Фаргам

Фаргам ( — уңышлы дип тәрҗемә ителә) — космоска очкан макак. Иран тарафыннан космоска уңышлы чыгарылган икенче примат. 2013 елның 14 декабрендә, Афтаб очышыннан соң бер елдан да кимрәк вакыт үткәч, суборбиталь очыш ясап, 120 км биеклеккә җиткән һәм җиргә уңышлы әйләнеп кайткан.

 Очыру тарихы 
Иранның космос агентлыгы беренче уңышлы очыштан соң өч ай узгач, маймылны космоска җибәрүне кабатлау ниятен белдерә. Шул ук вакытта очышның сыеклык ракета-ташучы ярдәмендә булачагы игълан ителә.

Семнан полигоныннан якынлашып килүче очыш турында хәбәр 8 декабрьдә барлыкка килә. Очышның уңышлы тәмамлануы турында беренче булып Иран Президенты Хәсән Руханиның рәсми сайты хәбәр итә. Соңрак очыш турында Җентеклекләр «Кавошгяр» проектының махсус сайтында пәйда булды.

Очыш 10 минут 19 секунд дәвам итә.бу вакыт эчендә макак белән герметик кайтарыла торган капсула 120 км биеклеккә җитә. атмосфераның тыгыз катламнарында тормозлау вакытында ул 800 °с кадәр җылытыла. маймылны утырту урыныннан эвакуацияләү ракета старт алганнан соң 20 минуттан да артык вакыт үтми башкарыла.

Иранның космик агентлыгы башлыгы Хамид фазели сүзләренчә, старт факты НАСА тарафыннан расланган.

 Фаргам мәгълүматлары 
Фаргам ата макака-резуса 3 яшьтә, 56 см озынлыкта һәм 3 кг авырлыкта.очышка якынча тигез физик характеристикалы өч маймыл әзерләнгән, Фаргам алар арасында иң миниатюралы һәм бердәнбер ата булган.

Фаргам очыш алдыннан әзерлек циклын узган, ул карантин, беренчел һәм вакытлыча медицина тикшеренүләрен, очыш йөкләнешләренә һәм вибрациягә тоткарлыклылыкны һәм биокапсулага ияләшүне үз эченә алган.

Очыштан соң Фаргамны Тәһранга алып киләләр, анда медицина тикшерүе уза. Ветеринарлар скелет һәм үпкәләрнең торышын тикшергәннәр, льтратавыш тикшерүе һәм электрокардиография үткәргәннәр. Бернинди җәрәхәтләр дә ачыкланмаган, маймылның хәле яхшы дип бәяләнгән, тәртипләрендә тайпылышлар күзәтелмәгән.

 Ракета комплексы мәгълүматлары 
Йөртүче сыйфатында Шахаб баллистик ракетасының модификацияләренең берсе булган сыеклык ракетасы кулланыла, ул, үз чиратында, Совет Р-17 ракетасының Иран версиясе булып тора. Йөртүчегә файдалы йөкләнеш буларак 290 кг авырлыктагы «Пишгам» («пионер») биокапсуласы куелган, чыгарылган йөкнең гомуми авырлыгы 320 кг тәшкил иткән.

Старт баллистик траектория буенча башкарылган. Капсула белән макак аерылганнан соң максималь күтәрелү биеклегенә 120 км җитә.төшү вакытында атмосфераның тыгыз катламнарында тормозлау, ә аннары парашют системасы чыгарыла.

 Сылтамалар 
 Сайт проекта «Кавошгяр»
 Животные, которые летали в космос
 Обезьяны Эйбл и Мисс Бейкер

Категория:Космоста макакалар
Категория:Космоста приматлар
Категория:Иран космонавтикасы