و

و (гарәп. واو «үәү») ирен-ирен авазларын белдерәГарәпчә-татарча-руссча алынмалар сүзлеге. М. И. Мәхмүтов, К. З. Хәмзин, Г. Ш. Сайфуллин. Иман нәшрияты 1993ел. Казан. Ирен хәрефе.Нәҗип Думави Кыйраәти Куръән Коръәнне дөрес итеп уку кагыйдәләре. — Раннур Казан 1999 49б Хисап әбҗәде 6 санын йөртә. Иске имлядә [w], [у], [ү], [о], [ө] авазларын белдерә

Мәхъраҗы:
 Ике ирен арасыннан чыгаТәҗвид — Коръән уку кагыйдәләре Н. Ибраһим 2008ел. Казан. 25б.
 Сузган вакытта авыз куышлыгыннан чыга.

+Хәрефнең сыйфатларыХәрефнеңсыйфатларыИсемеүәүТәртип саны26 нчеХисап әбҗәде6Язылышы буенча төркемемонфәсаләБашка төркемемәд хәрефе

 диграфлары او 
او сүз башында у, ү, о, ө сузык авазларын белдерә.

 ئو 
ئو Рәсми иске имлягә кертелмәгән фонема. Сүз башында ү وٖٓ азазы аеру осулы. Солтан Рахманкулый кулланган үзенең Русча-татарча мөкәммәл лөгать ендә ү وٖٓ фонемасы өчен.

 Сузыкларны билгеләү осулы 
Үәү(уау) хәрефе татар телендә 4 сузык авазны белдерә һәм w тартык авазын белдерә. Сузыкларны аерыр өчен ишәраләр бар.

+ Ишарә галәмәте туган очракӘйтелеше буенча Үрнәк сүз  وٓ  وٖٓ  وٰ  وٰٖШәрехеУ авазыҮ авазыО авазыӨ авазыКатыУкاوٓقاوقКаты тартык хәреф белән сузыгы да калын әйтелешлеНечкә Үк   اوٖٓك   اوكНечкә тартык хәреф белән сузыгы да нечкә әйтелешлеКаты Ок  اوق   اوٰق Каты тартык хәреф белән сузыгы да калын әйтелешлеНечкә Өк   اوك   اٰوٰكНечкә тартык хәреф белән сузыгы да нечкә әйтелешле

 وٓ 
мини|Каюм Насыйри 1895 елда нәшер иткән "Әнмүзәҗ"ендә Уау ү авазы өчен ишәрә осулы. Мәдле һәм аст фәтхәле Уау.
мини|Каюм Насыйри 1895 елда нәшер иткән "Әнмүзәҗ"ендә Уау у авазы өчен ишәрә осулы. Мәдле(Дулкынлы сызыклы) Уау.
мини|Каюм Насыйри 1895 елда нәшер иткән "Әнмүзәҗ"ендә Уау о авазы өчен ишәрә осулы. Өст фәтхәле Уау.
وٓ (мәдле уау, дулкынлы сызыклы уау) Каюм Насыйри у авазын билгеләгән галәмәте. Шулай ук Хәсән Гали үз китапларында язган.

 Мисаллар 
+Ишарә галәмәте зарурияты булмаган очраклармәга ишарәишарәсезмәга ишарәишарәсезУкاوٓقاوقУгылاوٓغلاوغلУтاوٓطاوطТукطوٓقطوقСуصوٓضوУсакاوٓصاقاوصاق
Зарурияты
+Ишарә галәмәте зарурияты булган очракларГади ишарәсезوٓوٖٓوٰٖوٰوواوچ3 сузУчاوٓچӨчاوٰٖچОчاوٰچاول4 сузУлاوٓلҮлاوٖٓلӨлاوٰٖلОлыاوٰليАвылآۋلӘвәлاَۋلاون3 сузУнاوٓنӨнاوٰٖنОнاوٰناوپ2 сузУпاوٓپҮпاوٖٓپ

 وٰ 
وٰ (Өст әлифле уау) Каюм Насыйри о авазын билгеләгән галәмәте. Соңыннан Хәсән Гали, Гыймад Нугайбәк, Мөхетдин Курбангалиев яклаганнар ошбу осулны.

 وٰٖ 
وٰٖ (Өст-аст әлифле уау) Каюм Насыйри ө авазын билгеләгән гәләмәте.

мини|Каюм Насыйри 1895 елда нәшер иткән "Әнмүзәҗ"ендә Уау ө авазы өчен ишәрә осулы. Өст-аст фәтхәле Уау.

 وٖٓ 
وٖٓ (Өст сызыклы, аст әлифле уау) Каюм Насыйри ү авазын билгеләгән гәләмәте.

 ۋ 

Өч төрткеле вав татар телендә Мәхмүд Кашгари вә Мөхәммәдьяр кулъязмаларында очратып була. Ошбу хәреф тартык و авазын белдерә.

 Тагын кара 

 Иске имля
 Иске имлянең җәдиди чоры

 Чыганаклар 

Төркем:Гарәп әлифбасы нигезендә татарча әлифба
Төркем:Татар гарәп язуын кулланган мәкаләләр