Çıñğız Qacar

Çıñğız Qacar, Çıñğız Oveys ulı Qacar (; 1929 yılnıñ 6 iyüne, SSRB, Baqı — 2021 yılnıñ 12 iyüne, Äzerbaycan, Baqı) — Äzerbaycan fizigı häm cämäğät eşleklese, fizika-matematika fännäre doktorı, professor, akademik, Äzerbaycan Milli Fännär akademiäseneñ xaqiqi äğzası. Äzerbaycan SSR atqazanğan fän eşleklese,  laureatı. 6 fän doktorı häm 24 fälsäfä doktorı äzerlägän.

 Biografiäse 
Çıñğız Oveys ulı Qacar 1929 yılda Baqıda radioinjener Soltan-Oveys Qacar ğailäsendä tuğan. Prins  onığı. 1947 yılda Leningrad politexnik institutına uqırğa kergän, anı 1953 yılda tämamlağan. İnstitutnı tämamlağaç, Äzerbaycan SSR FA Fizika häm matematika institutınıñ geofizika ekspeditsiäseneñ ölkän laborantı itep qabul itelgän.

1953 yılnıñ 1 sentäberendä Çıñğız Qacar keçe fänni xezmätkär, 1961 yılnıñ 1 iyünendä ölkän injener, 1963 yılnıñ 16 sentäberendä ölkän fänni xezmätkär wazifaların başqaruçı, ä 1964 yılnıñ 1 ğinwarında ölkän fänni xezmätkär wazifasına küçerelgän.

Çıñğız Qacar 200gä yaqın fänni xezmät avtorı, şul isäptän 30ı çit illärdä basılıp çıqqan. Ul berençe tapqır , ,  häm  molekulalarınıñ äylänü spektrların deşifrlağan, alarnıñ strukturalı  öyrängän häm  bilgelägän. Şulay uq Qacar bu molekulalarnıñ äylänü spektrlarında berençe tapqır radiodulqınnarnıñ, mikrodulqınnarnıñ häm mikro-mikrodulqınnarnıñ kvant ikele rezonansların küzätkän.

1970 yılda Äzerbaycan däwlät universitetınıñ fizika fakultetında uqıtqan. 1971 yılnıñ 26 fevralendä Fizika institutında mikrodulqınlı spektroskopiä laboratoriäse mödire bulğan. 1973 yılda «Qayber ber atomlı spirtlarnıñ häm alarnıñ almaştırılğannarınıñ mikrodulqın spektroskopiäse» temasına doktorlıq dissertatsiäse yaqlağan.

1980 yılda Azärbaycan Fännär akademiäseneñ äğza-xäbärçese, ä 2001 yılda — xaqiqi äğzası itep saylanğan.

1982 yılnıñ 11 mayında Äzerbaycan SSR Däwlät premiäsenä layıq bulğan, ä 1990 yılnıñ 1 fevralendä aña Äzerbaycan SSRnıñ atqazanğan fän eşleklese iseme birelgän. 2004 yılda Äzerbaycanda fänne üsterüdäge qazanışları öçen  belän büläklängän. 2014 yılda Nasretdin Tusi isemendäge premiä belän büläklängän. Çıñğız Qacar şulay uq fänni äsbaplar tözü buyınça Vavilov isemendäge premiä laureatı da.

Fänni xezmätlärdän tış, Çıñğız Qacar «Borınğı häm urta ğasır Äzerbaycannıñ kürenekle ulları», «Qacarlar», «İske Baqı», «İske Şuşa» kebek Äzerbaycan tarixı buyınça kitaplar avtorı da. Soñğısı 2007 yılda Mäskäwdä IV Xalıqara «Kitap sänğäte» konkursında «Art-kitap» nominatsiäsendä altın medalgä layıq bulğan. 2016 yılda anıñ «Naxçıvan — dönyanıñ iñ borınğı şähärläreneñ berse» kitabınıñ prezentatsiäse bulğan.

2021 yılnıñ 12 iyünendä Baqıda wafat bulğan. Baqıda  cirlängän.

 İskärmälär 

 Ädäbiät 



 Sıltamalar 



Төркем:6 июнь көнне туганнар
Төркем:1929 елда туганнар
Төркем:Бакыда туганнар
Төркем:12 июнь көнне вафатлар
Төркем:2021 елда вафатлар
Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары
Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары
Төркем:Азәрбайҗан ССР дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Әзербайҗан физиклары
Төркем:ССРБ физиклары
Төркем:Әзербайҗан ССРның атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Каҗарлар
Төркем:Петербург политехник университетын тәмамлаучылар
Төркем:Әлифба буенча физиклар