Александр Бендецкий

Александр Бендецкий, Александр Григорий улы Бендецкий,  (1911-1943) — язучы, тәрҗемәче, Татар дәүләт филармониясе артисты. Бөек Ватан сугышында фронтта концерт куйганда мина кыйпылчыгы тиеп, госпитальдә  вафат була. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1940). КПСС әгъзасы (1942).

 Тәрҗемәи хәле 
1911 елның 16 гыйнварында Полтава губернасы  (хәзерге Украинаның Черкассы өлкәсе) Золотоноша шәһәрендә   гаиләсендә туган.

 Хезмәт юлы 
Туган шәһәрендә 7 еллык мәктәпне тәмамлагач, Ташкәнтка күчеп китә. Анда тире-күн заводында өйрәнчек булып, мамык игү трестында хисапчы булып, химик чистарту әртиле идарәсендә экономист булып эшли.

1932 елда Казанга күчеп килә. 1934 елга кадәр Торгсинның Татарстан конторында экономист, 1939 елга кадәр Татарстан китап нәшриятының план бүлегендә экономист. Эштән аерылмыйча укып, рабфак тәмамлагач, Казан коммуналь төзелеш  институтына укырга керә. 3 нче курстан Казан дәүләт педагогия институтының кичке бүлегенә күчә.
1939 елның августыннан Татар дәүләт филармониясе артисты.

 Бөек Ватан сугышы 
Сугыш башлангач, ТАССР халык комиссарлары шурасы каршындагы сәнгать эшләре буенча идарә А. Бендецкийны ансамбль составында хәрби бүлгеләргә хезмәт күрсәтү өчен фронтка җибәрә. 
1942 елның февралендә Костромада, мартта Ивановода хәрбиләр алдында чыгыш ясыйлар. 1942 елда КПСС сафына алына.

1943 елның 29 апрелендә снаряд кыйпылчыгы тиеп, авыр яралана һәм госпитальдә вафат була.

 Иҗаты 
Кыска иҗат гомерендә (1938-1943) Татарстан китап нәшриятында 4 китабы басылып чыга. Күмәк җыентыкларда — «Ватан» (Родина, 1940), «Канга кан» (Кровь за кровь, 1942), «Советская Татария» газетасында шигырьләре, хикәяләре, очерклары басылган.

 Тәрҗемәләре 
Татар әдипләренең әсәрләрен русчага тәрҗемә итә. Габдулла Тукайның «Шүрәле», «Печән базары, яхуд Яңа Кисекбаш», «Туган авыл», Абдулла Алишның «Әнием әкиятләре», Таҗи Гыйззәтнең «Ташкыннар» пьесасын (Гадел Кутуй белән бергә), Сибгат Хәким, Гадел Кутуй, Нәби Дәүли шигырьләрен тәрҗемә иткән. 
Иң соңгы тәрҗемә әсәре — Ш. Зәйнинең «Шүрәле» пьесасы.

 Китаплары 
 Он вернется. Казан, ТКН, 1938.
 Ёлка. Казан, ТКН, 1939.
 На границе. Казан, ТКН, 1940.
 Азбука Великой Отечественной войны. Казан, ТКН, 1941.
 За честь родной страны. Казан, ТКН, 1941.

 Әдәбият 
 Гиниятуллина А. Писатели Советского Татарстана (биобиблиографик белешмәлек). Казан, ТКН, 1970.
 Даутов Р.Н., Нуруллина Н.Б. Совет Татарстаны язучылары (биобиблиографик белешмә). Казан, ТКН, 1986.
 Гиниятуллина А. И поднялись его сыновья. «Советская  Татария», 1968 ел, 2 июнь.
 Мубаракшина Р. Вечер памяти артиста.  «Казанские ведомости»,  2006 ел,  18 гыйнвар.
 Мөбәрәкшина Р. Язучы,тәрҗемәче һәм артист. «Шәһри Казан», 2006 ел,  20 гыйнвар.

 Сылтамалар 
   А.Г. Бендецкий Татар милли китапханәсе айтында 

 Искәрмәләр 

Төркем:Татарстан язучылары
Төркем:Балалар язучылары
Төркем:Рус язучылары
Төркем:Тәрҗемәчеләр
Төркем:Татарстан артистлары
Төркем:Артистлар
Төркем:Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:Бөек Ватан сугышында һәлак булучылар