İlon Mask

300px|мини|уңда|Dragon korabı XĞS belän totaştıruı
İlon Mask (inglizçä Elon Reeve Musk, 1971, Pretoriä, KAC) — Kanada-AQŞ injenerı, eşquar, uylap tabuçı, milliarder, investor, säyäsi häm ictimaği eşleklese. 2025 yılda dönyanıñ iñ bay keşese bula. AQŞ presidentı Donald Tramp xakimiätendä effektivlılıq departamentın citäkli (20.01.2025).
300px|мини|уңда|Tesla S elektromobile
PayPal şirkätenä nigez saluçı, SpaceX şirkäteneñ milektäşe, ğomumi direktor, baş injener, nigez saluçı, Tesla şirkäteneñ fiker ilhamçısı (Chief Product Architect), ike tuğan abıyları nigez salğan SolarCity şirkäteneñ direktorlar şurası äğzası.

2024 yılda Forbs jurnalı buyınça Masknıñ baylığı 400 milliard artıq dollar belän bäyälänä.

Tormış yulı

Elon Mask Pretoriä şähärendä tuğan.

Änise Şveytsariä almannarınnan çıqqan. AQŞ bäysezlege öçen suğış waqıtında Haldeman näsele Awrupadan AQŞqa küçenä. Babası kanadalığa öylänä. Däw ätise aviatsiä belän şöğellänä.

1950 yıllarda ğailäse Kanadadan KAC-nä küçenä. Anda Masknıñ kiläçäk änise xättä "Miss Könyaq Afrika" finalistkası bula.

Ätise - injener tözüçe, änise - dietolog.

Bäläkäy çaqta Mask küp kitap uqıy, şunıñ öçen mäktäptä "minbelämçe" quşamatın ala häm yäştäşlär tarafınnan yış qıynala, ber qıynaşta aña borının sındıralar.

Yäşüsmer çaqta äle Mask farmatsevtik şirkät aksiälärendä aqça sala, soñraq berniçä meñ dollarda satıp, Kanadağa küçä.

Stenford universitetında uqıy, läkin tämamlamıy.

Şirkätlär

1996 yılda bertuğanı belän Zip2 digän program yasaw şirkätenä nigez sala, 1999 yılda Zip2 Compaq  sirkäte tarafınnan 308 mln dollarda satıp alına, Mask şul summadan 22 mln dollar ala.

PayPal

1999 yılda X.com digän şirkätkä nigez saluda qatnaşa,  2000 yılda Confinity şirkäte belän berläşä, anıñ ber bülege PayPal dip atala, ul elektron aqça küçerü belän eşli.

2002 yılda PayPal EBay tarafınnan 1.5 milliard dollarda satıp alına, şunısınnan Mask 175 million dollar ala.

SpaceX

2002 yılda Mask öçençe şirkätne buldıra - SpaceX - ul  yörtüçe raketalarnı şäxsi eşkärtüçe häm ğälämi sistemalar operatorı bulıp tora.

2008 yılda NASA SpaceX belän 1.6 milliard dollarda kontraktnı tözi, anıñ buyınça 2011 yıldan soñ Space Shuttle korabların alıştıru öçen SpaceX 12 Falcon9 häm Dragon digän korabnı Xalıqara ğälämi stantsiägä cibärergä tieş.

İlon Mask buyınça anıñ qaraşlarına Ayzek Azimov icadı zur yoğıntı yasıy, şuña kürä ğälämi oçışlar 10 tapqır arzanraq bulırğa tieş dip maqsat quyıla.

Mask SpaceX şirkätendä 100 mln dollar aqça sala.

2016 yılda Hoñkoñda Mask 2020-2025 yıllarda SpaceX Mars planetasında oçış yasayaçağın belderä.

2017 yılda Mask kiläçäktä raketa yärdämendä Cirneñ telägän noqtasında oçu  mömkinlek buluın belderä.

Tesla

Tesla - Mask nigezlägän elektromobil citeşterüçe AQŞ şirkäte.

SolarCity

Teslağa buysınğan Kaliforniädä urnaşqan AQŞ energetik şirkäte.

OpenAl

Yasalma intellekt belän şöğellänüçe tabışlı bulmağan tikşerenü şirkäte, San-Fransiskoda urnaşqan. Mask - şirkätkä nigez saluçılarnıñ berse.

Neuralink

Mask nigezlägän neyrotexnologik şirkät.

The Boring Company

2016 yılda Mask nigez salğan tözü şirkäte, tunnel salu belän şöğellänä.

Twitter
2022 yılnıñ martında Masknıñ 9,2%  Twitter aksiäse bula.

2022 yılnıñ 28 oktäbrendä Mask Twitter şirkäten tulısınça satıp ala.

Sıltamalar

Эшли Вэнс. Илон Маск: Tesla, SpaceX и дорога в будущее = Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest for a Fantastic Future. — М.: Олимп-Бизнес», 2016. — 416 с. — ISBN 978-59693-0330-0.
 Monı da qara 
 Grokipedia
Төркем:Эшкуарлар
Төркем:Уйлап табучылар
Төркем:Илон Маск
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр