Иранда ут гыйбадәтханәләре исемлеге

Ут гыйбадәтханәсе, Агиарий, Атәшкадәһ (фарсы телендә: آتشکده), Атәшгаһ (фарсы телендә: آتشگاه) яки Дар-э Меһр (фарсы телендә:در مهر) ул Иранның (Фарсы иленең) борынгы дине Зәрдөштлек тарафдарларының табыну урыны. Зәрдөштлек динендә "ут (карагыз: атар), чиста су белән (карагыз: абан) ритуаль чисталыкның агентлары". "Пакьләнү церемонияләре өчен чиста, ак көл ритуаль тормышның нигезе буларак карала, алар аеруча йорт утына караган тиешле ритуаллар, чөнки гыйбадәтханә уты ул яңа изгелеккә күтәрелгән учак ут". Чөнки "кулында утын белән корбан биргән берәүгә ..., бәхет бирелә".Yasna 62.1; Nyashes 5.7

 Иранның ут гыйбадәтханәләре исемлеге 
+ИсемУрнашуРәсемБилгеләмәләрАдрианТәһранnone|175pxАдриан Тәһран провинциясе, Тәһран даирәсендә урнашкан Каҗар династиясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Адур Бурзен-Миһр ()Кашмарnone|175pxКашмар Ут Гыйбадәтханәсе Кашмарда Зәрдөшт соравы буенча Виштаспа тарафыннан төзелгән беренче Зәрдөштлек ут гыйбадәтханәсе булган. Фирдәүсинең Шаһнамәсе өлешендә Заратуштраны табу һәм Виштаспаның динен кабул итү хикәясе буенча Зәрдөштлек динен кабул иткәннән соң, Виштаспа бөтен Галәм буенча каһиннәрне җибәрә һәм Азар ут гыйбадәтханәләренә (гөмбәзләр) керә һәм шуларның беренчесе Адур Бурзен-Миһр ул Кашмарда ут гыйбадәтханәсе алдында кипарис агачын нигезләгән һәм аны Баһи динен кабул итү символы иткән һәм каһиннәрне бөтен дөнья буенча җибәргән һәм барлык мәшһүр ир кешеләргә һәм хатын-кызларга шул табыну урынына килергә кушкан. Пайкули язмасы буенча, Сасанид Империясе вакытында, Кашмар Зур Хорасанның өлеше булган һәм Сасанидлар борынгы динне яңартыр өчен нык тырышканнар. Ул һаман да борынгы Кашмар шәһәре берничә километр өстәрәк Атәшгяһ кальга комплексында тора.Адур ФарнбагЛарестан даирәсеnone|175pxАдур Фарнбаг Фарс Провинциясендә, Ларестан даирәсендә урнашкан Сасанид Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе. Адур Фарнбаг шул вакытта Иранда өч Атәш Бәһрамнарның берсе булган.Адур ГушнаспКөнбатыш Азәрбайҗан провинциясеnone|175pxАдур Гушнасп исламга кадәр Иранда өч иң иңге утларның берсе булып хезмәт иткән иң югары дәрәҗә (Атәш Бәһрам) Зәрдөштлек изге утының исеме булган; ике башкасы Адур Фарнбаг һәм Адур Бурзен-миһр булып тора. Өчәүдән, Адур Гушнасп гыйбадәтханә корылмасы ачылган һәм "археологик, сигиллографик һәм текст шәһадәте булган" бердәнбер ут булып тора. Эспи МагзетРезваншәһр даирәсеnone|175pxЭспи Мазгет Сасанид Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе һәм мәчете.Амол ут гыйбадәтханәсеАмолnone|175pxАмол ут гыйбадәтханәсе Иранда, Мазандаранда, Амолда Амол ут гыйбадәтханәсе. Ул Сассанид (безнең эраның 226- 651 елы) чоры борынгылыгы бинасы. Бина вакыт белән җимерелгән булган.Аспаху ут гыйбадәтханәсеБоҗнорд даирәсеnone|175pxАспаху ут гыйбадәтханәсе Төньяк Хорасан Провинциясендә, Боҗнорд даирәсендә урнашкан Сасанидлар Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Азар Җу Ут ГыйбадәтханәсеДараб Даирәсеnone|175pxАзар Җу тарихи Ут гыйбадәтханәсе Сасанид Империясенә карый һәм Фарс провинциясендә, Дараб даирәсендә урнашкан.Барднешандеһ Ут ГыйбадәтханәсеМасҗед Сөләйман Даирәсеnone|175pxБарнешандеһ ут гыйбадәтханәсе Хузестан провинциясендә Масҗед Сөләйман Даирәсендә урнашкан Ахеменид Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Базе Хоор ут гыйбадәтханәсеМәшһәд даирәсеnone|175pxБазе Хоор ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар империясенә караган һәм Рәзәви Хорасан провинциясендә, Мәшһәд даирәсендә урнашкан.Чам Намешт ут гыйбадәтханәсеДарреһ Шәһр даирәсе Чам Намешт Ут Гыйбадәтханәсе Илам провинциясендә, Дарреһ Шәһр даирәсендә урнашкан Парфия Империясе һәм Сасанид Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Фарашбанд ут гыйбадәтханәсеФарашбанд даирәсеФарашбанд ут гыйбадәтханәсе Фарс провинциясендә, Фарашбанд даирәсендә урнашкан һәм Сасанид Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Фишвар ут гыйбадәтханәсеЭваз даирәсеnone|175pxФишвар ут гыйбадәтханәсе Сасанид Империясенә карый һәм  Фарс провинциясендә, Эваз даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Харпак Ут ГыйбадәтханәсеНатанз даирәсеnone|175pxХарпак Ут Гыйбадәтханәсе Исфаһан провинциясендә, Натанц даирәсендә урнашкан һәм Сасанидлар Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе.Иҗ Ут ГыйбадәтханәсеЭстаһбан даирәсеnone|175pxИҗ Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына карый һәм Фарс провинциясендә, Эстаһбан даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Исфаһан ут гыйбадәтханәсеИсфаһанnone|175pxИсфаһан Ут гыйбадәтханәсе Иранда, Исфаһан шәһәр үзәгеннән якынча сигез километрда шул ук исемле калкулыкта урнашкан Сассанид чоры археологик комплексы. Уратучы үзән өстеннән якынча 210 метрга күтәрелеп торган калкулык элек якындагы авыл хөрмәтенә Марас яки Марабин дип аталган булган һәм гарәп тарихчылары бу урынны шул исем белән атыйлар.Изадхаст ут гыйбадәтханәсеАбадеһ даирәсеnone|175pxИзадхаст ут гыйбадәтханәсе Сасанид чорына караган һәм Фарс провинциясендә, Абадеһ даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Җереһ ут гыйбадәтханәсеКазерун даирәсеnone|175pxҖереһ Ут гыйбадәтханәсе Сасанид империясе чорына карый торган һәм Фарс провинциясендә Казерун даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Каркуйеһ ут гыйбадәтханәсеХирманд даирәсеnone|175pxКаркуйеһ ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясенә караган һәм Систан һәм Балучестан провинциясендә, Хирманд даирәсендә урнашкан тарихи Ут гыйбадәтханәсе.Казерун ут гыйбадәтханәсеКазерунnone|175pxКазерун ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясенә караган һәм Фарс провинциясендә, Казерун даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Керман Ут ГыйбадәтханәсеКерман даирәсеnone|175pxКерман Ут гыйбадәтханәсе Пәһләви династиясенә караган һәм Керман провинциясендә, Керман даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Ханеһ Див Ут ГыйбадәтханәсеДаварзан Даирәсеnone|175pxХанеһ Див Ут Гыйбадәтханәсе Парфия Империясе чорына караган һәм Разави Хорасан Провинциясендә, Даварзан даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Хәйрабад Ут ГыйбадәтханәсеГачсаран даирәсеnone|175pxХәйрабад Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Конгилуйеһ һәм Бойер-Әхмәд Провинциясендә, Гачсаран даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Конар Сиаһ Ут ГыйбадәтханәсеФирузабад Даирәсеnone|175pxКонар Сиаһ Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Разави Хорасан Провинциясендә, Фирузабад даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Кусан Ут ГыйбадәтханәсеБешаһр даирәсеКусан Ут гыйбадәтханәсе Ислам булу башлаганнан соң тарихи периодларның иртә гасырларына карый торган һәм Мазандаран Провинциясендә, Бешаһр даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Мил Аждеһа Ут ГыйбадәтханәсеМамасани даирәсеnone|175pxМил Аждеһа Ут Гыйбадәтханәсе Парфия Империясе чорына караган һәм Фарс Провинциясендә, Мамасани даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Милгеһ Мил Ут гыйбадәтханәсеЭсламабад-э Гһарбnone|175pxМил Милгеһ Ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Керманшаһ Провинциясендә, Эсламабад-э Гһарбда урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Нагһареханеһ Ут гыйбадәтханәсеФарашбанд даирәсеnone|175pxНагһареханеһ Ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Фарс Провинциясендә, Фарашбанд даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Натанз ут гыйбадәтханәсеНатанз даирәсеnone|175pxНатанз ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Исфаһан Провинциясендә, Натанз даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Нейясар Ут ГыйбадәтханәсеКашан даирәсеnone|175pxНейясар Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Фарс Провинциясендә, Кашан даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Котбабад Ут ГыйбадәтханәсеҖаһром даирәсеnone|175pxКотбабад Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Фарс Провинциясендә, Җаһром даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Шийян Ут ГыйбадәтханәсеЭсламабад-э Гһарб Даирәсеnone|175pxШийян Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Керманшаһ Провинциясендә, Эсламабад-э Гһарб даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Сиаһ Гол Ут ГыйбадәтханәсеЭйван даирәсеnone|175pxСиаһ Гол Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Илам Провинциясендә, Эвьян даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Тәхт-э Рөстәм Ут ГыйбадәтханәсеШәһрияр даирәсеnone|175pxТәхт-э Рөстәм Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Тәһран Провинциясендә, Шәһрияр даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Ташвир Ут ГыйбадәтханәсеТаром даирәсеnone|175pxТашвир Ут Гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясе чорына караган һәм Зәнҗан Провинциясендә, Таром даирәсендә урнашкан тарихи ут гыйбадәтханәсе.Йәзд ут гыйбадәтханәсеЙәздnone|175pxЙәзд Ут Гыйбадәтханәсе Иранда, Йәзд провинциясендә, Йәздтә урнашкан Зәрдөштлек ут гыйбадәтханәсе. Анда безнең эраның 470 елы белән даталанган "Җиңүче Ут" дигәнне аңлаткан Атәш Баһрам изге урыны урнашкан. Атәшпәрәстләр диннәрен безнең эрага кадәр 400 елдан бирле практикалаган борынгы Иранда иң югары дәрәҗә утларның берсе, тугыз Атәш Баһрамларның берсе; башка сигез Атәш Баһрманар Һиндстанда. Шәрифабадның Ага Рөстәм Ношираван Беливани буенча Анҗуман-и Насири (сайланган Зәрдөштлек рәсмиләре) Йәзд Атәш Бәһрамны 1960-ынчы елларда Зәрдөштлек динендә булмаган килүчеләр өчен ачкан.Нушиҗан ()Малайерnone|175pxНушиҗан Ут Гыйбадәтханәсе Мидияга караган тарихи ут гыйбадәтханәсе һәм Хамадан провинциясендә, Малайер даирәсендә урнашкан ут гыйбадәтханәсе.Тариханәһ гыйбадәтханәсеДамгһанnone|175pxБу борынгылыгы 2300-ел корылма башта Сасанид чорында Зәрдөштлек ут гыйбадәтханәсе буларак кулланылган булган, шулай да Сассанид Империясе егылуыннан соң ул 8-енче гасырда мәчеткә әверелдерелгән булган. Һәйкәл, шулай итеп, Иранда борынгы мәчет буларак мәгълүм.Хворһеһ ГыйбадәтханәсеМаһаллат Даирәсеnone|175pxХворһеһ Гыйбадәтханәсе Селевкид чорына карый торган һәм Маркази провинциясендә, Маһаллат даирәсендә урнашкан тарихи даирә.Меһ гыйбадәтханәсеМарагһеһ даирәсеnone|175pxМеһр гыйбадәтханәсе тарихчага кадәр вакытка карый һәм Көнчыгыш Азәрбайҗан Провинциясендә, Марагһеһ даирәсендә урнашкан.Меһри гыйбадәтханәсеМарагһеһ даирәсеМеһри гыйбадәтханәсе Парфия Империясе һәм Сасанид Империясе чорына карый һәм Көнчыгыш Азәрбайҗан Провинциясендә, Марагһеһ даирәсендә урнашкан.Сорх Дом Лури ГыйбадәтханәсеКуһдашт Даирәсеnone|175pxСорх Домм Гыйбадәтханәсе Лорестан провинциясендә, Куһдашт даирәсендә урнашкан Бронза гасырга караган тарихи гыйбадәтханә.

 Шулай ук карарга мөмкин 

 Һиндстанда ут гыйбадәтханәләре исемлеге

 Искәрмәләр 

 Библиография 


Төркем:Зәрдөштлек