Иваново дәүләт университеты

(, ) —  Иваново өлкәсенең Иваново шәһәрендә урнашкан югары уку йорты.

 Университет девизы 
Иваново дәүләт университетының девизы: «Pro patriae beneficio», латин теленнән тәрҗемә иткәндә «Ватан хакына» дигәнне аңлата.

 Тарих 
1918 елның 21 декабрендә Иваново-Вознесенск халык мәгарифе институты буларак оеша. 1923 елның 12 июлендә педагогика техникумына әверелә. 1932 елның 23 августында педтехникумның мәктәп бүлеге базасында яңадан педагогик институт оештырыла. 1961 елдан 1973 елга кадәр Д.А. Фурманов исемендәге Иваново педагогика институты дип атала. 1973 елның 29 декабрендә дәүләт университетына әверелә. Төбәкнең иң олы һәм иң зур университетларның берсе булып тора (2010 елның март аена университетында 10 000 артык студент укыган).

Россия Мәгариф һәм фән министрлыгы Иваново дәүләт университетын һәм Шуя дәүләт педагогия университетын үзгәртеп кору турындагы боерыкка кул куя.

2012 елда Шуя дәүләт педагогия университеты Иваново дәүләт университетының филиалы була.

2014 ел башында ИвДУның яңа уку корпусы ачыла.

2018 ел башында ИвДУның спорт комплексы ачыла.

 Структурасы 

 Математика һәм компьютер фәннәре факультеты
 Физик
 Биологик-химик
 Тарихи
 Филологик
 Икътисади
 Роман-герман филологиясе
 Юридик
 Социаль-психологик
 Чит ил белгечләрен әзерләү факультеты
 Физик культура һәм спорт институты
 ИвДУның Шуя шәһәрендәге филиалы
 ИвДуның Дәрбәнт шәһәрендәге филиалы (22.07.2014 ябыла)

 Фәнни эшчәнлек 
2011 елда Иваново дәүләт университеты базасында ИвДУ ректоры, профессор, э.ф.д. Владимир Егоров җитәкчелегендә бизнесны комплекслы автоматлаштыру буенча «Комплекс-Финанс» фәнни-тикшеренү үзәге ачыла. Үзәкне булдыруның максаты — предприятиеләрнең хуҗалык эшчәнлегенең гамәли бурычларын хәл итү өчен ИТ-өлкәнең инновацион һәм гамәли юнәлешле фәнни казанышларын эшләү һәм гамәлгә кертү. Техник һәм гуманитар фәннәрнең — программалаштыру һәм икътисад бәйләнеше тикшеренүләрнең практик әһәмияте булып тора. Фәнни-тикшеренү институтының практик мәйданчыгы булып «Комплекс-Финанс» ИТ-компаниясе тора.

 Тарихи истәлек 
Ермак ур., 37/7 адресы буенча урнашкан ИвДУның төп корпусы янында «Иваново педагогика институтында 1932 елдан 1962 елга кадәр академик Анатолий Иван улы Мальцев, Ленин һәм Дәүләт премияләре лауреаты, РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе, танылган Совет математигы» дигән мемориаль гранит табличканы күрергә була.

А.И. Мальцев утыз елга якын гомерен Ивановода фән үсешенә багышлый. Булачак академик 1932 елда Иваново педагогия институтына укырга керә, ул вакытта уку йорты икенче сулышын тоя (Иваново педагогия институтына 1918 елда нигез салына, әмма тиздән ябыла) һәм яңа профессор-мөгаллимнәр составы формалаша. А.И. Мальцев өч дистә ел эчендә укытучыдан профессор дәрәҗәсенә кадәр юл уза.

Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, XX гасырның утызынчы елларында, Анатолий Иван улы, әле шактый яшь галим булса да, математик мантыйк өлкәсендә әһәмиятле ачышлар ясый.

ССРБ Фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы А.И. Мальцев 1967 елда вафат була, ә 1979 елда ИвДУның беренче корпусыннан ерак түгел урнашкан урам «академик Мальцев урамы» исемен ала.

Урамның үзеге 1840 елда Ильинская урамы дип аталган, бераз соңрак, 1860 елда Мельничная дип атала. Урамның озынлыгы — аз гына бер километрдан артык һәм ул урам Ленин проспекты һәм беренче Төньяк тыкрыгы арасында урнашканАпарин Александр. "На перекрёстке двух дорог" (рус.) // "МегаБайты о Лицее" : Ежемесячная информационно-публицистическая газета лицея № 22. — 2013. — Апрель (№ 6 (49)). — С. 6..

 Танылган шәхесләр
 Ректорлар 
 (1918—1923) Сергей Николай улы Боголюбский
 ...
 (1973—2000) Владимир Николай улы Латышев
 (2000—2019) Владимир Николаһ улы Егоров
 (2019—2020) Светлана Александр кызы Сырбу
 (2020 — хәз. вак.) Малыгин Алексей Александр улы

 Укытучылар 

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре үлем датасы үлем урыны   Sergej Nikolajevič Bogoljubskij 1885-08-18 Самар Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты галимзоолог 1976-12-01 Мәскәү   Pavel Mihajlovič Ékzemplârskij 18861884 Алексино (Петушкин кӀошт) école théologique de VladimirВладимир руханилар симинариясеМәскәү университетының тарих-филология факультеты өлкәне өйрәнүчетарихчыуниверситет профессоры 1947-021947 Иваново   Vladimir Fedorov 1893-07-28 Ярославль Мәскәү университетының физика-математика факультетыМихаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты математик 1983 Иваново 1949 1957 Vadim Arsenyevich Efremovich 1903-10-16 Жмерынка Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты математикуниверситет профессоры 1989-05-01 Мәскәү   Albert Manfred 1906-08-15 Санкт-Петербург Tenischew-Schuleinstitut historique RANION тарихчыуниверситет профессоры 1976-12-16 Мәскәү   Solomon Katsnelson 1907-08-12 Бабруйск Икенче Мәскәү дәүләт университеты филолог 1985-12-30 Санкт-Петербург   Сорокин, Виктор Сергеевич 1908-10-27 Вязьма Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты физик 1994-05 Иваново 1932 1960 Анатолий Мальцев 1909-11-141909-11-27 Misheronsky Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетыМДУ механика-математика факультеты математиксәясәтчеуниверситет профессоры 1967-07-07 Новосибирск 1955 1957 Vladimir Abramovich Rokhlin 1919-08-23 Бакы МДУ механика-математика факультетыМихаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты математиктопологуниверситет профессоры 1984-12-03 Санкт-Петербург   Куприяновский, Павел Вячеславович 1919-12-19 Тотьма өязе Иваново дәүләт университеты  2002-11-13    Izrail Bisk 1921-11-29 Житомир МДУ тарих факультеты галим 2009-09-05 Иваново 1947 1949 Alexander Kazhdan 1922-09-03 Мәскәү Башкорт дәүләт университеты тарихчывизантологarmenologistмөхәррируниверситет профессоры 1997-05-29 Dumbarton Oaks   Яўген Бараноўскі 1924-08-09 Минск өлкәсе Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты математик     Шейнкер, Вениамин Наумович 1925-07-29 Ростов-на-Дону Санкт-Петербург дәүләт университеты галим 2003-11-17 Бөек Новгород   Міхаіл Дзмітрыевіч Юдзін 1928-09-16 Kameshkovsky District Иваново дәүләт университеты  2007-08-02    Пирогов, Константин Михайлович 1932-06-08 Иваново  гимнас 2014-12-09 Иваново 1975 1984 Nikolay Aleutsky 1932-07-18 Иваново Karaganda State Medical University галим 2001-04-03 Архангельск   Gary Yefimov 1934-06-15 Мәскәү «МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты физик 2015-04-01 Мәскәү   German Ûr'evič Filippovskij 1942-06-30 Ярославль Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты әдәбият белгечеуниверситет профессорыәдәбият белгече     V. G. Arslanov 1947-03-03  Иваново дәүләт университеты галим     Aleksandr Portnov 1947-07-06 Южно-Сахалинск Иваново дәүләт университеты галим 2010-04-23 Иваново   Valery Gornushkin 1947-12-09 Иваново  футболчыфутбол тренеры 2009-06-06 Иваново   Александр Иванович Кубышкин 1950-06-28 Иваново Иваново дәүләт университеты тикшеренүче     Alexander Mikhailovich Tikhomirov 1953-05-13 Podozyorsky Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты зоологөлкәне өйрәнүче     Aleksandr Ageyev 1956-08-05 Иваново Иваново дәүләт университеты язучыәдәби тәнкыйтьчеәдәбият белгечепублицистшагыйрьәдәбият белгече 2008-07-15 Мәскәү   Sergey Anatolevitsj Zenkin 1960-10-08 Алексин МДУның юридик факультеты сәясәтче     Алєѯандръ Коуꙁьмичовъ 1966-08-30 Пучеж Иваново дәүләт университеты сәясәтче   1982-09-01  Nadezhda Usol'tseva    тикшеренүче   2012-09-03  Alexandr V Kazak   Иваново дәүләт университеты тикшеренүче     Evgeny Nogovitsyn   Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты тикшеренүче   2007  Алексей Малыгин   Иваново дәүләт университетыМИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты педагог  

 Тәмамлаучылар  

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны һөнәр төре эш урыны үлем датасы үлем урыны   Pavel Ivanov 1906-12-04 Soligalichsky District галим Петрозаводск дәүләт университеты 1990-02-18 Петрозаводск   Ivan Nikolayevich Godnev 1908-02-20 Ярославль галим  1981-03-08 Иваново   Nikolaj Vasil Tropkin 1914-02-17 Паньково тарихчы  1997-07-02 Мәскәү   Mikhail Dudin 1916-11-07 Клевнево шагыйрьязучытәрҗемәчесценарист  1993-12-31 Санкт-Петербург   Dmitry Matveyevich Smirnov 1919-10-27 Середской уезд математик  2005-04-13    Куприяновский, Павел Вячеславович 1919-12-19 Тотьма өязе  Иваново дәүләт университеты 2002-11-13    Nikolai Gavrilovich Yarutkin 1920 Чуаш айрат өлкәсе математикуниверситет профессоры Омск дәүләт педагогика университетыТөмән дәүләт университетыНовосибирск дәүләт техник университеты 2014    Ludmila Anatoljevna Rozanova 1925-03-12 Кострома әдәбият белгечефилологпрофессор  2009 Иваново   Коноплёва Римма Фёдоровна 1928-07-14 Вичуга укытучы      Міхаіл Дзмітрыевіч Юдзін 1928-09-16 Kameshkovsky District  Иваново дәүләт университетыMozyr State Pedagogical University named after I.P. Shamyakin 2007-08-02    Rudolph Yanovskiy 1929-06-16 Суздаль фәлсәфәчесоциолог Новосибирск дәүләт университеты 2010-02-13 Мәскәү  1952 Уладзімір Аляксеевіч Ямелічаў 1930-08-10 Макарьев  Shuya brunch of Ivanovo State UniversityFaculty of Mechanics and Mathematics of the Belarusian State UniversityБеларус милли техника университетыНДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання   1950 1955 István Láng 1931-12-26 Mohács agricultural chemistтереклек химиячесе  2016-12-17 Будапешт   Stanislav Sudakov 1934-04-03 Самар футболчы  2009-07-14 Самар   Marina Skoromnikova 1936-05-26 Мәскәү актёр  2021-03-01    Valeriy Grigorevitsj Nikologorskiy 1941-04-18 Комсомольск сәясәтчедәүләт эшлеклесе      Anatoly Leshchinsky 1941-09-04 Сергиев Посад дин белгечеуниверситет профессоры Казан (Идел буе) федераль университеты 2023-10-10 Мәскәү   Evgeny Chichvarkin 1943-05-29  самбочыхөкемчетренерsports official  2012-02-12 Мәскәү   Mikhail Potapov 1944-07-31 Красноармейск футболчыфутбол тренеры      Aleksandr Shulyakov 1945-06-13 Иваново футболчыфутбол тренеры      V. G. Arslanov 1947-03-03  галим Иваново дәүләт университеты     Aleksandr Portnov 1947-07-06 Южно-Сахалинск галим Иваново дәүләт университетыИваново дәүләт химия-технология университетыИваново дәүләт энергетика университеты 2010-04-23 Иваново  1977 Nikolay Ivanovitsj Maslin 1948-11-24 Panfílovo тренербоксчыboxing trainer      Vladimir Savinov 1949-03-08 Иваново футболчы  2016-11-24 Иваново   Sergey Shchadrin 1949-07-14 Yuzhsky District       Ионичев Николай Павлович 1949-09-12 Иваново  Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты 2006-06-13 Мәскәү  1974 Александр Иванович Кубышкин 1950-06-28 Иваново тикшеренүче Иваново дәүләт университетыВолгоград дәүләт университетыСанкт-Петербург дәүләт университеты     Mikalai Ulakhovich 1951-08-21 Минск сәясәтче      Nadezhda Almazova 1952-11-11  галим Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты     Vladimir Ilovsky 1954-01-20  укытучы      Егоров, Владимир Николаевич 1954-04-09 Харьков       Aleksandr Ageyev 1956-08-05 Иваново язучыәдәби тәнкыйтьчеәдәбият белгечепублицистшагыйрьәдәбият белгече Иваново дәүләт университеты 2008-07-15 Мәскәү   Konstantin Stepanov 1958-02-28 Ростов районы өлкәне өйрәнүчетарихчы Museum-Preserve «Rostov Kremlin»     Boris Mints 1958-07-24 Рыбница эшмәкәр      Валерий Летяев 1958-10-30  тарихчыхокук белгече Волгоград дәүләт университеты     Sergey Fokin 1959-01-10 Иваново өлкәсе әдәбият белгечетәрҗемәчеуниверситет профессоры Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты     Марина Дмитриева 1959-04-01 Сарытау сәясәтче      Аникин, Александр Александрович 1960-07-13 Владимир прокурорхокук белгече      Valery Ivanov 1960-09-14 Иваново сәясәтче      Yury Yegorov 1960-09-24 Бакы       Justinian Ovchinnikov 1961-01-28 Костерёво православ рухание      Алєѯандръ Коуꙁьмичовъ 1966-08-30 Пучеж сәясәтче Иваново дәүләт университеты     Аникин, Игорь Валерьевич 1968-07-05  физик Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты     Суворов Владимир Николаевич 1971-10-04 Киңәшмә язучышагыйрьдраматург      Michail Jurevitsj Edelsjteyn 1972-09-25 Кострома әдәби тәнкыйтьчеинтеллектуаль уеннар катнашучысыәдәбият белгечефилолог МДУның журналистика факультеты     Дмитрий Леонидович Шукуров 1973 Иваново галим Иваново дәүләт химия-технология университеты     Natalia Kovalyova 1974-01-15 Красноярск галим Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты   2005 2010 Igor Khonin 1985-03-26 Шуя чәчтарашстилисттелеалыпбаручы      Yelena Sokhryakova 1990-11-04 ИвановоУлан-Удэ тимераякчы-егерүче      Marianna Dudareva 1992-02-25 Иваново галим      Alexandra Mischuk 2000-01-07 Бөек Устюг баскетболчы    1995-09-01 2000-06 Alexander E. Balakirev   зоологтикшеренүче Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis   2004-09 2010-07 Alexander V. Akkuratov   тикшеренүче Institute of Problems of Chemical Physics     Anna Kontsevaya   тикшеренүче Россия дәүләт профилактик медицина фәнни-тикшеренү үзәге   2005-09 2010-08 Alexander Mumyatov   тикшеренүче Institute of Problems of Chemical Physics   2006 2010 Piotr Popov   тикшеренүче Apple Inc.AlphaMicron (United States)   1980-09-01 1986-07-17 Natalya I Kurysheva   тикшеренүче    1975-09-01 1980-06-30 Yuriy G Bushuev   тикшеренүче Иваново дәүләт химия-технология университетыВорвик университетыUniversity of ValenciaМичиган университетыUniversity of Silesia in KatowiceInstitute of Chemical TechnologyРФА гомуми һәм органик химия институты   1994-09-01  Lyudmila Pykhtina   тикшеренүче    1997-09-01 2002-08-01 Matvey S Gruzdev   тикшеренүче    1988-09 1993-06 Yulia S Antsiferova   тикшеренүче    2004 2009 Lyubov Shmygleva   тикшеренүче    1980-09-01 1983-06-30 M B Berezin   тикшеренүче Institute of Solution Chemistry   2008-09-012003-09-01 2011-09-302008-06-16 Alexandr V Kazak   тикшеренүче Мәскәү дәүләт өлкә университетыИваново дәүләт университеты     Larissa A Maiorova   тикшеренүче Иваново дәүләт химия-технология университеты   2001 2006 Maya Klycheva   тикшеренүче    1986-09-01 1991-06-30 Angelica Sharapova   тикшеренүче Institute of Solution Chemistry     Svetlana Ratnikova   тикшеренүче    2016-082012-08-01 2018-062016-06 Nicolai Popov   тикшеренүче Лүксимбур үнивирситите     Ekaterina Sergeevna Tikhomirova         Vladimir Yurievich Sandberg         David Ionovich Moldavanskiy         Valentina Vasilievna Soldatova         Lev Schneersohn       1998 2003 Алексей Малыгин   педагог Иваново дәүләт химия-технология университетыИваново дәүләт университеты  

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Университетның рәсми сайты 

 Шулай ук карагыз 

 Россия югары уку йортлары исемлеге

Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Россия университетлары
Төркем:1918 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:1974 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Иваново университетлары
Төркем:Иваново өлкәсе