Мәләкәс мәчете (Сембер өлкәсе)

Мәләкәс мәчете (), шулай ук 109нчы Үзәк мәчет () Центральная мечеть №109 (Димитровград, Россия, Ульяновская область). ИсламЦентр ― Сембер өлкәсенең  Мәләкәс (1972 елдан рәсми атамасы Димитровград) шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). 1896 елда халыктан җыелган акчага төзелгән  Мечеть (ул. Дзержинского). Администрация города Димитровграда. Сембер өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте карамагында.
Адресы: 433508 Россия, Сембер өлкәсе, Димитровград, Хмельницкий урамы, 96.
Россиянең төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты (рег. № 731510245960005).

 Тарих 
Мәләкәс мөселманнары беренче тапкыр бистәдә () мәчет төзү турында үтенеч белән хакимияткә 1886 елда мөрәҗәгать иткән. Әмма аларның үтенече ун елдан соң гына канәгатьләндерелә. 1896 елның июлендә Мәләкәс посад идарәсе мәчетнең җәмгыять өчен кирәкле булуы һәм шул ук елны мәчет төзелешен башлау белән ризалаша Старая мечеть начинает новую жизнь. at-time.ru, 14.08.2006. Мәчет 1896 елда халыктан җыелган акчага төзелгән 26 марта Соборная мечеть Г. Димитровграда отмечает 125 лет со дня основания. Всемирный конгресс татар, 28.03.2022.

1917 елгы инкыйлабка кадәр Мәләкәс бистәсендә (1926 елдан шәһәр) 4 мәчет эшләгән. Инкыйлабтан соң мәчет биналарының язмышлары төрлечә булган. 1930-елларда соңгы мәчет ябыла, манарадан мәхрүм ителә, әмма тулысынча сүтелми. Биредә төрле елларда төрле учреждениеләр, шул исәптән балалар музыка мәктәбе дә урнашкан.

1992 елда мәчет бинасы мөселманнарга кайтарып бирелә. Мәчет янындагы манара торгызыла, Мәчеттә яңадан намаз укулар башлана. Ике катлы бина зур һәм якты булса да, күп еллар буе башка максатларда кулланылганга, бик таушалган һәм төзекләндерү таләп ителә. 

2006 елда мәчеттә иганәчеләр  хисабына капиталь ремонт үткәрелгән һәм ул 2 млн. сумга төшкән На ремонт мечети в Димитровграде собрали около двух миллионов рублей пожертвований.  ulgrad.ru, 16.09.2006.

2006 елның 16 сентябрендә яңартылган мәчетне ачу тантанасы уза. Әлеге тантанада Сембер өлкәсенең 2005-2021 еллардагы губернаторы  катнаша.

Мәләкәстә 15 меңнән артык, ә Мәләкәс районында биш меңнән артык татар исәпләнә.

 Бина 
Мәчет шәһәрнең тарихи үзәгендә ― Дзержинский һәм Хмельницкий урамнары киселешендә биек манаралы яшел-ак төстәге борынгы матур бинада урнашкан..
Архитектурасы буенча «манарасы түбәдә урнашкан мәчетләр» төренә керә. 

Мәчет имамнары ― Ильяс хәзрәт Мечеть "Махалля" г. Димитровград ВКонтакте, Ринат хәзрәт Исхаков, Наил Шаһвәлиев, Фәнис Сәмигуллин. 

Шәһәрнең Көнбатыш районында (халык телендә Соцгород) Төркия ярдәмендә яңа мәчет һәм 700 укучыга исәпләнгән мәдрәсә кергән мөселман комплексы төзү фикере каршылыкка очраган Проект мусульманского комплекса в Димитровграде вызвал настоящий скандал. mosaica.ru, 02.08.2016.

 Сылтамалар 


 Искәрмәләр 

Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Сембер өлкәсе мәчетләре
Төркем:Димитровград (Россия)
Төркем:1896 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Сөнни мәчетләре
Төркем:Русия мәдәни мирасы объектлары