Челубей

Челубей (кайбер чыганакларда Чалабай, Челибей, Темир-Мирза яки Таврул) — XV гасырда язылган «Сказания о Мамаевом побоище» дигән әдәби әсәр персонажы.

 Тасвиры 
«Сказание о Мамаевом побоище» хикәятендә сурәтләнүенчә, Челубей физик көч белән генә түгел, хәрби осталык белән дә аерылып тора. Сюжет  буенча, 1380 елның 8 сентябрендә Куликово сугышы башланыр астына Мамай төмәне гаскәрләреннән төрки баһадир Челубей һәм руслар ягыннан нык Александр Пересвет алышырга чыга һәм ике алышчы да, бер вакытта бер-берсенә Сөңге кадап, бу сугышта, имештер дә, икәүләшеп дә һәлак була.

Ләкин бу эпизод та, Челубей да, Пересветның нык булуы да, мөгаен, уйлап чыгарылгандырНикитин А. Л. Основания русской истории. Мифологемы и факты. АГРАФ. Москва. 2001.. Мәсәлән, бу яу турында бәян ителгән «Задонщина» хикәятендә Пересвет, яуның иң кызу мәлендә, аланда сугыш киемнәрен ялтыратып, атта йөри, ә шул ук вакытта  үлеп ятучылар булаЗадонщина.

«Челубей (Чалабай)» — яңгырашы буенча да, төзелеше буенча да фикер йөрткәндә, ул төрки чыгышлы. Бәлки ул чыннан челәби булгандыр, ягъни шул титулга ия бер җитәкче. 1393 елда Икенче Болгар патшалыгының башкаласы Велико-Тырновоны яулап алган Морат Беренченең улы «Челәби әмир» исемен йөрткән битЧистякова Е. В. Синопсис. // Вопросы истории. 1974, № 1, с. 215—219.

 Челубей образы мультипликациядә 

 Лебеди Непрядва (1980; ССРБ), режиссеры - Роман Давыдов.
 Пересвет и Ослябя (2010; Россия), режиссеры - Станислав Подивилов.

 Искәрмәләр 

Төркем:Русия әдәбияты
Төркем:8 сентябрь көнне вафатлар
Төркем:Алтын Урда