Уяв

Уяв — чуаш халкының традицион милли бәйрәме, ул язгы кыр эшләрен башлап җибәрү, табигатьнең уянуын һәм уңышлы ел теләүне билгеләү өчен үткәрелә.Татар энциклопедиясе Уяв бәйрәме чувашларның рухи-мәдәни тормышында зур урын алып тора һәм борынгы паган йолалары белән бәйле.

 Тарихы һәм мәгънәсе 

Уяв бәйрәме борынгы чуашларның табигатькә һәм аның циклларына карата хөрмәтен чагылдыра. Ул язгы чорда, гадәттә апрель аенда, уздырыла һәм табигатьнең яңаруын, җирнең уңышлы булуын теләү максатыннан бәйрәм ителә. Уяв сүзе үтәү дип тәрҗемә ителә.Ашмарин Николай Иванович. Словарь чувашского языка. — Репринт.воспроизведение с изд.1936г. — Чебоксары, 2000. — 672с. — с. 171—172Егоров, В. Г. Этимологический словарь чувашского языка / НИИ при Совете Министров Чуваш. АССР. — Чебоксары: Чуваш.кн.изд-во, 1964. — 355с.

Чувашлар Уявны табигать рухларын, җир, су, һава һәм ут элементларын хөрмәтләү чарасы буларак кабул итәләр. Бәйрәмдә иртә язгы кыр эшләрен башлап җибәрү символик рәвештә билгеләнә, бу киләсе уңышка ышанычны арттыра.

Уяв бәйрәме чуваш халкының рухи тормышында табигать белән гармониядә яшәүне, милли традицияләрне саклауны һәм киләчәккә өмет белән карауны символлаштыра. Ул җәмгыятьне берләштерә, яшь буынга мәдәни мирасны тапшыруда мөһим роль уйный.Древний праздник чувашской культуры — Уяв

 Бәйрәмнең уздыру тәртибе 

Уяв бәйрәмендә түбәндәге йолалар һәм традицияләр үтәлә:

 Изге урыннарда табигать рухларына дога кылу, корбаннар чалу
 Милли җырлар һәм биюләр башкару
 Табигатькә багышланган уеннар һәм бәйгеләр үткәрү
 Халык ашлары белән сыйлану, милли ризыклар пешерү
 Балалар һәм олылар өчен төрле күңел ачу чаралары
 Чуаш көрәше буенча ярышларКӗрешӳ. Чувашская национальная борьба. Telegraph
Бәйрәмдә катнашучылар милли киемнәр кия һәм борынгы йолаларны яңарта.

 Татарстанда 

Татарстан Республикасында бәйрәм чуашлар тупланып яшәгән Яр Чаллыда, Аксубай, Чүпрәле, Нурлат һ.б. районнарда җирле итеп, шул исәптән 1993 елдан Мәдәният министрлыгы һәм Чуаш милли-мәдәни автономиясе ярдәме белән ел саен (2006 елдан Нурлат районында) республика күләмендә «Уяв» чуаш милли бәйрәме уздырыла.

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 

 Чуваши Татарстана: книга-альбом. Чебоксары, 2006.
 Ягафова Е. А. Уяв // Чувашская энциклопедия. 2011. Т. 4. С. 336.
 Гарин-Михайловский, Николай Георгиевич. Собрание сочинений: в пяти томах / Н. Г. Гарин-Михайловский; подготовка текста и примечания И. В. Воробьевой; оформление художника Н. Крылова; вступит. ст. В. А. Борисовой .— Москва : Гослитиздат, 1957.
 Культура чувашского края. Часть 1: Учебное пособие. Составитель Скворцов Михаил Иванович, 2015 г.
 Столярова Г. Р. «ИСТОРИЯ ФОРМИРОВАНИЯ И ОБРЯДНОСТЬ ЧУВАШЕЙ-ЯЗЫЧНИКОВ ТАТАРСТАНА» ЭО, 2006 г., № 2
 Уразманова, Р. К. Обряды и праздники татар Поволжья и Урала (Годовой цикл. ХIХ- нач. ХХ) / Историко-этнографический атлас татарского народа. — Казань: Изд-во ПИК «Дом печати», 2001. — 196 с.)

Төркем:Уяв