Основание (химия)

Основание (оъсноваание), үндезин — протон-биле азы өске каттыжыышкынның хостуг орбиталы-биле ковалентилиг харылзаа тургузуп шыдаар химиктиг каттыжыышкын. Орус дылда «основание» деп сөс колдуунда OH--ионнарга диссоциациялап турар гидроксидтерни илередип турар.

 Төөгү 
Ук билиишкин XVII-ги векте тыптып келген. Химияже ону бир дугаар 1754 чылда француз химик Гийом Франсуа Руэл киирген. Кислоталар бусталыычал суук чүүлдер болбушаан (уксустуг кислота, дус кислотазы), дустарже чүгле чангыс хевирниң бүдүмелдери-биле каттай хуулур деп демдеглээн. Руэл ол бүдүмелдерни дустарны кадыг хевиринге үндүрерде херек «үндезин» () бүдүмелдер деп санаанWilliam B. Jensen, The Origin of the Term Base, Journal of Chemical Éducation • 1130 Vol. 83 No. 8 août 2006.

1887 чылда швед физикохимик Сванте Аррениус Кислоталар биле үндезиннерниң чаңгыс аай теориязын бараалгаткан. Аррениустуң теориязында кислоталар H+-ионнарга (протоннарга) чарлып турар, а үндезиннер OH--ионнарга (гидроксид-ионнарга) чарлып турар бүдүмелдер болуп турар.

 Амгы шагның тодарадылгазы 

 Үндезиннерниң күжү 

 Органиктиг үндезиннер 

 Дараазында 

 Кислоталар
 Химиктиг каттыжыышкын

 Тайылбыр 

Аңгылал:Химия