Dönyanıñ cide moğcizası

Xeops piramidası, Elenä torğan Semiramida baqçaları,
Efestağı Artemida ğibädätxänäse, Olimpiädäge Zevs sını, 
Galikarnastağı törbä, Rodos Kolossı
Aleksandriä mayagı
Dönyanıñ cide moğcizası yäki Borınğı Dönyanıñ cide moğcizası - borınğı yunan ğalimnarına bilgele bulğan dönyanıñ (Oykumena) iñ danlanğan mädäni kürenekle urınnarınıñ isemlege.

Cide - Apollon izge sanı bulıp sanalğan. Cide moğciza borınğı yunan kitaplarında telgä alına.

Berençe isemlekne V b.e.q. ğasırda Herodot tözegän. Anıñ eçenä Akveduk, Samos utrawındağı damba, alihä Gera ğibädätxxänäse kergän.

 İsemlek 

Klassik isemlekkä tübändäge moğcizalar kerälär:

 Moğciza  Tözelgän  Urın  Tözüçelär  Cimerelgän  Säbäp  Maqsat Xeops piramidası 2540 b.e.q. Giza, Misır misırlıВигасин А. А., Дандамаев М. А., Крюков М. В., Кузищин В. И. История Древнего Востока. М., 2007. berdänber saqlanğan moğciza Xeops firğäwen törbäse Elenä torğan Semiramida baqçaları 605 b.e.q. Babil, Ğiraq babilçelär 562 b.e.q.su basu fundamentın cimergän Navuxodonosor II xatını öçen tözelgän Olimpiädäge Zevs sını 435 b.e.q., Fidiy miğmar Olimpiä, Yunanstan yunannar V—VI ğasır Konstantinopol ippodromında yanıp betkän , V ğasır ğibädätxänädäge Zevs sını Efestağı Artemida ğibädätxänäse 550 b.e.q. Efes, Törkiä yunannar, farsılar 370  b.e.q.356  b.e.q. (Herostrat)yäki 262 b.e.q. (gotlar) yanğın Artemida alihä xaqına tözelgän Halikarnastağı törbä 351 b.e.q.,  miğmar Pifey Galikarnas, Törkiä  kariylı, yunannar, farsılar 1494  cir teträw; öleşläre saqlanğannar (Britan muzeyı) kariy xakime Mavsol qäber taşı bularaq tözelgän Rodos Kolossı  292 - 280 b.e.q., miğmar Xares Rodos, Yunanstan yunannar 224 (226) b.e.q.bronza korpusı 654 yılda sütelgän cir teträw Rodosnıñ Demetriy Poliorket östennän ciñüenä (304 b.e.q.) bağışlanğan häykäl Aleksandriä mayagı IV b.e.q. Misırdağı Aleksandriä Ptolemey näselennän yunannar 303 b.e.q. — 1480   (1783 yıl däwamında torğan)  cir teträw diñgez säyäxäläre öçen

Tarixçılar bu isemlek İskändär Zölqarnäyn belän bäylilär.

 Ädäbiät 

С. Г. Загорской, М. А. Калининой, Д. А. Колосовой 70 чудес зодчества Древнего мира: Как они создавались? = The Seventy Wonders of the Ancient World. The Great Monuments and How They Were Built. — М: Издательство Астрель, 2004. — 304 с. — ISBN 5-271-10388-9.
 Вигасин А. А., Дандамаев М. А., Крюков М. В., Кузищин В. И. История Древнего Востока. М., 2007.

Төркем:Дөньяның җиде могҗизасы
Төркем:Борынгы дөнья