Plank ozınlığı

Plank ozınlığı ( itep bigelänä) - Plank berämlekläre sistemasında ozınlıq fundamental' berämlege, Sİ Xalıqara berämleklär sistemasında 1,6 m tigez.
300px|мини|уңда|Zur qara tişekneñ gravitatsion linzalaştıruı
Plank ozınlığı - ozınlıq tabiği berämlege, çönki aña fundamental' daimilär kerä:



biredä

c — vakuumdağı yaqtılıq tizlege, 
ħ — Dirak daimie, 
G — gravitatsion daimi.
Küzätelä torğan Ğälämneñ radiusı 46 mlrd yaqtılıq yılı yä 4,4 m, dimäk 2,7 plank ozınlığı.

Plank massalı qara tişekneñ Şvartsşild radiusı (anıñ kompton dulqın ozınlığı) yaqınça Plank ozınlığına tigez.

Plank ozınlığındağı tögällek belän fizik obyektlarnıñ urnaşu urının ülçäp kürsätep bulmıy, çönki foton dulqın ozınlığı Plank ozınlığına tigez bulğan oçraqta, foton energiäse şundıy zur bulırğa tieş häm ul mikroskopik qara tişekkä äylänä.

Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse häm kvant mexanikasınıñ bilgesezlek mäsläge Plank ozınlığınnan yuğarıraq tögällek belän ülçäwlärneñ mömkinsezlegen kürsätä. Şuña kürä kvant gravitatsiäse teoriäsendä Plank ozınlığınnan keçeräk masştabında fäza-waqıtqa ğädättäge  qaraşlar qullanılmıy.

Qıllar teoriäsendä östämä 6 (yä 7) ülçäneş Plank ozınlığınnan keçeräk yıraqlarda törelgän häm täcribälärdä tabılıp bulmıy.

Üzleklär

Plank ozınlığında Evklid geometriäse bozıla
Plank ozınlığı - yıraqlıq tübän çige, azraq masştabında fäza häm aralıq töşençäläre betä.
Ber faraz buyınça ägär fäza kvantlansa, fäzanıñ kvantı Plank ozınlığına tigez bula. Läkin älegä täcribädä dälillänmägän.

 Sıltamalar 
 Томилин К. А. Планковские величины // 100 лет квантовой теории. История. Физика. Философия : Труды международной конференции. — М.: НИА-Природа, 2002. — С. 105—113.
 Томилин К. А. Фундаментальные физические постоянные в историческом и методологическом аспектах.  М.: Физматлит, 2006, 368 с, страницы 209, 215—218, 222, 223, 271, 311. (djvu)
 Max Camenzind. Compact Objects in Astrophysics: White Dwarfs, Neutron Stars and Black Holes. — Springer Science & Business Media, 2007. — P. 588. — 706 p. — ISBN 3540499121, 9783540499121.

Төркем:Физик зурлыклар
Төркем:Квант механикасы

Төркем:Гравитация