Үзәктән куу көче

һәм үзәккә омтылу көче Fcp 


Үзәктән куу көче — әйләнүче хисап системасындагы бар объектларга тәэсир итүче, әйләнү күчәреннән юнәлгән инерция көче. Үзәктән куу көче - инерциаль  хисап системасыннан әйләнүче инерциаль булмаган хисап системасына күчкәндә хасил булган инерция көче.

әйләнү күчәреннән материаль ноктасына кадәрге вектор  өчен үзәктән куу көче болай бирелә:



биредә:
  — җисемгә тәэсир итүче үзәктән куу көче,
  — җисемнең массасы,
  — почмакча тизлек

әйләнүче хисап системасында җисемнең радиус-векторы  өчен үзәктән куу көче болай тасвирлана:



Тигезләмәне чыгару
 - инерциаль булмаган системага карата җисемнең тизлеге
 - системаның тизлеге
 - системаның почмакча тизлеге

Инерциаль хисап системасында сызыкча тизлек:

биредә  — инерциаль булмаган хисап системасына карата җисемнең масса үзәгенең радиус-векторы

Чыгарылма алып:

Инерциаль системада:

биредә  — системага карата сызыкча тизләнеш,  — почмакча тизләнеш.

Шулай итеп:



Соңгы кушылучы - үзәктән куу көче.

әйләнү күчәренә перпердикуляр булган  өчен:


үзәктән куу көче

 Моны да карагыз

Кориолис көче
Үзәккә омтылу тизләнеше
Әдәбият

«Центробежная сила» в Большой советской энциклопедии
Матвеев А. Н. Механика и теория относительности: Учебник для студентов вузов. — 3-е издание. — М.: ООО *"Издательский дом «ОНИКС 21 век»: ООО "Издательство «Мир и образование», 2003. — с. 405—406

Төркем:Механика
Төркем:Инерция