Сюгэ тойон

Сюгэ́ тойо́н (саха теленнән тәрҗемәдә «балта әфәнде»; башка исемнәре Аан Дьаасын, Дьаа Буурай, Орой Бурай, Буурай Дохсун, Уордаах Дьасыбыл, Сюнг Дьаасын, Сюрдээх Кэлтээх Сюгэ Буурай Тойон) — саха мифологиясендә күк күкрәү Илаһы. Айыы разрядына карый. Кайвакыт иң олы барлыкка китерүче триадасында өченче исем астында атала. В первой половине XVIII гасырның беренче яртысында сахаларның бөтен ыру-кабилә берләшмәләре тарафыннан ихтирам ителгән иң олы Илаһларның берсе.

Фараз ителгәнчә, Сюгэ тойон иң элек күк күкрәү хуҗа рухы буларак ихтирам ителгән булган, әмма соңрак абасы явыз рухларын куучы Илаһ буларак ихтирам ителә башлаган. Риваятьләр буенча, күк күкрәү аның аты тояклары шакылдавы булып тора, яшен — ул җирдә һәм күктә куучы пычрак көчләрне җиңә торган балтасы. Моннан тыш, ул малны яклый, кешеләргә балалар, танау һәм бозаулар, айгырлар җибәрә.

Сахалар карашлары буенча, яшен суккан агач астында бәхет бирүче амулет ташын (“күк күкрәү балтасы”н) табып була. Сюгэ тойонга ихтирам күрсәтүнең калган йоласы булып арчы йоласында яшен суккан агачның чыраларын куллану.

Күп эпитетлары бар, алар арасында «дәһшәтле җитәкче», «җитез кыю» һ.б.

 Искәрмәләр 

Төркем:Илаһлар
Төркем:Мифология