Су басу

200px|thumb|right|Бероунка елгасында су ташу. Көнбатыш Чехия. 2002  
Су басу (, ) — елгада, күлдә, диңгездә су күтәрелгән вакытта яр буйларын су баса. Су биеклеге күтәрелү нәтиҗәсендә, коры җирнең зур территориясе су астында калу — икътисадка, социаль өлкәгә, табигый мохиткә зыян китерә торган табигать бәла-казасы булып исәпләнә. Су басу сезонлы күренеш булырга, ел дәвамында берничә мәртәбә, шулай ук берничә елга бер тапкыр кабатланырга мөмкин.
 Су басу сәбәпләре  
 елгада кар эрү, шул исәптән, кинәт җылыту сәбәпле
 елга бассейнында боз эрү
 көчле явым-төшемнәр булу
 боз киткәндә елга юлында боз тыгылу (тыгын барлыкка килү)
 цунами — диңгез яры буйларында һәм утрауларда — океанда җир тетрәү вакытында яисә вулкан атылу нәтиҗәсендә барлыкка килгән дулкын керү
 буаның (сусаклагычның) ерылуы
 шторм, давыл, җир ишелү, шәһәрләрдә яңгыр канализациясе тыгылу һ. б.
Су басу Көнбатыш Европа елгаларында (Дунай, Сена, Рона, По һ . б.), Кытайда (Янцзы, Хуанхэ), АКШта (Миссисипи, Огайо), РФның Себер һәм Ерак Көнчыгыш елгаларында даими күзәтелә.
 Төрләре 
Китергән зыяны күләме буенча су басуларны берничә төргә бүлеп карыйлар.
 Аз зыянлы су басу — су үзәннәренә хас күренеш. Авыл хуҗалыгының 10 % җире зыян күрүе ихтимал. Мондый төр су басу 5—10 елга бер тапкыр очрый.
 Зыянлы — бик зур территорияне биләп, матди зыян китерә. 10—20 % авыл хуҗалыгы җирләрен басып ала. Әлеге җирлектә хуҗалыҡ итү, көнкүреш тәртибе бераз бозыла. Күпмедер халыкны су баскан җирләрдән күчерү кирәк була. 20—25 ел саен кабатланырга мөмкин.
 Нык зыянлы — 50—70 % авыл хуҗалыгы җирләрен, торак пунктларны су басып ала, зур матди зыян китерә. Әлеге җирлектә хуҗалыҡ итү, көнкүреш тәртибе бөтенләй бозыла (тоткарлана). Җирле халык тулаем эвакуацияләнә. 50—100 елга бер булырга мөмкин. 
 Афәт (табигать балә-казасы, һуманитар катастрофа) — күпләп кешеләр үлеменә сәбәп булучы, экологик һәм матди зыян китерүче су зур территорияне басып ала. 70 % авыл хуҗалыгы җирләре, торак пунктлар, сәнәгать оешмалары, коммуникация челтәре су астында кала. Йөзләрчә мең кешене эвакуацияләргә туры килә. Һуманитар проблеманы хәл итү өчен башка илләр ярдәме кирәк була. Бер илгә килгән афәт бөтен дөнья  проблемасына әйләнә. Андый катастрофик хәл 200—300 елга бер килә.
Елганың агымы көйләнгән булу су басудан саклау чарасы булып тора.
 Иң зур су басулар 
Дөньяда 100 меңнән артык кешегә афәт китергән иң зур су басулар исемлеге.
Корбаннар саныВакыйга Урыны Елы2,500,000–3,700,000Worst Natural Disasters In History  (2012-06-07), Retrieved on 2012-06-12  1931 Кытайда су басу  Кытай  1931900,000–2,000,000  1887 Хуанхэ су басуы  Кытай  1887500,000–700,000  1938 Хуанхэ су басуы  Кытай  1938231,000  «Нина» тайфуны сәбәпле Баньцяо дамбасы җимерелү  Кытай  1975230,000  2004 Һинд океанында цунами  Индонезия  2004145,000  1935 Янцзы су басуы  Кытай  1935100,000+  «Изге Феликс де Валуа» су басуы  Нидерландлар  1530100,000  Ханой һәм Хонгха дельтасы су басуы  Төньяк Вьетнам  1971100,000  1911 Янцзы су басуы  Кытай  1911
 Манзара 

 Моны да карагыз 
 Кар ишелмәсе
 Шуышма
 Сылтамалар 
  Наводнение. Брокгауз һәм Ефронның энциклопедик сүзлеге. СПБ, 1890—1907 .
  Самые ужасающие наводнения в истории 
 Искәрмәләр 

Төркем:Гидрология
Төркем:Су басу