Карло Маратта

Карло Маратта, Маратти (итальян телендә: Carlo Maratta, Maratti; 1625 елның 15 мае, Анкона янында Камерано —1713 елның 15 декабре, Рим) — итальян живописецы, рәсем ясаучы һәм барокко чорының архитекторы, Рим мәктәбенең академик юнәлешенең рәссам-портретисты.

 Тәрҗемәи хәле 
Маратта шул вакытта Папа өлкәсе составына кергән Камеранода (Марке регионы) туган. Аның гаиләсе Далмациядән чыгышлы, күп башкалар кебек төрек хөкеменнән качып Адриатиканы кичкән. Унике яшендә малайның нәфис сәнгатькә сәләтен күреп алган приход каһине Коринцио Бенинкампи белән Карло Римга барган. Римда Карло Маратта художество концепциясен Рафаэль һәм Болонья мәктәбе иҗаты мисалларында, хосусан Джованни Ланфранко һәм Гверчиноныкында нигезләгән живописец Андреа Сакки студиясендә өйрәнчек булган. Соңрак Карло Маратта Караваджо йогынтысын кичергән, әмма аны ешрак «рафаэлеск» дип атаганнар. Wittkower R. Art and Architecture Italy 1600—1750. — Pelican History of Art, 1980. — Pp. 337—339 .
Саккида Маратта остазының 1661 елда үлеменә кадәр күп еллар буена калган һәм аны гомер буе олы дусты һәм өйрәтүчесе буларак караган. 1650 елда яшь рәссамга мәшһүрлек килгән — алтарь картинасына заказны уңышлы башкаргач, Маратта папа Александр VII белән таныштырылган булган, ул рәссамны престижлы заказлар белән тәэмин итә башлаган.
1660 елга Карло Маратта Европаның аксөяк гаиләләре арасында заказчылар һәм яклаучылар даирәсен формалаштыра алган, Римда мәшһүр булып киткән художество студиясен нигезләгән, ә 1680 елда Дж. Л. Бернининың үлеменнән соң Римда әйдәп баручы рәссам урынын алган. 1664 елда Маратта Изге Лука Академиясе мөдире булган һәм рәссамнарның статусын күтәрү турында борчылып классик антиклык сәнгатенең өйрәнүенә булышлык иткән.
1670-енче елларда папа Климент X аңа Римда Палаццо Альтьерида Зур салонның плафонын буярга кушкан; «Мәрхәмәтлек триумфы» композициясенә иконографик программа Дж. П. Беллори тарафыннан эшләнелгән булган.
1679 яки 1680 елда Мараттада сөйгәне Франческо Гомми (яки Гоммадан) кызы Фаустина туган. Ул аны кызы дип рәсми рәвештә 1698 елда таныган, ә хатынының 1700 елда үлеменнән соң аның хатынына өйләнгән. Кызының йөз хасиятләре аның соңрак картиналарның күп хатын-кыз персонажларында күренә. Фаустина Маратти мәшһүр шагыйрә һәм рәссам булган.
К. Маратта эше рәт алтарь картина хәзерге заманга кадәр Рим чиркәүләрендә. 1704 елда К. Маратта папа Климент XI тарафыннан рыцарьларга кабул ителгән булган, орден белән бүләкләнгән булган һәм Аполлон һәм Дафнаны сурәтләүче картинасын күреп останың сәләте тарафыннан яулап алынган француз короле Людовик XIV-нең сарай яны живописецы булган. Шул ук вакытта Людовик Мараттага Римда эшен дәвам итәргә рөхсәт иткән. Карло Маратта Римда күп бинаның проектларын эшләгән уңышлы портретист һәм сәләтле архитектор булган. Ул шулай ук живопись реставрациясе белән шөгыльләнгән булган. 1700 елда ул Рим Изге Лука Академиясе президенты итеп сайланган булган.
Карло Маратта күп санлы өйрәнчекләре стажланган киң остаханәне тоткан, алар арасында итальян живописецлары Никколо Берреттони һәм Томмазо Реди һәм фламандский живописец һәм гравёры Роберт ван Ауденарде булган. Мараттаның сынчылык эшләре арасында Сан-Джованни-ин-Латерано базиликасы өчен апостоллар сыннары мәгълүм. Карло Маратта студиясе белән бик олы яшенә кадәр, хәтта рәсем ясый һәм яза алмаган чагына кадәр идарә иткән. Ул 1713 елның 15 декабрендә Римда үлгән һәм Рим Санта-Мария-дельи-Анджели-э-дей-Мартири чиркәвендә күмелгән булган. Табут өсте алдан ук аның үзе тарафыннан проектланган булган.

 Иҗаты бәяләмәсе 
К. Маратта картиналарны остазы Саккиның Рафаэльдән башланучы академик традициядә ясаган. XVII гасыр ахырында Маратта һәм Сакки танылган Рим живописецлары булган. Чиркәүләр өчен алтарь картиналарыннан тыш Маратта шулай ук портретлар, фрескалар ясаган, сыннар барлыкка китергән. Күбрәк портретист буларак мәгълүм. Хәзерге вакытта Маратта картиналарын Парижның музейларында (Лувр), Римның, Берлинның, Флоренциянең, Лондонның, Мадридның, Бостонның, Венаның, Брюссельнең, Мюнхенның) күреп була. Санкт-Петербург Эрмитажында Карло Мараттаның унбер картинасы бар Государственный Эрмитаж. Западноевропейская живопись. Каталог 1. — Л.: Аврора, 1976. — С. 111 .
Мараттаның иҗатына «композициянең чисталыгын һәм зифалыгын» мактаган Дж. П. Беллори дан җырлаган, ул Мараттаны үзенең "Хәзерге заман живописецлары, сынчылары һәм архитекторлары тормыш тасвирламалары"нда (1672) «исән рәссамнардан бердәнбер» искә алынырга лаеклы рәссам дип атаган. Маратта даими рәвештә Беллори белән тыгыз контактта эшләгән, ул аны еш яңа әсәрләргә илһамландырган һәм
Н. Пуссен беләнMaratti, Carlo. Enciclopedia on line  .
А. Р. Менгс Маратта турында шулай әйткән: «Ул башка беркем дә алмас итеп Римда живописьне тәэмин иткән». Соңрак XVIII гасырның икенче яртысы неоклассицизм чорында мактаулар кырыс гаепләүләр белән чиратлашкан һәм гомумән аның сәнгате тәнкыйтькә дучар булган Zampetti Р. Pittura nelle Marche. — Vol. 4. — Firenze: Еditore Nardini, 1991. — Рр. 12, 35—67 .
Унҗиденче һәм унсигезенче гасыр башы Рим мәктәбендә классицизм һәм барокко каршылыгы барлыкка килгән. Маратта тәнкыйтьчеләр фикере буенча «Рафаэльнең Рим классицизмыннан башлап һәм барокконың риторик артыклыкларыннан тыш» ике каршылыклы тенденцияне тынычландыру мәсьәләсен чишә алган. Егерменче гасырда Мараттаның сәнгате яңадан ачылган булган һәм хәзер рәссам унҗиденче гасырның икенче яртысының Рим һәм итальян живописенең төп фигураларының берсе дип санала.
MARATTI, Carlo Luca Bortolotti — Dizionario Biografico degli Italiani — Volume 69 (2007)  .

 Галерея 

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 


 Сылтамалар 


Төркем:Рәссамнар