Ефим Учитель

Ефи́м Ю́льевич Учи́тель (1913 елның 15 (28) октябре, Тирасполь, Херсон губернасы, Россия империясе — 1988 елның 18 августы, Ленинград, ССРБ) — совет операторы, режиссёр һәм документаль кино сценарий авторы. Бөек Ватан сугышы елларында фронт кинооператоры. ССРБның Халык артисты (1976).

 Тормыш юлы 
Ефим Учитель 1913 елның 15 (28) октябрендә Тираспольда яһүд гаиләсендә туаЕвреи в молдавском кинематографе. Әтисе 1914 елда нигез салынган «Днестровский край» газетасы типографиясендә җыючы булып эшли, 1918 елда ул вафат була һәм гаилә абыйсы тәрбиясендә кала. Апасы кинотеатрда кассир булып эшли һәм Ефим тиздән кинематограф, аннан фото белән мавыга. Җиденче сыйныфны тәмамлаганнан соң, Ленинградтагы ФЗУ мәктәбенә укырга юллама белән җибәрелә. Кирпеч һәм механика заводларында эшли.

1930 елдан 1935 елга кадәр Ленинград киноинженерлар институтының оператор факультетында укый. Институтны тәмамлаганнан соң оператор ассистенты, 1937 елдан Ленинград кинохроника студиясендә оператор булып эшли. 1939—1940 елларда Совет-фин сугышы вакытында «Маннергейм сызыгы» (1940) документаль фильмын төшерүдә катнаша.

1941 елның июненнән Ленинград фронтының һәм 67 нче армиянең киногруппасында була. 1942 елда режиссёр буларак «Ленинград көрәштә» фильмы өстендә эшли. Ленинград темасын «Ленинград блокадасы өзелеше» (1944), «Ленинград» (1947), «Ленинград батырлыгы» (1959), «Ленинград белән очрашу» (1970), «Ленинград. Еллар һәм казанышлар» (1974), «Ленинград — каһарман шәһәр» (1975)  фильмнарында дәвам итә.

1964 елдан — «Ленинохроника» (1968 елдан — Ленинград документаль фильмнар студиясе) беренче иҗат берләшмәсенең сәнгать җитәкчесе.

50дән артык документаль фильм, киножурналлар өчен сюжетлар, махсус кинохроника чыгарылышлары төшерә.

БКП(б) әгъзасы, 1940 елдан ССРБ кинематографистлар берлеге әгъзасы (Ленинград бүлеге).

1988 елның 18 августында Ленинградта вафат була. Серафим зиратында җирләнгән.

 Гаилә 
Хатыны — Нина Константиновна Войцеховская (1922—1995), «Искусство» нәшриятында мөхәррир. Улы — Алексей Ефимович Учитель (1951), кинорежиссёр, оператор, продюсер һәм сценарий авторы.

 Бүләкләр 

 «Ленинградны саклау өчен» медале (1942 елның 22 декабре) ;
 Кызыл Йолдыз ордены (1943 елның 21 апреле);
 I дәрәҗә Сталин премиясе (1943) — «Ленинград көрәштә» фильмы өчен (1942);
 I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1945 елның 24 феврале);
 «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале (1945 елның 9 мае);
 «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале (1945 елның 6 июне);
 «Ленинградның 250 еллыгы истәлегенә»медале;
 РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1964);
 Бертуган Васильевлар исемендәге РСФСР Дәүләт премиясе (1967);
 Ленинградта Бөтенсоюз  кинофестивале премиясе;
 РСФСР халык артисты (1969);
 А. П. Довженко исемендәге көмеш медаль (1973);
 Ленин ордены (1973);
 ССРБның халык артисты (1976);
 Фрунзада Бөтенсоюз кинофестивале премиясе;
 Октябрь Инкыйлабы ордены (1983);
 II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1985).

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 





 Сылтамалар 

 Учитель Ефим Юльевич // История кинематографа
 Учитель Ефим Юльевич  // Энциклопедический проект «Личности»

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Совет-фин сугышында (1939-1940) катнашучылар
Төркем:Питырбурда вафатлар
Төркем:1988 елда вафатлар
Төркем:18 август көнне вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1913 елда туганнар
Төркем:28 октябрь көнне туганнар
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:РСФСР атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:РСФСР халык артистлары
Төркем:ССРБ халык артистлары
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Октябрь Инкыйлабы ордены кавалерлары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:ССРБ кинорежиссерлары
Төркем:Әлифба буенча кинорежиссёрлар
Төркем:Санкт-Петербург кино һәм телевидение университетын тәмамлаучылар