Rusiä-amerika şirkäte

300px|мини|уңда|Şirkätneñ başqalası — Yaña Arxangel (bügenge Sitka, Äläskä), 1837
Rusiä-amerika şirkäte yäki İmperator qaramağındağı Rusiä-amerika şirkäte — tulısınça bulmağan däwlät kolonial' säwdä şirkäte, Äläskä, Hawai, Kaliforniädä bilämälär iäse. 1799 yılda Grigoriy Şelixov häm Nikolay Rezanov tarafınnan nigezlängän, Pavel I belän raslanğan.
300px|мини|уңда|Fort Ross iske çirkäwe
 Tarix 
300px|мини|уңда|Aleksandr Baranov — Fort Ross kirmänenä nigez saluçı
1780 yılda Äläskädä ike Rusiä säwdägär şirkäte — Golikov häm Lebedev-Lastoçkin şirkäte urnaşqan.

1784 yılda qimmätle mex käseben urnaştıruçı eşmäkär Şelixov Kadyak utrawında awıl salğan.

Şelixov däwlättän yaña şirkät öçen törle ösenleklärne sorağan. Tik Yekaterina II ülgännän soñ, täxetkä utırğan ulı Pavel I berläşkän şirkät-monopoliä buluına röxsät birä.

1797 yılda säwdägärlär kapitalı berläşä häm berdäm monopoliä şirkäte nigezlänä.

1799 yılda şirkätkä Yaña Dönyada koloniälläşterü häm üzläşterü wazifaları birelä.

1802 yılda Aleksandr Baranov — Rusiäneñ Amerikası berençe xakime bulğan.

Şirkätneñ eşçänlege 70 yıl däwamında suzıla.

1804-1840 yılda şirkät 25 säyäxät, şul isäptän 15 cir şarı tiräli säyäxät oyıştıra (Kruzenştern häm Lisänskiy h.b.).

Şirkät Rusiä isemennän Yapunstan belän berençe mönäsäbätlären urnaştıra. 1856 yılda Simod säwdä kileşüe imzalana.

 Hawai 

1816 yılda Rusiä-amerika şirkäteneñ xezmätkäre Şeffer Hawai ber utrawına — Kawai utrawına kilep, öç kirmän sala, berse Elizaveta kirmäne älegä dä saqlana.

1817 yılda amerika höcümçän säyäsäte säbäple Şeffer Hawai utrawınnan kitärgä mäcbür bula.

 Kaliforniä 
Töp mäqälä Fort Ross

1812 yılda şirkät Kaliforniädä Fort Ross kirmänenä nigez sala.

 Äläskäne satu 

Rusiä finans ministrı M. Reytern niäte häm üteneçe säbäple 1867 yılda Äläskä AQŞqa 7 mln. dollarda satıla.

Rusiä-amerika şirkäte bayrağı 1867 yılnıñ 18 oktäberenä qädär cilferdi.

 Sıltamalar 

Истомин А.А. Селение Росс и калифорнийские индейцы // Советская этнография — 1980. — №4. — С.57-69.
    Истомин А.А. Индейская политика российской колониальной администрации в Калифорнии // Власть в аборигенной Америке. М., 2006. С.500-524.
    Петров А. Ю., Капалин Г. М., Ермолаев А. Н. О продаже русской колонии Форт Росс в Калифорнии // Вопросы истории. — 2013. — № 1. — С. 3—17.
    Россия в Калифорнии. Русские документы о колонии Росс и российско-калифорнийских связях, 1803-1850. Т.I. М., 2005. Т.II. М., 2012.
 «Бодрствуйте, други, отечеству в честь!» Б. Рябухин. Историческая выдержка в литературе
 История Русской Америки

Төркем:Россия Америкасы
Төркем:АКШ тарихы