ي

ي (гарәб ياء"йәэ", "я", "яй") хәрефе гәрәп әлифбасында егерме сигезенче хәреф.Гарәпчә-татарча-руссча алынмалар сүзлеге. М.И. Мәхмүтов, К.З. Хәмзин, Г.Ш. Сайфуллин. Иман нәшрияты 1993ел. Казан Урта аңкау авазның барлыкка килмәк буенча.Нәҗип Думави Кыйраәти Куръән Коръәнне дөрес итеп уку кагыйдәләре. - Раннур Казан 1999 49б Аерым килгәндә 10 санын билгели.Җ. Зәйнуллин. Гарәп язуы нигезендә татарча әлифба(үзлегеннән өйрәнүчеләр өчен).- Казан. 1989. 73б

Мәхъраҗы:

 Тел уртасыннан чыга
 Сузган вакытта авыз куышлыгыннан чыга,Тәҗвид - Коръән уку кагыйдәләре Н. Ибраһим 2008ел. Казан. 25б.

+СыйфатларыЯзылышы буенча төркемемөттәсаләБилгеләгән саныунӘйтелеше буенча төркемчәсейомшак

 Төрләре 

 Әлиф максура ىٰ 
Гарәп телендә кайбер сүзләрдә "Әлиф" укылып "Яй" язылыр
+Мисаллар җәдвәлеКорбангалиев әлифбасындаإيسكى إملاКорбангалиев әлифбасындаإيسكى إملاМәгънәمعنىٰГайсәعيسىٰМәүләمولىٰФәтвәفتوىٰМусаموسىٰТәкъвәتقوىٰ

 Һәмзәле яй ئ 
Һәмзәле "яй" сүз уртасында килсә кушып китмичә укып китүне белделә, чөнки һәмзәле яй тартык авазның юклыгын белдерә. Мәсәлән файда, гаилә сүзләре. Мөхетдин Курбангалиев "аст һәмзәле яй"не ы фонемасын билгеләүдә кулланган. 

 Зәммәле яй ىُ 
Хуп гарәп лисанында [йу], [йү] фонемасын белделә. Уртаимлядәчыла проектында е яки ы авазлары.

 Тагын кара 

 Иске имля
 Иске имлянең җәдиди чоры

 Чыганаклар 

Төркем:Гарәп әлифбасы нигезендә татарча әлифба
Төркем:Татар гарәп язуын кулланган мәкаләләр