Әсхәт Мокатанов

Мокатанов Әсхәт Хәтмулла улы (10 апрель 1936 ел — 3 август 2010 ел) — галим-туфрак белгече. Биология фәннәре докторы (1987). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1996) һәм Фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе лауреаты (2001).

 Биографиясе 
Әсхәт Хәтмулла улы Мокатанов 1936 елның 10 апрелендә РСФСР-ның Пермь өлкәсе Барда районы Үдик авылында туган.

1959 елда Пермь авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый.

1959 елдан Якутиянең җир төзелеше буенча эш экспедициясендә — инженер-туфракны өйрәнүче галим булып, 1962 елдан «Росгипрозем» проект-тикшеренү институтының Башкорт җир төзелеше буенча эш экспедициясендә эшли.

1965нче елдан СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалының биология институтында эшли:

 1978 елда алып өлкән гыйльми хезмәткәр вазифасын били;
 1986 елдан — баш  гыйльми хезмәткәр;

2010 елның 3 августында Башкортстан Республикасының Уфа шәһәрендә вафат була.

 Фәнни эшчәнлеге 
Ә.Х. Мокатановның фәнни тикшеренүләре Башкортстан туфрагын өйрәнүгә, республикадагы туфрак катламының бүленү эзмә-эзлеклеген тикшерүгә, туфракны куллануның  экологик яктан хәвефсез юнәлешен булдыруга багышланган.

 Библиографиясе 
280-нән артык фәнни хезмәт авторы, шул исәптән:

 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Горные черноземы Южного Урала : Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата биологических наук. (532) / Казан. гос. ун-т им. В. И. Ульянова-Ленина. — Уфа, 1971. — 23 с.
 Черноземы горных районов Башкирской АССР / М. Н. Бурангулова, А. Х. Мукатанов ; АН СССР, Башк. филиал, Ин-т биологии. — Москва : Наука, 1975. — 91 с.
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Горно-лесные почвы Башкирской АССР / А. Х. Мукатанов. — М. : Наука, 1982. — 148 с.
 Рационально использовать осушенные земли / Ф. Х. Хазиев, А. Х. Мукатанов. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1985. — 103 с.
 Морфогенетическая и агропроизводственная характеристика почв Башкирской АССР / Ф. Х. Хазиев, Ю. В. Герасимов, А. Х. Мукатанов и др. — Уфа : БФАН СССР, 1985. — 136 с.
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Введение в изучение биогеоценозов Южного Урала / А. Х. Мукатанов; Ин-т биологии Башк. фил. АН СССР. — Уфа : БФАН СССР, 1986. — 130 с.
 Дубравная лесостепь на хребте Шайтан-Тау и вопросы ее охраны / [Е. В. Кучеров, А. А. Мулдашев, А. Х. Мукатанов и др.]; Под общ. ред. Е. В. Кучерова; Уфим. науч. центр РАН, Ин-т биологии и др. — Уфа : УНЦ РАН, 1994. — 185 с. ISBN 5-201-13692-3
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Почвенно-экологическое районирование Республики Башкортостан (почвенно-экологические округа) / А. Х. Мукатанов; Уфим. науч. центр РАН, Ин-т биологии, АН Респ. Башкортостан, Отд-ние с.-х. наук. — Уфа : УНЦ РАН, 1994. — 33 с.
 Почвы Башкортостана : [В 2 т.] / Ф. Х. Хазиев, А. Х. Мукатанов, И. К. Хабиров и др. ; Под ред. Ф. Х. Хазиева; Акад. наук Респ. Башкортостан, Ин-т биологии УНЦ РАН, Башк. отд-ние Рос. о-ва почвоведов. — Уфа : Гилем, 1995-.
 Т. 1: Эколого-генетическая и агропроизводственная характеристика. — Уфа: Гилем, 1995. — 383 с. ISBN 5-7501-0004-9.
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Введение в экологию землепользования Башкирского Зауралья / А. Х. Мукатанов, М. К. Харисов; Ин-т биологии Акад. наук Респ. Башкортостан, Башк. науч.-исслед. и проект.-технол. ин-т животноводства и кормопроизводства. — Уфа : Башк. изд-во «Китап», 1996. — 158 с. ISBN 5-295-01800-8
 Опыт анализа фиторекультивационной сукцессии на засоленных почвах Зауралья Республики Башкортостан / [С. И. Янтурин, Т. Г. Горская, Б. М. Миркин, А. Х. Мукатанов; Отв. ред. Б. М. Миркин; Уфим. науч. центр РАН, Ин-т биологии, Башк. гос. пед. ин-т, Сибайс. фил.]. — Уфа : УНЦ РАН ; Сибай : Сибайс. фил. БГПИ. — 97 с. ISBN 5-201-13693-1
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Вопросы эволюции и районирования почвенного покрова Республики Башкортостан; Акад. наук. Респ. Башкортостан. Отд-ние наук о земле и экологии, Ин-т биологии УНЦ РАН. — Уфа : Гилем, 1999. — 227 с. ISBN 5-7501-0140-1.
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Лесные почвы Башкортостана; Акад. наук. Респ. Башкортостан. Отд-ние наук о земле. Ин-т биологии УНЦ РАН. — Уфа : Гилем, 2002. — 263 с. ISBN 5-7501-293-9
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Кадастр особо ценных объектов (эталонов) почв Республики Башкортостан / А. Х. Мукатанов; Рос. акад. наук. Уфим. науч. центр. Ин-т биологии. — Препринт. — Уфа : Гилем, 2003. — 20 с.
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. Особо ценные почвы Башкортостана : материалы для Крас. кн. почв Респ. Башкортостан; Объед. гл. упр. природ. рексурсов и охраны окружающей среды РФ по Респ. Башкортостан [и др.]. — Уфа : Гилем, 2004. — 179 с. ISBN 5-7501-0446-X
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. С землею мы слиты воедино. — Уфа: Гилем, 2005. — 82 с. ISBN 5-7501-0598-9.
 Почвенный дом : пособие для студентов и учащихся / А. Х. Мукатанов, И. О. Чанышев. — Уфа : Ин-т биологии УНЦ РАН, 2006. — 137 с. ISBN 5-7501-0446-X
 Мукатанов, Асхат Хатмуллович. В краю гор и степей : (ландшафты и этносы Республики Башкортостан); Академия наук Респ. Башкортостан, Ин-т биологии УНЦ РАН. — Уфа : б. и., 2007. — 31 с. ISBN 978-5-9613-0040-6
 Проблемы экологии горно-рудных районов Башкирского Зауралья и некоторые пути их решения / А. Х. Мукатанов, Д. Н. Салихов ; Российская акад. наук, Уфимский науч. центр, Ин-т геологии. — Уфа : Гилем, 2011. — 47 с. ISBN 978-5-7501-1251-7
 Оптимизация сельскохозяйственного землепользования в республике Башкортостан / И. О. Чанышев, А. Х. Мукатанов, Р. С. Кираев ; Российская акад. наук, Уфимский научный центр, Ин-т биологии. — Москва : Наука, 2008. — 318 с. : ил., табл., цв. ил.; 20 см; ISBN 978-5-7501-0967-8
 История башкир-гайнинцев села Елпачиха : А. Х. Мукатанов, Р. М. Юсупов ; Уфимский науч. центр РАН, Акад. наук Республики Башкортостан, Администрация Бардымского района Пермского края. — Уфа : Гилем, 2009. — 53 с. ISBN 978-5-7501-1058-2

 Хәтер 

 2019 елның ноябрь аенда Пермь өлкәсе  Елпачиха авылында күренекле галим, биология фәннәре докторы Әсхәт Хәтмулла улы Мукатановка тактаташ ачылды. Елпачиха авылында «Чыгышы белән Пермь җиреннән билгеле рәсәйләр - гайнә башкортлары» дигән исем астында фәнни-гамәли конференция үтте.Ҡоролтай хәбәрҙәре.

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Мокатанов Әсхәт Хәтмулла улы // Башкирская энциклопедия —  Уфа:   ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Уфада вафатлар
Төркем:2010 елда вафатлар
Төркем:3 август көнне вафатлар
Төркем:Барда районында туганнар
Төркем:1936 елда туганнар
Төркем:10 апрель көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Башкортстанның атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Биология фәннәре докторлары