Казанның Мактау китабы

Казан шәһәренең Мактау китабы () ― Казан халык депутатлары Советы карары белән 2005 елның 30 мартында булдырылган шәһәрнең аерым мактау билгесе. Казанның Мактау китабына аерым гражданнарның исем-фамилияләре, Татарстан эшчәнлегенең төрле өлкәләренә зур өлеш керткән предприятие, оешма, учреждение, иҗтимагый оешмалар һәм берләшмәләр исемнәре кертелә.

 Тарих 
Казанның Мактау китабы  Казан халык депутатлары Советы карары белән 2005 елның 30 мартында булдырылган. Казанның Мактау китабына производство, фән, мәдәният, сәнгать, мәгариф һәм сәламәтлек саклау, спорт һәм хокук тәртибе, әйләнә-тирә мохитне саклау һәм Казанның иминлеген үстерүгә, Татарстан Республикасында, Россия Федерациясендә һәм чит илләрдә аның абруен күтәрүгә зур өлеш керткән аерым гражданнарның фамилияләре, предприятие, оешма, учреждение, иҗтимагый оешмалар һәм берләшмәләр исемнәре кертелә. В Казанской ратуше наградили почетных граждан. Деловой квартал DK.RU, 01.09.2010.

60х40 см зурлыктагы Мактау китабы алтын йөгертелгән металл бизәкләр белән инкрустацияләнгән күннән эшләнгән. Күндә декор рәсемен кабатлаучы тиснение бар. Тышлыкта Зилант рәсеме һәм ике дәүләт телендә (рус һәм татар): «Книга почета Казани / Казанның Мактау китабы» дип язылган. Һәр битнең сул өлешендә фотосурәт өчен урын бар. Фотографиянең уң ягында кыскача биографик мәгълүматлар язылган текст, фотография һәм биография тексты астында бит киңлегендә Казан алдындагы казанышлары тасвирланган текст урнаштырыла. 

2005 елдан 2018 елга кадәр Казанның Мактау китабына 100 граждан, коллектив, предприятие, учреждение кертелгән. Казанның Мактау китабы яңа исемнәр белән тулыланачак.  Казанның рәсми порталы, 14.06.2019.

 Статут 
200px|thumb|left|Күкрәк билгесе
Казанның Мактау китабына эшчәнлекнең төрле өлкәләре үсешенә зур өлеш керткән, Татарстан башкаласы үсешенә йогынты ясаган, республикада, Россия Федерациясендә һәм чит илләрдә Казанның  артуына булышлык иткән аерым гражданнарның фамилияләре, шәһәр предприятиеләре, оешмалары, учреждениеләре, иҗтимагый оешмалары һәм берләшмәләре исемнәре кертелә. 

Казанның Мактау китабына кертү турындагы карарны Казан администрациясе башлыгы тәкъдиме буенча халык депутатларының Казан советы (Думасы) президиумы кабул итә. Карар массакүләм матбугат чараларында басыла. Аерым гражданнарны Казанның Мактау китабына кертү турындагы үтенеч хезмәт коллективлары, иҗтимагый оешмалар, җирле үзидарә һәм дәүләт хакимияте органнары инициативасы буенча бирелә.

Мактау китабына кертелергә лаек булган һәр гражданга билгеләнгән үрнәктәге таныклык һәм күкрәк билгесе, предприятиегә, иҗтимагый оешма яки берләшмәгә билгеләнгән үрнәктәге таныклык һәм истәлек билгесе тапшырыла. Мактау китабына кертү турында таныклыклар А4 һәм А3 форматында перламутрлы беж төстәге кәгазьдән эшләнгән. Битнең алгы ягында милли стильдә шелкография ысулы белән орнамент ясалган, төсе ―  бронза. Таныклыкның өске өлешендә алтын фольга белән Казан шәһәре гербы басылган, аста «Свидетельство / Таныклык» язуы урнашкан. Таныклыкның барлык язмалары һәм текстлары ике дәүләт теленең берсендә: рус яки татар телендә башкарыла. Күкрәк билгесе унике очлы йолдыз формасында. Йолдызның үзәгендә бордо эмаль фонында Зилант сурәтләнгән, эмаль фонының әйләнәсе буенча дәфнә (лавр) ботаклары, аста рус һәм татар телләрендә «Книга Почета города Казани / Казан шәһәренең Мактау Китабы» дип язылган кызыл эмаль тасма. Күкрәк билгесе кыйммәтле металдан (алтын йөгертелгән көмеш), истәлек билгесе шулай ук металлдан (алтын йөгертелгән никель белән капланган бакыр) эшләнгән. Билгеләрнең зурлыгы: күкрәк билгесе: диаметры 30 мм, фон әйләнәсе диаметры 20 мм; истәлек билгесе: диаметры 90 мм, фон әйләнәсе диаметры 60 мм.О внесении изменений в решение Казанской городской Думы «О муниципальных наградах города Казани». Pandia.ru. 

Бүләкләр, гадәттә, Шәһәр көнендә ― 30 августта тапшырылаТремя фамилиями пополнилась Книга почета Казани. Татар-информ, 19.07.2013.

 Мактау китабына кертелгәннәр 
т/сИсем-фамилиясе / Оешма исемеЭш урыны, вазыйфасыКазан шәһәре Думасы президиумының карары1.    Гүзәл МөхәммәтҗановаСоциаль белем бирү академиясе ректоры (КСЮИ), Россия мәгариф академиясенең Һөнәри белем бирү педагогикасы һәм психологиясе институты директорыкарар кабул ителгән вакытка туры килгән вазыйфалары күрсәтелә12.04.2006 № 9 2.    Мария Устинова Казан шәһәренең 102-нче гимназиясе директоры12.04.2006 № 93.      Сабир ӘхтәмовСоветлар Союзы Герое15.02.2007 № 54.Борис Кузнецов Советлар Союзы Герое15.02.2007 № 55.Петр ПолушкинСоветлар Союзы Герое15.02.2007 № 56.      Газинур ХәйруллинРоссия Федерациясе Каһарманы15.02.2007 № 57.      Николай Зайцев«НефтеХимСэвилен» ААҖ генераль директоры10.05.2007 № 108.      Жанетта Зайцева122-нче гимназия директоры10.05.2007 № 109.      Раиса Ким«Булка-кондитер комбинаты» ААҖ генераль директоры (1988―2003)10.05.2007 № 1010.Мирза МәхмүтовТР ФА академигы10.05.2007 № 1011.Ринат Таҗетдинов Театр әһелләре берлеге рәисе10.05.2007 № 1012.Борис Тихомиров«Казан Гипронииавиапром» ЯАҖ генераль директоры10.05.2007 № 1013.       Әсгать Шәйхетдиновмактаулы спорт мастеры, ирекле көрәш һәм гер спорты буенча халыкара категорияле судья10.05.2007 № 1014.Нинель Юлтыевапрофессор, Казан хореография училищесының сәнгать җитәкчесе10.05.2007 № 1015.«Горводзеленхоз» трестыҗитәкче Р. Ш. Җаббарова10.05.2007 № 1016.Казан вертолет заводыгенераль директор А. П. Лаврентьев10.05.2007 № 1017.«Дәүләт гамәли оптика институты» фәнни-җитештерү берләшмәсе ФДУП генераль директор В. П. Иванов10.05.2007 № 1018.Луиза Космылина«Казан» ММҮ МУП Казанның Меңьеллыгы музее мөдире, ТР Дәүләт Советы депутаты11.02.2008 № 2919.    Ирина Питулова17-нче шәһәр поликлиникасы баш табибы11.02.2008 № 2920.Иван Стогниевотставкадагы генерал-майор, ТР буенча «Сугышчан туганлык» локаль сугышлар һәм хәрби конфликтлар ветераннарының Бөтенроссия иҗтимагый хәрәкәте бүлеге рәисе11.02.2008 № 2921.Владимир Фоминотставкадагы генерал-лейтенант, ТР Сугыш һәм хәрби хезмәт ветераннары (инвалидлары) комитеты президиумы әгъзасы11.02.2008 № 2922.Владимир ЖитловРСФСР һәм СССР атказанган тренеры, РСФСР һәм ТР атказанган физик культура хезмәткәре19.06.2008 № 3723.Ольга Князева Олимпия чемпионы, күп тапкырлар СССР, дөнья чемпионы, Европа Кубогы иясе19.06.2008 № 3724.Валентина НиконоваОлимпия чемпионы, күп тапкырлар СССР, дөнья чемпионы, Европа Кубогы иясе19.06.2008 № 3725.Елена Мигуноваҗиңел атлетика буенча халыкара класслы спорт мастеры, күп тапкырлар Европа һәм дөнья чемпионатларының җиңүчесе, Пекинда XXIX җәйге Олимпия уеннарының көмеш призеры26.08.2008 № 4026.  Дарья Шкурихинанәфис гимнастика буенча халыкара класслы спорт мастеры, төркемле күнегүләрдә күп тапкыр Европа һәм дөнья чемпионы, Пекинда XXIX җәйге Олимпия уеннары чемпионы26.08.2008 № 4027.  Александр Вахмистровкапиталь төзелеш, күчемсез милек объектларын реконструкцияләү мәсьәләләре буенча Санкт-Петербург вице-губернаторы6.02.2009 № 5228.  Лазарь БородовДәрвишләр бистәсе торак комплексының идарә башлыгы (2001–2005)4.06.2009 № 6029.Татьяна ЕмелинаБөек Ватан сугышында катнашкан хәрби хирург4.06.2009 № 6030.  Иван Журавлев «Казаноргсинтез» ААҖ түбән басымлы полиэтилен җитештерү һәм эшкәртү заводының 152-нче цехы аппаратчысы4.06.2009 № 6031.Александр ПавловДиректорлар советы рәисе ― Казан моторлар төзү җитештерү берләшмәсе ААҖ дирекциясе консультанты4.06.2009 № 6032.Шамил Акбулатов«Инжстрой Санкт-Петербург»  президенты29.06.2009 № 6133.  Наҗия Шевелеваинглиз телен тирәнтен өйрәнүле 18-нче урта гомуми белем бирү мәктәбе директоры12.02.2010 № 6734.Зенит-Казан (волейбол клубы)тренер В. Р. Алекно9.07.2010 № 7935.Казан (Идел буе) федераль университетыректор И. Р. Гафуров, президент М. Х. Сәлахов9.07.2010 № 7936.Айрат ЗәкиевПекиндагы Паралимпия уеннарының көмеш призеры, пауэрлифтинг буенча ике тапкыр Россия чемпионы9.07.2010 № 7937.  Елена СкобельцинаКазан дәүләт университеты каршындагы Н. И. Лобачевский исемендәге лицей    директоры9.07.2010 № 7938.  Василий ОрешковС. П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе ФДУП ветераны19.08.2010 № 8039.  Диләрә Еналиева Казан дәүләт медицина университетының инфекцияле авырулар кафедрасы профессоры19.02.2011 № 8040.  ТИСБИректор Н. М. Прусс19.08.2010 № 8041.  Наил ӘмировКазан дәүләт медицина университетының гигиена, медицина хезмәте һәм медицина экологиясе кафедрасы мөдире8.06.2011 № 1742.  Александр Бородин Казан Суворов хәрби училищесы директоры8.06.2011 № 1743.  Виталий ИвашкевичКазан дәүләт финанс-икътисад институтының Идарә учеты һәм контроллинг кафедрасы мөдире8.06.2011 № 1744.  Светлана ИшкузинаТР Яшьләр эшләре, спорт һәм туризм министрлыгының «Счастливое детство» балалар үзәге өстәмә белем бирү ДБУ директоры8.06.2011 № 1745.  Евгений КарпухинТР Сәламәтлек саклау министрлыгының Балалар республика клиник хастаханәсенең баш табибы (1975–2010)8.06.2011 № 1746.  Марат Рәхимов«Казметрострой»  МУП җитәкчесе, Казан шәһәре Думасы депутаты8.06.2011 № 1747.  Александр РыжовАерым фәннәрне тирәнтен өйрәнүле 113-нче татар-рус гомуми урта белем бирү мәктәбе  физкультура укытучысы 8.06.2011 № 1748.  Казан компрессорлы машиналар төзү заводыгенераль директор И. Г. Хисамиев14.06.2011 № 1849.  Тәлгать АбдуллинТР Президенты каршындагы Дәүләт торак фонды коммерцияле булмаган оешмасының башкарма директоры25.08.2011 № 1950.  Мөслимә Латыйпова«Бәхетле-1» ҖЧҖ генераль директоры7.11.2011 № 2251.  Людмила АндрееваКазан шәһәре Думасы секретаре12.11.2011 № 2352.  Галина Нәҗипова39-нчы инглиз телен тирәнтен өйрәнүле урта гомуми белем бирү мәктәбе   директоры29.02.2012 № 3253.  Талия ХәбриеваРФ Хөкүмәте каршындагы Закон чыгару һәм чагыштырма хокук белеме институты директоры12.11.2012 № 2354.  Андрей Григорьев «Эфир» ҖЧҖ Директорлар советы рәисе6.03.2012 № 3355.  Динамо-Казан (хатын-кызлар волейбол клубы)баш тренеры Ришат Гыйләҗетдинов20.06.2012 № 3756.  Леонид МурысинКазан шәһәре Мәскәү районының 94-нче гимназия  директоры20.06.2012 № 3757.  Мурмани ПипияШамил Тарпищев исемендәге Теннис академиясе ҖЧҖ оештыручысы20.06.2012 № 3758.  Тәүфыйкъ СафинКазан шәһәренең 12-нче шәһәр клиник хастаханәсе ААҖ генераль директоры20.06.2012 № 3759.  Венера Якупова«Казанские ведомости»  газетасының баш мөхәррире20.06.2012 № 37Дина Ибрагимова. В книгу почета внесли новые имена (+фоторепортаж). Казанские ведомости, 31.08.201260.  Михаил Мельников«Казгорсвет» МУП12.07.2012 № 3961.  Ренат АкчуринА. Л. Мясников исемендәге Клиник кардиология институтының йөрәк-кан тамырлары бүлеге җитәкчесе15.08.2012 № 4062.  Ринат СәетгәрәевАкадемик В. И. Шумаков исемендәге Трансплантология һәм ясалма органнар федераль фәнни үзәгенең кардиохирургия, йөрәк һәм үпкә күчереп утырту бүлеге җитәкчесе15.08.2012 № 4063.  Александр СлавутскийВ. И. Качалов исемендәге Казан академия рус Зур драма театры сәнгать җитәкчесе ― директоры22.11.2012 № 4864.  Казан шәһәренең 1-нче шәһәр ашыгыч медицина ярдәме хастаханәсе   баш табиб В. Г. Беляков20.12.2012 № 5165.  Казан югары хәрби команда училищесыҗитәкче В. Н. Миронченко14.02.2013 № 5266.  Лия Заһидуллина«Татарстан»  милли тапшырулар хезмәте җитәкчесе14.02.2013 № 5267.  Әлфия ЛатыйповаКазан шәһәре Идел буе районының 52-нче гимназия МБМУ директоры28.06.2013 № 5568.  «Казан» җитештерү-төзелеш берләшмәсе ҖЧҖгенераль директор Р. Х. Җиһаншин19.07.2013 № 5669.  «Казаньцентрстрой» ААҖгенераль директор Р. Р. Сафин19.07.2013 № 5670.  «Татавтодор» ҖЧҖгенераль директор А. М  ШәймиевТремя фамилиями пополнилась Книга почета Казани. Татар-информ, 19.07.201319.07.2013 № 5671.  «Бәхетле-1» ҖЧҖгенераль директор М. Х. Латыйпова25.01.2014 № 6272.  Казан дәүләт медицина университетыректор А. С. Созинов9.04.2014 № 6473.  Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрыдиректор Р. С. Мөхәммәтҗанов22.05.2014 № 6774.  Флёра СөләймановаСара Садыйкова иҗтимагый фондының «Казан кичләре» вокал ансамбленың солисты17.07.2014 № 7075.  Николай РыбушкинТР Дәүләт Советы депутаты, Казан федераль университетының җинаять хокукы кафедрасы доценты17.07.2014 № 7076.  Әхмәт Сираҗиевспорт мастеры, ветераннар арасында Бөтенроссия һәм халыкара ярышларда күп тапкыр җиңүче17.07.2014 № 7077.  Әхәт Юлашев«ТР ветераннары берлеге» республика ветераннары (инвалидлары) иҗтимагый оешмасы рәисе, генерал-майор17.07.2014 № 7078.  «Әкият» курчак театры директор Р. С. Җаббарова13.11.2014 № 7379.  Венера ГаниеваМ. Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры артист-вокалисты (солисты)11.03.2015 № 8280.  Казан сәнгать училищесыдиректор О. А. Гыйльметдинова15.04.2015 № 8481.  Казан оптика-механика заводыдиректор С. В. Раковец15.04.2015 № 8482.  «Казэнерго» ААҖгенераль директор Ю. Д. Елисеев15.04.2015 № 8483.  Лотфулла Шәфигуллин«Таттелеком» ААҖ генераль директоры22.04.2015 № 8684.  Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетыректор Р. К.  Низамов 18.06.2015 № 8885.  Нәфисгенераль директор Р. В. Пивков18.06.2015 № 8886.  Казан милли тикшеренү технология университетыректор Г. С. Дьяконов18.06.2015 № 8887.  «Казан Гипронииавиапром» АҖгенераль директор Б. И. Тихомиров17.06.2016 № 1488.  Виктор Лошадкин«Электроприбор Казан заводы» ААҖ ветераны17.06.2016 № 1489.  Миңнехәниф НизамовКазан шәһәре Идел буе районының 114-нче урта гомуми белем бирү мәктәбе  өстәмә белем бирү педагогы17.06.2016 № 1490.  Казан мотор төзү җитештерү берләшмәсегенераль директор Д. Җ. Кәримуллин9.08.2016 № 1891.  «Радиоприбор» АҖгенераль директор Р. Н. Шәрипов17.06.2016 № 1492.  Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрыдиректор И. И. Якупов8.12.2016 № 2193.  С. П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы ― «Туполев» ААҖ филиалыдиректор Н. В. Савицких9.06.2017 № 2394.  «Электроприбор Казан заводы» ААҖдиректор П. А. Шацких9.06.2017 № 2395.  Вадим КешнерРФ һәм ТР халык артисты9.06.2017 № 2396.  Рәшит Кәлимуллинкомпозитор, Россия һәм Татарстан Республикасы Композиторлар берлекләре рәисе, Россия Федерациясе һәм  Татарстан Республикасы халык артисты14.08.2017 № 2597.  В. И. Ленин музей-йортымөдир Т. И. Басова14.08.2017 № 2598.  Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан шәһәре буенча идарәсеҗитәкче А. В. Соколов23.08.2017 № 2699.  «Казаноргсинтез» ААҖ  генераль директор Ф. Г. Миңнегулов 30.07.2018 № 32100.  Рөстәм Абязов«Ля Примавера Казан камера оркестры» Казан шәһәре  сәнгать җитәкчесе ― директоры13.06.2019 № 37В Книгу почета Казани внесли Рустема Абязова и «Водоканал». Реальное время, 14.06.2019 101.  В. И. Шимко исемендәге «Радиоэлектроника» фәнни-җитештерү берләшмәсе»  генераль директор Р. Н. Шәрипов13.06.2019 № 37102.  «Водоканал» МУПдиректор А. Ю. Егоров13.06.2019 № 37103.  Казан дәүләт медицина академиясе (филиал)директор Р. Ш. Хәсәнов 12.08.2020 № 41104.  Валерий Карташев«Казан вертолет заводы»  ветераны, җитештерү директоры ― генераль директорның беренче урынбасары (2001―2007)12.08.2020 № 41105.  Валерий Побежимов«ЭНИКС» акионерлык җәмгыятенең баш конструкторы – генераль директор12.08.2020 № 41106.  «Казан» бию ансамблесәнгать җитәкчесе Ч. Р. Закирова17.08.2021 № 6107.  Рафис БорһановИдел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты ректоры 17.08.2021 № 6108.  «Фехтование буенча олимпия резервының республика спорт мәктәбе»  директор И. Р. Шәймәрданов17.08.2021 № 6109.  Казан шәһәренең «Ашыгыч медицина ярдәме станциясе»  баш табиб Ф. Ш. Галәветдинов17.08.2021 № 6110.  Татарстан Республикасының Дәүләт академик симфоник оркестрысәнгать җитәкчесе ― баш дирижер А. В. Сладковский17.08.2021 № 6111.  «Эфир»  директорлар советы рәисе А. П. Григорьев17.08.2021 № 6112.  Ренат Харисшагыйрь18.08.2022 № 9«Казань – это моя гордость»: Книга почёта столицы РТ пополнилась новыми лицами. Татарстан-24, 30.08.2022113.  Казан шәһәре Вахитов районының «131 нче номерлы лицей»  директоры Ә. Б. Хәбибуллина 18.08.2022 № 9114.  А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетыректор  Т. Л. Әлибаев18.08.2022 № 9115.  «Республика клиник хастаханәсе»  баш табиб Р. Ф. Шәвәлиев 9.08.2023 № 14116.  Данис Зариповхоккейчы, Россиянең атказанган спорт мастеры9.08.2023 № 14Хоккеист Данис Зарипов внесен в Книгу почета Казани. Бизнес-Онлайн, 9.08.2023117.  Казан дары заводыгенераль директор А. Б. Лившиц 9.08.2023 № 14

 Моны да карагыз 
 Казанның мактаулы гражданины
 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 
  Положение о Книге Почета Казани 
 Мактау китабы.  Казанның рәсми порталы

Төркем:Әлифба буенча бүләкләр
Төркем:2005 елда барлыкка килгән бүләкләр
Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр