Алексей Калкин

Алексей Григорий улы Калкин ( 3 апрель, 1925 - 18 август, 1998 ) - Алтай Республикасының халык кайчысы (чичәне), "Маадай Кара" героик эпосын башкаручы.

 Тәрҗемәи хәле 
1925 елның 3 апрелендә Ойрат автономияле өлкәсенең (хәзер Алтай Республикасы) Улаган районы Паспарта авылында туган.

Балачагыннан ук сукыр булган. Белем алу мотлак булмаса да, аның бабасы һәм атасы шулай ук Таулы Алтайның танылган чичәннәре булганлыктан, кечкенә чагыннан ук ул халык авыз иҗаты, төгәлрәк әйткәндә, халкының героик эпосы белән үтә дә таныш була. Журнальный зал: Литературный календарь

1978 елда СССР Язучылар берлегенә кабул ителә, 1995 елда Дуслык ордены белән бүләкләнә .

Алексей Калкин  Алтай халык әкиятләрен бугаз җырлавы белән аеруча "Маадай Кара" эпосын башкаруы өчен беренче булып "Алтай республикасының халык кайчысы" исеменә лаек була.

1998 елның 18 августында Алтай Республикасының Ябоган авылында вафат була. 

 Иҗаты 
Балачагыннан ук Алексей Калкин танылган чичәннәр О.Чолтуков, Д. Тобоков, Т. Токтогуловларны ишетеп үсә. А.Калкин беренче кайчы-остазы буларак, аңа борыңгы һәм гаять түбән авазлы төсмерләргә бай Теленгит кайын өйрәтүче атасын саный. Инде 22 яшендә Калкин Алтайның иң яхшы чичәне дип таныла, һәм 23 яшендә ул Мәскәүдәге тикшерү-смотрда бөтенсоюз танылуына лаек була« Наука в Сибири» № 37—38 (2173—2174) 9 октября 1998 г.: Памяти кайчи . Шул ук вакытта монда аннан монтажлы Алтай героик эпосы " Маадаи-Кара " беренче тапкыр яздырыла. "Маадаи-Кара" дөнья әһәмиятендәге халык поэзия ядкаре булып таныла. Бүгенге көнгә ул рус (А.Плитчинконың шигъри тәрҗемәсе), тыва, монгол, кыргыз телләренә тәрҗемә ителгән. 

Феноменаль хәтере булган Калкин репертуарында 30 дан артык героик әсәрләр бар, аларның һәрберсенең күләме бер меңнән алып ун меңгә кадәр юл, шулай ук күп кенә әкиятләр, мифлар, легендалар, хикәяләр һәм җырлар. 1997- нче елда, "Себер һәм Ерак Көнчыгыш халыкларының фольклор ядкарьләре"нең 15 томында , 1987- нче елда Новосибирскта А.Калкиннан язып алынган "Очи-Бала " легендасының соңгы версиясе дөнья күрә. 

Калкин борынгы эпосны башкаручы буларак кына түгел, ә халык шагыйре-импровизаторы буларак та мәгълүм.

 Бүләкләре 

 Дуслык ордены (1995)
 Алтай Республикасының халык кайчысы

 Библиография 



  (в пер.)


 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 "Алтай Республикасы" рәсми интернет-порталы: Танылган шәхесләр
 "Себердә фән" - № 37-38 (2173-2174) 1998 елның 9 октябре: Кайчы истәлегенә 
 Журнал бүлмәсе: әдәби календарь
Төркем:Дуслык ордены (Русия) кавалерлары
Төркем:1998 елда вафатлар
Төркем:18 август көнне вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1925 елда туганнар
Төркем:3 апрель көнне туганнар