Somme bäreleşe

250px|мини|уңда|Alman ximik minasibäre
Somme bäreleşe (inglizçä Battle of the Somme, fr. Bataille de la Somme, alm. Schlacht an der Somme) - 1916 yılnıñ 1 iyülennän 18 noyäberenä qädär Fransiädä Somme yılğasınıñ ike yarında bulğan ber yaqtan Böyekbritaniä häm Fransiä ğäskärläre, ikençe yaqtan Alman imperiäseneñ ğäskäre arasında Berençe Bötendönya suğışınıñ bik zur häm qanqoyğıç bäreleşe.

Somme bäreleşendä 1 000 000 artıq keşe häläk häm yaralanğan bulğan, bu dönya tarixında iñ qanqoyğıç bäreleşlärneñ berse.

1915 yılda Şañtiyi berektäşara söyläşülärendä kiläçäk höcüm turında kileşelä. Somme höcümendä britan ekspeditsion korpusı töp rol' uynıy, könyaq flanğında fransuz ğäskäre bulışa.

Bäreleş xärbi-hawa köçläreneñ möhimlegen kürsätä.

Dönya tarixında berençe tapqır tanklar qullanıla, tä'sirle näticä, yaña qoralnıñ uñışlı kiläçäge kürsätelä.

Näticä

Alman saqlanuı 35 km arada häm 10 km tiränlektä basılğan bulğan, Almaniä yaña saqlanu sızığın buldırırğa mäcbür bulğan. 

Strategik citäkçelek role tulısınça Antanta illärenä küçä. Almaniäneñ şaqtıy küp yuğaltuları Almaniä xökümätenä naçar säyäsi näticälärne kiterä.

 Sıltamalar

165-184 История Первой мировой войны 1914—1918 гг.] / под редакцией И. И. Ростунова. — 1975. — Т. 2. — С. 165-184.
Советская историческая энциклопедия — М.: Сов. Энциклопедия, 1971, т. 13, с. 342
Зайончковский А. М. Первая мировая война. — СПб.: Полигон, 2000. — 878 с. — ISBN 5-89173-082-0.
Бэзил Лиддел Гарт. 1914. Правда о Первой мировой. — М.: Эксмо, 2009. — 480 с. — (Перелом истории). — 4300 экз. — ISBN 978-5-699-36036-9.
The Modern World — The Hamlyn Publishing Group, Printed in Yugoslavia, 1982, p. 224 ISBN 0-600-39434-4
А.И.Дерябин. Первый танковый бой на Сомме. Описание действий танков и схема ТБД. 2016, сборник статей.

Төркем:Бөекбритания тарихы
Төркем:Франция тарихыТөркем:Алмания тарихы
Төркем:Аурупа тарихы
Төркем:Беренче бөтендөнья сугышы
Төркем:Әлифба буенча бәрелешләр