Беренче Россия инкыйлабы

Беренче Россия инкыйлабы яки 1905 елгы Россия инкыйлабы — 1905 елның гыйнварыннан бирле 1907 елның июненә кадәр Россия империясендә узган иҗтимагый-сәяси вакыйгалар.

"Канлы якшәмбе": 1905 елның 9 гыйнварында рухани Георгий Гапон җитәкләгән эшчеләр тыныч демонстрациясен Санкт-Петербургда император гаскәрләре тарафыннан ату — массакүләм ризасызлык һәм сәяси шигарьләр астындагы чуалышларның сәбәбе була.

Шул чорда стачка-чуалышлар хәрәкәте киң колач ала, ризасызлыклар, баш күтәрүләр әрмедә һәм флотта урын ала, монархиягә каршы массакүләм чыгышлар уза.

Нәтиҗәләр
300px|мини|уңда|1905 елның 17 октябре, Илья Репин
Инкыйлаб нәтиҗәсендә 1905 елның 17 октябрендәге Манифест (бирелгән конституция) кабул ителә.

Әлеге манифест шәхес иминлеге нигезендәге ватандашлар азатлыгы, вөҗдан, сүз, җыелышлар, берлекләр иреген бирә.

Дәүләт Шурасыннан һәм Дәүләт думасыннан торган Парламент оеша.

1907 елның 3 июнендә инкыйлабтан соң реакция башлана — "3 июньдәге түнтәрелеш" уза: Дәүләт думасына сайлау кагыйдәләре монархия көчләре файдасына үзгәртелә, төбәкләрдә бирелгән ирекләр үтәлми, аграр мәсьәләсе чишелми.

Шулай итеп, Беренче Россия инкыйлабына китерелгән проблемалар, каршылыклар хәл ителмәгән һәм 1917 елгы инкыйлабына китерә.

 Сылтамалар 

 Петиция 9 января 1905 г.
 Революция 1905—1907 гг. в России. Хроника событий. 
 Россия в первые годы XX века. Хроника событий с сайта HRONO.RU
 Первая русская революция. Источники и литература 
 Черносотенный террор 1905—1907 гг.
 Индивидуальный политический террор в России. XIX — начало XX в.
 О причинах русской революции: неомальтузианская перспектива
 Первая русская революция и партизанские выступления 1905—1908 годов на Урале 
 дневник Николая II за 1905 г. 
 Тематический номер, посвящённый столетию русской революции 1905 года; журнал «Неприкосновенный запас» 2005, № 6(44)
 О причинах Русской революции
 Две экономики России
 Е. В. Демидова. Ненасильственная компонента революции 1905 года 

Төркем:Россия инкыйлабы
Төркем:1905 ел