Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты

(, ) — югары педагогик уку йорты, Чиләбе өлкәсенең иң борынгы югары уку йортларының берсе, 1934 елда педагогик институт буларак нигез салына.

1995 елда институт университет статусына ия була һәм Чиләбе дәүләт педагогика университеты итеп үзгәртелә. Университетның барлык эшчәнлеге Дәүләт стандарты һөнәри белем бирүне гамәлгә ашыруга, педагогик кадрларны һөнәри әзерләүнең сыйфатын күтәрүгә, уку процессын интенсификацияләүгә, укытуның яңа формаларын эзләүгә, булачак укытучыларның шәхесен иҗади үстерүгә юнәлдерелгән. 2009 елда ЧДПУ Сыйфат Менеджмент Системасы BS EN ISO 9001:2000 стандартына туры килүне NQA вәкаләтле оешманың халыкара бәяләү һәм теркәүне уза, шулай ук ЧДПУ «Ышанычлы репутация» реестрына кертелә. 2013 елда университетта урта һөнәри белемле кадрлар әзерли башлаучы көллият ачыла. Бүгенге көндә университет 4 һөнәри белем дәрәҗәсен гамәлгә ашыра: урта һөнәри белем, югары һөнәри белем — бакалавриат, югары һөнәри белем — магистратура һәм югары һөнәри белем — югары квалификацияле кадрлар әзерләү (аспирантура).

 Тарих 
1934 елда Чиләбе педагогия институты буларак нигез салына. 1995 елда Чиләбе дәүләт педагогика университеты итеп үзгәртелә, ә 2016 елда Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты исемен ала.

85 елдан артык тарихында университет педагогика өлкәсендә 85 000 белгеч чыгара.

2015 елның көзендә Чиләбе дәүләт педагогика университетын һәм Чиләбе дәүләт университетын берләштереп, Евразия дәүләт гуманитар-педагогика университетын оештыру мәсьәләсе күтәреләСтатья в газете «АиФ-Челябинск» № 40 от 30.09.2015 г.Статья в информационном сайте «Первый областной» от 29.09.2015 г. Дарья Батовкина.Руслан Сафин. Статья на сайте газеты «Южноуральская панорама» от 08.10.2015 г..

 Факультетлар, институтлар һәм югары мәктәпләр 

 Мәктәпкәчә белем бирү факультеты
 Педагогика һәм балачак психологиясе кафедрасы
 Мәктәпкәчә белем теориясе, методикасы һәм идарә итү кафедрасы
 Табигать-технологик факультет
 Гомуми биология һәм физиология
 Химия, экология һәм химия укыту методикалары
 География һәм географиягә укыту методикалары
 Технология һәм психолого-педагогик фәннәр
 Инклюзив һәм төзекләндерү мәгариф факультеты
 Социаль эш, педагогика һәм психология кафедрасы
 Махсус педагогика, психология һәм предмет методикалары кафедрасы
 Чит телләр факультеты
 Инглиз һәм инглиз телен укыту кафедрасы
 Инглиз филологиясе кафедрасы
 Француз һәм француз телләрен укыту методикасы кафедрасы
 Немец һәм немец телен укыту методикасы кафедрасы
 Тарих факультеты
 Гомуми тарих кафедрасы
 Россия тарихы һәм хокук кафедрасы
 Халык сәнгате факультеты
 Хореография кафедрасы
 Башлангыч сыйныф укытучыларын әзерләү факультеты
 Рус теле, әдәбияты, рус теле һәм әдәбиятын укыту методлары кафедрасы
 Математика, табигать белеме, математика һәм табигать белемен укыту методлары кафедрасы
 Педагогика, психология һәм предмет методлары кафедрасы
 Һөнәри-педагогика институты
 Автомобиль транспорты, мәгълүмати технологияләр һәм техник дисциплиналарны укыту методикалары кафедрасы
 Һөнәри белем бирү педагогларын һәм фән методикаларын әзерләү кафедрасы
 Икътисад, идарә һәм хокук кафедрасы
 Көндезге уку бүлеге
 Читтән тыш уку бүлеге
 Психология факультеты
 Теоретик һәм гамәли психология
 Физика-математика факультеты
 Математика һәм математика укыту методикалары кафедрасы
 Физика һәм физиканы укыту методикалары кафедрасы
 Информатика, информацион технологияләр һәм информатика укыту методикалары кафедрасы
 Филология факультеты
 Әдәбият һәм әдәбият укыту методикалары кафедрасы
 Рус теле бүлеге һәм рус телен укыту методикалары кафедрасы
 Югары физик культура һәм спорт мәктәбе
 Физик тәрбия кафедрасы
 Тормыш куркынычсызлыгы һәм медицина-биологик дисциплиналар кафедрасы
 Физик культура һәм спорт теориясе һәм методикалары кафедрасы
 КУрДГПУ көллияте
 Миасс шәһәрендә КУрДГПУ филиалы

 Шәхесләр
 Ректорлар 
мини| Төп бина каршындагы университет обсерваториясе

 1934—1935 — Щукин Иван Яков улы, доцент
 1935—1937 — Зеленский Иван Кондратий улы (репрессияләнгән)
 1937—1941 — Жибарев Павел Борис улы, и.ф.д., профессор
 Май—июль 1941 ел — Клюкин Дмитрий Александр улы, доцент
 1941—1943 — Старцев Виктор Степан улы, г.ф.к., доцент
 Май—июль 1943 ел — Гуревич Приам Владимир улы, профессор
 1943—1944 — Редько Фёдор Андрей улы, доцент
 1944—1952 — Жданов Василий Андрей улы, п.ф.к., доцент
 1952—1956 — Алпатов Николай Иван улы, п.ф.д., профессор
 1956—1961 — Карманов Анатолий Георгий улы, ф.ф.к., доцент
 1961—1964 — Тяжельников Евгений Михаил улы, и.ф.к., доцент
 1964—1971 — Томин Николай Андрей улы, п.ф.д., профессор
 1971—1994 — Шулепов Сергей Василий улы, м.ф.д., профессор, РФ Атказанган фән эшлеклесе
 1994—2000 — Арменд Александр Филипп улы, п.ф.д., профессор, РФ Атказанган укытучысы, РФ Атказанган югары мәктәбе хезмәткәре
 2000—2010 — Латюшин Виталий Виктор улы, п.ф.к., профессор, РФ Атказанган югары мәктәбе хезмәткәре
 2010—2017 — Садырин Владимир Виталий улы, п.ф.к., доцент, 1 класслы дәүләт киңәшчесе
 2017— — Чумаченко Татьяна Александр кызы, и.ф.д., доцент

 Укытучылар 

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре үлем датасы үлем урыны   Alexandr Palmbakh 1897-09-11 Верхнәдзвинск Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута галим 1963-10-20 Кызыл  1936 Pyotr Ibshman 1898-01-15 Брест  педагогпартия эшлеклесе 1942-01-22 Усть-Ухта 1940 1961 Мікалай Фёдаравіч Кунін 1903-12-27 Pokrovskoe Рэальнае вучылішча імя дому Раманавых  1968-06-23  1952 1960 Альбрут Моисей Исаакович 1906 Кривой Рог Криворожское коммерческое училищеХарьков милли университеты икътисадчыөлкәне өйрәнүчеҗәмәгать эшлеклесе 1984-09-27 Чиләбе 1941 1944 Митрофан Бонь 1906-06-04 Амур өлкәсе (Русия империясе) Ерак Көнчыгыш федераль университеты химикуниверситет профессоры No/unknown value No/unknown value 1954 1985 Николай Лисовский 1914-11-20 Югары Әүҗән Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты галим 1987-05-25 Чиләбе   Georgiy Vasilevitsj Klesjtsjjov 1920-04-02 Корчажка Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты физик 1989-12-23 Чиләбе 1951 2006 Антонина Усова 1921-08-04 Карлыхан Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты галимуниверситет профессоры 2014-08-08 Чиләбе 1953 1960 Виктор Афанасьев 1922-11-18 Актаныш Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге Байкал арты дәүләт гуманитар-педагогика университетыМәскәү дәүләт өлкә университеты фәлсәфәчежурналистсәясәтчехәрби хезмәткәрбаш мөхәррир 1994-04-10 Мәскәү   Maria Andreevna Andreeva 1924 ТрифоновоЧиләбе өлкәсе Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты һидрулыгмөгаллим 2005 Чиләбе   Lidiya Glinkina 1930-07-01 Novokhopyorsky District Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты галим 2019-09-14    Анатоль Лявонцьевіч Лабанаў 1933-03-18 Большекрутински Себер дәүләт физкультура һәм спорт университеты  2019-12-22    Вәкил Хаҗин 1946-07-11 Бирдегол Башкорт дәүләт университеты филолог     Dmitriy Sjaevitsj Matros 1946-08-25 Одесса Новосибирск дәүләт университеты галим 2011-03-16 Чиләбе   Zoja Ivanovna Tjumaseva 1948-08-04 Фрунзенский (Самаран область) Көнбатыш Казакъстан дәүләт университеты галим   20142016 20162017 Evgeny Yakovlev 1968-08-30 Чиләбе Чиләбе дәүләт университеты тикшеренүче   1998 2017 Nadezhda Yakovleva 1970-02-18 Улан-Удэ Чиләбе дәүләт университеты галим  

 Тәмамлаучылар  

Университет тарафыннан 50 меңнән артык белгеч чыгарылган. Университетны тәмамлаган меңнән артык кеше «РФ Атказанган укытучысы» исемен йөртә, 1200дән артык педагог орден һәм медальләр белән, 5 меңнән артык педагог «Халык мәгариф отличнигы» мактау билгесе белән бүләкләнгән.

 Кропотов Юрий Пётр улы — Чиләбе шәһәренең Мактаулы гражданины, РСФСРның Атказанган мәдәният хезмәткәре, туризм буенча СССР спорт мастеры (1955)
 Скобликова Лидия Павел кызы — тимераякта шуу спорты буенча алты тапкыр олимпия чемпионы, СССРның атказанган спорт мастеры, и.ф.к., профессор (1960)
 Щербакова Галина Николай кызы — язучы, сценарист
 Гостев Анатолий Герман улы — РФ халык укытучысы, п.ф.д., профессор
 Брызгалов Юрий Василий улы — шагыйрь, тәрҗемәче (1973)
 Середа Андрей Василий улы — шагыйрь, язучы, драматург (1984)
 Гришина Елена Дмитрий кызы — бард, Ильменский һәм Грушинский фестивальләренең берничә тапкыр лауреаты
 Яшин Вадим Виктор улы — футболчы, мини-футбол буенча дөнья чемпионы (1994)
 Елесина Елена Борис кызы — биеккә сикерү буенча олимпия чемпионы (2000)
 Сибилёва Татьяна Валерий кызы — спорт йөреше буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры, биш тапкыр Россия чемпионы, Пекиндагы XXIX җәйге Олимпия уеннарында катнашучы (2008)
 Орлов Юрий Михаил улы (1928—2000) — д.пс.н, саноген фикерләүгә нигез салучы, И.М. Сеченов исемендәге Беренче Мәскәү дәүләт медицина университеты кафедра мөдире
 Поповский Александр Сергеей улы — шагыйрь, Россия язучылар берлеге әгъзасы
 Шерстнева Аглая Александр кызы — РФ Атказанган укытучысы
 Стародубцев Дмитрий Андрей улы — җиңел атлетика буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры, XXIX (Пекин, 2008) һәм XXX (Лондон, 2012) җәйге Олимпия уеннары катнашучысы.

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны һөнәр төре эш урыны үлем датасы үлем урыны   Беспалов, Алексей Николаевич 1907-02-25 Губернское батрак  1992-04-19 Чиләбе   Ilya Scherbakov 1912-08-03 Маслоковцы дипломат  1996 Мәскәү  1941 Николай Лисовский 1914-11-20 Югары Әүҗән галим Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты 1987-05-25 Чиләбе  1940 Vasily Ivanitsky 1918-12-23 Polovinnoye, Polovinsky District, Kurgan Oblast мәктәп укытучысыmunicipal employeeфирка эшлеклесеофицер  2006-06-25 Чиләбе   Georgiy Vasilevitsj Klesjtsjjov 1920-04-02 Корчажка физик Волгоград дәүләт университетыКөньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университетыЧиләбе дәүләт университеты 1989-12-23 Чиләбе   Mikhail Zaborov 1920-04-22 Санкт-Петербург science communicator  1987-07-13 Мәскәү  1951 Semen Matushkin 1922-05-05 Тарутино галимуниверситет профессорыофицер Чиләбе дәүләт университеты 2015-11-16 Чиләбе   Леднёв, Василий Матвеевич 1923-03-14 Аргаяш районы   2016-04-25 Аргаяш районы   Gerkhard Volʹter 1923-10-05 Крупошин журналист Кыргыз мамлекеттик искусство институту 1998-09-19 Киев   Maria Andreevna Andreeva 1924 ТрифоновоЧиләбе өлкәсе һидрулыгмөгаллим Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты 2005 Чиләбе   Гилилов, Илья Менделевич 1924-01-22 Витебск тарихчы  2007-03-26 Мәскәү   Томин, Николай Андреевич 1924-12-16  галим  2002-05-23    Yevgeny Tyazhelnikov 1928-01-07 Югары Санарка дипломатсәясәтче  2020-12-15 Мәскәү   Yuri Mikhailovich Orlov 1928-04-16 Krapivinsky District психолог Беренче Мәскәү медицина университеты 2000-09-11 Мәскәү   Зиннур Нургалин 1928-10-04 Ташбулат журналистпедагог  2020-06-10 Уфа   Sergey Shulelov 1928-11-06  галим  1994-06-23    Georgy Forstman 1930-03-20 Ярцево галим Чиләбе дәүләт университеты 2015-02-02 Чиләбе   Lidiya Glinkina 1930-07-01 Novokhopyorsky District галим Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты 2019-09-14    Кочкин, Борис Алексеевич 1930-08-06  тренер  1984-04-16    Isaac Iossifovitch Galperin 1931-06-10 Витебск футболчыалкалы һоккей уйнаучы  1992-08-27 Чиләбе   Vladimir Karakovsky 1932-02-14 Екатеринбург галим Chelyabinsk gymnasium number 1 2015-03-03 Мәскәү   Vladimir Fedoseyev 1932-03-06 Мәскәү театр режиссеры  2010-08-09 Сарытау   Galina Shcherbakova 1932-05-10 Торетск язучысценаристжурналист  2010-03-23 Мәскәү   Віталь Іванавіч Секун 1935-11-21 Черниһив галим United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of BelarusInstitute of Philosophy of the National Academy of Sciences of BelarusInstitute of Sociology of the National Academy of Sciences of BelarusАкадэмія адукацыі 2004-06-28    Georgy Chevychalov 1935-12-17 Магнитогорск җиңел атлет  2000-11    Lev Rakhlis 1936-01-25 Luhyny язучыжурналистшагыйрь  2021-01-06    Anatolii Bezuhlyi 1936-05-05 Каховка сәясәтче      Arkady Tsfasman 1936-12-21 Капаткевичы тарихчы      Eduard B. Bulatov 1937-01-08 Чиләбе тренербоксчыboxing trainer  2017-12-14 Копейск  1959 Asya Borisovna Gorskaya 1937-10-30 Минск шагыйрьязучы  2003-11-09 Чиләбе   Lidiya Skoblikova 1939-03-08 Златоуст тимераякчы-егерүче      Svetlana Shulezhkova 1940-11-20 Киев галимтелбелгечуниверситет профессоры Магнитогорск дәүләт университеты     Klavdiya Naumova 1940-12-23 Магнитогорск тренер     1966 Syarhei Kastsyan 1941-01-15 Усохи галимсәясәтче Mozyr State Pedagogical University named after I.P. ShamyakinЧиләбе трактор заводыЛітаратура і мастацтва     Vladimir Mamonov 1945-03-29 Копейск галим Урал дәүләт физкультура университеты 2001-02-20 Чиләбе   Бәширова Фирдәвес Тимербулат кызы 1945-10-14 Смакай язучышагыйрьҗәмәгать эшлеклесе      Valerij Nikolaevič Nikulin 1945-11-051948-12-11 Чиләбе тренербоксчыboxing trainer  1999 Куштанай   Слободчиков, Виктор Тимофеевич 1946-09-25  тренер      Anatoli Kartayev 1947-04-12 Чиләбе хоккей тренерыалкалы һоккей уйнаучы      Vera Aleksandrovna Koltseva 1947-06-27  галим Institute of PsychologyМәскәү гуманитар университеты 2018-11-08    Yury Bryzgalov 1949-07-05 Чиләбе язучышагыйрь      Камалов Атлас Закир улы 1950-08-12 Олы Ыктамак     1972 1978 Никитин Владимир Васильевич 1951-03-18 Koshelevka педагогжурналист      Mikhail Segal 1952-03-13 Чиләбе җиңел атлет      Vladimir Rushanin 1952-07-26 Чиләбе галим Чиләбе дәүләт мәдәният институты     Пєхота Олена Миколаївна 1954-07-09 Чиләбе педагог V.О. Sukhomlynskyi National University of MykolaivKhmelnytskyi Humanitarian and Pedagogical Academy     Sergei Botalov 1958-06-211958-06-02 Юсьва районы галимархеологтарихчы      Ելենա Գրիշնա 1960-10-20 Чиләбе җырчыэшкуарvoice teacher      Michael Grigorievitch Abramzon 1961-09-18 Магнитогорск археологтарихчы Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты     Andrey Vasilevitsj Sereda 1961-12-04 Чиләбе язучы  2016-08-15    Наталья Котова 1965-08-14 Теченский сәясәтче Федерация Советы    1993 Alexander Krylov 1969-07-01  икътисадчысоциологфәлсәфәче      Yelena Yelesina 1970-04-04 Чиләбе high jumper      Aleksandr Artsybashev 1970-04-30 Чиләбе җиңел атлетҗиңел атлетика тренеры      Иоголевич, Иван Александрович 1971        Vadim Yashin 1971-07-27 Чиләбе мини-футбулчыfutsal coachфутбол тренеры      Орел, Александр Евгеньевич 1973-02-15 Чиләбе       Alexander Kravchenko 1973-05-19 Кытау-Ивановск чаңгы узышчысы      Diana Aleksandrovna Tsiring 1973-07-01 Чиләбе психолог Көньяк Урал дәүләт университеты     Garri Ananasov 1973-07-02 Чиләбе музыкачыжурналистҗитештерүче    1997 2002 Yuri Kuzminykh 1978-12-17 Артөмовски адвокатсәясәтче      Tatyana Sibileva 1980-05-17 Чиләбе җиңел атлет      Igor Peremota 1981-01-14 Копейск җиңел атлет      Сейтбеков, Рустем Серикбаевич 1983-07-10 Ташкент балет артисты      Dmitry Starodubtsev 1986-01-03 Чиләбе җиңел атлет      Alexander Tridchikov 1994-07-10 Чиләбе алкалы һоккей уйнаучы   

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 
Университетның рәсми сайты

 Базанов М. А. Повседневность провинциального педагогического института в отражении его протокольной документации: случай ЧГПИ (1936—1937) // Гороховские чтения: Материалы шестой региональной музейной конференции / сост., науч. ред. Н. А. Антипин. Челябинск, 2015. С. 598—600.

 Базанов М. А. Научно-исследовательская деятельность Челябинского педагогического института во второй половине 1930-х годов // Гороховские чтения: Материалы шестой региональной музейной конференции / сост., науч. ред. Н. А. Антипин. Челябинск, 2015. С. 593—597.

 Базанов М. А. Большой террор в провинциальном вузе: случай директора Челябинского педагогического института И. К. Зеленского // Magistra Vitae: электронный журнал по историческим наукам и археологии. 2016. № 2. С. 66-79.

 Шулай ук карагыз 

 Россия югары уку йортлары исемлеге

Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Россия университетлары
Төркем:1934 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары
Төркем:Чиләбе