Финляндия президентын сайлаулар (2024)

Финляндия президентын сайлаулар (, ) – 2024 елның 28 гыйнварында (беренче туры) һәм 11 февральдә (икенче туры) уздырыла. Сайлаучылар алты елга Финляндия Президентын сайлый.

2012 елдан бирле илне ике срок рәттән җитәкләгән Финляндия Президенты Саули Ниинистө яңадан сайлануга дәгъва итә алмый һәм отставкага китә.

Әгәр яңа президент 28 гыйнварда беренче тавыш бирүдә гамәлдәге тавышларның яртысыннан күбрәген җыеп сайланса, аның мөддәте 2024 елның 1 февралендә башлана. Әгәр сайлаулар 11 февральдә икенче тавыш бирүгә күчерелсә, срок 2024 елның 1 мартында башлана.

Финляндия Конституциясенең 54 статьясының беренче пункты нигезендә, президентлыкка кандидат Финляндия гражданы булырга тиеш. Сайлау көнендә 18 яшьтән ким булмаган барлык Финляндия гражданнары сайлауларда тавыш бирергә хокуклы. Яшәү урыны тавыш бирү хокукына тәэсир итми.

Беренче тур сайлауларда алдан тавыш бирү Финляндиядә 17-23 һәм чит илләрдә 2024 елның 17-20 гыйнварында уздырылган.

 Кандидатлар 
2023 елның 8 июнендә Финляндиянең тышкы эшләр министры Пекка Һаависто (1958 елгы)  партиясе съезды алдыннан үз кандидатурасын тәкъдим иткән. Элегрәк ул 2012 һәм 2018 елларда президент вазыйфасына кандидат булган, тавыш бирү нәтиҗәләре буенча Саули Ниинистө җиңгән. 2024 елгы сайлауларда Һаависто партиядән түгел, сайлаучылар берләшмәсеннән (ким дигәндә 20 мең сайлаучы) сайлана.

21 июньдә  генераль директоры Олли Рен (1962 елгы) президент сайлауларында катнашуы турында белдерә.

7 июльдә  партиясе Финляндия парламенты (Эдускунта) спикеры Юсси Халла-ахоны (1971 елгы) кандидат итеп күрсәтә.

3 августта сайлаучылар берләшмәсе политолог Мика Аалтоланы (1969 елгы) тәкъдим итә.

15 августта  партиясе Александр Стуббны (1968 елгы) президентлыкка кандидат итеп тәкъдим итә.

24 августта  партиясе партия рәисе, илнең  авыл хуҗалыгы һәм урман хуҗалыгы министры Сари Эссайяны (1967 елгы) тәкъдим итә.

15 октябрьдә  партиясе Ли Андерссонны тәкъдим итә

2 декабрьдә  Ютта Урпилайненны тәкъдим итә.

 партия рәисе бизнесмен Һарри Һаркимоны тәкъдим итә.

 Нәтиҗәләр 
Беренче турда катнашучылар саны 74,9 % тәшкил иткән.

Тавышларны алдан исәпләү буенча, «Милли коалиция» партиясеннән кандидат Александр Стубб сайлауларның беренче турында бирелгән тавышларның 27,2 % ын, сайлаучылар берләшмәсе кандидаты Пекка Һаависто («Яшелләр берлеге» партиясе) 25,8% ын җыйган. Алар арасында сайлауларның икенче туры үткәрелә. Яңа президентлык срогы 1 мартта башлана. 

Алдан тавыш бирү 2024 елның 31 гыйнварыннан 6 февраленә кадәр Финляндиядә һәм 31 гыйнварыннан 3 февраленә кадәр чит илләрдә үткәрелә.

Александр Стубб сайлауларның 11 февральдә узган икенче турында 51,6% тавыш җыеп, җиңеп чыга Koko maa, ehdokaskohtaiset tulokset (Результаты по всей стране, от кандидата к кандидату).
 Искәрмәләр 

Төркем:Финляндия сәясәте
Төркем:2024 ел сайлаулары