Төөгүчү