Россия Федерациясе телләре

Россия Федерациясе телләре — бу дәүләт территориясендә кулланылыш тапкан телләр. Алар 14 (һинд-аурупа, алтай, урал, юкагир-чуван, картвель, абхаз-адыг, нах-дагъстан, сино-тибет, семит, эскимос-алеут,чукотка-камчатка, Енисей, австроазиат һәм айн) телләр гаиләләренә карый; нивх теле үксез (гаиләсе юк).

Һәрбер тел янында аны Россиядә кулланучылар саны күрсәтелгән: йә 2010 елгы җанисәп, йә (аның нәтиҗәләре ышанычлы мәгълүмат була алмаган чакта) — 2002 елгы лингвистлар бәяләмәсе нигезендә. Соңгы очракта алар алдында тильда (~) билгесе куела.

 Һинд-аурупа телләре 
40 яши бирүче һәм 1 китапларда сакланган теле.
 Славян төркеме
 беларус теле 173 980
 украин теле 1 129 838
 рус теле 137 494 893
 русин теле 225
 болгар теле 22 906
 сербохорват теле 11 043
 словак теле 1445
 чех теле 13 074
 поляк теле 67 446
 чиркәү славян теле ?
 албан теле 1209
 әрмән төркеме 660 935
 көнчыгыш әрмән теле~600 000
 әстерхан сөйләме ~1 000
 көнбатыш әрмән теле ~240 000
 амшен сөйләме ~200 000
 тын сөйләме ~40 000
  балтыйк төркеме
 латыш теле 22 079
 литва теле 31 295
  герман төркеме
 швед теле 7395
 нидерланд теле (голландча) 3356
 инглиз теле 7 574 303
 идиш 20 505 (сан ивритны да үзенә ала)
 алман теле 2 069 949
 түбән алман теле 
 грек төркеме 42 518
 понт теле (грекча) ~40 000
 юнан теле (әдәби) ?
 иран төркеме
 осетин теле 451 431
 шугнан теле 34
 рушан теле 2
 пушту (афганча) 4649
 талыш теле 3 402
 фарсы теле 13 073
 таҗик теле 141 938
 тат теле 2012
 көрд теле (курманджи) 34 699
 белудж теле 26
  һинд-арий төркеме
 бенгаль теле (бенгали) 393
 һинд теле 6331
 чегәннәр теле 128 197
  Роман телләре төркеме
 румын теле 21 201
 молдав теле 96 061
 португал теле 11 207
 француз теле 616 394
 итальян теле 83 202
 испан теле 152 147

 Абхаз-адыг гаиләсе 
4 яши бирүче һәм 2 үле тел
 абхаз теле 6786
 садз сөйләме †
 абазин теле 37 831
 адыгэ теле 117 489
 кабарда-черкес теле 515 672
 убых теле †

 Нах-дагъстан гаиләсе 
42 тел
 Авар-анди-цез төркеме
 авар теле 715 297
 Анди төркеме
 ахвах теле 210
 каратин теле 255
 годоберин теле 128
 ботлих теле 206
 анди теле 5800
 багулал теле 1447
 тиндин теле 2152
 чамалин теле 500
 Цез төркеме
 гинух теле 5
 гунзиб теле 1012
 хваршин теле 1737
 хванал теле 6072
 цез теле 12 467
 даргин төркеме 485 705
 мугин теле ~6571
 кадар теле ~18 963
 гапшимин-бутрин теле ~27 083
 цудахар теле ~39 225
 урахин теле ~73 420
 муирин теле ~79 938
 мюрег-губден теле ~81 814
 акушин теле ~95 795
 даргин әдәби теле
 мегеб теле ~1300
 кункин теле ~1200
 амух теле ~1 600
 ицар теле ~1800
 сирхи теле ~20 497
 чираг теле ~1 280
 кайтаг теле ~43 648
 ашти теле ~2300
 кубачи теле ~7089
 лак теле 145 895
 лезгин төркеме
 арчин теле 970
 агул теле 29 287
 табасаран теле 126 136
 лезгин теле 473 173
 цахур теле 10 596
 рутул теле 30 360
 удин теле 2 266
 Нах төркеме
 ингуш теле 305 868
 чечен теле 1 354 705
 акки-орстхой сөйләме (галанчо) ~90 000

 Картвель гаиләсе 
4 тел
 гөрҗи теле 170 659
 мегрел теле 1529
 лаз теле 25
 сван теле 71

 Урал гаиләсе 
23 яши бирүче һәм 5 үле тел
 Фин-угыр телләре
 вод теле 68
 ижора теле 123
 вепс теле 3613
 эстон теле 15 583
 фин теле 38 873
 карел теле 25 605
 людиково сөйләме ~4 000
 ливвиково сөйләме (олонец) ~20 000
 карел сөйләме ~2800
 тверь кареллары сөйләме ~10 000
 чирмеш телләре 388 378
 болын мари теле 365 316
 тау мари теле 23 062
 мерә теле †
 саам телләре 353
 бабин саам теле (аккала) †
 тер-саам теле (йоканьг-саами) ~6
 кильдин саам теле ~750
 колтта-саам теле ~28
 мордва телләре 431 692
 ирзә теле ~400 000
 мукшы теле ~200 000
 коми-пермь теле 63 106
 коми-зырян теле 156 099
 ар теле 324 338
 манси теле 938
 ханты теле 9584
 маҗар теле 6888
  самодий төркеме
 юрац теле †
 энец теле 43
 нганасан теле 125
 ненец теле 21 926
 камасин теле †
 матор-тайги-карагас теле †
 селькупс теле 1023

 Алтай телләре гаиләсе 
41 тел
  Тунгус-маньчжур телләре төркеме
 негидал теле 74
 эвен теле 5656
 эвенк теле 4802
 орок теле (ульта) 47
 удэгей теле 103
 ороч теле 8
 ульча теле 154
 нанай теле 1347
  Монгол телләре төркеме
 монгол теле 8829
 калмык теле 80 546
 бурят теле 218 557
  Төрки телләре төркеме
 чуаш теле 1 042 989
 уйгыр теле 1 049
 үзбәк теле 273 451
 тофалар теле 93
 долган теле 1054
 тыва теле 253 673
 якут теле 450 140
 чулым теле 44
 шор теле 2 839
 хакас теле 42 604
 Таулы Алтай төркеме 55 720
 Төньяк Алтай теле 1048
 кумандин сөйләме 738
 челкан сөйләме (куу) 310
 Көньяк Алтай теле ~50 500
 тубалар сөйләме ~3 000
 алтай сөйләме (алтай-кижи) ??
 телеут сөйләме 975
 теленгит сөйләме ~3 000
 кырымчак теле 2
 гагауз теле 5917
 төрекмән теле 30 767
 төрек теле (месхетләр һәм урумнар) 146 363
 әзери теле 473 044
 караим теле 3
 каракалпак теле 867
 казакъ теле 401 455
 нугай теле 88 328
 әстерхан карагашлары сөйләме >34
 алабугат татарлары сөйләме >1 144
 юрта татарлары сөйләме (астрахан нугайлары) >31
 башкорт теле 1 152 404
 кырымтатар теле 308
 карачай-балкар теле 305 364
 комык теле 426 212
 кыргыз теле 80 306
 татар теле 4 280 718
 себер татар теле (+ **бараба сөйләме) ~??
 япон теле 33 855
 корей теле 42 384

 Енисей телләре гаиләсе 
2 яши бирүче тел
 кет теле 213
 юг теле 1 (или †)
 арин теле †
 пумпокол теле †
 котт теле †

 Юкагир-чуван гаиләсе 
2 яши бирүче тел
 юкагир теле (төньяк юкагир һәм көньяк юкагир) 370
 омок теле †
 чуван теле †

 Чукотка-Камчатка телләре гаиләсе 
4 яши бирүче һәм 3 үле тел.
 чукот-коряк төркеме
 чукот теле 5095
 керек теле †
 алютор теле 25
 коряк теле 1665
  ительмен төркеме
 ительмен теле (көнбатыш ительмен) 82
 көнчыгыш ительмен теле †
 көньяк ительмен теле †

 Эскимос-алеут телләре гаиләсе 
4 яши бирүче һәм 2 үле тел.
 алеут теле 45
 алеут-медный теле (алеут-рус пиджин) 5
  эскимос төркеме 508
 наукан теле ~70
 чаплин теле (юит) ~340
 аляска-инуит теле †
 сиреник теле †

 Нивх теле 
 нивх теле (изолят тел) 688 → 198

 Айн гаиләсе 
2 үле тел
 сахалин айн теле †
 курил айн теле †

 Семит телләре гаиләсе 
2 тел һәм 1 китапларда/чит илләрдә сакланган тел
  яңа арамей теле (ассирияча) 7762
 гарәп теле 8216
 иврит 21 981

 Сино-тибет телләре гаиләсе 
2 яши бирүче һәм 1 китапларда сакланган тел
 дуңган теле 1088
 китай теле (+ тазлар сөйләме) 59 235
 иске тибет теле

 Австроазиат телләре гаиләсе 
 вьетнам теле 26 197

 Шулай ук карагыз 
 Википедия:Россия халыклары телләрендәге Википедияләр
 Россия тел сәясәте
 Россиялеләр арасында таралулары буенча телләр исемлеге

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 Алпатов В. Языковая ситуация в регионах России «Отечественные записки», № 2, 2005

Төркем:Россия телләре