Abel Alarkon

Abel Alarkon, Abel Alarkon de la Penya (; 1881 yılnıñ 10 oktäbere, Boliviä, La-Pas — 1954 yılnıñ 20 oktäbere, Argentina, Buenos-Ayres) — Boliviä säyäsätçese, yuristı, yazuçısı, şağire häm tärcemäçese. Anıñ icatı törle janrlarnı, şul isäptän tarixi eşlärne häm tärcemälärne, säyäsi esselarnı, şulay uq şiğriät häm  qolaçlıy.

 İrtä tormışı 
Abel Alarkon 1881 yılnıñ 10 oktäberendä La-Pasta La-Pas yuğarı xökeme dekanı Benedikto Alarkon häm Klementina de la Penya ğailäsendä tuğan. Ul La-Pas seminariäsendä belem alğan, ä annarı  uqığan, anda 1898 yılda sänğät , 1900 yılda — xoquq häm säyäsi fännär bakalavrı, 1902 yılda — xoquq häm säyäsi fännär , ä 1903 yılda — xoquq doktorı däräcäsen alğan.

 Karyerası 
Alarkon üz karyerasın 1903 yılda,  materiallarınıñ möxärrire bulğaç başlağan. Liberal’ firqa äğzası, 1904 yıldan ul La-Pas ictimaği kitapxanäse direktorı bulğan. Bu waqıtta, 1905 yılda, Alarkon Palabras Libres ädäbi tügärägeneñ äğzası bulğan. Palabras Libres öç atnağa ber tapqır El Diario irtänge gäcitendä kolonka yazğan. Alarkon üz publikatsiälären ispan telen öyränügä häm Boliviä belän Paragway arasında  töbäge öçen territorial’ bäxäskä tuplağan. Monnan tış, ul kollegası-liberal  belän bergä çit illärdän yaña avangard ädäbi häm sänğät äsärlären yaqtırtqan.

1906 yılda Alarkon Çit il eşläre ministrlığında arxiv direktorı itep bilgelängän häm bu wazifada ike yıl eşlägän, şunnan soñ 1913 yılğa qädär konsullıq bülege citäkçese itep bilgelängän. 1916 yılnıñ iyünennän 1917 yılnıñ avgustına qädär ul San-Andres yuğarı universitetınıñ general’ särqätibe bulğan.  prezidentlığı waqıtında ul mäğärif ministrı Klaudio Sanxines qarşındağı ictimaği mäğärif mäs’äläläre buyınça särqätib yärdämçese bulu öçen otstavkağa kitkän.

1920-yıllardan alıp 1930-yıllarnıñ urtalarına qädär Alarkon çit illärdä säyäxät itkän, Santyago (1920—1922), AQŞ (1923—1925) häm Avstriä (1932—1934) universitetlarında professor bulıp eşlägän. 1935 yılda ul Boliviägä qaytqan. 1954 yılnıñ 20 oktäberendä Buenos-Ayresta wafat bulğançı, ul  särqätibe wazifasın başqarğan.

 Publikatsiäläre 












 İskärmälär 

Төркем:10 октябрь көнне туганнар
Төркем:1881 елда туганнар
Төркем:20 октябрь көнне вафатлар
Төркем:1954 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Ла-Паста туганнар
Төркем:Буэнос-Айреста вафатлар
Төркем:Боливия язучылары
Төркем:Сан-Андреас югары университетын тәмамлаучылар