Шәшмәкам

Шәшмәкам UNESCO World Report: Investing in Cultural Diversity and Intercultural Dialogue. — ЮНЕСКО, 2009. — С. 315. — ISBN 9789234040778.Шашмаком // Музыкальный энциклопедический словарь / под ред. Г. В. Келдыша. — М.: Советская Энциклопедия, 1990. — С. 633. — 672 с. — ISBN 5-85270-033-9. (, , фар. ششمقام) – Үзәк Азияда туып, хәзерге Тажикстан һәм Үзбәкстан территорияларында үсеш алган мәкам вокаль-инструменталь музыканың төре. Кешелекнең матди булмаган мәдәни мирасы исемлеге составына керә.

 Тасвирлама 
Шашмаком яки шәшмәкам туры мәгънәдә алты мәкам дигәнне аңлата, ягъни алты төп модус системасы (бузрук яки бузург, рост, наво яки нава, дугоһ яки дугаһ, сегох, ирок яки ирак). Модуслар арасында күчү өчен саны егермедән ашкан өстәмә мәкамнәр аша модуляцияләр кулланылган . XVI гасырда шәшмәкамнең классик ансамбле ике танбур, дутар, гыйҗек һәм даирәләрдән торган, шулай ук 2-3 башкаручыны үз өченә алган; мондый состав әле дә кулланыла.

Шәмәкне уку, башка Үзәк Азия жанрлары кебек үк, телдән, ноталарсыз, укытучы эзеннән кабатлау ысулы белән алып барылган; нота язмасы тик XIX гасырда гына Хивәдә уйлап табыла. XXI гасырда «шәшмәкам» һөнәре буенча белемне Ташкәнт консерваториясе, Таҗик милли консерваториясе (Дүшәнбе) Һәм Мәкам Академиясе (Хуҗанд) бирә.

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 

 Simon Broughton, Mark Ellingham. World Music: Latin and North America, Caribbean, India, Asia and Pacific. — Rough Guides (инг.)баш., 2000.
 Edward Allworth. Central Asia, 130 Years of Russian Dominance: A Historical Overview. — Duke University Press, 1994. — 650 с. — ISBN 9780822315216.
 Mark Slobin. Retuning Culture: Musical Changes in Central and Eastern Europe. — Duke University Press, 1996. — 310 с. — ISBN 9780822318477.
 Andrea L. Stanton, Edward Ramsamy, Peter J. Seybolt, Carolyn M. Elliott. Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia. — SAGE Publications, 2012. — ISBN 9781452266626.
 Rachel A. Harris. The Making of a Musical Canon in Chinese Central Asia: The Uyghur Twelve Muqam. — Ashgate Publishing, Ltd, 2008. — ISBN 9780754663829.
 Theodore Levin. The Hundred Thousand Fools of God: Musical Travels in Central Asia. — Indiana University Press, 1999. — ISBN 9780253213105.
 Laudan Nooshin. Music and the Play of Power in the Middle East, North Africa and Central Asia. — Ashgate Publishing, 2013. — ISBN 9781409493952.
 Peter Fletcher. World Musics in Context: A Comprehensive Survey of the World's Major Musical Cultures. — Oxford University Press, 2001. — ISBN 9780195175073.
 Professionalism in the Musical Tradition of the Bukharan Jews: Its Roots, Hypotheses, Facts // Studies in Caucasian, Georgian, and Bukharan Jewry: Historical, Sociological, and Cultural Aspects. — Ariel University, Institute for Research of Jewish Communities of Caucasus and Central Asia, 2014.
 Tanya Merchant. Imagined Homogeneity: Maqom in Soviet and Uzbek national projects // Routledge handbook of Asian music: cultural intersections / Tong Soon Lee. — 2021. — ISBN 978-1-003-14272-0.