Халтиянкиско (Зомпантепек)

Халтиянкиско — Мексиканың Тласкала штатында урнашкан торак пункт.  муниципалитеты составына керә.

 Географиясе 

Халтиянкиско Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

 Климаты 

Җирлек климаты тулаем алганда уртача субгумид, җәйге яңгырлар хас. Уртача температура 10-16 °C. Явым-төшем җәй айларында июньнән сентябрьгә кадәр ява, ә уртача еллык явым 900 мм тәшкил итә.

 Тарихы 
Биредә якынча безнең эрага кадәр 20 000 елдан башлап Азиядән Беринг бугазын кичеп килгән борынгы кешеләр яши башлаган. Бу районда табылган археологик дәлилләргә караганда, алар күчмә тормыш рәвеше алып барганнар, мамонт кебек эре хайваннарны аулаганнар һәм җиләк-җимеш җыйганнар. Евопалылар килеп җиткән вакытка бу якларда җирле халыкның ацтек, пурепеча, чичимек, акольуа, масауа кабиләләре яшәгән.

Колумбка кадәрге заманнарда ацтекларның зур империясен төзегән вакытта ук бу җирләр аерым Тласхала дәүләте буларак үскән. XIV йөздән бу ике халык даими диярлек сугыш хәлендә була. Әмма, ацтеклар Мезоамерикада иң зур империя төзи алуга карамастан, алар Тласкаланы яулап ала алмаганнар. XVI гасырда испаннар килү моментына Тласкала тулысынча диярлек ацтеклар империясе белән чолгап алынган бәйсез анклав булып торган. Бу Тласкаланы икътисадый изоляциядә калдырган, аны мамык һәм тоз кебек товарлардан мәхрүм иткән. Болар, шулай ук башка даими сугышлар, тласкалалыларга испаннар белән союзга керергә нигез бирә. Ацтеклар империясен яулап алганнан соң территория автоном яшәп алса да, соңрак Мексика корольлеге составына кертелә. 

1856 елның 9 декабреннән Тласкала штаты составында.
 Халкы 

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146

Төркем:Мексика торак пунктлары
Төркем:Тласкала торак пунктлары
Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар