Бакыр-Завод

Бакыр-Завод (, ) — Удмуртиянең Алнаш районында урнашкан татар авылы, Кузебай авыл җирлегенә керә.

 Географиясе 

Алнаши авылыннан 15 км көньяк-көнчыгышка һәм Ижевска 89 км көньякка таба урнашкан. Вәрзи елгасы ярында урнашкан.

 Тарихы 
1733 елда Котлымөхәммәт Мәмәш улы Тәфкилев Аушев кенәзләреннән Терсин волосын сатып ала һәм 1758 елда яңа җирләрдә Варзино-Алексеевский бакыр иретү заводын төзи. 1765 елда Иж елгасы буенда (хәзерге Ижевска шәһәре территориясе) законсыз рәвештә алынган җирләрне кайтару таләпләреннән баш тартуга, заводка 1494 квадрат верста җирлек кертелә һәм завод казнага бакыр китерүдән азат ителә. Җирле крепостной крестьяннар крепостной бәйсезлекләреннән азат ителү һәм дәүләт ясак крестьяннары булу өчен көрәш алып баралар. Пугачев күтәрелеш вакытында завод басып алына һәм җимерелә. 1823 елда түбән рентабельность аркасында завод ябылган.

1859 елның унынчы ревизиясе нәтиҗәләре буенча Вятка губернасы Алабуга өязе Бакыр-Завод торак пунктының 24 йортында 58 ир-ат һәм 81 хатын-кыз яшәгән, тирмән эшләгәнВятская губерния. Список населенных мест по сведениям 1859—1873 годов. СПб, 1876..

1921 елда, Вотяк автоном өлкәсе оешканга бәйле рәвештә, авыл Можга өязе составына тапшырыла. 1925 елда ул Алнаш волосы Вәрзи-Ятчи авыл советы составына керә. 1929 елда өяз-волос административ бүленеше юкка чыгарыла һәм авыл Алнаш районына кертелә. 1929 елда СССРда бердәм коллективлаштыру башлана, аның барышында авылда «Азин исемендәге» авыл хуҗалыгы (колхоз) барлыкка килә.

1950 елда авыл хуҗалыкларын киңәйтү үткәрелә, берничә күрше авыл колхозлары бер колхоз булып берләштерелә. 1950 елда Чемошур-Куюк авыл советына күчерелә. 1954 елда Чемошур-Куюк авыл советы юкка чыгарыла һәм авыл Вәрзи-Ятчи авыл советы күчерелә. 1972 елның 16 декабрендә УАССР Югары Советы Президиумы Указы белән авыл Муважин авыл советына тапшырыла, шул ук указ белән ул Кузебай авыл советы дип атала башлый.

 Халык саны 

 Милли состав 
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, халыкның милли структурасында татарлар 149 кешедән 90 % тәшкил иткән.

 Дин 

Авылда мәчет эшли. Әгерҗе районы Кырынды авылыннан килеп дин сабаклары укыталар.Рәфилә Рәсүлева. Татар авылы — үзенә күрә бер галәм.

 Социаль тармак 
Бакыр-Завод авылында Татар мәдәнияте йорты каршында «Умырзая» фольклор ансамбле эшли.Онлайн - энциклопедия Tatarica.

 Искәрмәләр 

Төркем:Удмуртия татар авыллары
Төркем:Алнаш районы торак пунктлары