Ырынбур затлы кызлар институты

Ырынбур затлы кызлар институты - () — Россия империясенең хатын-кызлар белем бирү учреждениесе (затлы кызлар институты)

 Тарих 
Император Николай Iнең Ырынбур  затлы кызлар институты 1832 елның 6 декабрендә Ырынбурның хәрби губернаторы П. Сухтелен боерыгы белән оешкан ; хәрби белем бирү учреждениеләренә караган һәм "Неплюев хәрби мәктәбенең кызлар укыту филиалы" исемен йөрткән, чөнки ул укучыларны офицерлар, хәрби чиновниклар һәм казак кызларыннан алган. 1855 елның 13 октябрендә ул Николаев хатын-кызлар институты дип үзгәртелә. Николай Iнең хатыны Александра Феодоровна уку йортын үз шефлыгына  ала.

Бу ябык учреждение була, аның укучылары катгый контроль астында интернатта яшиләр. Институтта Ырынбур, Самара һәм Уфа провинцияләре, Тургай һәм Җаек өлкәләре, шулай ук Төркестан кызлары  укый.Ырынбурский Николаевский женский институт

Николаев хатын-кызлар институты биналары комплексы , империя сәнгать академиясе академиге А.Г.Беловның архитектура проекты буенча төзелгән дип фараз итәләр. Институтның төп бинасы йорт яны  чиркәүе белән Ырынбур. Домовая церковь Александры Римской при бывшем Николаевском институте благородных девиц. Неплюев урамында ике катлы бинада урнашкан. 1917 елга  Ырынбур Николаев кызлар институты милкендә Ырынбур өлкәсе  Троицк өязендә 628  дисәтинә  җир, бер дача һәм анда сөт фермасы бар була.

1917 елга кадәр, Ырынбур затлы кызлар институты патшабикә Мария Федоровна институтлары бүлегенә керә, һәм Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң  Дәүләт хәйрия министрлыгына күчерелә. 1918 елда ул Халык мәгарифе комиссариаты контроле астында була, 1919 елда, Гражданнар сугышы вакытында ул ябыла.Институтның төп бинасы бүгенге көнгә кадәр сакланып калган һәм Ленин урамы, 50 нче йорт адресы буенча урнашкан . Бу бина диварында  "тарих һәм мәдәният һәйкәле" дигән мемориаль такта куелган  1920-1923 елларда элеккеге Ырынбур Николаев хатын-кызлар институтының төп бинасында рус һәм совет этнографы һәм музыканты  Александр Викторович Затаевич  яшәгән һәм эшләгән.

Россия дәүләт тарихи архивында институтны 1898-1914 елларда тәмамлаган  укучылар турында документлар бар.

 Шулай ук карагыз 

 Хатын-кызлар институтлары
 Оде де Сион, Анна Василиевна

 Әдәбият 

 Семёнов В. Г. Ещё раз об Оренбургском институте благородных девиц. Оренбург, 1997

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Статусное образование. Чему учились воспитанницы Николаевского института?
 Про благородных девиц. История здания по ул. Ленинской, 50.
 Оренбургский Николаевский институт благородных девиц (видео)

Төркем:Россия мәгарифе