Айрат Әхмәтшин

Әхмәтшин Айрат Әкрәм улы (1949 елның 4 декабре, Уфа, ССРБ) — курчакчы актёр, режиссёр һәм педагог. Россиянең (2004) һәм БАССРның (1985) Халык артисты, Россия Федерациясенең (1991) һәм БАССРның (1978) атказанган артисты.

 Тормыш юлы 
Әхмәтшин Айрат Әкрәм улы 1949 елның 4 декабрендә Уфада туган. Әтисе Әкрам Әхмәтгәрәй улы, Бөек Ватан сугышы башланганда Ленинград хәрби округында хезмәт итә. Әнисе, Евдокия Яковлевна блокадалы Ленинградта өч кечкенә бала белән кала, аннан аларны тылга «Тормыш юлы» буенча алып китә.

Мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1966 елдан Айрат Әхмәтшин Башкорт курчак театрының рус труппасында сәхнәне монтажлаучы, аннары артист булып эшли.

Режиссёр буларак 1984 елда Орловның «Алтын чебиләр» спектакле белән дебют ясый. Г. Б. Остерның «Аулак тыкрыклар буенча кисәкләр» (1990), Е. Я. Тараховскаяның «Чуртан кушуы буенча» (1997) спектакльләрен куя.

Артист һәм режиссер булып эшләгәндә үк укуын дәвам итә. 1991 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын (Г. Г. Гыйләҗев курсы), 1994 елда — Сәнгать һәм мәдәният эшлеклеләрен яңадан әзерләү буенча Россия институтын (Мәскәү, 1994; 80 нче елларда Мәскәүгә күчеп килгән һәм анда «Тылсымлы лампа» курчак театрын оештырган В. М. Штейн курсы) тәмамлый.

Айрат Әхмәтшин 1991—1994 елларда һәм 2011 елдан Башкорт курчак театрының баш режиссёры булып эшли. 1987—1998 елларда Уфа дәүләт сәнгать институтында укыта.

1980 елдан Театр әһелләре берлеге әгъзасы.

Хәзерге вакытта актёрлык осталыгы һәм курчак ясау буенча мастер-класслар бирә.

 Спектакльләрдә рольләр 
Спектакльләрдә түбәндәге рольләрне башкаручы: Сабир һәм Тарахан (С. В. Волков Кривушиның «Алтын роза»сында; дебют, 1966), Лис Лаврентий (У. Дюланың «“Үрдәкләр йортының" сере»), Кощей (Н. В. Гернетның «Бака патша кызы»), Джоль король (В.Фильпот әсәре), Бүре (В. Н. Орловның «Алтын чебиләр»), Фәрештә Иблис (И. В. Штокның «Илаһи комедия»), Курчак (М. Кәримнең «Утны ташлама, Прометей!» әсәреннән Гермес), шулай ук «тере план» рольләрдә: Ч. Т. Айтматовның повесте буенча А. Б. Барановның «Ак пароход»ында Әти һәм Кулубәк, Кинес (Аристофанның «Лисистрат»), Диктатор (М. Кәримнең «Диктаторга ат»).

 Бүләкләре, мактаулы исемнәре 
 СССРда Польша (1976) һәм Венгрия (1979) драматургиясе фестивальләре дипломанты
 1978 ― Башкортстан АССРның атказанган артисты
 1985 ― Башкортстан АССРның халык артисты 
 1991 ― РСФСР атказанган артисты
 2004 ― Россия Федерациясенең халык артисты
 2025 ― «Алтын битлек» премиясе ― сәнгать үсешенә зур өлеш керткән өченЛейла Аралбаева.  Артисту Башкирского театра кукол вручили «Золотую маску». Башинформ, 28.03.2025

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 Самигуллина Р.А. От Петрушки к Прометею. Уфа, 1994.
 Заяц Ю. В., М.С.Фаттахутдинова. АХМЕТШИН Айрат Акрамович  // Башкирская Энциклопедия / Пред. науч.‑ред. совета и гл. ред. М. А. Ильгамов. — ГАУН РБ “Башкирская энциклопедия”, 2019. — ISBN 9785881853068.

 Сылтамалар 

 Курс актерского мастерства | Мастер-класс Айрат Ахметшин
 Айрат Ахметшин – кукольных дел мастер

Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:РСФСР атказанган артистлары
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1949 елда туганнар
Төркем:4 декабрь көнне туганнар
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:«Алтын битлек» премиясе лауреатлары