Муаззез Илмие Чиг

Муаззез Ильмие Чиг (тумыштан Итил; ; 1914 елның 20 июне, Бурса) — төрек шумерологы.

 Тормыш юлы 
Кырым татарлары гаиләсендә туа. Аның ата-бабалары Кырымнан китеп, Төркиягә эмиграцияләнгән; әтисе гаиләсе Мерзифонда, ә әнисе гаиләсе Бурсада төпләнә. Анда Муаззез Беренче бөтендөнья сугышы башланырга берничә атна кала дөньяга килгән. Аның әти-әнисе башта Измирга, соңрак, 1919 елның 15 июнендә грек гаскәрләре Измирга кергәч, Чорумга китәләр.

Чорумда ул башлангыч мәктәпкә йөри, ә соңрак Бурсада Bizim Mektep шәхси мәктәбенә йөргән, анда француз телен һәм скрипкада уйнауны өйрәнгән. 1926 елда ул Bursa Kız Muallim Mektebi (Бурсадагы хатын-кызлар педагогика училищесына) укырга керү имтиханын тапшыра. Училищены тәмамлаганнан соң, 1931 елда әтисе укыткан Искешәһәргә эшкә урнаша.

Республика рухына туры китереп, телләр, тарих һәм география факультеты максатчан рәвештә студентлар җыйган. Муаззез Итил 1938 елда конкурс узып, археология кафедрасында урын ала. Анда ул өченче Рейхтан качкан алман-яһүд галимнәрендә, Ханс Густав Гютербокта һәм Бенно Ландсбергерда, алман телен, хеттологияне һәм шумерологияне өйрәнгән. 1940 елда укуын тәмамлый. Шул ук вакытта ул Истанбулдагы Топкапа музее директоры Кемал Чигага (1913—1983) кияүгә чыгаKemal Cığ im Turkologischen Anzeiger Online  auf uni-heidelberg.de, abgerufen am 4. November 2015, аның белән гомеренең ахырына кадәр бергә калаodatv Muazzez İlmiye Çığ: «Favori kadının sensin».
мини|Шумер балчык табличкасы
Ул  Сэмюэл Крамер командасында 75 000 шумер балчык табличкаларын реставрацияләү һәм күчерү өстендә эшли. 1971 елда пенсиягә чыга. Ул фән белән шөгыльләнүне дәвам итә, халыкара шумерология конгрессларында булган, Сэмюэл Крамерның «Тарих Шумердан башлана» дигән китабын төрек теленә тәрҗемә иткән һәм төрек укучылары өчен бик күп фәнни-популяр эшләр язганHürriyet: Muazzez Çığ stands among the world’s best Sumerologists.

 Яулыклар турында дискуссия 
Тарихчы буларак, ул башны томалап торган яулыкның шумерларда беренче тапкыр пәйда булуы турындагы тезисны тәкъдим иткән. Ул вакытта ул шумер храм фахишәләре дресс-кодына кергән. Бу фәнни тезис 2006 елда дини дошманлык тараткан (исламны мәсхәрәләгән) өчен аңа карата суд процессы башлануына китергән. Суд аның китабы Төркиядә нәфрәт уятмый дигән нәтиҗәгә килеп, аклау карарын чыгарганNZZ: Freispruch für türkische Historikerin — Kopftuch-These keine Beleidigung des Islam.
мини|Кушадасыдагы җәмәгать паркында Муаззез Илмия Чиг бюсты

 Документаль фильм 
Son Sümer Kraliçesi (Соңгы шумер патшабикәсе) документаль фильмы аның тормышын тасвирлый һәм шумер тарихы турында күзаллау бирәHürriyet: «Son Sümer Kraliçesi» belgeseli.

 Бүләкләр һәм хәтер 

 Истанбул университетының Фәлсәфә факультетының Мактаулы докторы исеме (4 май 2000)Biografische Informationen auf biyografi.info, türkisch, abgerufen am 4. November 2015;
 Кушадасыдагы җәмәгать паркында бюст урнаштырылган.

 Әдәбият 

 Muazzez İlmiye Çığ'a armağan kitap. Cumhuriyet’e adanan bir ömür. Kaynak Yayınları, Galatasaray, İstanbul 2009, ISBN 978-975-343-554-3.

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Hürriyet: Muazzez Çığ stands among the world’s best Sumerologists
 Der Spiegel: Das Tuch ist ein Sexsymbol
Төркем:Төркия тарихчылары
Төркем:Әнкара университетын тәмамлаучылар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1914 елда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:20 июнь көнне туганнар