Филипп де Шампань

Фили́пп де Шампань (искер.), Фили́пп де Шампе́нь; ;   ( , ; 1602 елның 26 мае, Брюссель, Испан Нидерланды — 1674 елның 12 августы, Париж, Франция Корольлеге) — фламанд килеп чыгышлы француз живописецы һәм гравёры. XVII гасыр Париж художество мәктәбенең әйдәп баручы осталарының берсе,  Людовик XIV  хөкем итү чорының, аның католик ышануы белән тыгыз бәйле итальянлаштыручы агымның классицистик «зур стиленең күренекле вәкиле.  Ул Парижда Король живопись һәм сынчылык академиясенең барлыкка китерүчеләрнең берсе булган.
 Тәрҗемәи хәле 
Филипп де Шампень Брюссельдә (герцогство Брабант герцоглыгында, Көньяк Нидерланд) фәкыйрь гаиләдә, эрцгерцог Альберт һәм Изабелл хөкем итү вакытында туган булган. 1614 елдан 1618 елга кадәр туган шәһәрендә Жан Буйоннан (француз телендә: Jean Bouillon) өйрәнгән булган; 1618 елдан бирле живописец-миниатюрист Мишель де Бурдога өйрәнчек итеп килгән. 1620 елда пейзажист Жак Фукьер өйрәнчеге булган. В 1621 елда году переехал в Парижга күчкән, анда кызына тиздән өйләнгән Никола Дюшен җитәкчелеге асытында Никола Пуссен белән Люксембург сараен бизәү өстендә эшләгән.
Данына көнчесе килгән киләчәк каенатасының үлеменнән соң Шампень (ул Дюшенның кызына бары тик аның үлеменнән соң өйләнергә җөрьәт иткән) королева-ана Мария Медичи өчен эшли башлаган һәм шулай ук кардинал Ришельё өчен, аның заказы буенча ул росписьләр белән Пале-Рояль сараен, Сорбонна капелласы гөмбәзен һәм башка биналарны бизәгән. Людовик XIV чорының «зур стиле»нең башка вәкиле Симон Вуэ кебек Шампень король һәм кардиналның аеруча яклаулары астында булган. Шампень Ришельёны кардинал мантиясендә сурәтләргә рөхсәт ителгән бердәнбер рәссам булган, ул аны шулай унбер мәртәбә сурәтләгән . Ул Париж Богоматере Соборы (1638) өчен берничә картина ясаган. Ул шулай ук Париж Гобеленнар Мануфактурасы өчен картоннар эшләп чыгарган. Шампень 1200 ливр пенсион белән королеваның беренче рәссамы булган. Ул шулай ук королева-ананың яраткан чиркәүләренең берсе кармелит Сен-Жак чиркәвен бизәгән.
1648 елда Филипп де Шампень Король живопись һәм сынчылык академиясенең нигезләүчеләренең берсе булган.
1640 елдан бирле Шампень янсенизм йогынтысын кичергән. Аның паралич суккан кызы диварларында торган Пор-Рояль монастырендә гаҗәп рәвештә дәваланганнан соң Шампень аның өчен типик булмаган эшне-  «Ex-Voto de 1662» картинасын ясаган, хәзер ул Луврда, анда ул кызын һәм настоятельница-ана Аньес Арноны сурәтләгән.
Тормышы ахырына рәссам Король академиясендә укыту белән актив шөгыльләнгән, аның өйрәнчекләре арасында аның энесе Жан Батист де Шампень (1631—1681), живописецлар Жан Морен, Робер Нантёйль һәм Никола де Платтемонтань булганPhillipe de Champaigne in the RKD  .
Шампень басма хезмәтләр калдырмаган, әмма аның 1660-ынчы елларда Андре Фелибьен тарафыннан язылган лекция һәм комментарийлары калган.
Ул Парижда 1674 елда үлгән.

 Иҗаты 

Симон Вуэ белән беррәттән Филипп де Шампень чорының иң ихтирамлы рәссамы булып торган. 1654 елдан ул корольнең беренче живописецы Шарль Лебрен белән көндәшлек иткән, аның җитәкчелеге астында Тюильри сараен бизәүдә катнашкан.
Шампень күп картина, күбесенчә дини әсәр һәм портрет барлыкка китергән. Аның шәхси стиле П. П. Рубенс йогынтысы астында формалашкан, әмма соңыннан кырысрак һәм күбрәк классицистик булган. Филипп де Шампень картиналары буяулары ялтыравына һәм композицияләрнең академик рәвештә төзелгәненә күрә күренекле рәссам булып тораGetty Artists Philippe de Champaigne. getty.edu.  .

Портретларында ул бөтен француз сарай янын, француз аксөякләрен, король гаиләсе әгъзаларын, титуллы чиркәү һәм дәүләт вәкилләрен, парламентарийларны, архитекторларны һәм башка мәшһүр шәхесләрне сурәтләгән. Шагыйрь Винсент Войтюрның портреты 1649 ел тирәсендә аның әсәрләренең (алар үлеменнән соң 1650 елда нәшер ителгән булган) басмасы фронтисписы буларак иҗат ителгән булган (алар үлеменнән соң 1650 елда нәшер ителгән булган). Портрет Шампень аны Войтюр кызы монастырьга кергәннән соң үзе янында тота алыр өчен Изге Людовик (король Людовик IX) сурәтенә эшкәртелүе белән гадәти түгел булган.
Иң мәшһүрләре булып кардинал Ришельёның сурәтләре, шул исәптән “өч яктан” оригиналь портрет (1637) булып тора. Бу картина мәшһүр булган, ихтимал, ул 
Антонис ван Дейкның: «Карл I өч яктан» (өч ракурста портрет, 1635) охшаш әсәре йогынтысында барлыкка килгән.
Ул Мазарини, Людовик XIII, Жан-Батист Кольбер, виконт Тюренн, король Карла II Англияле һәм шулай ук Блез Паскаль, Венсан Вуатюр, архитекторлар Жак Лемерсье һәм Франсуа Мансар һәм шул чорның башка әһәмиятле шәхесләрнең портретларын ясаганPhilippe-de-Champaigne [His strongest works are the natural and lifelike psychological portraits]. global.britannica.com.   Hyacinthe Rigaud. Philippe de Champaigne. Portraits (PDF). google.se. Archived from the original (PDF) on 3 March 2016. Retrieved 12 October 2014 .
Ул шулай ук макабрик сюжетларга салым түләгән һәм матди дөньяның фанилыгы атрибутлары сурәтләнеше белән «Vanitas» (фанилык) натюрмортларын ясаган.
 Галерея 

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 

Тормышы һәм иҗаты тасвирламалары


 Lesné Cl. Philippe de Champaigne et Port-Royal. Paris: Seuil, 1995


 Philippe de Champaigne, 1602—1674: entre politique et dévotion / Alain Tapie, Pierre-Nicolas Sainte-Fare-Garnot, eds. Paris: Réunion des musées nationaux, 2007.
Альбом

Сүзлекләр һәм энциклопедияләр







 Сылтамалар 

 Шампань в artcyclopedia.com

 Живопись on line
Төркем:Рәссамнар