Arka

Arka - käkre sızıqlı, ğädättä duga räweşendä yasalğan diwarda, täräzälärdä, qapqalarda, işeklärdä yäki ike teräklär arasında uyım yä miğmariät qorılması.

Härber gömbäz törendäge qorılma yan basu köçen (raspor) buldıra.

Ğädättä arkalar vertikal' küçärgä qarata simmetrik eşlänä. Küp oçraqta arka diwardağı täräzä, işek uyımnarı öçen yasala. Bu arkalarnıñ maqsatı - diwarnıñ nıqlığın arttıru, asta yatqan qatlamğa awırlıq äzräk töşsen öçen eşlänä.

Tarix

Arkalar BEQ II meñyıllığında Borınğı Könçığış miğmariätendä, misal öçen Borınğı Mesopotamiädä barlıqqa kilgän. Biredä kirpeçtän yasalğan binalar yuğarı däräcägä citkän.

Şulay uq arkalar Borınğı Rim miğmariätendä kiñ qullanılğan.

Taswir

Arka - töp obrisnıñ käkre sızıq törendäge borıs, tözü töp konstrutsiäse. Örlektän ayırmalı bularaq arka orınma mexanik yökläneşne kiçerä.

İsäpläw

Orınma mexanik köçäneş (yökläneş) Jukovskiy tigezlämäsendä birelä:
 ,

biredä:

  — örlekkä tä'sir itüçe arqılı köç
   — kisemneñ mäydanı statik momentı, z - neytral' küçärgä aralıq
  — Üzäk küçärgä qarata inertlıq momentı
  — kisemneñ kiñlege, z - neyral' küçärgä yıraqlıq

Nıqlıq şartı:

 .

Käkre kendektä köçäneş:

 ,

biredä:
  — elementqa tä'sir itüçe normal' köç
  — elementnıñ kiseme mäydanı

Arkalar törläre

Misallar

 Sıltamalar
 Эпюры M, Q, N в арке. Пример решения задачи на YouTube
 АРКА — Термины на А, 6 часть — Арн — Арx — Здания ру — дом и всё о нём — терминология и типы арок.
 Арка

Төркем:Архитектура