Ротацизм

Ротацизм — ниндидер авазның [р] авазына тарихи күчүе, атама ρ («ро») грек хәрефеннән чыккан.

Төрки телләр

23 гасыр элек төп төрки төркемнән аерылган огур телләрендә (чуаш телендә) [р] авазы гомум төрки [з] авазына туры килә, мәсәлән:
чуашча хур/хор — татарча каз
чуашча хĕр — татарча кыз
чуашча сакăр — татарча сигез
чуашча тăхăр — татарча тугыз
чуашча çĕр — татарча йөз

Индоиран телләре

Индоиран телләрендә [л] авазы [р] авазына күчкән. Борынгы Иран телендә бу үзгәреш эзлекле хәлдә үткән, ләкин кайбер көнчыгыш  Һиндстан диалектларында чыгыш халәте сакланган.

  (sū́rуаh),   , , ; Кояш
  «балкый»   «луна», ; Ай
  (cakráh),  , , ; Тәгәрмәч
  (śrávah),  , , . Сүз

Герман телләре

Герман телләрендә [з]  авазы [р] авазына күчкән.

Ротацизмның калган эзләре алман телендә саклана:
инглизчә was - алманча  war (булган)
инглизчә hare - алманча  Hase (куян)
инглизчә iron - алманча  Eisen (тимер)

 Сылтамалар 
Н. Н. Поппе. О родственных отношениях чувашского и тюрко-татарских языков. Чебоксары, 1925.
 Гамирзан Давлетшин. Булгарская письменность (Раннебулгарский и домонгольский периоды) . Журнал Гасырлар Авазы/Эхо веков, Раздел: Из глубины столетий, 2008-1.
 Г.М. Давлетшин. Этапы письменности тюрко-татар, «Научный Татарстан», 2'2009, стр.132-145.
Catford, J.C. (2001), "On Rs, rhotacism and paleophony", Journal of the International Phonetic Association 31 (2): 171–185, doi:10.1017/S0025100301002018
Crowley, Terry (1997). An Introduction to Historical Linguistics (3rd ed.). Oxford University Press. ISBN 9780195583786.
Greenberg, Marc L. (1999), "Multiple Causation in the Spread and *Reversal of a Sound Change: Rhotacism in South Slavic", Slovenski jezik/Slovene Linguistics Studies 2: 63–76 http://hdl.handle.net/1808/803
Nandris, O (1963), Phonétique Historique du Roumain, Paris: Klincksiek

Төркем:Татар теле
Төркем:Төрки телләр
Төркем:Огур телләре
Төркем:Герман телләре