Кәлән манарасы

Кәлән манарасы, Бохара манарасы буларак та билгеле, (, ; фарс. مناره کلان — «Мөһабәт манара») — 
Бохара манарасы шәһәренең тарихи үзәгендәге җомга мәчете (Үзбәкстан), карахани Арыслан-хан (1102—1130) 1127 елда төзеткән, бу хан шәһәр төзелеше эшчәнлеге белән танылган Всемирная история архитектуры в 12 томах / под ред. Н. В. Баранова. — М: Изд-во литературы по строительству, 1969. — Т. 8. — С. 307 — 309. — 491 с..

Кәлән манарасы Бохараның символы да булып тора; шәһәрнең иң биек һәм иң борынгы архитектура корылмаларының берсе;  мөселман шәренең шушындый корылмалары арасында иң күренеклеләренең берсе.

Иртә Урта гасыр манарасы, ул Мири Гарәп һәм Әлим-хан мәдрәсәләре белән бердәм архитектура ансамбле тәшкил итә. Бохараның тарихи үзәгендәге башка комарткылар белән бергә  Үзбәкстанның ЮНЕСКО бөтендөнья мирасы объектларының исемлегенә кертелгән Мухаммед Наршахи. История Бухары. перевод И. С. Лышина. Ташкент. 1897. цит. по Л. И. Ремпель. Искусство среднего Востока.

 Тарихы 
Кәлән манарасы карахани Арыслан-хан вакытында төзелгән җәмигъ мәчете, аны урта быуат төзүчесе Усто Бако җитәкчелегендә салганнар. Башта аңа агач манара куялар, әммә ул никтер төзелеш бетү белән егыла. 1127 елда аны кабаттан төзиләр, бу юлы тулысынча  яндырылган кирпечтән күтәрәләр. Манарасы  сакланган диярлек.

Берничә функцияне үтәгән: аннан азан кычкырганнар, каравыл да шунда торган, шәһәр читендә күренүче күзәтү вышка,  "маяк"та булган.

1920 елда кызыл армия һөҗүме вакытында манара уттан зыян күрә. Ул тиз арада төзелә.

1924 елда стенасының бер өлеше һәм кәрәз манарасы яңадан төзелә. 1960 елда Очил Бобомуродов  җир асты өлешен һәм нигезен ныгыта. 1997 елда Бохараның 2500 еллыгына манара төоргызыла, иң яхшы осталар капиталь реконструкция үткәрә. Киләсе елларда да зур булмаган реставрация эшләре үткәреләВоронина В. Л. История народов Узбекистана.. — 1-е изд. — Ташкент: Изд. АН УзССР, 1991. — Т. 2. — С. 63. — 514 с..

 Галерея 

 Искәрмәләр 

 Чыганаклар 

 advantour.com — Минарет Калян
 orexca.com — Минарет Калян

 Сылтамалар 

 Сферическая панорама, снятая с минарета Калян, на сайте AirPano
 Панорама ансамбля Пои-Калян на Google Maps
Төркем:Ислам архитектурасы
Төркем:Бохара
Төркем:Үзбәкстан