Анджела Сидни

Анджела Сидни (, 4 ғинуар 1902, Каркросс, Юкон — 17 июль 1991) — тагиш әкиятчесе. Ул традицион тагиш легендалары һәм Көньяк Юконның тагиш топонимнары турында тарихи документның ике хикәясенең автордашы булып тора. Лингвистикага һәм этнографиягә керткән өлеше өчен Сидни Канада Орденына лаек булаOrder of Canada citationCh'ooneta Ma Stoow. yukoninfo.com. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 13 августа 2007 года.Petten, Cheryl Footprints: Angela Sidney: Preserving the culture, a personal endeavor. ammsa.com. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 17 апреля 2008 года. һәм шул хөрмәткә лаек булган Юконнан беренче  хатын-кызы булаPetten, Cheryl Footprints: Angela Sidney: Preserving the culture, a personal endeavor. ammsa.com. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 17 апреля 2008 года.. 
«Оныкларыма калдырыр өчен минем акчам юҡ. Минем тарихым — минем байлыгым!»

 Биографиясе 

 Иртә еллары 
Сидни 1902 елда Каркросснан ерак түгел  җирдә туган. Аның туганнан ике исеме була: Ch'óonehte 'Ma (тагиш), Stóow (тлинкит) һәм өченче, аңа ике атна булгач аның чукындыручы әтисе Анджела исеме бирәCruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2..

Әнисе Мария Джон (яки Мария Тагиш) (1871 елларда туган), чыгышы белән Дейшитаан (Ворона) тлинкит кланынанPetten, Cheryl Footprints: Angela Sidney: Preserving the culture, a personal endeavor. ammsa.com. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 17 апреля 2008 года.Bellefeuille (transcriber), Sandi 1911 Census of Canada. automatedgenealogy.com (1911). Дата обращения: 8 июня 2008.. Әтисе Джон Тагиш (якынча 1856 елда туган), Тагиш Дахлауэди булганCarcross Community School Clan Histories. yk.ca. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 29 марта 2008 года.. Гаиләдә эпидемиядән соң дүрт бала үлгәннән соң, Мария да көчсез булып калаCruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.. Абыйсы  Джонни һәм сеңлесе Алиса Дора Сиднига икенче гаилә парыннан абый һәм сеңел туры килә. Аналары авыру булганга күрә, олы кыз Сидни әнисенә ярдәм итеп, аның әкиятләрен тыңлап вакыт үткәрәPetten, Cheryl Footprints: Angela Sidney: Preserving the culture, a personal endeavor. ammsa.com. Дата обращения: 8 июня 2008. Архивировано 17 апреля 2008 года.. Шуңа карамастан, Сидни Каркросста англикан миссионер мәктәбендә ун яшенә кадәр күпмедер белем ала.

Ике туган абыйларына һәм әтисенең сеңлесенә, Джим Кукум, Кит Кармак һәм Чарли Доусонга алтын табуны япсаралар, бу 1896 елда Клондайк алтын бизгәгенә китерә.

 Олуг еллары 
Сидни 14 яшендә Джордж Сиднига кияүгә чыга (якынча 1888 — 1971)Austin, Alvyn. Canadian Missionaries, Indigenous Peoples: Representing Religion / Alvyn Austin, Scott,J.S.. — Toronto : University of Toronto Press, 2005. — P. 59. — ISBN 0-8020-3784-4.. Аларның җиде баласы була, шуларның дүртесе яшь сагында вафат була. Джордж White Pass and Yukon Railway тимер юлында мизгелле эшлиCruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.. соңыннан Каркросста җитәкче булып китәRuppert, J. Our Voices: Native Stories of Alaska and the Yukon / J. Ruppert, Bernet, J.W.. — 0803289847 : U of Nebraska Press, 2001. — ISBN 0-8032-8984-7.. 

Сидни әти-әнисенең һәм туганнарының сөйләвен тыңларга ярата. Бию, тел, тарих һәм холык-гадәтләрнең киләчәк буыннар өчен язылуын гарантияләү өчен, Сидни укучыларга тагиш йолаларын укыта башлый. Ул тел белгечләре Виктор Голле, Джефф Лир һәм Джон Риттерга, шулай ук антропологлар Кэтрин Макклеллан һәм Джули Крушенкка тагиш теле юкка чыкмауны гарантияләү өчен аларның тел һәм тагиш йолаларын өйрәнүдә ярдәм итәRuppert, J. Our Voices: Native Stories of Alaska and the Yukon / J. Ruppert, Bernet, J.W.. — 0803289847 : U of Nebraska Press, 2001. — ISBN 0-8032-8984-7.. Туганы Луиза Профейт-ЛеБланны тарихлар сөйләү сәнгатенә өйрәтеп, Сидни аудиториянең ихтыяҗларын аңларга, хикәяне намаздан башларга һәм гаеп ташланганга чаклы гафу үтенергә кирәклеген сызык өстенә алаProfeit-LeBlanc, Louise. “Stories Have Their Way With Us: Whatever the medium, ancestral voices reach out to the listener”. Horizon. 17. Архивировано из оригинала 2007-10-13. Дата обращения 2008-06-09.. 

Сидни 1991 елда вафат була. Аның кызы Ида Кальмеган калаRuppert, J. Our Voices: Native Stories of Alaska and the Yukon / J. Ruppert, Bernet, J.W.. — 0803289847 : U of Nebraska Press, 2001. — ISBN 0-8032-8984-7..

 Хөрмәт һәм бүләкләр 

 1986, Канада Ордены әгъзасыAngela Sidney, C.M..  gg.ca (18 марта 2008). Дата обращения: 8 июня 2008.
 Сидни 1988 елда оештырылган Юкон халыкара әкиятчеләр фестивален үстерү өчен дәртләндергеч була, ул чакта башка әкиятчеләр Сидниның 1984 елда, әкиятчеләр фестивалендә катнашу өчен Торонтога барырга тиешлеген беләләрHistory.  storytelling.yk.net. Дата обращения: 9 июня 2008. Архивировано 5 июля 2008 года..

 Сайланма әкиятләре 

 Getting married (Тиздән кияүгә чыгам)Ruppert, J. Our Voices: Native Stories of Alaska and the Yukon / J. Ruppert, Bernet, J.W.. — 0803289847 : U of Nebraska Press, 2001. — ISBN 0-8032-8984-7.
 The stolen woman (Урланган хатын-кыз)Ruppert, J. Our Voices: Native Stories of Alaska and the Yukon / J. Ruppert, Bernet, J.W.. — 0803289847 : U of Nebraska Press, 2001. — ISBN 0-8032-8984-7.
 How people got flint (Кеше нинди чакматаш алган)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.
 The old woman under the world (Дөнья астында әби)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2..
 Moldy head (Сасы баш)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.
 Fox Helper (Ярдәмче төлке)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.
 Wolf Story (Бүре тарихы)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.
 Story Potlatch (Потлач тарихы)Cruikshank, J. Life lived like a story: life stories of three Yukon native elders: American Indian lives. — Lincoln : University of Nebraska Press, 1990. — ISBN 0-8032-1447-2.

 Өлешчә библиография 

 Sydney, Angela. Place-names of the Tagish region, southern Yukon. — Whitehorse : Yukon Native Language Centre, 1980.
 Sydney, Angela. Haa Shagóon = Our family history / Angela Sydney, Cruikshank, J.. — Whitehorse : Yukon Native Languages Project, 1983.
 Sydney, Angela. Tagish tlaagú = Tagish stories / Angela Sydney, Cruikshank, J.. — Whitehorse, Yukon : Council for Yukon Indians and the Gov't. of Yukon, 1982.
 Sydney, Angela. My stories are my wealth / Angela Sydney, Smith, K., Dawson, R. ... и др.]. — Whitehorse : Council for Yukon Indians, 1977.

 Искәрмәләр 

Төркем:Әкиятчеләр
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:4 гыйнвар көнне туганнар
Төркем:1902 елда туганнар
Төркем:17 июль көнне вафатлар
Төркем:1991 елда вафатлар
Төркем:Канадада туганнар