Перовский (җыр)

«Перовский» — башкорт халык җыры, тарихи җыр, Хива ханлыгына каршы хәрби поход турында чыгарылган җыр. С. Ә. Галин тарафыннан язып алынган.

 Тарих 
«Перовский» җыры 1853 елда Хива ханлыгына каршы генерал граф В. А. Перовский (1795-1857)А. С. Акъюлов. ПЕРОВСКИЙ Василий Алексеевич.  Башкорт белешмәлеге (ru) җитәкчелегендәге (икенче) поход җирлегендә туган. Поход уңышлы тәмамлана. Анда, башка гаскәрләр белән, Башкорт-мишәр гаскәре дә катнашканКоканд походлары.  Башкорт белешмәлеге. Коканд ханлыгының Ак-мәчет кирмәне (хәзерге Казакъстанның Кызылурда шәһәре)  Перовский (1862-1926 елларда Перовск) итеп үзгәртелә.

Риваять  буенча, генерал 1853 елгы поход вакытында үзе белән бергә 20 курайчыдан торган хәрби музыкантлар төркемен йөрткән. Ак-мәчет кирмәнен Перовский итеп үзгәртү уңаеннан, музыкантлар шул хөрмәткә көй чыгарырга булганнар. Курайчыларның өлкәне — бөрҗән ыруыннан Мәхмүт курайчы көй чыгарып, генералның үзенә уйнап күрсәткән.

«Перовский» исеме белән марш һәм бию көе дә (үзгәртелгән гопак)  чыгарылган. Башкаручылар: А. М. Гаеткулов, К. М. Дияров, Х. Ш. ӘхмәтшинГ. Ә. Ишкинина, Л. И. Нагаева.  «Перовский маршы.  Башкорт белешмәлеге.

 Тасвирлама 
«Перовский» — өч өлештән торган көй. Җырда хәрби яу китергән кайгы-хәсрәт бөтен тулылыгы белән күз алдына баса. Бик күп ирләр канлы яулардан кайта алмыйча, яуда ятып ала. Зур югалтуларга ризасызлык мотивлары поход җитәкчесе генерал В. А. Перовскийга багышланган җырда да ачык күренә:

Һавадагы акчарлак
Баласына җим тапмый.
Перовский генерал 
Бер кунарга җир тапмый.
 Әдәбият 
 Салават Галин. Тел ачкычы – халыкта . Уфа: Китап, 1999. ISBN 5-295-02592-6
 Фәнүзә Нәдершина. Башҡорт халыҡ йырҙары йыр риүәйәттәре .  Уфа: «Китап», 1997. ISBN 5-295-02094-0
 Сылтамалар 
 Г. Ә. Ишкинина, Л. И. Нагаева.  «Перовский маршы.  Башкорт белешмәлеге
 Искәрмәләр 

Төркем:Башкорт халык җырлары