Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması

Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması yäki ATTA, CERN (fransuzça Conseil Européenne pour la Recherche Nucléaire) - dönyanıñ yuğarı energiä fizikası iñ ere täcribäxänäse. Yış qına fransuz qısqartması kebek CERN (äyteleşe KERN, rusça TSERN) dip yörtelä.

Taswir

Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması Eswiçrä häm Fransiä çigendä, Jeneva yanında urnaşqan. CERN territoriäse ike töp mäydançıqtan tora.

Tizlätkeçlär kompleksı cir öslegendä (iske tizlätkeçlär Linac, PS) häm cir astında, 100 m tiränlegendä (zamança SPS, Zur adron kollayderı) urnaşqan.

Töp mäydançıq Eswiçrä şähäre Meyrin yanında urnaşqan.

Oyışma 1954 yılda oyışa, 1953 yılda Parijda nigez salu kileşüenä 12 il qul quya. Xäzerge waqıtta oyışmağa 20 il kerä, daimi räweştä 2500 keşe eşli, şulay uq 580 ildän 8000 fizik häm injener waqıtlıça eşli.

CERN il-äğzaları yıl sayın 990 mln. dollar tüli.

 Äğzalar 

İl-äğza  iğänä mln. CHF  mln.. EUR  19,88 % 218,6 144,0  15,34 % 168,7 111,2  14,70 % 161,6 106,5  11,51 % 126,5 83,4  8,52 % 93,7 61,8  4,79 % 52,7 34,7  3,01 % 33,1 21,8  2,85 % 31,4 20,7  2,77 % 30,4 20,1  2,76 % 30,4 20,0  2,53 % 27,8 18,3  2,24 % 24,7 16,3  1,96 % 20,5 13,5  1,76 % 19,4 12,8  1,55 % 17,0 11,2  1,15 % 12,7 8,4  1,14 % 12,5 8,2  0,78 % 8,6 5,6  0,54 % 5,9 3,9  0,22 % 2,4 1,6

kerü statusında:

Küzätüçelär:
Awrupa komissiäse




YUNESKO

 Sıltamalar 
 Официальный сайт ЦЕРНа
 Twitter-блог. Самая свежая информация
 Зачем нужен ЦЕРН. Как Стандартная модель физики частиц сблизила людей, «Lenta.ru», 11.06.2014.
 Журнал «CERN Courier» 
 Первый в мире веб-сайт (архив)
 Лев Коварский: от «Войны миров» до ЦЕРНа, 30.09.2015, NashaGazeta.ch

Төркем:Элементар кисәкчәләр физикасы
Төркем:Тизләткечләр
Төркем:Халыкара оешмалар