Александр Вишневский (1874)

Александр Вишневский (, ,  — , ) — РИ һәм СССР хәрби җәррахы, СССР медицина фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы (1947), Сталин премиясе лауреаты (1942).  Казан һәм Мәскәү хирурглары фәнни мәктәпләренә нигез салучы.

 Тәрҗемәи хәле 
1899 елда Казан университетының медицина факультетын тәмамлый, шунда ук анатомия һәм оператив хирургия кафедрасында прозектор булып эшли, 1912 елдан гомуми хирургия кафедрасы профессоры һәм мөдире, 1914 елдан госпиталь хирургиясе кафедрасы мөдире. 1935-1947 елларда Бөтенсоюз эксперименталь медицина институты һәм Үзәк ГИДУВның (Мәскәү) хирургия клиникалары мөдире. 1947-48 дә СССР МФАнең Хирургия фәнни-тикшеренү институты директоры.

 Эшчәнлеге 
Казанда Ливерий Даркшевичның нерв авырулары клиникасы, соңрак Шамов хастаханәсе каршында операция бүлмәләре оештыра. Вишневский күкрәк куышлыгы хирургиясе, нейрохирургия, сугыш яралары, зарарлану һәм үлекләү процесслары хирургиясенә кагылышлы эксперименталь-физиологик тикшеренүләр һәм клиник эшләр алып бара, ялкынсыну процессында нерв трофикасының роле турында концепция эшли, ялкынсыну процессларын, үлекле яраларны, җәрәхәт шокларын дәвалауның яңа ысулларын (новокаин блогы, ваго-симпатик блок, майлы-бәлзәмле бәйләвеч, Вишневский мае) гамәлгә кертә. Операцияләр вакытында күчмә инфильтрат ысулы белән авыртуны басу ысулын тәкъдим итә (1930), бу - фәнни клиник хирургиянең анестезиология бүлегенә зур этәргеч бирә (Новокаин блокадасы). Вишневскийның майлы-бәлзәмле бәйләвеч ысулы яраларны дәвалауда уңышлы кулланыла. Новокаин белән бәлзәмле бәйләвечне бергә кушып куллану - ялкынсыну процессларын дәвалауда яңа ысул, бу ысул Бөек Ватан сугышы елларында авыртуны басу һәм яраларны дәвалауда киң кулланыла.

 Бүләкләре, мактаулы исемнәре 
Авыртуны туктату ысулын эшләгән өчен СССР Дәүләт бүләгенә лаек була (1942). Ленин һәм Хезмәт Кызыл Байрагы орденнары, медальләр белән бүләкләнә.

 Хәтер 
Казан медицина университеты клиникасына (1936) (клиника бинасы алдына А.В.Вишневскийга һәйкәл-бюст куела) һәм СССР МФАнең хирургия институтына (1948) аның исеме бирелә. Түбән Чирйорт авылында Вишневскийның музей-йорты эшли.

 Чыганаклар 

 Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты
 Искәрмәләр