Десерт

мини|Татар халкының милли десерты - чәк-чәк
Десерт ( теленнән , desservir  - "өстәлне җыештыру" сүзеннән ) - төшке аш яки кичке аш ахырында рәхәт тәм бирү өчен эшләнгән өстәлнең соңгы ризыгы, гадәттә татлы ризыклар (җимешләр түгел).

Десертлар гадәттә махсус десерт тәлинкәләрендә бирелә. Аларны гадәттә чәй кашыгы белән аш кашыгы зурлыгы арасындагы десерт кашыгы белән ашыйлар. Десерт өстәле шулай ук десерт пычагы һәм чәнечке белән бизәлә.

 Тарих 
Төп ризыклардан соң тәм-томнар ашау гадәте Европада XIX гасырда гына, шикәр җитештерү арткач киң таралган. Моңа кадәр десертлар белән ләззәтләнү мөмкинлеге байларга гына бирелгән. Гадәти өстәлләрдә тәм-томнар бары тик махсус очракларда гына барлыкка килгән, шуңа күрә десертларны мөмкин кадәр нәфис бизәү теләге туган.  Бу традиция бүгенге көнгә кадәр сакланып калган.

 Десертларның тасвирламасы һәм төрләре 
мини|Россия кибете киштәсендә төрле десертлар
Десерт гадәттә татлы була (мәсәлән, торт яки туңдырма), ләкин җиләк-җимеш, чикләвек, сыр һәм тозлы кондитер ризыкларыннан ясалган балсыз десертлар да бар. Моннан тыш, барлык татлы ризыклар да десерт түгел; мәсәлән, кытай кухнясында десерт булмаган татлы ит ризыклары бар. Кытайда шикәр урынына борычлы һәм имбирьле конфетлар да киң таралган. Европалылар килгәнче, Урта Америка индеецлары какао кузакларыннан (chocolatl) шикәр урынына борыч һәм тәмләткечләр белән эчемлек ясаганнар«Чтоб вам весь год пить чоколатль!»  — журнал «Eclectic». Тозлы десертлар шулай ук рус кухнясында да очрый, мәсәлән, кара уылдык. Франциядә классик десерт - сыр.

Десертларны бирү температурасына карап, алар кайнар һәм салкынга бүленә.

Десерт буларак түбәндәгеләрне бирергә мөмкин:

 кондитер ризыклары: тортлар, төрле печеньелар (вафлилар), маффиннар, пироглар;
 төрле конфетлар, шулай ук күпертелгән каймактан ясалган ризыклар;
 мини|Төрки халыкларның милли десерты - бавырсактуңдырма һәм туңдырма десертлары;
 мини|Татар халкының милли десерты - гөбәдиятатлы җиләк-җимеш катнашмалары (кайвакыт башка ингредиентлар өстәлә торган җиләк-җимеш салатлары, мәсәлән, Сникерс салаты);
 эчемлекләр:
 кайнар эчемлекләр: чәй, какао, кофе, туңдырмалы кофе (кофе глазуре);
 аз алкогольле эчемлекләр: махсус десерт шәраблары;
 алкогольсез эчемлекләр: соклар, газлы һәм/яки газлы сулар, компотлар, желе;
 татлы сөт, шоколад һәм җиләк-җимеш муссы, кремнар, желе, конфитюрлар (джем), кайнатма;
 алма пюресы (алма соусы).

 Милли десерт ризыклары 

 Әлбә
 Безе (Меренга)
 Бавырсак
 Ватрушка
 Гөбәдия
 Кайнатма
 Как
 Корт
 Күпертелгән каймак
 Гоголь-моголь
 Гранита
 Грильяж
 Вельфлар десерты
 Джелато
 Димсам — кытай ризыгы, тик чәй янына төп ризыкка кадәр китерелә.
 Зефир
 Итальян бозы — Катырылган сироп һәм җимеш пюресы.
 Йогырт
 Канноли
 Клафути
 Кош теле
 Мармелад
 Марципан
 Мацебрай
 Туңдырма
 Панна-котта
 Парфе
 Пастила
 Пәхләвә
 Пишмание
 Пирожное
 Плавающий остров
 Пралине
 Профитроли
 Пудинг
 Рәхәт-лукум
 Салеп
 Сахарная вата
 Сметанник
 Снежки
 Суфле
 Сютлач
 Талкыш-каләвә
 Татлы бәлеш
 Тирамису
 Тост икмәге (сохари)
 Фалуде
 Фламмери
 Җиләк-җимеш бозы
 Цимес
 Чәк-чәк
 Чизкейк
 Шарлотка
 Шодо
 Штрудель
 Ширбәт
 Эклер

 Искәрмәләр 

Төркем:Кулинария
Төркем:Аш-су