Надежда (таракан)

Надежда (Өмет) – 2007 елның 14-26 сентябрендә Фотон М-3 пилотсыз космик аппаратында космоста булган һәм космоска очу вакытында туган нәселен калдырган беренче Җир хайваны булган кызыл таракан.

 Очыш 
Кызыл тараканнар белән космик эксперимент идеясе Воронеж дәүләт медицина академиясе (хәзерге Н. Н. Бурденко исемендәге ВГМУ) студентларына карый, аларның проекты конкурс сайлап алуыннан уза, Фотон м-3 орбиталь лабораториясендә гамәлгә ашырылган дүрт студент проектының берсе була. Надежда һәм башка бөҗәкләр герметик контейнер эчендә сәяхәт иттеләр, һәм видеокамера бөтен очыш процессын төшерде.

 Надежданың балалары һәм оныклары 
Орбитадан кайткач, Надежда 33 токымны уңышлы тудыра. Эксперимент кураторы-вгму биология һәм экология кафедрасы ассистенты Дмитрий Атякшин хәбәр иткәнчә, Надежда балалары нормадан бераз тизрәк үсә һәм үсә, аерым алганда, аларның хитин панцирьләре гадәттәгедән тизрәк каралана. Моның сәбәбе авырлыксызлык булырга мөмкин дигән фараз бар. Ләкин олыгайгач, «космик тараканнар» гадәти туганнарыннан бернинди аерма күрсәтмәде. Аларның токымы (Надежда оныклары) да нинди дә булса үзенчәлекләр белән аерылып тормый.

 Нәфис әдәбиятта 
Тараканнарны космоска «Фотон М-3» аппаратында җибәрү буенча Эксперимент Андрей лакроның «Җир өмете» фантастик хикәясе сюжетының нигезенә салынган, ул Волгоградның «Перископ-Волга» нәшриятында конкурс сайлап алуын узган һәм кешенең космоска беренче очышының 60 еллыгына багышланган «ачык космос»җыентыгында басылган. Надежда хикәянең төп персонажларының берсе булып тора.

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 

 Сисакян Н.М., Парин В.В., Черниговский В.Н., Яздовский В.И. Некоторые проблемы изучения и освоения космического пространства // Проблемы космической биологии. — М.: АН СССР, 1962. — Т. 1. — С. 5—16.
 Шашков B.C., Антипов В.В., Раушенбах М.О. и др. Влияние факторов космического полета на уровень серотонина в крови животных // Проблемы космической биологии. — М.: АН СССР, 1962. — Т. 1. — С. 258—264.
 Яздовский В.И. На тропах Вселенной. — Москва ГНИИИА и КМ, 1990. — Рукопись p.
 Уманский Семён Петрович (под редакцией Ю. Н. Коптева). Геофизические ракеты. Космодром Капустин Яр // Ракеты-носители. Космодромы. — М.: Рестарт+, 2001. — С. 34, 122. — ISBN 5-94141-002-6.
 Стивен Уокер. Первый. Новая история Гагарина и космической гонки = Stephen Walker. Beyond: The Astonishing Story of the First Human to Leave Our Planet and Journey into Space. — М.: Альпина нон-фикшн, 2024. — С. 578. — ISBN 978-5-00139-664-2.

 Сылтамалар 

 В Воронеже родились зачатые в космосе тараканы: они быстрее коричневеют
 Таракан Надежда и запах Луны
 Журнал участника lunteg 
 Космическая энциклопедия «Astronote»
 Сайт, посвящённый истории космонавтики
 Encyclopedia Astronautica
 Интернет-сайт журнала «Новости космонавтики»

Категория:Билгеле хайваннар
Категория:Космоста тараканнар
Категория:Космонавтика