Саая, Көгел Мижитей оглу

Көгел Мижитей оглу Саая ( ) – Тыва ус-шевер, даш чазаныкчызы, чурукчу, чон сайзырадыкчызы, амгы үениң сарыг шажын хүрээлерниң тударының удуртукчузу, улуг хүндүткелдиг акывыс.

 Туткан хүрээлери 
1) Бо чаа үеде, ССРЭ соонда, Тываның бирги сарыг шажын хүрээзи 1990 чылдың төнчүзүнде Бай-Тайганың Кызыл-Даг сумузунга туттунган. Ол тудугнуң эгелекчилери - Саая Көгел база Кочаа Сергей чурукчулар, даш-чазаныкчылар. Ол тудугнуң бүткени дыка дораан болган: 1990 чылдың июнь-декабрь. Доозулган тудугнуң 2 каът болган: 1ги каъдын даш-чазаныкчы чурукчуларга бергеш, а 2ги каъды - чүдүлге өргээзи бүткен. Хүрээ болза сарыг шажынның ёзулуг хүрээзинге дүүшкен.Бүгү хүрээниң каасталгазы адаанга ажылжап турган ус-шеверлерниң ажылдары болган. Байыр-ажыдыышкыны 1990 чылдың декабрьның 27-де болган. Хүрээни айызап ажыдыышкынын 94 харлыг хүлээлгезин салган лама Куулар Шымбай-оол (үезинде Үстүү-Хүрээге өөренип турган) кылган.

2) Бажы бедик Бай-Тайганың чурумалдыг Бел аржаанының чанынга шаанда база хүрээ турган. Репрессия чылдарында ол хүрээни узуткап, өрттедипкен турган. Ыдыктыг черниң чулазы өшпээн. Амгы үеде ооң орнунда чаа хүрээ туттунган. Саая Көгел Мижитей-оглу бо хүрээниң туттунарынга улуг үлүг-хуузун киирип чоруур.

Даглар-биле бүзээлеттинген арыг агаарда, маажым черде турар хүрээниң күчү-күжү, энергиязы дыка улуг деп турар. Хүрээниң катап тургустунуп турарынга чон аргажок өөрүп турар.

С