Демдек ады

Демдек ады (адъектив <  – немээр) дээрге чүвелерниң шынарын болгаш демдээн көргүзер чугаа кезээ болур.

Демдек адын чүве ады-биле таарыштыр кожуптар болза, ол чүве адының бир-ле шынарын, хевирин азы демдээн айтып тайылбырлаар: кызыл чечек, чолдак тон, делгем хову. Демдек аттары домакка тодарадылга бооп чоруур.
Чижектер.
 Харлыг ховуда тевелер көстүп чор.
 Дага чок аъттар өл болгаш тулаалыг черлерге тайып чорааннар. (Л. Кокышев. «Аринаның амыдыралы». Очул. М. Доржу.).
 Соңга баарындан ак-ак чечектер үнген.

Чамдыкта демдек аттары кылыг сөстери-биле каттыжа бергеш кылдыныгны тайылбырлап чоруур: эки чурттаар, шыдамык ажылдаар, бодамчалыг кылыр. Ынчангаш демдек аттары домакка байдал бооп киргилээн чоруур.

Чижектер.
 Оолдар дош кыры-биле оваарымчалыг чоруп орган.
 Кара-Дагны дорт-ла ажыптывыс. (М. Мендуме. «Тайганың ээзи»).

Чамдык өске дылдарга бодаарга, тыва дылда демдек аттары наречиелер болгаш чүве аттарындан тода ылгалы кошкак. Ынчалза-даа сөс чогаадыр аргалары, ниити семантиказы база кол функциязы-биле демдек аттары черле тускай чугаа кезээ болур дээринге маргылдаа чок. Чүве аттары-биле дорт харылзаалыы база тускай чадаларлыы демдек аттарының тускай чугаа кезээ болурун улам тода херечилеп турар.

 Демдек аттарының чогаадылгазы 
Демдек ады бодунуң бүдүжүнүң талазы-биле укталбаан болгаш укталган деп ийи бөлүкке чарлыр.

Укталбаан демдек аттары өске сөстерден укталбаан, бүткен-не боттары ол демдек аттары болур: ак, көк, сарыг, аар, чиик, эки, багай, улуг, биче, чаа, ханы.

Укталган демдек аттары үш арга-биле тыптыр: морфологтуг, синтаксистиг, лексика-семантиктиг арга-биле.

 Үндезини 
Ш. Ч. Сат, Е. Б. Салзыңмаа. Амгы тыва литературлуг дыл. (Лексика болгаш семасиология, фразеология, фонетика, морфология). Тываның ном үндүрер чери. Кызыл — 1980.

Аңгылал:Дылдар
Аңгылал:Тыва дыл