Сабын чәчәге

Сабын чәчәге (лат. Lychnis chalcedonica; рус. Зорька обыкновенная) – канәферчәләр семьялыгыннан туры сабаклы, ланцетсыман яфраклы, кызыл чәчәкле, сапонинга бай тамырын киптереп сабын урынына кулланыла торган күпьеллык үләнчел үсемлек; сабын чәчәге.Новиков В. С., Губанов И. А. Популярный атлас-определитель. Дикорастущие растения. – 5-е изд., стереотип. – М. : Дрофа, 2008. – 415 с. – (Популярный атлас-определитель). – 5000 экз. – ISBN 978-5-358-05146-1.

 Исеме 
Чыганакларда түбәндәге исемнәр очрый: зорька, халцедон лихнисы, хәләл лихнис, хәләл, бакча күгәрчене, барс сабыны, татар сабыны, эт сабыны.

Халык исемнәре: бояр җырлары, кыр гвоздикасы, кызларның матурлыгы, гүзәллеге, американ чибәре, кызыл тәре, ут төсе, сабын савыты (Кузбассның төньягы) һ. б.

 Ботаник тасвирлама 
Сабын чәчәге – күпьеллык тамырчыл үләнчел үсемлек. Стеналар туры, аз тармаклы, каты йонлы, 0,5 м дан 1 м га кадәр биеклеккә җитә.

Тамыр яфраклары көрәксыман. Сызыклы ланцет яфракларыннан күкәй формасына кадәр, буе 12 см га кадәр, ике якта да йон белән капланган, кырыйда һәм аскы ягыннан уртача төкле яфраклар.

Чәчәкләр бәбәк очындагы ачык төстәге чәчәкләргә 10-50 шәр см, утырма диярлек, диаметрында 1-1,5 см җыелган. Чашкасы көпшәсыман, тар, тешле кырыйлы. Венчик гадәттә ачык алсу, сирәгрәк ак яки алсу, таҗ яфраклары ике өлешкә бүленгән. Тычинкалары касәләрнең озынлыгы буенча тигез

Җимеш - диаметрында 1 см га кадәр күкәй тартмасы, ул биш көпшә белән ачыла. Факелсыман, кызгылт-көрән орлыклар.

Хромосомалар саны 2n = 24.

 Тарату 
Гадәти Сабын чәчәгеның табигый ареалы – Россиянең Европа өлеше һәм якын дәүләтләр.

 Мәгънәсе һәм куллану 
Сабын чәчәге элек-электән Европада һәм Төньяк Америкада декоратив бакча үсемлекләре сыйфатында үстерелә, анда еш кына кыргыйлана.
 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

Төркем:Әлифба буенча үсемлекләрТөркем:КанәферчәләрТөркем:Ауразия флорасыТөркем:Декоратив үсемлекләр