Nikolay Neustroyev

Nikolay Neustroyev, Nikolay Denis ulı Neustroyev (;  (15) dekäber 1895, Yakutsk ölkäse, Bayagantay olısı, 4-nçe Bayagantay naslegı — 21 iyül 1929, Yakutsk) — XX ğasır başı saxa yazuçısı, dramaturgı, saxa ädäbiätına nigez saluçılarnıñ berse.

 Biografiäse 
1895 yılnıñ 3 (15) dekäbrendä Yakutsk ölkäseneñ Bayagantay olısınıñ 4-nçe Bayagantay naslegında tuğanXäzerge Ust-Tatta naslegı, Tatta olısı, Saxa Respublikası..  abıysı.

Başlanğıç belemne Bayagantay mäktäbendä alğan. 1910—1913 yıllarda dürt sıynıflı Yakutsk şähär uquxanäsendä uqığan. Platon Sleptsov (Oyunskiy),  belän bergä uqığan. Uqu yıllarında uquçılarnıñ ädäbi-ictimaği tügäräge eşendä aktiv qatnaşqan; teatr belän mawıqqan — ul waqıtta Prikazçiklar yortında häm ayırım yortlarda urıs klassiklarınıñ saxa telendä dramaları,  pyesaları quyılğan. 1916 yılda Nikolay Neustroyev Platon Oyunskiy belän bergä Gogolneñ «Revizor» komediäsen tärcemä itkän. Awıru säbäple, uquxanäne tämamlamağannan soñ, tuğan yağına qaytırğa mäcbür bulğan; üz-üzen uqıtu belän şöğellängän, küp klassik ädäbiät uqığan.

1919 yılda N. Neustroyev volost’ häm nasleg revkomı äğzası bulğan, 1922—1924 yıllarda  mäktäbendä uqıtuçı bulıp eşlägän.

1925 yılda IV Yakutiä sovetlar qorıltayı delegatı bulğan.

1925—1926 yıllarda — «Yakutiä xucalığı» jurnalı redaksiäseneñ cawaplı sekretare.

1927 yılda ul  uqırğa cibärelgän, läkin sälamätlege naçar bulu aña uqırğa qomaçawlağan.

Nikolay Neustroyev 1929 yılnıñ 21 iyülendä Yakutskida ozaq awırudan soñ wafat bulğan.

 İcatı 
N. Neustroyevnıñ berençe xikäyäse «Qırğıy tormış» 1915 yılda urıs telendä yazılğan, «Сибирские огни» jurnalında basılğan.

1920-yıllar axırında Nikolay Neustroyev äsärläre «Чолбон», «Кыһыл ыллык» jurnallarında, «Кыым» gäzitendä basılğan.

1926 yılda berençe kitabı «Саха комедиялара» («Saxa komediäläre») dönya kürgän, anda «Кукаакы Кулуба», «Тиэтэйбит» häm «Тар» komediäläre kergän. Şulay uq 1927 yılda ayırım kitap itep «Куһаҕан тыын» komediäse basılğan.

1929 yılda xikäyälär cıyıntığı basılğan, 1934 yılda kitap yañadan basılğan. 1947 yılda saylanğan äsärlär cıyıntığı, anda yazuçınıñ töp eşläre: dürt komediä häm cide xikäyä kergän, çığarılğan.

Nikolay Neustroyevnıñ icadi mirasın tarix fännäre doktorı , ädäbiät belgeçe , prozaik häm ädäbi tänqitçe .

 Tanılğan äsärläre 

 Komediäläre 

 Кукаакы Кулуба (1920)
 Тиэтэйбит (1920—1925)
 Тар (1921)
 Куһаҕан тыын (1925)

 Draması 

 Оҥоруу кытаанах

 Xikäyäläre 

 Сэмэнчик (1921)
 Муммут оҕо кэпсээнэ (1924)
 Балыксыт Былатыан (1926)
 Ыйдаҥа (1926)
 Иирээн (1926)
 Куттаммыт
 Омоҕой, Эллэй икки

 Bibliografiäse 

 Талыллыбыт айымньылар (Избранные произведения) — Якутск: Кн. изд-во, 1985. — 177 с.
 Кэпсээннэр / Н. Д. Неустроев; [худож. В. Д. Иванов]. — Якутск: Кн. изд-во, 1975. — 52 с.
 Якутские комедии: [сборник] — Якутск: Ленинец, 1926. — 86 с.
 Куһаҕан тыын. — Якутск, 1927.
 Пьесалар, кэпсээннэр: кылаас таһынааҕы ааҕыыга көмө: [улахан уонна орто саастаах оскуола оҕолоругар] (Пьесы, рассказы: в помощь внеклассному чтению [сост. Е. К. Васильев; худ. И. Д. Корякин]. — Якутск: Кн. изд-во, 1987. — 106 с.

 İskärmälär 

 Ädäbiät 

 . Три якутских реалиста-просветителя. — Якутск, 1944, 1994.




 Sıltamalar 





Төркем:15 декабрь көнне туганнар
Төркем:1895 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:21 июль көнне вафатлар
Төркем:1929 елда вафатлар
Төркем:Якутскида вафатлар
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:Якутия язучылары
Төркем:Якут язучылары
Төркем:Шәхесләр:П. А. Ойунский исемендәге академия театры