Гагарин, Юрий Алексеевич

Ю́рий Алексе́евич Гага́рин (1934 чылдың март 9 (1934-03-09), Клушино, Гжатский (амгы үеде Гагаринский) район, Западная область (амгы үеде — Смоленская область) —1968 чылдың март 27, Новосёлово суурнуң чанында, Киржачский район, Владимирская область) — ССРЭ-ниң лётчик-космонавтызы, ССРЭ-ниң Маадыры, кезек күрүнелерниң Дээди тускай демдектерниң кавалери, хөй-хөй орус болгаш даштыкы чурттарның болгаш күрүнелерниң хүндүткелдиг хамаатызы.
мини|Бразилияның президентизи Жаниу Куадруш Ю. А. Гагаринге бразиль ордени тыпсып турары (1961 чыл).
1961 чылдың апрель он ийиде Юрий Гагарин төөгүде бир дугаар космосче ужуп үнген кижи кылдыр арткан. Совет Эвилелиниң Казах Республиказының Кызылординск облазазында турар Байконур деп космодромдан космосче Ракета-носитель «Восток» деп корабль «Восток-1» биле ужуп үнген.  болганда Саратов облазынга Энгельсатен ырак эвес черге Гагарин чедиишкинниг черге дүжүп келген. Гагариниң космосче бир дугаар ужуп четкен хүнү 1961 чылдың апрель 12 бүгү делегейниң Космонавтика хүнү кылдыр демдеглеттинген.

Бир дугаар космосче ужудуушкун бүгү делегейге улуг ссонуургалды оттурган. Юрий Гагарин боду делегейге билдингир улуг сураглыг болу берген. Даштыкы чагыргаларның болгаш ниитилел организацияларның чалалгазы-биле Гагарин  30 хире аңгы-аңгы чурттарга чедип аалдаан. Оон аңгыда Совет Эвилелинин иштинге база космонавт хөй-хөй черлерге аалдап четкен. Оон соонда чылдарда Гагарин улуг ниитилел-политиктиг ажылды чорудуп келген. Оон аңгыда профессор Н.Е. Жуковский аттыг Шериг-агаар инженерлиг академияны доозуп алгаш, Космонавтылар белеткээр төпке  идекпейлии-биле ажылдап, чаа космосче ужудуушкунга белеткенип турган.

Владимирск облазының Киржанчск районунуң Новосёлово деп суурунуң чанынга 1968 чылдың март 27-де Юрий Гагарин дуржулгалыг инструктор В.&nbsp;С.&nbsp;Серёгинниң удуртулгазы-биле МиГ-15УТИ деп самолёту мунуп алгаш өөредиг ужудуушкун үезинде аварияга чок болган.Ол болган аварияның чылдагааны болгаш канчаан болганы ам-даа таптыг билдинмес. 

 Биография 
мини|Тимофей Матвеевич Матвеев — Путиловчу ажылчын, революционер, Ю. А. Гагаринниң кырган-ачазы.
мини| Юрий Гагаринниң школачы чылдарында чурттап турган бажыңы.  Гагарин хоорай (оон мурнунда Гжатск хоорай турган).
мини|Ключ от ворот крепости, изготовленный монетным двором ОАРЮрий Алексеевич Гагарин 1934 чылдың март 9 Совет Эвилелиниң Барыын чүк областарының Гжатски районунуң (амгы үеде — Смоленски облазының Гагарин району) Клушино  деп суурунга ада-иезиниң чурттап турганы черге төрүттүнген. Ажылчын арат чондан үнген. Ачазы Алексей Иванович Гагарин (1902-1973). Плотниктеп ажылдап чораан. Авазы Анна Тимофеевна Матвеева (1903 — 1984). Сүт фермазынга ажылдап чораан.  Эки ажылы дээш Күш-ажылдың Кызыл Тугунуң ордени болгаш Чоннарның быжыг найыралы деп орденнер-биле шаңнаткан. Кырган-ачазы Тимофей Матвеевич Матвеев (1871—1918), Путилов аттыг заводка ажылчын болуп ажылдавышаан Санкт-Петербург хоорайга чурттап чораан. 

Гагариннерниң өг-бүлезинде үш оол база чаңгыс кыс төрүттүнген. Оларның үш дугаары Юрий Гагарин.

 Демдеглелдер 
Аңгылал:Совет Эвилелиниң Маадырлары
Аңгылал:Алфавиттээн кижилер
Аңгылал:Википедия:Статьи с источниками из Викиданных
Аңгылал:Марттың 27 мөчээн
Аңгылал:Марттың 9 төрүттүнген