Çanaqqala bäreleşe

Data  1915 yılnıñ 19 fevrale - 1916 yılnıñ 9 ğinwarı Urın Gallipoli  Näticä Ğosman imperiäse ciñüe
Çanaqqala bäreleşe yäki Gallipoli bäreleşe yäki Dardanell operatsiäse (törekçä Çanakkale Savaşı; inglizçä Gallipoli Campaign) — Berençe Bötendönya suğışında 1915-1916 yıllarda bulğan xärbi operatsiä: Winston Çerçill niäte buyınça Antanta illäre, ayıruça Britan imperiäse Törkiä başqalası Stambul şähären basıp alırğa uñışsız tırışa. Töp maqsatı - Rusiägä diñgez yulın açu.
300px|мини|уңда|Bäreleş urını
 Taswir 

Köndäşlär: 
Ğosman imperiäse häm Alman imperiäse
 Britan imperiäse häm anıñ koloniäläre, Fransa, öleşçä Rusiä imperiäse

 Tarix 
250px|мини|уңда|Törkiä ğäskäre saqlanu sızığında
 Berençe çorda 1915 yılnıñ 19 fevrale - 18 martında ingliz-frantsuz flotı Dardanell tışqı kirmännärenä atıp höcüm itä. Töp höcüm uñışsız bulıp çığa: 3 korab yuq itelä, 3 korab zur zıyan kürä, ä Törkiä kirmännäre cimerelmägän diärlek.

 İkençe çorda 25 apreldä frantsuz, ingliz, Yaña Zeland diñgez cäyäw ğäskärläre häm yunan irekle legionı, barlığı 18 meñ keşe Dardanell buğazı yanına desant töşerä. 

Qanqoyğıç bäreleşlär näticäsendä 2 Britan linkorı yuq itelä häm ingliz-frantsuz köçläre berni ireşä almağannar.

1916 yılnıñ 9 ğinwarında frantsuz-ingliz köçläre uñışsız bäreleşlärdän çığarıla. Şulay itep, Gallipoli operatsiäse tämamlana, faktik räweştä Törkiä ciñä.

Töp başlap cibärüçe Winston Çerçill bu ciñelüdän soñ ministr xezmät urınınnan otstavkağa kitärgä mäcbür bula.

 İstälek 

24 apreldä Törkiädä Çanaqqala bäreleşendä ciñü könen bäyräm itälär, 2015 yılda 100 yıllıq yübeleye ayıruça kiñ bilgeläp ütä.

Tışqı sıltamalar
 Дарданелльская операция на сайте Хронос
 Битва при Чанаккале 
 100 лет после Чанаккале. Победа, изменившая историю
 Участие России в Дарданелльской операции
 д/ф «Подводные тайны Галлиполи»  (Gallipoli´s Deep Secrets,  2010)

 Зимин А.А. Витязь на распутье. Феодальная война в России XV в. М.,1991.
Төркем:Әлифба буенча бәрелешләрТөркем:Беренче бөтендөнья сугышы бәрелешләре
Төркем:Төркия тарихыТөркем:Бөекбритания тарихыТөркем:Франция тарихыТөркем:Русия тарихы
Төркем:Австралия тарихы