Башкортостан

Башкортостан, Башкортостан Республика  (орус:Респу́блика Башкортоста́н,башк:Башҡортостан Республикаһы) — Россия Федерациязының тургузукчу республикаларының бирээзи, Волга хем биле Урал дагларының аразында турар. Ооң төвү — Уфа, девискээри 142 927 дөрбелчин километр, чурттакчы чону 4 миллион ажыг.https://www.council.gov.ru/en/structure/regions/BA/

 Чурт ады 
«Башкортостан» деп ат «Башкорт» деп башкир этниктиг ады болгаш «-стан» деп перс дылда «чурт» азы «чер» деп кожумаандан укталган.https://constitution.garant.ru/region/cons_bashkor/chapter/f533d167513979e2d229fe32a1897b73/

 География 
Башкортостан Республика Урал дагларының чөөн талазында эдээнде болгаш кожа-хелбээ ховуларда чыдар. Барыын талазы хову, а мурнуу талазы даглыг, 1640 метр бедик Ямантау даглыг. Республика элээн каш регионнар-биле кызыгаарлажып турар, оларның аразында Пермь край, Свердловск облазы, Челябинск облазы, Оренбург облазы, Татарстан Республика база Удмурт Республика.https://nbcrs.org/regions/respublika-bashkortostan/geograficheskoe-polozhenie

 Агаар-бойдус 
континенталдыг, кыжын соок, чайын чылыг. Эң соок ай - январь, ортумак температуразы -12,7°C хире. Эң изиг ай, өске талазында, июль, ортумак температуразы +18.5°C хире.https://visit-bashkortostan.ru/geograficheskoe-polozhenie-i-klimat-bashkortostana/

 Төөгү 
Амгы Башкортостанның девискээринге кижилерниң чурттап чораанының баштайгы изи эрте болгаш ортумак палеолит үезинде тыптып келген. Бронза үезинде мында доктаамал чурттакчылыг черлер тургустунуп эгелээн.https://www.hist.msu.ru/ER/Etext/fadlan.htm

XVI чүс чылдың төнчүзүнден эгелеп Башкортостанның девискээри орус күрүнениң составынга кирип эгелээн. Орус мусульманнарның Сүлде Чыыжы 1798 чылда үндезилеттингени башкирлерниң, татарларның болгаш өске-даа мусульман чоннарның шажын-чүдүлге хостуг эргезин хүлээп алганының херечизи болган. 1917 чылда Башкир Арат Республика чарлаттынган, а 1919 чылда РСФСР-ниң иштинде Башкир Автономнуг Совет Социалистиг Республика (Башкир АССР) кылдыр эде кылдынган.https://www.refworld.org/reference/countryrep/mrgi/2018/en/64867https://www.hubert-herald.nl/RossBashkortostan.htm

Совет үеде Башкортостан делгем автономияны чедип алгаш, Россияның бир дугаар автономнуг республикаларының бирээзи апарган. Башкир Автономнуг Совет Социалистиг Республика 1990 чылда бодунуң национал хамаарышпас чоруун чарлаан, а 1992 чылда республиканы Башкортостан Республика деп адаан.

 Албан езузунуң сайтызы 
https://www.bashkortostan.ru/ 

 Үндезин 

Аңгылал:Башкортостан