Лидия Койдула

Лидия Койдула ( ; чын исеме Лидия Эмилие Яннсен ; 1843 елның 12 (24) декабре, Вандра, Парну округы, Лифляндия губернасы - 30 июль (11 август) 1886 ел, Кронштадт, Россия Империясе) - Эстония шагыйрәсе, прозаик, Эстония драмасына нигез салучы.

 Биография 
Ул журналист һәм педагог Йохан Яннсенның кызы. Лидия мәктәп елларында ук әтисенә "Perno postimees" әсәрен - тәрҗемә итәргә ярдәм итә, бастыру өчен җайлаштыра. Шул ук вакытта аның беренче шигырьләре немец телендә языла. "Койдула" исеме (ягъни "Таң") аңа милли уяну лидеры Карл Роберт Джейкобсон әсәрләрен праймерда бастырганда өстәлде.

Газетада эшләп, Койдула XIX гасыр уртасында торгызылган милли хәрәкәтнең күп җәмәгать эшлеклеләре белән очрашты, аларның йогынтысында аның карашлары һәм ышанулары туды. 1860-нчы елларның икенче яртысында аның исеме гражданлык һәм патриотик әсәрләр авторы буларак популярлашты.

1873-нче елда Тарту университеты студенты Эдуард Михельсонга кияүгә чыкканнан соң, Койдула Кронштадтка күченә, анда аның ире хәрби табиб булып эшли. 1874-нче елда Лидиянең беренче баласы Ганс Волдемар туа, ике елдан соң ул Хедвиг исемле кыз бала таба. 1878 елда өченче кызы Анна (1878-1964) Венада туа. Койдула Эстониядә еш булса да, ул туган иленнән бик нык ераклаша.

Аның гомере күкрәк рагы белән өзелә. Шагыйрә Кронштадта үлгән һәм күмелгән. 

1929 елның 9 июнендә Парнуда скульптор Адамсонның шагыйрәгә һәйкәле ачылды, һәм аның истәлегенә истәлек музее да бар. Лидия Койдула яшәгән Кронштадттагы йорт стенасына мемориаль такта өленгән.

 Китаплар исемлеге (тулы булмаган) 

 «Луговые цветы» (, 1866).
 «Соловей с берегов Эмайыги» (, 1867).
 «Собранные стихи» (, 1925).
 «Избранные песни» (, 1934).
 «Избранные стихи» (, 1943).
 «Избранные стихи» (, 1949).
 «Маленькая книга стихов» (, 1967).
 «Стихотворения» (, 1969).
 «Моё отечество — моя любовь» (, 1978, 1993).

 Әдәбият 

 «Кто есть Кто в культуре Эстонии» / сост. и подг. текста «Авенариус». — 1996.

 Искәрмәләр 

Төркем:Псевдоним астында билгеле әдипләр
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:Кронштадтта вафатлар
Төркем:Википедия:Кулланылган геомәгълүмат чылбырында шик тудыручы урыннар булган битләр
Төркем:1886 елда вафатлар
Төркем:11 август көнне вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Лифләндия губернасында туганнар
Төркем:1843 елда туганнар
Төркем:24 декабрь көнне туганнар