Lüdmila Pavliçenko

Lüdmila Mixail qızı Pavliçenko (tumışta Belova, rusça Людми́ла Миха́йловна Павличе́нко, ukrainça Людми́ла Миха́йлівна Павличе́нко, 1916-1974) - dönya tarıxında iñ uñışlı xatın-märgän, 309 natsist ütergän (dälillängän). 25-nçe Çapayev isemendäge uqçı tömäneneñ märgäne, SSRB xärbi eşleklese, Sovetlar Berlege Qaharmanı (1943).

 Tormış yulı 

1916 yılda Kiev gubernası Aq Çirkäw şähärendä dönyağa kilä.

1932 yılda Aleksey Pavliçenkoğa kiäwgä çığa, malay taba.

1937 yılda Şevçenko isemendäge Kiev däwlät universitetına kerä, uqçı sport törläre belän şöğellänä.

1941 yılda Böyek Watan suğışı başlanğan waqıtta ul Ädistä diplom eşen başqara, häm irekle bulıp suğışqa kitä.

1941 yılnıñ közendä Lüdmilanıñ tömäne Aqyar saqlanuına cibärelä.

1942 yılnıñ fevralendä ul tormış iptäşe Kitsenko belän minomöt utı astına elägä, Kitsenko qulı özep alına, Pavliçenko anı qırdan alıp çığa, läkin soñraq ul cäräxättän ülä.

Moldaviä, Ädis saqlanuı, Aqyar saqlanuında suğışa. 1942 yılnıñ iyülenä qädär 309 alman xärbien üterä, şul isäptän 36 doşman märgänen üterä.

 Çit ilgä säfär 

1942 yılda yaralana häm Pavliçenko AQŞ häm Kanadağa delegatsiä sostavında diplomatik burıçlar belän cibärelä. Töp maqsatı: ikençe front açıluı. Anda Franklin Ruzvelt belän oçraşa. Prezidenе xatını Eleanora Ruzvelt anı AQŞ buylap säfärenä çaqıra.

Çikago şähärendä mäşhür çığış yasıy: "Äfändelär, minem 25 yäş. Suğışta min 309 faşist ilbasarın yuq ittem inde. Sez bik ozaq minen artında yäşerenep torasızmı, buğay?".

1974 yılda Mäskäwdä ülä. Yaña Qız ziratında kümelgän.

 İstälek 

Lüdmila Pavliçenkoğa "Aqyar öçen suğış" filmı (2015) , Wudi Gatri başqarğan «Miss Pavlichenko» cırı, Aqyar şähärendä uram bağışlanğan.

 Ädäbiät 

 Всевидящий снайпер 
 Воины. Людмила Михайловна Павличенко
 Женщины-снайперы Великой Отечественной. Суперснайпер Людмила Павличенко
 «Факультатив. История»: Снайперская дуэль
 http://www.youtube.com/watch?v=fuPX8mjeb-E Павлюченкога багышланган "Акъяр өчен сугыш" фильмы трейлеры. (Виктор Цойның "Күке" җырын Полина Гагарина башкара)

Төркем:Бөек Ватан сугышы
Төркем:Мәргәннәр
Төркем:Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университетын тәмамлаучылар