Гвапинол (Сентро)

Гвапинол — Мексиканың Табаско штатында урнашкан торак пункт.  муниципалитеты составына керә.

 Географиясе 

Гвапинол Мексиканың көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.

 Климаты 

Биредә тропик саванна климаты урнашкан. Яз һәм җәй көннәрендә Температура 40°C-ка (104°F) җитәргә мөмкин, ә дымлылык дәрәҗәсе шул ук чорда 30% чамасында тирбәлә. Кыска кыш вакытында климат бик дымлы, ләкин көндезге температура якынча 28°C-ка (82°F) кадәр төшә.

 Тарихы 
Ольмек цивилизациясе бу территориядә 3000 ел элек үк өстенлек иткән, б.э. к. 800 еллар тирәсендә чәчәк аткан. Бу борынгы мәдәният бөтен Мезоамериканың төп мәдәнияте булып санала. Табаско территориясе сәүдә үзәге булган, моңа күп санлы елгалар һәм лагуналар буйлап каноэда йөзү мөмкинлеге этәргән. Җирле хакимнәр, күп төрле төбәк державалары белән сәүдә белән бәйле булганлыктан, еш кына үзләренең коммерцияле табышын максимальләштерү өчен үзләренең тышкы мөнәсәбәтләрен балансларга омтылганнар. Алар Мезоамериканың башка төбәкләренә хас ыру монархлары түгел, ә уңышлы сәүдәгәрләр булганнар. Төбәк чит ил кешеләре өчен ачык һәм сәнгатьне яклаучы буларак абруй казанган.

Испаннар белән беренче контакт 1518 елда, капитан Хуан де Грихальва җитәкчелегендәге экспедиция хәзер аның исемен йөртүче елга тамагына килеп төшкәч була. Иртә яулап алынуга карамастан, территория климат, рельеф һәм файдалы казылмалар җитмәү сәбәпле тулысынча буйсындырылмый. Францисканнар XVI гасырда евангелизация өчен килгәннәр, ләкин калмаганнар. Шул сәбәпле, бу районның төп халкы, Яңа Испаниянең башка өлешләреннән аермалы буларак, тулаем алганда католицизмга күчерелми кала. Испаннар бу районны XVI гасырның икенче яртысында гына буйсындыра башлаганнар. Штатта бәйсезлек өчен Мексика сугышы вакытында беренче баш күтәрүче Хосе Мария Хименес була, ул 1815 елда штатның бәйсезлеген игълан итә. Ләкин Хименес тиздән төрмәгә ябыла, ә җирле хакимият таҗга тугрылык игълан итә. Сугыш ахырында  Табаско 1824 елгы конституция нигезендә кабул ителгән беренче ундүрт штатның берсе була.

1824 елның 7 февраленнән Табаско штаты составында.

 Халкы 

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 Tabasco: Ofrece accion y arqueologia. Tabasco: Offering action and archeology. El Norte (in Spanish). Monterrey, Mexico. September 9, 2001.

Төркем:Мексика торак пунктлары
Төркем:Табаско торак пунктлары
Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар