Уткир Солтанов

Уткир Төхтамурад улы Солтанов (; 1939 елның 14 июле, Ташкәнт, ССРБ — 2015 елның 29 ноябре, Ташкәнт, Үзбәкстан) — Совет һәм Үзбәкстан дәүләт, сәяси һәм партия эшлеклесе. Хезмәт эшлеклесе, инженер-электромеханик, техник фәннәр кандидаты. Үзбәкстан Республикасының икенче премьер-министры (1995 елның 21 декабреннән 2003 елның 10 декабренә кадәр).

 Тормыш юлы 
Уткир Солтанов 1939 елның 14 июлендә Ташкәнтта туа. 1963 елда «инженер-электромеханик» белгечлеге буенча С.М. Киров исемендәге Тум политехника институтын тәмамлый. Шул ук елны Тум кисүче металл заводында электрчы булып эшли башлый. 1964—1985 елларда В. П. Чкалов исемендәге Ташкәнт авиация җитештерү берләшмәсендә (ТАПОиЧ) башта мастер, аннары лаборатория башлыгы, берләштерелгән конструкторлык бюросы башлыгы, җитештерүне автоматлаштыру һәм механикалаштыру бүлеге башлыгы, баш инженер урынбасары һәм генераль директор урынбасары булып эшли. ТАПОиЧта, күпмедер вакыт шул ук предприятиедә эшләгән Ислам Кәримов белән танышкан. 1978—1979 елларда, ТАПОиЧ фәнни-җитештерү берләшмәсе хезмәткәре буларак, Франциядә хезмәт командировкасында була. 1985 елда Ташкәнтның «Восток» фәнни-җитештерү берләшмәсенең генераль директоры итеп билгеләнә. Әлеге берләшмәнең җитәкчесе булып 1991 елга кадәр эшли.

 Сәяси эшчәнлек 
Үзбәкстан ССР Югары Советының халык депутаты булган. 1991 елда Үзбәкстан Республикасының тышкы сәүдә һәм чит илләр элемтәләре буенча Дәүләт комитеты рәисе итеп билгеләнә. СБКФны һәм аның республика бүлеге — Үзбәкстан Коммунистлар партиясен тыюдан һәм бетерүдән соң, Үзбәкстанның халык-демократик партиясе партиясенә нигез салучыларның берсе була. Партиянең үзәк советы рәисе итеп республика президенты Ислам Кәримов үзе сайлана. 1992 елның февралендә Уткир Солтанов Үзбәкстан Республикасының тышкы икътисади элемтәләр министры итеп билгеләнә, шул ук елда соңрак параллель рәвештә премьер-министр Абдулһашим Муталов урынбасары була.

1995 елның 21 декабрендә Үзбәкстан Республикасының Олий Мәҗлес сессиясендә премьер-министр Абдулһашим Муталов «башка эшкә күчү сәбәпле» вазыйфасыннан азат ителә һәм аны Президент Ислам Кәримовка алыштыру сыйфатында Уткир Солтанов тәкъдим ителә.

2001 елның февралендә Кыргызстан премьер-министры Корманбәк Бакиев белән яшерен «Кыргызстан Республикасы һәм Үзбәкстан Республикасы арасында дәүләт чиген делимитацияләүнең хокукый нигезләрен җайга салу турында» меморандумга кул куя.

1998 елның маеннан — БДБ хөкүмәтләре башлыклары советы рәисе.

2006 елның ноябрендә премьер-министр киңәшчесе, шулай ук «В.П. Чкалов исемендәге Ташкәнт авиация җитештерү берләшмәсе» ААҖ генераль директоры итеп билгеләнә. 2010 елның сентябренә кадәр премьер-министр киңәшчесе булып эшләгән.

 Шәхси тормыш 
2011 елның гыйнварыннан пенсиядә була. 76 яшендә, 2015 елның 29 ноябрендә Ташкәнтта вафат була, Ташкентның Чигатай зиратында җирләнә.

Өйләнгән, кызы һәм оныклары бар. Туган үзбәк теленнән тыш, рус, инглиз һәм француз телләрен белгән.

 Бүләкләр 

 «Мехнат Шухрати» ордены («Хезмәт даны»)
 Медальләр
 Үзбәкстан Республикасының атказанган инженеры
 Тум политехника университетының мактаулы профессоры(2001)  .

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 




Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Үзбәкстан премьер-министрлары
Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре
Төркем:«Мехнат шухрати» ордены кавалерлары
Төркем:Ташкәнттә вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2015 елда вафатлар
Төркем:29 ноябрь көнне вафатлар
Төркем:Ташкәнттә туганнар
Төркем:1939 елда туганнар
Төркем:14 июль көнне туганнар