Dirijabl

Dirijabl (frantsuzça dirigeable — idärä itelüçe) - hawadan ciñelräk bulğan qüät caylanması belän yörtelä torğan hawa apparatı. Hawa ağımnarına bäysez, telägän yünäleşkä xäräkät itä ala.
300px|мини|уңда|"Graf Tseppelin" gondolası
 Taswir 
300px|мини|уңда|"Hindenburg" häläkäte, 1937, dirijabl "altın ğasırı"nıñ tämamı
300px|мини|уңда|Zamança rotorlar
Dirijabl urtaça tığızlığı hawadan keçeräk, Arximed qanunı buyınça apparat "öskä tartıla" - kütärelä.
300px|мини|уңда| Zamança Räsäy dirijable Au-30
Ğädättä dirijabl tışçası hawadan ciñelräk buluçı gaz (heliy, sutudırğıç - vodorod) belän tutırıla. Kütärüçänlek tışçanıñ külämenä turı proportsional'.

Zamança dirijablda gravitatsion häm aerodinamik totrıqlıq sisteması urnaştırıla.

Utıru maxsus arqannar yärdämendä bara, häm priçal maçtaları qullanıla.

Yörtkeçlär - hawa rotorları, qayçaqta turborotor yörtkeçläre faydalanıla.

Pilot (1 yäki 2) tangaj belän idärä itep, apparat kursın yörtä.

 Törlär 
 Tışçalar törläre - yomşaq, qatı, yarım qatı
 Qüät caylanması - bu yörtkeçe, benzin, elektr, gaz-turbinalı, dizel yörtkeçläre
 Maqsat - passajir, yök, xärbi
 Arximed köçen buldıru ısulı - esse gaz, ciñel gaz yärdämendä h.b.

 Tarix 

1852 yılda Añri Jiffar eşlägän dirijabl berençe oçış yasıy.

1899 yılda dirijabl-Zeppelin yasala başlıy.

Berençe bötendönya suğışında dirijabl bombağa totuçı bularaq aktiv qullanıla.

1919 - 1937 yıllarda dirijabl "altın ğasırı" bula.

1923 yılda SSRBda berençe dirijabl yasala.

İñ tanılğan dirijabllär - "Graf Tseppelin" häm "Hindenburg".

1937 yılda AQŞ Leykerherst qalasında utırğanda Almaniä yulçılar dirijabl-laynerı "Hindenburg" yanıp betkännän soñ, dirijabl qullanışı tulısınça tuqtala diärlek.

Monı da qarağız
 Arximed qanunı

Ädäbiät
 Дирижабли на сайте «Энциклопедия Долгопрудного» (см. также раздел «Библиотека»)
 John Dziadecki’s airship site 
 Airship Heritage Trust  (история британских дирижаблей)
 Navy Lakehurst Historical Society 
 The Airship Association: FAQs about Airships 
 Blimp Squadron Fourteen Overseas   (выдержки из официальной иллюстрированной истории ZP-14 — эскадрильи блимпов ВМС США, 1944—1945 гг.)
 Архив журнала «Flight» 
 Собрание фотографий дирижаблей Первой мировой войны 

Төркем:Авиация