Михил Кокси

Михил Кокси, Михаэль ван Кокс Олысы, Михаэль Коксиус (нидерланд телендә: Michiel Coxcie,  Michiel van Coxcie, Coxius;  — соң Яңарыш һәм маньеризм чоры фламанд рәсем ясаучысы, гравёр, живописец, алтарь картиналары һәм портретлары остасы, витражлар һәм шпалералар өчен рәсемнәр авторы. XVI—XVIII гасыр нәсел фламанд рәссамнарының зур гаиләсе бабасы. Император Карл V һәм Испания короле Филипп II-нең сарай яны рәссамы. Рәссам шуның кадәр популяр булган ки, остазы Бернарт ван Орлей кебек үк «фламанд Рафаэле» кушаматын алганNeues allgemeines Künstler-Lexicon; oder Nachrichten von dem Leben und den Werken der Maler, Bildhauer, Baumeister, Kupferstecher etc. Bearb. von Dr. G. K. Nagler. — München: E.A. Fleischmann, 1835—1852.

 Кокси рәссамнар гаиләсе 
Михил Кокси Олысының шулай ук рәссамнар булган дүрт баласы булган: Рафаэль Кокси (1540—1616), Анна (1547—1595), Виллем (?), Михил ван Кокси Икенче (як. 1569—1616). Оныгы — Михил ван Кокси Өченче (1603—1669) — шулай ук рәссам. Аның улы — мәшһүр живописец Ян Кокси. Англиядә һәм Голландиядә Гонзалес Кокс (1614—1684) эшләгән. Аталганнардан тыш Адриан Кокс (?—1701) мәгълүм — 1687 – 1701 елларда эшләгән һәм эшләнмәләрен “АС” монограммасы белән имзалаган делфт фаянслары остасы һәм бу фамилия астында күбесенчә Антверпенда эшләгән күп башка архитекторлар, живописецлар, сынчылар, декораторлар мәгълүм. Аларның туганлык мөнәсәбәтләре чыганакларда ачыкланмыйВласов В. Г. Кокс, Кокси // Стили в искусстве. В 3-х т. — СПб.: Кольна. — Т. 2. — Словарь имён, 1996. — С. 429. — ISBN 5-88737-005-X.

 Михил Кокси Олысының тормышы һәм иҗаты 
Рәссамның иртә еллары, аның тумышы һәм өйрәнүе турында төгәл мәгълүмат юк. Соң тәрҗемәи хәл язучылары аңа укуын Италиядә дәвам итәргә киңәш иткән Бернарт ван Орлейдан өйрәнүе турында мәгълүмат бирә. 1527 елдан 1539 елга кадәр чорда Кокси Римда торган һәм эшләгән. Джорджо Вазари Коксины шәхсән белгән һәм Римда аның нидерланд рәссамнары әз белгән фреска техникасын үзләштергәне турында игълан иткән. Алай гына түгел ул Санта-Мария-дель-Анима чиркәвенең ике капелласында аңа Римда мәшһүрлек китергән фрескалар башкарган Вазари Дж. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих . Фрескаларны бетергәннән соң тиздән 1534 елда ул Изге Лука Гильдиясенә кабул ителгән булган. Ул гильдиягә кабул ителгән беренче фламанд рәссамнарының берсе булган.
Ул яңа Изге Пётр Соборы базиликасын бизәүдә катнашкан, әмма ул иҗат иткән фрескалар собор интерьерының соңрак ремонтларына күрә югалтылган булган. Италиядә булуы вакытында ул шулай ук рәсемнәрен итальян гравёрларына биргән, шул исәптән Агостино Венециано һәм “штамп остасы” тарафыннан гравирланган һәм Римда Антонио Саламанка тарафыннан 1530 һәм 1560 еллар арасында нәшер ителгән Апулей буенча Амур һәм Психея кыйссасы темасына утыз ике гравюра сериясе өченCarpreau Р. Michiel Coxcie (1499—1592) — De vlaamse Rafaël // OKV2013.4, 2013 — 51ste jaargang.
1539 елда Кокси Милан аша туган ягына кайткан. Миланда булып ул шпалералар өчен ике картон ясаган. Башта ул Мехеленда тора башлаган, анда 1539 елның 11 ноябрендә җирле Изге Лука Гильдиясендә теркәлгән булган. Ул тумышы белән шул вакытта Льеж кенәзлек-епископлыгында булган Лун графлыгында Хасселт шәһәреннән Ида ван Хасселтка өйләнгән. Льеж Ламберт Ломбард, Франс Флорис һәм Виллем Кей кебек мәшһүр рәссамнар эшләгән әһәмиятле художество үзәге булган. Ломбард һәм Флорис романистлар, ягъни Римга Нидерландтан килгән рәссамнар булган, анда алар итальян сәнгатенең яңа агымнарын ассимиляцияләгәннәр һәм өйгә кайткач живописьнең иске нидерланд традицияләреннән баш тарткан. Михил Кокси Льежда күпме озак калганы бик үк ачык билгеле түгел. Мөгаен, ул күпмедер вакыт Мехелен һәм Льеж арасында сәяхәт иткәнJonckheere К. The life and times of Michiel Coxcie 1499—1592 // Koenraad Jonckheere, Peter Carpreau, e.a., Michiel Coxcie and the giants of his age, 2013. — Harvey Miller Publishers. — Рp. 29-49.
1542 елда ул Брюссельгә күчкән, ә 1546 елдан бирле Венгрия һәм Чехия королевасы Марии Венгрияленең сарай яны рәссамы булып хезмәт иткән.
Михиль Кокси җимешкә мул рәссам булган. Ул портретлар һәм фрескалар ясаган, Тәүрат һәм тарихи тематика әсәрләр ясаган, чиркәүләр өчен (мәсәлән, Мехелен  Изге Румольд Соборы һәм Брюссель Изге Михаил һәм Гудула Соборы) чиркәүләре өчен картиналар ясаган. Хәзерге вакытка кадәр Рогир ван дер Вейден һәм Ян ван Эйк эше картиналарының сәләтле күчермә ясаучысы буларак мәгълүм.

 Галерея 

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 Michel Coxcie, pictor regis (1499—1592): internationaal colloquium, Mechelen, 5 en 6 juni 1992 / referaten bezorgd door Raphaël de Smedt. — Mechelen, 1993. — 287 S.
Төркем:Рәссамнар