Сергей Руденко

Сергей Иван улы Руденко (, 29 гыйнвар 1885 — 16 июль 1969) —  галим-археолог, антрополог, этнолог һәм гидролог. «Башкиры. Историко-этнографические очерки» монографиясе (1955) авторы.

Югары мәктәп укытучысы. География магистры (1917), техник фәннәре докторы (1945), профессор (1919), Россия география җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы (1911), Париж антропология җәмгыяте әгъзасы (1914). «Мактау Билгесе» ордены кавалеры (1954).

 Биография 
Сергей Иван улы Руденко 1885 елның 29 гыйнварында Харьков шәһәрендә туган, Уралда үскән.

1904 – 1910 елларда Санкт-Петербург университеты физика-математика факультетының табигый бүлеге студенты. Укуын уңышлы тәмамлагач, аны университетта профессор дәрәҗәсенә әзерләү өчен калдыралар.

1906 һәм 1907 елларда Башкортстан буйлап экспедициядә була, ә 1908 елда Идел буе халыклары (чуаш, мари, мордва) арасында этнографик эзләнү үткәрә, Рус музееның Этнография бүлегенә экспонатлар җыя.

1910 елдан Рус география җәмгыятенең картография комиссиясе эшендә катнаша. Экспедиция барышында Об бассейнындагы хант халкын өйрәнә. Җаек каршында яшәүче башкортларның, шулай ук Көнбатыш Себернең көньягында яшәүче алтай халкының антропологиясен, этнографиясен өйрәнә.

1913-1914 елларда чит илләрдә: Италия, Франция, Төркия, Фәләстыйн һәм Мисырда фәнни фатир була.

1914 елда, туган иленә кайткач, Петербург университетының география һәм антропология кафедрасы профессоры итеп сайлана.

1917 елда Россия һәм аңа чиктәш илләр халыкларының кабилә-нәсәп составын тикшерү комиссиясенә кертелә.

1919 – 1921 елларда Томск университетының география факультеты профессоры, физика-математика факультеты деканы.

1921 – 1954 елларда Ленинград университетының антропология кафедрасы профессоры. Бер вакытта Рус дәүләт музее директоры урынбасары булып та эшли, анда этнография бүлеген җитәкли.

1927 – 1930 елларда нче елда СССР Фәннәр академиясенең Башкорт экспедициясе җитәкчесе.

1930 елда кулга алына. 1934 елга кадәр Ак диңгез – Балтыйк каналын төзүдә катнаша.

1947 – 1950 елларда пазырык каберлекләрен тапкан Таулы Алтай археология экспедициясен җитәкли.

1969 елда Ленинградта вафат була.
 Чыганаклар 
 Григорьев С. В. Биографический словарь. Естествознание и техника в Карелии. — Петрозаводск: Карелия, 1973. — С. 198. — 269 с. — 1000 экз. 
 Этнография народов СССР. Л., 1971 
 С. И. Руденко и башкиры. Уфа, 1998 
 Жизненный путь, творчество, научное наследие С. И. Руденко и деятельность его коллег. Барнаул, 2004 
 Платонова Н. И. Годы репрессий в жизни С. И. Руденко: сравнительный анализ архивных источников // Известия Алтайского государственного университета. Сер. История. 2008. Вып. 4/2.