Фёкла Беззубова

Беззубова Фёкла Игнат кызы (27 сентябрь 1880 ел — 12 май 1966 ел) — эрзә халык әкиятчесе, җәмәгатьче. 1938 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы. Мордва АССРы Югары Советы депутаты (1947). Хезмәт Кызыл Әләм (1939) һәм «Мактаулы Билгесе» (1950) орденнары кавалеры.

 Биографиясе 
Фёкла Игнат кызы Беззубова 1880 елның 27 сентябрендә Од Мурза авылында (хәзер — Мордва Республикасының Кочкурово районы Яңа Турда авылы) туа. Милләте — эрзә.

Күп балалы крестьян гаиләсендә үсә, мәктәп белеме алмый, кечкенәдән өйдә һәм басуда ата-анасына ярдәм итә.

1901 елда Фекланы күрше Чембилей авылыннан Илья Константинович Беззубова кияүгә бирәләр. 1902 елда уллары Григорий туа, әммә алты атнадан бала мәрхүм була. 1905 елда тагын бер уллары — Георгий, 1914 елда өченче уллары Василий туа.

Беренче дөнья сугышы барганда Фёкла Игнат кызының ирен фронтка җибәрәләр. Ул әйләнеп кайткач, 1918 елда, гаилә, бәхет эзләп, Себергә юллана, әммә батраклык итеп кенә ач тормыштан котыла алмый, озакламый кабат Семилейга кайта.

1923 елда Беззубовларның кызы Любовь туа. 1930 елдан Фекла Н. К. Крупская исемендәге колхозда эшли башлый.

Беззубованың шигъриятле таланты Мордва мәдәнияте гыйльми-тикшеренү институтының фольклор экспедициясе тарафыннан 1936 елда ачыла. Экспедициядә катнашучылар аннан бик күп фольклор әсәрләре, шул исәптән ул үзе чыгарган әсәрләрен дә язып ала. Аның әсәрләре гәҗит һәм журналларда басыла башлый. 

1939 елда Ф. И. Беззубова Саранскига күчә. Шул елны ук аның «Народной морт» () дигән җыентыгы нәшер ителә.

Бөек Ватан сугышы елларында Беззубова илсөяр хикәятләр, такмаклар, җырлар иҗат итә. Иҗади бригада составында сугышчылар алдында чыгыш ясар өчен фронтка бара.

1947 елда Рыбкин сайлау округынан Мордва АССРы Югары Советы депутаты була. 

Аның рус һәм мордва телләрендәге әсәрләреннән торган барча 10 җыентыгы басыла, исән чагында дөнья күргән соңгы китабы 1958 елда чыккан «Сказ ды морт» () була.

Ф. И. Беззубова 1966 елның 12 маенда Саранскида вафат була.

 Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре 

 Хезмәт Кызыл Байрак ордены (31.01.1939)
 «Мактаулы Билгесе» ордены (1950)
 «1941-1945 елгы Бөек Ватан сугышында намуслы хезмәт өчен» медале (1947)

 Әдәбият 



 Сылтамалар 

 Литературная карта Мордовского края: Беззубова Ф. И.
 27 сентября исполнится 130 лет со дня рождения мордовской народной сказительницы Феклы Беззубовой — официальный сервер органов государственной власти Республики Мордовия.

Төркем:1966 елда вафатлар
Төркем:12 май көнне вафатлар
Төркем:1880 елда туганнар
Төркем:27 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Шәхесләр:Мордовия
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Русиядә вафатлар
Төркем:Русия империясендә туганнар
Төркем:Страницы с непроверенными переводами