Герменевтика

Герменевтика( – «Аңлатма осталык»)Chantraine P. Dictionnaire étymologique de la langue grecque, tome II. — Paris: Éditions Klincksieck, 1970. — P. 373.Frisk H. Griechisches etymologisches Wörterbuch, Band I. — Carl Winter’s Universitätsbuchhandlung. — Heidelberg, 1960. — S. 563.

 Текстларны аңлау һәм аңлату осталыгы
 XX гасыр фәлсәфәсендә һәм гуманитар фәннәрендә юнәлеш. Заманча иҗтимагый фәннәрдә иң мөһим методологияләрнең берсе.

 Герменевтика -  фәлсәфә hәм гуманитар фәннәр 
Текстларны аңлату, аларны шәрехләү принциплары турындагы методология. Ул гуманитар фәннәрне өйрәнүнең методологик нигезен тәшкил итә һәм авторның укучы белән аралашу-бәйләнеш характерын билгели. Фән буларак, герменевтика ХIХ йөздә Ф. Шлейермахер, В. Дильтей хезмәтләренә нисбәтле барлыкка килә. ХХ йөздә Һ. Гадамер, Г. Шпет, М. Бахтин тарафыннан үстерелә. Әлеге фән, әдәбият һәм сәнгатьтә аңлашылмаучылыктан бигрәк, аңлау процессына йөз тота. Әдәби әсәр текстында һәрвакыт ике башлангыч яши, берсе – билгеле бер кагыйдәләргә нигезләнү, икенчесе – авторның үзенчәлегенә бәйле, алардан читләшү. Шуңа күрә әсәрне аңлау өчен әлеге кагыйдәләрне белү генә җитми, бәлки авторның сүз, фикер сөрешен тоемлау максатында аның роленә керү сорала. Ул исә «дивинация» дип аталган күренешкә китерә, ягъни текстны яңача аңлатуга, авторны тулырак ачуга бәйле һәм, иң мөһиме, бер акт белән генә тәмамланмыйча, ә төрле дәрәҗәдә кабатланыпторучы процесс тудыра. Аны Ф. Шлейермахер «герменевтик түгәрәк» термины белән атый.Закирҗанов Ә.М. Татар әдәбият белеме: традицияләр һәм үсеш тенденцияләре / Ә.М. Закирҗанов. – Казан: ТӘһСИ, 2018. б. 169. ISBN 978-5-93091-261-6

 Танылган галимнәр 

 Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре эш урыны Викиҗыентыктагы төркем үлем датасы Origen 185184 Искәндәрия  илаһиятчеclericязучытәрҗемәчефәлсәфәче  Origen 254 Friedrich Schleiermacher 1768-11-21 Вротслав Һалле-Виттенберг үнивирситите фәлсәфәчеилаһиятчетәрҗемәчеуниверситет профессорыязучыпедагог Һалле-Виттенберг үнивирсититеБерлин университетыБерлин үнивирситите Friedrich Schleiermacher 1834-02-12 Ángel Amor Ruibal 1869-03-11 Cangrallo  фәлсәфәчеуниверситет профессорыязучыавтор  Ángel Amor Ruibal 1930-11-04 Aleksei Losev 1893-09-101893-09-22 Новочеркасск Мәскәү университетының тарих-филология факультетыМәскәү император университеты классик телләр белгечефәлсәфәчемузыка педагогыязучытәрҗемәчетарихчы Мәскәү дәүләт педагогика университеты  1988-05-24 Károly Kerényi 1897-01-19 Timişoara Будапешт университеты классик телләр белгечеязучыуниверситет профессорымифографдиннәр тарихчысы University of PécsБерлин үнивирситите Károly Kerényi 1973-04-14 Eugene Halliday 1911 Mançester  фәлсәфәче   1987 James M. Robinson 1924-06-30 Геттисберг  илаһиятчебиблеистуниверситет профессоры Клермонт-Грәдвейт үнивирситите  2016-03-22 Robert W. Funk 1926-07-18 Эвансвил Butler UniversityВандербилт үнивирсититеChristian Theological SeminaryVanderbilt University Divinity School илаһиятчефәнни хезмәткәрязучы   2005-09-03 Kah Kyung Cho 1927-06-07 Сеул Сеул милли университетыҺайделберг университеты фәлсәфәчеуниверситет профессоры Осака университетыСеул милли университеты Kah Kyung Cho 2022-01-15 Miroslav Mikulášek 1930-03-14 Роситсе Masaryk University Faculty of Arts университет профессорыәдәбият теоретигытәрҗемәчетеатраль тәнкыйтьчеәдәби тәнкыйтьчеәдәбият тарихчысы    José Severino Croatto 1930-03-19 Sampacho Pontifical Catholic University of Argentina университет профессорыкатолик руханиеилаһиятчефилолог Буйныс-Айрыс үнивирситите  2004-04-26 Edgar V. McKnight 1931-11-21   университет профессоры   2020 Richard J. Bernstein 1932-05-14 Бруклин Йель университетыMidwood High School фәлсәфәчеуниверситет профессоры Йель университетыЯңа мәктәп  2022-07-04 Dagfinn Føllesdal 1932-06-22 Askim Municipality Гарвард университетыОсло университеты фәлсәфәчеуниверситет профессорытикшеренүче Стенфорд университетыОсло университеты   Armido Rizzi 1933-04-14 Белджойозо  илаһиятчеуниверситет профессоры   2020-08-17 Richard E. Palmer 1933-11-06 Финикс University of Redlands фәлсәфәчеуниверситет профессорытәрҗемәче MacMurray College  2015-07-12 Thomas M. Seebohm 1934-07-07 Гливитсе  университет профессорыфәлсәфәче Пенсилвания штаты университетыҺайделберг университетыМайнц университеты  2014-08-25 Friedrich-Wilhelm von Herrmann 1934-10-08 Потсдам Фрайбург университетыБерлинның Ирекле үнивирситите фәлсәфәчеуниверситет профессоры Фрайбург университеты Friedrich-Wilhelm von Herrmann 2022-08-02 Heinz Wismann 1935 Берлин Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе классик телләр белгечеиллинистәрҗемәчефәлсәфә тарихчысыуниверситет профессоры Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе Heinz Wismann  Mohammad Mojtahed Shabestari 1936 ТәбризShabestar Qom Seminary илаһиятчефәлсәфәчеуниверситет профессорыSchreiber Тәһран университеты Mohammad Mojtahed Shabestari  Herbert Anton 1936 Гладбек  әдәбият белгечеуниверситет профессорыгирманис Дүсселдорф университеты  2023-09-21 Richard James Campbell 1939  Сидней университеты фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Rudolf Makkreel 1939  Колумбия университеты фәлсәфәче   2021 Alan M. Olson 1939-01-07 Миннеаполис Изге Олаф көллиятеNashotah House фәлсәфәчеуниверситет профессоры Бостон үнивирситите  2023-09-14 Robert Magliola 1940  Принстон университеты фәлсәфәчеәдәби тәнкыйтьчежурналистcomparative literature academicуниверситет профессоры    Erwin Hufnagel 1940-07-21 Ruhr Area  фәлсәфәчепедагогуниверситет профессоры Майнц университеты  2022-06-10 Agostino Marchetto 1940-08-28 Виченца  католик рухание  Agostino Marchetto  Valerie Malhotra Bentz 1942   социологфәлсәфәчепсихотерапевтуниверситет профессорылектор    Nasr Abu Zayd 1943-07-10 Tanta Каһирә университетыЛейден университетыПенсилвания университеты илаһиятчеязучыуниверситет профессорыфәлсәфәчегарәбиятчеthinker Каһирә университетыUniversity of Humanistic StudiesУтрехт университетыОсака университетыЛейден университеты Nasr Abu Zayd 2010-07-05 Anselm Haverkamp 1943-07-18 Бонн  фәлсәфәчеуниверситет профессорыәдәби тәнкыйтьчеәдәбият белгечеәдәбият белгече Яурупа Виадрина үнивирсититеНью-Йорк университеты   Guido Innocenzo Gargano 1944   кәшишpatristic scholarCatholic theologianуниверситет профессоры    Kang-i Sun Chang 1944 Пекин Ратгерс университетыПринстон университетыТәйвән милли университетыSouth Dakota State UniversityTunghai University синологәдәбият теоретигыуниверситет профессоры Йель университетыТафтс үнивирситите   Petr Macek 1944-05-21 Прага Protestant Theological Faculty – Charles University университет профессорыпастыртәрҗемәчевәгыйзProtestant theologian    Sergej Viktorovič Gorjunkov 1945-03-11   сынлы сәнгать эшлеклесерәссам-графикиллюстраторкультурологфольклорчы    Fernanda Henriques 1946   университет профессорыфәлсәфәче    Emil Angehrn 1946-05-09 Люцерн  фәлсәфәчеуниверситет профессоры Франкфурт университетыБазел университеты   Jaroslav Hroch 1947-05-06 БрноЙичин  фәлсәфәче   2016-06-17 David F. Ford 1948-01-23 Дублин Түбинген университетыДублин университеты колледжы  – Ирландия милли университетының Дублин бүлекчәсеИзге Җон көллиятеYale Divinity School илаһиятчеуниверситет профессоры Кембриҗ университетыБирмингем университеты   Pierre Judet de La Combe 1949  University Lille-III филологиллинистәрҗемәчеуниверситет профессоры University Lille-IIIЮгары иҗтимагый фәннәр мәктәбеЮгары нормаль мәктәбеМилли фәнни тикшеренүләр үзәге   Giulio Raio 1949 Наполи  фәлсәфәчеуниверситет профессоры Naples Eastern University   Marlène Zarader 1949-12-29 Әлҗәзаир (шәһәр) Paris-Sorbonne University - Paris IV фәлсәфәчеprofesseur des universitésуниверситет профессоры Paul-Valéry University (Montpellier, 1970-2024) Marlène Zarader 2025-06-06 Rachel Fulton Brown 19501965   тарихчыуниверситет профессорымедиевист Чикаго университеты   Mauricio Beuchot 1950-03-04 Торреон  фәлсәфәчеруханиуниверситет профессоры    Michael Lambek 1950-06-11  Мичиган университетыМакгилл университеты антропологуниверситет профессоры University of Toronto Scarborough   Vladimir Arkad‘jevič Dolinskij 1951   телбелгечрусист    Clemens Zerling 1951-03-05 Нойнкирхен-Зельшайд  язучыпублицистнәшир    Einar Thomassen 1951-04-25 Берген Берген университетыСент-Әндрүс үнивирситите диннәр тарихчысыфилологязучы-документалист Осло университетыБерген университеты   Thomas Scott Caulley 1952   библеистуниверситет профессорыилаһиятче    William Gray 1952 Glazgo Оксфорд университетыЭдинбург университетыПринстон университетыNew College фәнни хезмәткәрәдәбиятчеуниверситет профессоры   2019 Ștefan Afloroaei 1952-07-25 Pașcani Яссы университеты фәлсәфәче Яссы университеты   Larisa Cercel 20th century1977 Бүкрәш  телбелгечтәрҗемәчегирманисраманисуниверситет профессоры    Zdeňka Kalnická 1953   фәлсәфәчеуниверситет профессоры University of Ostrava   Luis Filipe Barreto 1954   фәлсәфәчетарихчыуниверситет профессоры    Bradford E. Hinze 1954   илаһиятчеуниверситет профессоры    David R. Bauer 1954 Америка Кушма Штатлары Union Presbyterian Seminary пастырбиблеистуниверситет профессоры Asbury Theological Seminary   Rita Šerpytytė 1954-01-26 Таураге  фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Jean Grondin 1955 Cap-de-la-Madeleine  фәлсәфәчеуниверситет профессоры Laval UniversityМонреаль университеты   Suren Zoljan 1955-04-16 Ереван school #8 after Alexander PushkinԵՊՀ ռուս բանասիրության ֆակուլտետ галимуниверситет профессоры Ереван дәүләт университетыЕреван лингвистика университеты   Ming Dong Gu 1955-05-01  Чикаго университеты филологсинологәдәбият белгечешәркыятьчеуниверситет профессоры Дәластагы Техас университеты   Carlos Ruta 1956   фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Leonid Karasev 1956-09-17 Мәскәү МДУның фәлсәфә факультеты галимуниверситет профессоры Россия дәүләт гуманитар университеты   Jean-Pierre Wils 1957 Geel Түбинген университетыЛөвен католик университеты илаһиятчеуниверситет профессорыитикмөхәррирфәлсәфәче Неймеген университеты   Philippe Bordeyne 1959-12-21 Париж  католик руханиеуниверситет профессорыилаһиятче   1988 Placido Sgroi 1960   илаһиятчеChristian theologianуниверситет профессоры   2018 Asger Sørensen 1960-12-28 Frederiksberg  фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Pantelis Kalaitzidis 1961 Сәләник  илаһиятчефәлсәфәчеуниверситет профессоры    Pierre Maréchaux 1961   университет профессорыфилолог    Giovanni Giorgio 1961-04-21 Потенца D'Annunzio University of Chieti–PescaraPontifical Lateran University католик руханиефәлсәфәчеуниверситет профессоры Pontifical Lateran University   Scott Ables 1961-10-14   илаһиятчеуниверситет профессоры    Tarmo Toom 1961-12-05 Эстония  илаһиятчевиолончелистуниверситет профессоры Тарту университеты   Rebeca Maldonado Rodriguera 1962  Мексика милли автономияле университеты фәлсәфәчефәнни хезмәткәр    Karen Joisten 1962-06-18 Рүсселсһайм-ам-Майн  фәлсәфәчеуниверситет профессоры University of Kaiserslautern   Víctor Manuel Fernández 1962-07-18 Río Cuarto Department Pontifical Gregorian UniversityPontifical Catholic University of Argentina университет профессорыкатолик руханиекатолик дьяконбаш әскафCatholic theologianязучыкатолик епископtheology teacher Pontifical Catholic University of Argentina Víctor Manuel Fernández  Mohamed El Hirech 1963 Tétouan Sidi Mohamed Ben Abdellah UniversityAbdelmalek Essaâdi University университет профессоры Abdelmalek Essaâdi University   Karla Pollmann 1963 Түбинген Бохумдагы Рур университеты классик телләр белгечеуниверситет профессоры University of KonstanzСент-Әндрүс үнивирсититеBielefeld UniversityUniversity of ReadingТүбинген университетыБристоль университеты   Laura Selva Carugati 1964 Буэнос-Айрес  фәлсәфәчегирманистәрҗемәчеуниверситет профессоры    Piotr Ashwin-Siejkowski 1964 Польша  Christian theologianуниверситет профессоры Лондон король көллиятеUniversity of Chichester   Jens Mattern 1964   фәлсәфәче    Jack Simmons 1964   фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Pablo Blanco Sarto 1964-07-12 Сарагоса  католик руханиеилаһиятчефилологуниверситет профессорыязучыфәлсәфәче University of Navarre   Lauren Swayne Barthold 1965  Яңа мәктәп фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Burhanettin Tatar 1965   фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Bart van Klink 1965   университет профессорыхокук белгече Vrije Universiteit Amsterdam   Wei-Chieh Lin 1965  Tokai UniversityБохумдагы Рур университеты фәлсәфәчетәрҗемәче Institute of Chinese Literature and Philosophy, Academia Sinica   Catherine Broc-Schmezer 1965-07-30   тарихчыуниверситет профессоры    Hyun Chul Paul Kim 1965-10-16   илаһиятчеуниверситет профессоры    Ken-pa Chin 1966   дин белгечефәлсәфәчеуниверситет профессоры    Paul Fairfield 1966   университет профессоры    Leora Batnitzky 1966-04-14   илаһиятчефәлсәфәчеуниверситет профессоры    Ivana Noble 1966-09-29 Плзен Hussite Theological Faculty, Charles University университет профессорыparsonилаһиятчерәссамшагыйрьукытучы Protestant Theological Faculty – Charles University   Sean McGrath 1966-12-12  University of OttawaТоронто университетыMemorial University of Newfoundland фәлсәфәчеуниверситет профессоры Memorial University of Newfoundland   Philipp Stoellger 1967   илаһиятчепрофессорProtestant theologianуниверситет профессоры    Lorenzo Raniero 1967   католик руханиеилаһиятчеCatholic theologianуниверситет профессоры    Christiane Tietz 1967-04-20 Франкфурт Түбинген университеты илаһиятчеуниверситет профессорыфәлсәфәче Майнц университетыСүрих үнивирсититеUnion Theological SeminaryГермания фәнни-тикшеренү җәмгыяте Christiane Tietz  Abdel-Hakim Ourghi 1968 OranГермания  университет профессоры University of Education Freiburg Abdel-Hakim Ourghi  Daniele Giglioli 1968   әдәбият белгечедоцентәдәбият теоретигыуниверситет профессоры    Taurino Araújo 1968-12-25 Жекие State University of Santa CruzPontifícia Universidade Católica do Rio Grande do SulUniversidad del Museo Social ArgentinoUniversidade Salgado de Oliveira advocateязучысәясәтчехокук белгечеуниверситет профессорытикшеренүчеәдәби тәнкыйтьчешагыйрьсынлы сәнгать эшлеклесе    Željko Radinković 1969   фәлсәфәчетәрҗемәче    Kristin Gjesdal 1969 Осло Осло университеты фәлсәфәчеуниверситет профессоры Осло университеты   Csaba Olay 1970   фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Andreas Fickers 1971 Sankt Vith  тарихчыуниверситет профессорыгалим Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH)   Vit Husek 1971-06-29 Һрадетс-Кралове  илаһиятчеуниверситет профессорыфәлсәфәче Palacký University OlomoucSaints Cyril and Methodius Faculty of Theology of Palacký University, Olomouc   Александр Михайлович Прилуцкий 1971-09-10 Түбән Новгород Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты дин белгечедин хадимеилаһиятчесемиотикуниверситет профессоры А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты   Kateřina Bauerová 1971-12-03 Йиһлава Faculty of EducationProtestant Theological Faculty – Charles University университет профессорыилаһиятче    Daniela Langer 1972   филологәдәбият белгече    Peter Chvojka 1972-09-10   фәлсәфәчеуниверситет профессоры University of South Bohemia in České Budějovice   Andreas Mauz 1973   әдәбият белгечеProtestant theologianуниверситет профессоры    Nicola Stricker 1973   илаһиятчеуниверситет профессорыChristian theologian    Cristian Ciocan 1974   фәлсәфәчеуниверситет профессоры Бухарест университеты   Daniel Frey 1974   илаһиятчеуниверситет профессорыProtestant theologian    Nathan G. Jennings 1974   руханиуниверситет профессорыliturgist    Ivan Pintor Iranzo 1975 Барселона Pompeu Fabra University университет профессорыкинокритиксценаристdocumentarian Pompeu Fabra University Ivan Pintor Iranzo  Alina Isac Alak 1975   ислам белгечефәлсәфәчеуниверситет профессоры Вена университеты   Emanuela Primiceri 1976   тарихчыәдәбият тарихчысыуниверситет профессоры    Mihaela Mocanu 1976   филологәдәбият белгечеcultural anthropologistәдәбият белгече    Stefano Marino 1976   университет профессоры    Ondřej Sládek 1976-11-11   назариячеәдәбият белгечеәдәбият белгече    Matthew D. Kim 1977   илаһиятчедин хезмәтчесеуниверситет профессоры    Inga Römer 1978-06-09 Һамбург University of Wuppertal фәлсәфәчеуниверситет профессоры University of WuppertalГренобль университетыФрайбург университеты   Susanne Luther 1979 Nürnberg  Гыйльми хезмәткәрилаһиятчеуниверситет профессоры    Ioan Alexandru Tofan 1979   фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Thomas Hilgers 1979   фәлсәфәчесәнгать белгечеуниверситет профессоры    Martin Jiskra 1979-05-06   фәлсәфәчедин белгече    Anna Varga-Jani 1980-02-18 Будапешт Петер Пазмань катулик үнивирсититеБудапешт университеты фәлсәфәче    Nicole Thiemer 1981   фәлсәфәчеуниверситет профессорыгалим    Jurij Vladimirovič Podkovyrin 1981 Кемерово  әдәбият белгечеуниверситет профессоры    Chrystyna Bohdanìvna Vorok 1983   филологәдәбият белгече    Libera Pisano 1985-11-24  Сапиенца Рим үнивирситите фәлсәфәче NOVA University Lisbon   Stephanie Rumpza 1986       Geoffrey Dierckxsens 1987   фәлсәфәче Institute of Philosophy, Czech Academy of Sciences   Wessel Reijers 1989   галим    Brian Treanor   Лоң-Бичтәге Калифорния университетыЛос-Анджелестагы Калифорния университетыБостон көллияте фәлсәфәчеуниверситет профессоры Loyola Marymount University   Won W. Lee   Клермонт-Грәдвейт үнивирсититеPrinceton Theological SeminaryYonsei University университет профессорыилаһиятчеязучы Calvin UniversitySociety of Biblical LiteratureSociety for Old Testament Study   Vicente de Haro Romo   Panamerican UniversityМексика милли автономияле университеты Lehrbeauftragterуниверситет профессорытикшеренүче Panamerican University   David Weberman    фәлсәфәче    Thorben Alles        Jo-Ann Badley    илаһиятче    Carmen Segura    фәлсәфәче University of Navarre   Samuel Jakob    life coachпсихотерапевт    Chris Lawn    фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Niall Keane    университет профессоры    Evanghelia Stead   Paris-Sorbonne University - Paris IV тикшеренүчеәдәбият белгечетәрҗемәчеуниверситет профессоры    Nathan Eric Dickman    университет профессорыфәлсәфәче    Carmelo Meazza    фәлсәфәчеуниверситет профессоры    Roman Felde    социологsocial scientist    Neil Sadler    телбелгечуниверситет профессоры    Monica E. McLellan Zikpi    әдәбият белгечетәрҗемәчеуниверситет профессоры   

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Моны да карагыз 

 Фәлсәфи төшенчәләр

Төркем:Фәлсәфә