Ооржак, Маңнай Намзырай оглу

Маңнай Намзырай оглу Ооржак (1892ч 6а 6х төр. – 1968ч мөч.) – Тываның сураглыг тоолчу. 

 Намдары 
Он ийи харлаанындан эгелеп, Бижээчи-Чалаң деп бай кижиниң мал-маганын кадаржып өскен. 1940 чылда Сүт-Хөлдүң Хөлчүк сумузунга арбан даргазынга соңгуткан. 1944 чылда Манчүрекке школа тудуун тутчуп дооскаш, аңаа повар база ажыл-агый эргелекчизи бооп ажылдай берген. 1946 чылда өөнүң ишти чок апарган соонда, катап Теве-Хаяга көжүп келгеш, инек кадарып ажылдап чорааш, 1953 чылда хүндүлүг дыштанылгаже үнген.

Маңнай кайгамчыктыг хөйнү билир, дуураан угаанныг тоолчу чорааны ооң репертуарының байлаандан көстүп турар: ол янзы-бүрү жанрларның чогаалдарын билир болгаш күүседип чораан. Оон аңгыда, дыка хөй тоолчургу болгаш төөгү чугаалар, ырылар болгаш кожамыктар, тывызыктар, үлегер домактар дээш өске-даа жанрларның чогаалдары бижиттинген. Ук бижимелдерниң аразында тоолчунуң бодунуң сактып бижээш, чорутканы чогаалдар база эвээш эвес.

Маңнайның уран чаяаны хөй талалыг:
 тоолчу
 чечен
 хам
 эмчи-домчу
 оътчу
 ус-шевер (бызаңчы).

Маңнай 1968 чылда чырык өртемчейден чарлып чоруткан. Ооң ады "ХХ чүс чылда Тываның алдарлыг кижилери" деп номда кирген. Ол ышкаш Алдан-Мааадыр суурда тоолчунуң чурттап турган кудумчузу ооң ады-биле адаттынган.

 Тоолчунуң ыдып чораан тоолдары 
Тоолчудар бижиттинген маадырлыг тоолдар болгаш тоолдар:
 Бокту-Кириш, Бора-Шээлей
 Алдай-Мерген
 Алдай-Сүмбер
 Артылаң-Кыскыл аъттыг Артылаң-Мерген
 Карыш-кулаш хаайлыг Хан-Шилги аъттыг Мергелдей-Мерген
 Чаваа-Кылбаң аъттыг Чаңгыс-Карыш
 Бай болгаш ийи кайгал
 Балдыр-бээжек Өскүс-оол
 Белергин ашак
 Бойду, Бокан алышкылар
 Бора-Шокар биле Сайлыкай
 Демир-Мерген, Амыр-Мерген алышкылар
 Дойнур-Мерген
 Ийи лама
 Кайгал эрес аңчы
 Каралбай хаан
 Көглдей ашак
 Кудурукпай
 Мергенчик
 Мелегейлер
 Орлан-оол биле Чечен-Кыс
 Өскүс-оол
 Улуг-Карак, Улуг-Сал, Улуг-Хырын
 Сазыг-ашак
 Чечен-оол
 Хапчык идик
 Үүле-Бүдүгээкчи
 Чечен-Маанай, Тенек-Дулуң
 Шевер-Мерген
 Шулуу
 Эрге-Кара-Сыйбың.

 Дөзүк 
 Дарыма О. К.-Ч. "Тоолчу О.Н. Маңңай" /"Маңнайның тоолдары" – Кызыл, 1971, ар. 3-6.
 Куулар Ч.Ч., Дарыма О. К. "..." // "Шын", 1992, май 18.
 Самдан З.Б. "Маңнайның одаа" // Шын, 1992, июнь 2.
 Орус-оол С.М. "Тоолчу О.Н. Маңнай. 100 харлаанынга" // "Люди и события". Календарь знаменательных дат. Год 1992. – Кызыл, 1991.

Аңгылал:Тоолчу
Аңгылал:Уран чүүл
Аңгылал:Ус-шевер