Мамай курганы

Мамай курганы -  1942-1943 елларда Сталинград сугышы вакытында булган каты бәрелешләр урынында, Идел елгасы уң ярында, Волгоград шәһәренең Үзәк районында урнашкан калкулык. Бүген ул урында "Сталинград сугышы Каһарманнарына" "Ватан-Ана чакыра" төп һәйкәле белән мемориаль комплекс урнашкан.

Мамай курганында берничә туганнар каберлек һәм шәхси каберләр урнашкан, бөтенесе 35 000 кеше күмелгән.

 Тарих 
200px|мини|уңда|Бәкләрибәк Мамай
Алтын Урда чорында татарлар Сарысу дигән шәһәргә нигез сала, кайбер чыганаклар буенча бу урында Идел буе Болгары Сары Тиен дигән кирмәнгә нигезләгән (болгарлар тиен тиресе акча буларак кулланганнар), соңрак нәкъ шушы атама русча Царицынга әверелә.

Сарысу елгасы Иделгә кушылган урында урнашкан Сарысу - Сары Тиен кирмәне мөһим хәрби, сәүдә ролен уйнаган.

14 гасырда Алтын Урда бәкләрибәге Мамай кирмән янындагы калкулыкта каравыл ныгытмасына нигез салган.

Бер риваять буенча бу курганда бәкләрибәк Мамай алтыннан коелган  киемнәрендә күмелгән. Ләкин Мамайның чын кабере Кырымда табылган.

 Сталинград сугышы Каһарманнарына һәйкәл 
200px|уңда|thumb|Маршал Чуйков кабере, Мамай курганы, Волгоград
200px|мини|уңда|Мәңгелек ут
Төп өлешләр:

  Буыннар хәтере
 Пирамидаль тирәкләр аллеясе
 Җанын кызганмыйча каршы торганнар мәйданы
 Дивар хәрәбәләре
 Каһарманнар мәйданы
 Монументаль сын
 Хәрби дан залы
 Хәсрәт мәйданы
 Ана-Ватан чакыра! төп һәйкәле
 Хәрби зират
 Мемориаль дендропарк
 Сталинград Каһарманнары һәйкәл (архитектор Вучетич)

Сталинград сугышы төп каһарманы маршал Василий Чуйков Мамай курганында күмелгән.

 Сылтамалар 
 Официальный сайт музея-заповедника «Сталинградская битва»
 История возведения «Родины-Матери». 
 Схемы, фото, советы посетителям Мамаева кургана. 

Төркем:Һәйкәлләр
Төркем:Бөек Ватан сугышы
Төркем:Татар тарихы