Валаам бистәсе

Валаам (фин. Valamo) — Карелия Республикасы Сортавала районының Сортавала шәһәр җирлеге составындагы поселок. Ладога күлендәге Валаам утравының төньяк ярында урнашкан.

 Тарихы 
Бистә Бөек Ватан сугышы тәмамланганнан соң беренче елларда, элек Финляндиягә караган Ладога Карелиясе территориясе СССРга күчкәч оеша. Җирле фин халкы Финляндиягә күчә. Бушаган территорияләргә СССР гражданнары — рус, татар, белоруслар һ.б. күчерелә. 1952 елда Валаамага шәһәр тибындагы курорт бистәсе статусы бирелә. 1984 елда инвалидлар йорты материкка, Карелиянең Олонец районына күчерелә.

Инвалидлар йортыннан тыш, Валаамда Валаам тарихи-мәдәни һәм ландшафт музей-тыюлыгы (1979-1992), Валаама урман хуҗалыгы, метеостанция, авыл хастаханәсе, мәктәп, балалар бакчасы, мәдәният йорты, юл ремонтлау-төзелеш участогы, элемтә бүлеге, китапханә эшли.

2003 елда, Карелия Республикасы Законы нигезендә, бистә муниципаль берәмлекләр исемлегенә кертелгән һәм Валаам авыл җирлегенә мөстәкыйль статус бирелгән.

Әмма 2005 ел башында Сортавала авыл җирлеге администрациясе башлыгы С.В. Рыжков Валаам бистәсендәге үзидарәне бетерү һәм аны Сортавала шәһәр җирлеге составына кертү турында Карар Чыгара. Валаам авыл җирлегенең кайбер кешеләре бу карар белән килешмәгән. Килеп туган конфликт Карелия Республикасы Югары судында, ә аннары Россия Федерациясе Югары Судында суд ташламасына күчте. 2006 елның июлендә эшкә Патриарх Алексей II кушыла.

Дәүләт һәм муниципаль милек, торак йортларны да кертеп, монастырьга тапшырыла.

Валаам поселогы эшләгән елларда Сортавала шәһәр җирлеге составында утрауда Валаам авыл хастаханәсе (телемедицина кабинеты белән амбулатория ачылган), балалар бакчасы, өч шәхси эшмәкәрнең азык-төлек кибете, хәзерге вакытта берсе - «Валаам-Сервис» ҖЧҖ, аны гамәлгә куючы Валаам монастыре, Валаам авыл клубы  юкка  чыга, ә Валаам урман хуҗалыгы «Сортаваль үзәк урманчылыгы» ДКУ Валаам участок урманчылыгына әверелә.

2016 ел башына бистәдә Валаам төп гомуми белем бирү мәктәбе, табиб амбулаториясе, универсаль тамаша залы булган мәдәният йорты, элемтә бүлеге, кибет, полиция пункты эшли.

Сортавала шәһәреннән муниципаль транспорт элемтәсе юк.

 Халкы 

 Искәрмәләр 

 Чыганаклар 
 Резников Л. Я. Валаам раскрывает тайны: Историко-краеведческий очерк. — Петрозаводск: Карелия, 1975. — 168, [16] с.
 Резников Л. Я. Валаам — жемчужина Ладоги / Фото В. Б. Дорожинского; Текст Л. Я. Резникова. — Петрозаводск: Карелия, 1977. — 16 с.
 Валаам — феномен природы / А. А. Кучко, И. П. Лазарева, Р. М. Морозова, Н. А. Белоусова, Ю. П. Курхинен; Институт леса КарФ АН СССР. — Петрозаводск: Карелия, 1988. — 112, [8] с. — (Природа и человек). — 30 000 экз. — ISBN 5-7545-0085-8.
 Левиаш Т. Л. Государственный историко-архитектурный и природный музей-заповедник Валаам: Путеводитель. — Петрозаводск: Карелия, 1989. — 104 с.
 Экосистемы Валаама и их охрана / А. А. Кучко, Н. А. Белоусова, А. В. Кравченко и др. — Петрозаводск, 1989
 Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 1: А — Й. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. С. 190—400 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0123-0 (т. 1)

Төркем:Ладога күле
Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Сортавала районы торак пунктлары