Илүсә Хуҗина

Илүсә Хуҗина, Илүсә Зөфәр кызы Хуҗина (1987 елның 8 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Яр Чаллы) ― җырчы (сопрано), Салих Сәйдәшев исемендәге ТР дәүләт Зур концерт залының солисты, халыкара һәм бөтенроссия конкурслары лауреаты, 2015 елда Су спорт төрләре буенча дөнья чемпионатын ачу тантанасында катнашучы, Татарстанның атказанган артисты (2019), Муса Җәлил исемендәге республика премиясе лауреаты (2023).

 Тәрҗемәи хәле 
1987 елның 8 июнендә Яр Чаллыда иҗади гаиләдә туган. Сеңлесе бар. Әтисе Зөфәр Зиннур улы чыгышы белән Татарстанның  Алабуга районы Дөм-Дөм авылыннан Заслуженная артистка РТ Илюса Хузина поделилась своими воспоминаниями детства в родном селе отца.  «Новая Кама», 14.02.2021, белеме буенча хореограф; әнисе Җәүһәрия Завгария Хузина ВКонтакте Сарман районы Карашай-Саклау авылыннан, Алабуга педагогия институтын тәмамлаган татар теле укытучысы, Алабуганың «Рәйхан» вокаль ансамблендә җырлаган. Илүсәгә бер яшь вакытта гаилә Чаллыдан Алабугага күченгән, шунда ул музыка мәктәбен һәм 8нче санлы урта мәктәпне тәмамлаган. И. В. Әүхәдиев исемендәге Казан музыка училищесының татар бүлегендә халык музыкасы бүлекчәсен (2008; белгечлек буенча остазы Клара Әкрам кызы Хәйретдинова; халык җырлары буенча остазы Венера Хәсән кызы Гәрәева), Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең вокал факультетының академик вокал бүлеген (Клара Хәйретдинова курсы, 2013) тәмамлаган, ике ел Кёльн шәһәрендә (Алмания) урнашкан Җыр һәм бию югары мәктәбендә (университет) белемен арттырган.Мөршидә Кыямова. Илүсә Хуҗина: «Чит илдә күпме генә яшәсәм дә, күңел татарчаны таләп итә». «Идел», 2.05.2021 Студент чакта Казан музыка көллиятендә фольклор дәресләре алып барган. Магистратураны тәмамлаганда чыгарылыш курсының сольный концертында (имтиханда) Эльмир Низамовның «Кара пулат» операсыннан Нәргизә ариясен башкара. Лилия Гыймазова.   Илүсә Хуҗина: «Алманнар «Әллүки» өчен рәхмәт укыды». Ватаным Татарстан, 20.01.2021

 Иҗаты 
«Малые города» (2003), «Сандугач сайрар илем» (2003), «Сандугач керде күңелгә» (2004), Сәйдәшев исемендәге вокалистлар конкурсы (2006), «Родники» (2007), «Йолдызлар фабрикасы» (2007), Ваһапов фестивале (2008), «Татар моңы» (2010), «Сөембикә варислары» (2010), «Иртыш моңнары» (2010), Viva Music (2011), Яхин исемендәге конкурс (2012), Vissi D`Arte (2016) һ. б. конкурсларында катнашып, җиңүче һәм призер була.

2012 елның мартында Моцартның «Фигаро туе» операсында Сюзанна партиясен башкара. Шул ук елның августында Италиянең Римини шәһәрендә Associazione Culturale Artistica Enarmonica вокал сәнгате осталыгы курсларын, танылган опера җырчысы Таһира Менаждинованың мастер-курсын (Прага), Abdrazakov fest 2020 халыкара музыка фестивале кысаларында Илдар Абдразаков һәм Лучано Ганчиның (Италия) мастер-классын уза. Илюса Хузина приглашает на свой сольный концерт. БТК, 01.06.2022

2013 елның декабрендә Берлин филармониясендә Берлин симфоник оркестрының Раштуа концертында катнаша. Дирижеры Ильмар Лапинш (Латвия).

2014 елда Кельн театрында Кшенекның «Диктатор» операсыннан Шарлотта партиясен һәм Аахен (Алмания) дәүләт театрында Моцартның «Ялган бакчачы» операсыннан Сандрина партиясен башкара.

2015 елның июлендә Казанда Су спорт төрләре буенча 2015 елгы дөнья чемпионатын ачу тантанасында катнаша.

2015 елның сентябрендә Игорь Крутой белән бергә аның иҗат кичәсендә чыгыш ясый.

Аурупадан кайткач, Салих Сәйдәшев исемендәге Зур Концерт залының солисты булып эшли, хәйрия концертлары оештыра, төрле проектларда катнаша, яңа җырлар яздыра, бәйгеләрдә жюри әгъзасы була, җитди хөкүмәт мәдәни чараларында катнаша. Илюса Хузина: «Даже татарскому зрителю надоели аранжировки, где звучат синтезатор и баян». «Дуслык», Аурупа, Азия илләрендә (мәсәлән, Япониядә) еш кына гастрольләрдә була, контракт вакытында үзенең сольный концертлары белән чыгыш ясый.Рузилә Мөхәммәтова.    Илүсә Хуҗина: “Европада бөтен чит ил программасын җырлый алам, ләкин организмым татарча җыр таләп итә”. Интертат, 6.12.2018 

 Репертуар 
 Татар халык җырлары («Әллүки», «Әзифә», «Зөләйха», «Сәхралар», «Сакмар су»  һ. б.)
 Ференц Лист, Вольфганг Амадей Моцарт, Джузеппе Верди әсәрләре,
 Рөстәм Яхин романслары
 Эльмир Низамов әсәрләре Зилә Мөбәрәкшина. Илүсә Хуҗина: Кайда гына булсам да, татар җырын яңгыратам. Татар-информ, 22.08.2018
 Яулык (Муса Җәлил - Миләүшә Хәйруллина)
 Күбәләк (Фатих Кәрим - Эльмир Низамов)
 Җибәрмә үзеңнән (Руслан Сәйфетдинов белән дуэт)
 Син кайда идең (Руслан Сәйфетдинов белән дуэт)
 Любовь уставших лебедей (И. Крутой - М. Гуцериев; Аршак Алтунян  белән дуэт) Зөлфия Галим.  Илүсә Хуҗина Аршак Алтунянга кияүгә чыкканмы? Шәһри Чаллы, 27.01.2022
 Зөләйха (GAUGA төркеме солисты Оскар Юнысов белән дуэт) «Зөләйха» (Илүсә Хуҗина башкара, гитарада Оскар Юнысов). YouTube, 2:28
 Мин Казанда калам (Э. Җәлилова - М.Хәйруллина)
 Онытмам (Э. Җәлилова ― М.Хәйруллина) (Руслан Закиров белән дуэт)
 Дөнья сере (Г.Тимербулатова ― М.Гафурова)
 Сихри моңнар (Эльмир Низамов ― Хәнәфи Бадыйков)
 Көтәм сине (Сара Садыйкова)
 Бишек җыры (Эльмир Низамов ― Резидә Зәйниева)
 Луиза Салигәскарова ариясе (М. Хәйруллинаның «Кави-Сәрвәр» операсы) 
һ. б.

 Альбом 
 2022 – «Сихри моңнар» (13 җыр, Эльмир Низамов белән иҗади дуслыкта)

 Бүләкләре, мактаулы исемнәре 
 2006 – С. Сәйдәшев исемендәге VIII төбәк вокалистлар конкурсының II дәрәҗә лауреаты;
 2008 – Р. Ваһапов исемендәге IV халыкара татар җыры фестиваленең яшь башкаручылар конкурсының I дәрәҗә лауреаты;
 2010 – «Иртыш моңнары XI халыкара татар сәнгате фестиваленең Гран-при лауреаты  (Казакъстан, Семипалатинск шәһәре);
 2016 – «Үзгәреш җиле» беренче татар җыры фестивале лауреаты; 
 2018 – «Татар халкы алдында зур хезмәтләре өчен» медале (БТК);
 2019 – Татарстанның атказанган артисты Илюсе Хузиной присвоили звание заслуженной артистки Татарстана;
 2023 – Муса Җәлил исемендәге республика премиясе. Татарстан Республикасы Муса Җәлил премиясенең быелгы лауреатлары билгеле. «Сөембикә», 15.02.2023

 Шәхси тормышы 
Кияүдә. Ире татар, сәхнә кешесе түгел, музыка белән кызыксынаРузилә Мөхәммәтова.  «Көннәрдән бер көнне барыбыз да шунда булачакбыз» – Илүсә Хуҗина нәрсәне күздә тота? Интертат, 16.10.2025.

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Эльмира Сираҗи. Сәхнәбезнең хан кызы.  Мәдәни Җомга, 3.03.2023, № 8, 12-13нче бит.
 Айрат Нигматуллин, Эльвира Самигуллина. Илюса Хузина: «Даже татарскому зрителю надоели аранжировки, где звучат синтезатор и баян». Бизнес-Онлайн, 28.02.2016
    iliusakhuzina Илюса Хузина в Телеграм
  Iliusa Khuzina – YouTube

 Моны да карагыз 

Төркем:Татар җырчылары
Төркем:Татарстан җырчылары
Төркем:Казан музыка училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Җәлил премиясе лауреатлары
Төркем:Сопранолар