Халык милкендәге ширкәт (ХМШ)

мини|200x200пкс|Эберсвальде шәһәрендәге VEB Kranbau (краннар төзелеше ХМШ) логотибы
мини|204x204пкс|Дрезден шәһәренең энергетика комбинаты, 1981 ел.
мини|208x208пкс|Дрезден шәһәренең VEB Pentacon (Пентакон ХМШ) цехларының берсе, 1978 ел. Югары сыйфатлы фотоаппаратлар, төгәл оптика һәм механика эшләнмәләре җитештерә. Хәзерге заманда — Jos. Schneider Feinwerktechnik GmbH&Co ширкәте.
мини|209x209пкс|АДР чорында ССРБ заводлары белән тыгыз икътисадый мөнәсәбәтләрдә булган VEB Carl Zeiss Jena (Карл-Цейсс Йена ХМШ) биналары, 1978 ел.
мини|267x267пкс|Дрезден шәһәренең VEB Autoreparaturwerk (автомобилләр ремонтлау ХМШ) логотибы — хәзерге заманга кадәр сакланып калган.

Халык милкендәге ширкәт (ХМШ, алманча Volkseigener Betrieb — VEB) — совет оккупация зонасында (соңрак АДҖда) сәнәгый һәм коммуналь ширкәтләрнең хокукый формасы. Советлар Берлегенең дәүләт милкендә булган завод-фабрикалары үрнәгендә һәм хосусый милекне тартып алып дәүләт карамагына күчерү юлы белән оештырылдылар. 1948 елдан башлап АДРның икътисад белән үзәкләштерелгән идарә итү системасында нигез тәшкил итүче икътисадый берәмлекләр булдылар. АДР кануннары буенча, халык мөлкәте булып саналдылар, аларны кабат хосусыйлаштыру тыелган иде.

1989 елда, Алманиянең кабат берләшүе алдыннан, ХМШ формасындагы оешмаларда АДР хезмәт ияләренең 79,9 проценты эшли иде.

Еш кына ширкәтләрнең рәсми атамасына теге яки бу шәхеснең "мактаулы исеме" дә өстәлә иде, мәсәлән: "Вальтер Ульбрихт исемендәге Лойна химия комбинаты ХМШ". Хезмәтчәннәр бу исемне социалистик ярыш һәм билгеләнгән планнарны арттырып үтәү аша "яулап алырга" тиеш иде.

1990 елдан башлап, Алманиянең кабат берләшүеннән соң, базар икътисадына әйләнеп кайту нәтиҗәсендә АДРның 8000ләп комбинаты һәм ХМШ яңадан хосусыйлаштырылды. Бу җәһәттән берничә миллион эш урыны кыскартылды.

 АДР чорындагы эре ХМШ исемлеге 
 VEB Carl Zeiss Jena
 VEB Automobilwerk Zwickau (AWZ)
 VEB Ankerwerk Rudolstadt
 VEB Applikationszentrum Berlin (AEB)
 VEB Automobilwerk Eisenach
 VEB Automobilwerke Ludwigsfelde
 VEB Bärensiegel Berlin
 VEB Baumechanisierung Welzow
 VEB Barkas-Werke]] Karl-Marx-Stadt
 VEB Bergmann-Borsig Berlin
 VEB BAE Batterien|Berliner Akkumulatoren- und Elementefabrik
 VEB Berliner Glühlampenwerk "Rosa Luxemburg"
 VEB Bibliographisches Institut Leipzig
 VEB BMK Kohle und Energie Hoyerswerda
 VEB Carl Zeiss Jena
 VEB Chemiekombinat Bitterfeld (CKB)
 VEB Chemische Werke Buna
 VEB DEFA Kopierwerke Berlin
 VEB Deutsche Schallplatten (Label: Amiga, Litera, Eterna u. a.)
 VEB Deutfracht Seereederei, Rostock
 VEB Deutrans Internationale Spedition
 VEB Elektro-Apparate-Werke Berlin-Treptow «Friedrich Ebert»
 VEB Elektrokohle Lichtenberg
 VEB Elektrochemisches Kombinat Bitterfeld (EKB)
 VEB Elektronische Rechenmaschinen Karl-Marx-Stadt
 VEB Elbewerften Boizenburg / Rosslau
 VEB Erdölverarbeitungswerk Schwedt/Oder
 VEB Fachbuchverlag Leipzig
 VEB Fahrradwerke Elite Diamant Karl-Marx-Stadt
 VEB Falkensteiner Gardinen- und Spitzenwebereien Falkenstein/Vogtl.
 VEB Fernmeldewerk, ab 1984 VEB RFT Nachrichtenelektronik Leipzig
 VEB Filmfabrik Wolfen (ORWO)
 VEB Fleischkombinat Berlin
 VEB Fortschritt Berlin
 VEB Freiberger Präzisionsmechanik Freiberg
 VEB Fritz-Heckert-Werk Karl-Marx-Stadt
 VEB Glashütte Uhrenbetriebe (GUB) Glashütte (Sachsen)
 VEB Halbleiterwerk Frankfurt Oder
 VEB Horch Automobilwerk Zwickau
 VEB Industrie- und Kraftwerksrohrleitungsbau Bitterfeld
 VEB Industriemontagen Leipzig
 VEB Kabelwerk Oberspree Berlin
 VEB Kali- und Steinsalzbetrieb "Saale" Aschersleben-Schierstedt, Staßfurt und in Bernburg
 VEB Kamera- und Kinowerke Dresden
 VEB Karosseriewerk Aschersleben
 VEB Kombinat Berliner Verkehrsbetriebe
 VEB Kombinat Haushaltsgeräte Karl-Marx-Stadt
 VEB Kombinat Industrielle Mast (KIM) Königs Wusterhausen
 VEB Kombinat Robotron
 VEB Kraftfahrzeugwerk "Ernst Grube" Werdau
 VEB Kraftfahrzeugwerk Horch Zwickau
 VEB Kranbau Eberswalde
 VEB Kulturpark Berlin
 VEB Kunststoff- und Textilverarbeitungswerk Pouch
 VEB Lokomotivbau Elektrotechnische Werke (LEW) "Hans Beimler" Hennigsdorf
 VEB Lokomotivbau «Karl Marx» Babelsberg
 VEB LOWA (Lokomotiv- und Waggonbau) Werdau
 VEB Nordic Yards Wismar|Mathias-Thesen-Werft Wismar
 VEB MIFA Fahrradwerke Sangerhausen
 VEB Modellbahnwagen Dresden (G.Schicht)
 VEB Modellspielwaren Marienberg-Hüttengrund (MAMOS)
 VEB Motorradwerk Zschopau
 VEB Neptunwerft Rostock
 VEB Orbitaplast Weißandt-Gölzau
 VEB Obererzgebirgische Posamenten- und Effekten-Werke Annaberg-Buchholz
 VEB Peenewerft Wolgast
 VEB Piko Sonneberg (ныне PIKO Spielwaren GmbH)
 VEB Plasticart
 VEB Plaho Steinach
 VEB Polytechnik Karl-Marx-Stadt
 VEB Kombinat Polygraph "Werner Lamberz" Leipzig
 VEB Prefo Dresden
 VEB Raumschmuck Olbernhau
 VEB Rewatex
 VEB Robur-Werke Zittau
 VEB Rotkäppchen Sektkellerei Freyburg
 VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau
 VEB Sachsenring Kraftfahrzeug- und Motorenwerk Zwickau
 VEB Sachsenwerk Radio und Rundfunkwerk Niedersedlitz (Dresden)
 VEB Schwermaschinenbau S.M. Kirow Leipzig
 VEB Schwermaschinenkombinat «Ernst Thälmann» Magdeburg
 VEB Kombinat Seeverkehr und Hafenwirtschaft — Deutfracht/Seereederei
 VEB Sekundärrohstofferfassung (SERO)
 VEB Sitzmöbelfabrik Hammer
 VEB Stahl- und Hartgusswerk Bösdorf
 VEB Stahl- und Walzwerk "Wilhelm Florin" Hennigsdorf
 VEB Synthesewerk Schwarzheide
 VEB Treffmodelle Berlin
 VEB Volkswerft Stralsund
 VEB Waschmittelwerk Genthin (Spee)
 VEB Waggonbau Ammendorf
 VEB Waggonbau Dessau
 VEB Waggonbau Görlitz
 VEB Weiße Flotte Schwerin
 VEB Werk für Signal- und Sicherungstechnik Berlin (WSSB)
 VEB Werk für Technisches Glas Ilmenau
 VEB Werkzeugmaschinen Fabrik (WEMA) Aschersleben
 VEB Wittol Lutherstadt Wittenberg
 VEB Verlag Technik Berlin
 VEB Zekiwa|VEB ZEKIWA Zeitz
 VEB Zemag Zeitz
 VEB Zentralzirkus
 VEB Zetti Schokoladen und Zuckerwaren Zeitz
 VEB Fahrzeug und Jagdwaffenwerk Suhl "Ernst Thälmann"
 VEB Pumpenwerk Erfurt

 Искәрмәләр 

Төркем:Икътисад
Төркем:Алмания