Канада элодеясе

Канада элодеясе () — югары төзелешле су үсемлеге. Элодея () ыруының төре. Элодея бик тиз үрчи. Күл һәм буаларны тоташтан каплап бетерергә сәләтле. Сулыкларны саклау өчен ТР галим-биологлары (аерым алганда, КФУ доценты Вадим Прохоров) элодеяне Татарстанның «Кара китабына» кертергә тәкъдим итәРәмис Латыйпов.  Татарстанның Кара китабы. Интертат.ру, 11.10.2018.

 Таралу ареалы 
Канада элодеясе — Төньяк Американың агымы көчле булмаган сулыкларында таралыш алган су үсемлеге. Аурупага 1836 елда кертелгән, Идел елгасында 1885 елда, Казан губернасы сулыкларында 1896 елда очравы мәгълүм. Элодеяне аквариум тотучылар алып кайта. Аквариумнардан һәм ботаника бакчаларыннан табигый сулыкларга күчкән һәм үрчегән. Аннан су транспорты белән яки кошларның тәпиләренә ияреп, башка сулыкларга таралган.

 Ботаник тасвирлама 
Элодеянең яфраклары вак, озынча була. Озынлыгы 30-100 см га җитә. Орлык бирү юлы белән дә, вегетатив юл белән дә үрчи ала. Элодея — «ике өйле» үсемлек, орлык бирү өчен элодеянең ата һәм ана төрләренең икесенең дә булуы шарт. РФ төбәкләрендә (Аурупа өлеше, Көнбатыш Себер) әлеге үсемлекнең ана төре генә күзәтелә. Элодея Татарстан сулыкларында орлык бирә алмый. Әмма яңа үсентеләр чыгарып үрчи. Файдасына караганда зыяны күбрәк.

 Экология 
Элодея якты вакытта суны кислородка баета, әмма караңгыда углекислый газ чыгара, балыкларны тончыктыра. Куе булып үскән элодея үсентеләре балыкларга комачаулый башлый. Сулыкны басып алып, тирәсендәге үсемлекләргә үсәргә бирми, үз согы белән аларны агулый. Черегән сабаклары суны пычрата.

 Көрәш 
Элодеяне юкка чыгару авыр. Агулау нәтиҗә бирми. Кисү-тырмап чыгу үсемлеккә тагын да куерак үсәргә этәргеч бирә.
 Галерея 

 Моны да карагыз 
 Татарстан флорасының Кара китабы
 Амброзия, үсемлек
 Сосновский балтырганы
 Эхиноцистис
 Дүңкәл
 Америка өрәңгесе

 Әдәбият 
 Рәмис Латыйпов. «Кара китап»: Элодея. «Атна вакыйгалары», 2019 ел, 16-21 февраль, 12нче бит.

 Сылтамалар 
  Elodea canadensis 

 Искәрмәләр 

Төркем:Әлифба буенча үсемлекләр
Төркем:Суүсемнәр
Төркем:Аквариум үсемлекләре
Төркем:Үсемлекләрнең инвазив төрләре
Төркем:Ауразия флорасы
Төркем:Төньяк Америка флорасы
Төркем:Россия флорасы
Төркем:Экологик һәлакәтләр