Neft çitkä çığaruçı illär oyışması

Neft çitkä çığaruçı illär oyışması (inglizçä The Organization of the Petroleum Exporting Countries; OPEC) - neft çığaruçı illär tarafınnan neft bäyälären stabil xäldä saqlaw maqsatınnan buldırılğan xalıqara, xökümätara oyışma (kartel).

Oışmağa 13 il kerä:
İran
Ğiraq
Küwäyt
Soğud Ğäräbstanı
Venesuela
Qatar
Liviä
Berläşkän Ğäräb Ämirlekläre
Älcäzair
Nigeriä
İkwadur
Angola
İndoneziä2016 yılnıñ 1 ğinwarınnan İndoneziä yañadan äğzalıqqa kerde.

Ştab-fatirı Vena şähärendä urnaşqan. Ğomum särqätibe - Ğabdulla Säläm äl-Bädri (2007 yıldan).

1998 yıldan Räsäy OPEC oyışmasına küzätüçe bularaq kerä häm barlıq utırışlarında qatnaşa başlıy.

Tarix

1960 yılda Bağdad şähärendä oyışa. Nigez saluçılar illär: İran, Ğiraq, Küwäyt, Soğud Ğäräbstanı, Venesuela. Oyıştırunıñ töp maqsatı: yaña bäysez däwlätlär üz çimal östennän käntrül alu teläge.

Başta transnatsional' şirkätlär monopoliäsenä qarşı köräş itä: Exxon, Royal Dutch Shell, Texaco, Chevron, Mobil, Gulf Oil, British Petroleum.

1970 yılda üz cirendä oyışmanıñ illäre neft çığarunı üz käntrül astına ala.

 OPEC kvotaları 
+ OPEC kvotaları (öleşläre), meñ barrel kön sayınİl Öleş (01/07/05)Çığaru (01/07)Çığaru mömkinlegeÄlcäzair 894 1372Среднесуточная добыча в 2007 г.1 430Angola 1 900 1 7001 700İkwadur 520500 500İran 4 1103 7003 750Ğiraq     1,481 Küwäyt 2 2472 5002 600Liviä 1 5001 6501 700Nigeriä 2 3062 2502 250Qatar 726 810 850Soğud Ğäräbstanı 10 0998 80010 500 Berläşkän Ğäräb Ämirlekläre2 4442 5002 600Venesuela3 2252 3402 450Barlıq31 42230 45132 230

Sıltama

 www.opec.org Räsmi säxifäse

Төркем:Халыкара оешмалар
Төркем:Нефть