Николай Бернулли (1687-1759)

Никола́й Берну́лли (немец телендә: Nicolaus I Bernoulli, 1687 елның 21 октябре, Базель — 1759 елның 29 ноябре, шунда ук) — Швейцария математигы, Лондон король җәмгыяте әгъзасы (1714). Бернулли гаиләсе күп күренекле вәкилләренең берсе, Якоб Бернулли һәм Иоганн Бернуллиның энесе.

 Тәрҗемәи хәле 
Ул Базельнең рәссамы һәм олдермены Николай Бернуллиның улы булган. Якоб Бернулли кураторлыгы астында булып 1704 елда Базель университетын тәмамлаган. Ә биш елдан соң 1709 елда ихтималлык теориясе буенча эшенә рәхмәтле фәлсәфә докторы дәрәҗәсенә ирешкән. Аның диссертациясе «Хокук мәсьәләләрендә фаразлар сәнгате кулланылышы турында инавгурацион математик-юридик диссертация» (Dissertatio Inauguralis Mathematico-Juridica de Usu Artis Conjectandi in Jure) дип аталган.Dissertatio Inauguralis Mathematico-Juridica de Usu Artis Conjectandi in Jure (Basel, 1709) онлайн на Gallica 

1716 елда Бернулли Падуя университетында Галилей кафедрасына ия булган, анда дифференциаль тигезләмәләр һәм геометрия өстендә эшләгән. 1722 елда ул Швейцариягә кайткан һәм Базель университетында логика кафедрасына ия булган.

1714 елның мартында Николай I Бернулли Лондон король җәмгыятенең әгъзасы булып сайланган булган.

Аның иң әһәмиятле кертемен аның хатларында, хосусан, Пьер Ремон де Монморга хатларында табарга була. Бу хатларда ул, мәсәлән, шактый дәрәҗәдә ихтималлык теориясе ысулларын һәм нигезләмәләрен аңлатучы «Санкт-Петербург парадоксын» тәкъдим иткәнPulskamp, Richard J. Correspondence of Nicolas Bernoulli concerning the. St. Petersburg Game  (1713). Николай I Бернулли шулай ук хосусый чыгарылмалар кыйммәтләренең дифференциацияләү тәртибеннән бәйсезлеге турында теорема өстендә эшләгән һәм Риккати тигезләмәсе белән шөгыльләнгән. Башкалардан кала ул Готфрид Вильгельм Лейбниц һәм Леонард Эйлер белән фәнни хат алышу алып барган.

 Шулай ук карагыз 
 Бернулли шәҗәрәсе (тулы)
 Математика тарихы
 Математик анализ тарихы

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 





 Сылтамалар 

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Математиклар