Уфа дәүләт сәнгать институты

250px|thumb|right|Институтның 2 нче уку корпусы
Уфа дәүләт сәнгать институты, Заһир Исмәгыйлов исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты, , ,   — 1968 елдан Уфада эшләп килүче, музыка, театр, бию, сынлы сәнгать өлкәләрендә югары белемле белгечләр әзерләүче, РФ мәдәният министрлыгы карамагындагы күппрофильле һөнәри югары уку йорты.

Ректор
 2013 елдан — Әминә Әсфәндиярова, сәнгать фәннәре кандидаты, профессор, БР атказанган сәнгать эшлеклесе.
 2023 елның 12 апреленнән ― Илмар Әлмөхәммәтов (2016―2023 елларда Уфа опера театры генераль директоры).
 Тарих 
180px|thumb|right|Рөстәм Сабитов. 1980 елгы чыгарылыш
180px|thumb|right|Флюра Килдиярова. 1981 елгы чыгарылыш
180px|thumb|right|Әскар Абдразаков. 1994 елгы чыгарылыш
180px|thumb|right|Айрат Әбүшахманов. 1995 елгы чыгарылыш
180px|thumb|right|Әлфия Кәримова. 2005 елгы чыгарылыш
1968 елда Гнесиннар исемендәге дәүләт музыкаль-педагогика институтының Уфадагы укыту-консультация пункты нигезендә ачыла Постановление Совета Министров СССР № 417 от 05.06.1968. Укыту эшенә, нигездә, Гнесиннар институты, Мәскәү һәм Ленинград вузлары укытучылары һәм башкала вузларын тәмамлаган белгечләр җәлеп ителә. Уфа сәнгать укуханәсеннән әйдәүче укытучылар чакырыла.

Институтта музыка һәм театр факультетлары, 5 кафедра (фортепиано һәм оркестр өчен уен кораллары (эскрипкә, альт, виолончель, контрабас) кафедрасы, хор дирижерлыгы һәм халык уен кораллары кафедрасы, музыка тарихы, теориясе һәм композиторлык кафедрасы, актерлык осталыгы һәм режиссура кафедрасы, гуманитар фәннәр кафедрасы) оештырыла.
 1969 елда вокал бүлеге ачыла.
 1973 елда РСФСР мәдәният министрлыгы сынлы сәнгать бүлеге ачарга рөхсәт бирә.
 1978 елда тынлы һәм бәрмә уен кораллары кафедрасы ачыла.
 1993 елдан ассистентура, 1998 елдан аспирантура ачыла.
 2003-2015 елларда Уфа дәүләт сәнгать академиясе.
 2015 елдан Уфа дәүләт сәнгать институтыПриказ Министерства культуры РФ № 3004 от 08.12.2015. 
4 факультетта (музыка, башкорт музыкасы, театр, сынлы сәнгать) һәм 23 кафедрада 33 белгечлек һәм юнәлеш  буенча укыту алып барыла.

Институтта елга 4 мәртәбә «Проблемы музыкальной жизни» журналы (ISSN: 1997-0854) нәшер ителә.

 Бина 
Ике уку корпусы бар. 
Элекке дворяннар җыены бинасы (Ленин ур., 14) һәм икенче бина (Цюрупа ур., 9).
Институтның 12 катлы, 226 бүлмәле, 1978 елда төзелгән  тулай торагы (Пушкин ур., 114) бар.

 Белгечлекләр 
 Музыка факультеты 
 Фортепиано
 Концерт кыллы уен кораллары
 Концерт тынлы һәм бәрмә уен кораллары
 Концерт халык уен кораллары
 Опера җыры сәнгате
 Симфоник оркестр һәм академик хор белән сәнгать җитәкчелеге
 Музыка белгечлеге
 Композиция
 Музыкаль тавыш режиссурасы
 Академик хор дирижеры
 Халык уен кораллары ансамбле дирижеры
 Тынлы оркестр һәм бәрмә уен кораллары оркестры
 Баян, аккордеон һәм кыллы чиртмә уен кораллары
 Эстрада уен кораллары
 Эстрада джаз җыры
 Менеджмент
 Башкорт музыкасы факультеты 
 Концерт халык уен кораллары
 Россия халыкларының халык уен кораллары
 Этник музыка белеме
 Театр факультеты 
 Актер осталыгы
 Театр режиссурасы
 Бию сәнгате
 Театр белеме
 Сынлы сәнгать факультеты 
 Сынлы сәнгать
 Графика
 Скульптура
 Дизайн
 Сәнгать теориясе һәм тарихы
 Дизайн

 Шәхесләр 
 Ректорлар 
 1968-1988 Заһир Исмәгыйлов (1917-2003)
 1988-2000 Зиннур Нургалин
 2000-2010 Ишмөхәммәт Галәветдинов (1948-2015)
 2010-2012 Әминә Шәфыйкова
 2013 елдан Әминә Әсфәндиярова
 2023 елдан Илмар Әлмөхәммәтов Ләйлә Аралбаева.  Башҡорт опера һәм балет театрында — яңы генераль директор. Башинформ, 13.04.2023

 Укытучылар 

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре Викиҗыентыктагы төркем үлем датасы   Фоменков Михаил Петрович 1924-11-05 Уфа Уфа сәнгать училищесыГнесиннар исемендәге Россия музыка академиясеМәскәү дәүләт консерваториясе дирижёрукытучы  2004-01-22   Рәйсә Галимуллина 1931-05-07 Каракол Мәскәү дәүләт консерваториясе опера җырчысы  2000-09-06   Сергей Тюфяков 1949-04-01 Уфа Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты сәнгатькәр     Людмила Шәймөхәммәтова 1951-11-12 Екатеринбург Урал дәүләт консерваториясе музыка белгечемузыка педагогы Lyudmila Shaymukhametova 2025-01-31 2001  Идрис Газиев 1960-04-21 Корманай Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты җырчы Idris Gaziev    Әминә Әсфәндиярева 1961-07-27 Уфа  галим     Әминә Шәфыйкова 1974-03-24 Ыргызлы Pushkin Street, 104Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты музыкачыпианист Amina Shafikova Yurievna  1998 2016 Рөстәм Шәйхетдинев 1976-05-05 Уфа  пианист  

 Тәмамлаучылар 

1968 елдан башлап, Башкортстан һәм РФның күрше өлкәләрендәге уку йортлары һәм театр, сәнгать оешмалары өчен 4000 югары белемле белгеч әзерләнгән.

 Илдар Абдразаков
 Әскар Абдразаков
 Азамат Гафаров
 Таңчулпан Бабичева
 Наил Байбурин
 Заһир Вәлитов
 Алсу Галина (Гафарова)
 Идрис Газиев
 Зөфәр Гаянов
 Нур Даутов
 Нурия Ирсаева

 Флюра Килдиярова
 Әлфия Кәримова
 Салават Низаметдинов
 Рөстәм Сабитов
 Илдар Сәетов
 Олег Ханов
 Гали Хәмзин
 Рим Хәсәнов
 Хөрмәтулла Үтәшев
 Айрат Әбүшахманов

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны һөнәр төре эш урыны Викиҗыентыктагы төркем үлем датасы   Ханов Закирйән Хан улы 1920-02-07 Салават районы актёр     1978 Искәндәр Саяпов 1934-09-15 Чишмә-Борай рәссам   2008-07-08   Әбрар Габдерахманыв 1935-01-01 Наурыз композитор   2013-10-15   Нәҙершин Ким Рәүеф улы 1937-01-11 Исмәгыйль театр режиссеры Republican Puppet Theater of UzbekistanСибай драма театрыСалават драма театры  2019-12-22   Фәния Сөләйманова 1939-02-18 Сыртлан журналистҗырчы      Robert Gazizov 1939-09-25 Уфа композитормузыка педагогы      Эльмира Давыдова 1940-02-01 Кыргыз Совет Социалистик Җөмһүрияте музыкачы   2018-07-30   Заһир Вәлитов 1940-11-01 Вәлит театр актеры Башкорт дәүләт академия драма театры  2019-02-17   Айрат Кәримев 1941-01-21 Уфа композитор   2016-05-11  1978 Зөфәр Гаянов 1941-05-14 Сәйтәк рәссам   2015-03-07   Rim Aminov 1941-06-18 Башкортстан актёр      Нурия Ирсаева 1942-10-13 Канбәк актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Нурмөхәмәтов Әнүәр Әбүбәкер улы 1943-05-09 Башкорт Автономияле Совет Социалистик РеспубликасыЯңа Усман театр актерырежиссёрмөгаллим   2009-03-17  1966 Тәнзилә Хисамова 1945-04-04 Khazinovo актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Akhat Khusaynov 1946-08-05 Кырмыскалы районы актёр      Рим Хәсәнов 1947-03-09 Язикәү композитор      Михаил Копьов 1947-05-13 Уфа рәссам   2017-08-19   Вадим Тирон 1947-07-15 Монголия Халык Республикасы җырчы      Leonard Abuzarov 1947-07-30 Байкыбаш рәссам   1985-10-13   Ренат Вәлиуллин 1947-09-20 Югары Бишенде рәссам      Зоя Киреева 1947-10-28  актёр      Лилия Сәлмәнова 1947-11-20 Аргаяш районы музыка белгечефольклорчы РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты    1980 Риф Габдуллин 1948-01-01 Яңа Нугай рәссам      Салауатов Юнир Хәй улы 1948-02-01 Байназар эстрада артистыюмористсатирик Башкорт дәүләт филармониясе     Венера Хәсәнова 1948-02-15 Мәсәк актёр  Venera Ginijatovna Hasanova    Нилә Байрамгулова 1948-02-21 Яңа Байрамгул музыкачы   2025-09-28   Әхтәм Әбүшахманов 1948-03-10 Бурангул актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Владимир Абросимов 1948-10-10 Химки театр актерытеатр режиссерысынлы сәнгать эшлеклесе   2018-08-15   Raus Zagitov 1948-11-19 Иске Мөхәммәт театр актеры Башкорт дәүләт академия драма театры     Владимир Суханов 1948-11-27 Уфа музыка педагогы      Суфия Корбангалиева 1949-02-13 BayguzinoИшембай районы музыка педагогыактёр      Сергей Тюфяков 1949-04-01 Уфа сәнгатькәр Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтыБашкорт дәүләт филармониясе    1976 Liudmyla Oleksandrivna Krasovska 1949-08-21 Коркино җырчымөгаллим Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясеKharkiv Philharmonic SocietyKharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre M. V. Lysenka     Риф Сәйфуллин 1949-10-04 Архангель районы актёр      Айрат Әхмәтшин 1949-12-04 Уфа актёррежиссёрпедагог      Айрат Кобагошов 1950-02-01 Куергазы районы композитор   2021-09-06   Гали Хәмзин 1950-06-12 Козгын-Әхмәр музыкачы   2009-11-15   Александр Донгузов 1951-01-04 Уфа актёр      Газиз Дәүләтбирдин 1951-01-24 Иске Собхангол композиторукытучы   2011-09-02   Рафига Галина 1951-03-15 Салават районы актёр      Фәйрүзә Шәйдуллина 1951-03-20 Лаяшты музыкачы      Вәкил Шәйхетдинов 1951-05-04 Кәпәй-Кобау рәссам  Vakil Shaykhetdinov    Александр Якупов 1951-05-13 Светлогорск дирижёрмузыка белгечемузыка педагогы      Зифа Баязитова 1951-06-04 Күсәй актёр      Олег Ханов 1951-08-11 Кызгы актёртеатр режиссерыprincipal director   2025-09-30   Флюра Килдиярова 1952-01-15 Учалы районы җырчы      Рафил Нәбиуллин 1952-01-23 Уфа       Йосопов Вәкил Барый улы 1952-02-20 Әмин актёррежиссёр Сибай драма театры  2025-03-14   Rail' Kuchukov 1952-03-28 Колый җырчы      Ҡасимов Валерий Ғабдулхай улы 1952-03-29 Чвиднитса пианисткомпозиторпедагогуниверситет профессоры В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты     Өлфәт Кобагышов 1952-04-01 Таймас сынчы      Гәрәева Лина Авзал ҡыҙы 1952-05-01 Таңатар җырчыcreative and performing artist   2021-11-11   Әнисә Яхина 1952-05-11 Стәрлебаш районы актёр Башкорт дәүләт филармониясе     Рәшит Җиһанов 1952-06-28 Уфа композитор  Ziganov Rashit    Олег Килмөхәммәтов 1952-08-26 Уфа опера җырчысыпедагог Уфа сәнгать училищесыБашкорт дәүләт опера һәм балет театры     Рәйлә Азнакаева 1952-10-18 Куандык музыкачы      Үзәнбаева Тәнзилә Хәмит кызы 1953-01-02 Смак җырчы Башкорт дәүләт филармониясе     Валерий Платонов 1953-01-06 Белорет дирижёр      Исмәғилев Рәйес Абдрахман улы 1953-01-29 Зөяк режиссёркинорежиссёрменеджер      Байрас Ибраһимов 1953-02-19 Күрдем       Урал Мөхәммәтшин 1953-02-27 Уфа рәссам   2017-01-01   Таңчулпан Бабичева 1953-05-15 Дәүләкән театр актеры Башкорт дәүләт академия драма театры     Ринат Харисов (1953) 1953-06-12 Ленин Бүләге adult educatorрәссам Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Харисов Ринат Зөфәр улы 1953-06-12 Ленин Бүләге adult educatorрәссам Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Игорь Капатов 1953-08-19 Түбән Новгород актёр   2024-02-29   Ildar Bikbulatov 1953-11-04 Белорет рәссам   1996   Лилия Фатыйхова 1954-01-03 Солтанморат актёр      Аҙнабаева Зилә Рамаҙан ҡыҙы 1954-04-17 Белорет районы      1978 Фәйзрахман Исмәгыйлев 1955-03-24 Зөяк рәссам      Римма Лощенкова 1955-06-15 Әлмән районы укытучы      Рөстәм Сабитыв 1955-12-05 Уфа композитор      Нур Даутов 1956-01-05 Бәләбәй райуны композитор      Радик Гәрәев 1956-03-23 Яңавыл опера җырчысы   1996-10-29   Наил Байбурин 1956-07-17 Уфа кинорежиссёрдраматургсәнгатькәр   2015-07-20   Илдар Сәетев 1957-01-25 Бакалы актёр Башкорт дәүләт академия драма театры  2020-10-14   Фатыйх Хөснетдинов 1957-01-31 Өметбай актёрсәнгатькәр   2020-06-30   Салават Низаметдинов 1957-03-03 Учалы районы композитор   2013-07-29   Мөдәрис Мөсифуллин 1957-03-25 Түбән Әлкәш драматург      Фәнәви Сәлихов 1957-04-15 Башкорт Автономияле Совет Социалистик РеспубликасыЯңавыл районы опера җырчысы      Нурзидә Әбдрәшитова 1957-04-30 Баймак районы актёр      Илдар Гомәров 1958-09-23 Илчегол театр актерыактёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Салават Гыйләҗетдинев 1959-01-01 Борай рәссам      Райман Ишбаев 1959-03-12 Бөрҗән районы музыкачы   2006-12-05   Linar Minigajanovitsj Achmetvaliev 1959-08-05 Стәрлетамак актёр Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры     Хөрмәтулла Үтәшев 1959-11-23 Хәйбулла районы актёр      Эльвира Юнысова 1960-01-04 Сибай актёр Башкорт дәүләт академия драма театры    1986 Идрис Газиев 1960-04-21 Корманай җырчы Башкорт дәүләт филармониясеЗаһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты Idris Gaziev    Дибаева Зилә Сиражетдин ҡыҙы 1960-11-22 Иске Мөсет актёр Башкорт дәүләт академия драма театрыБашкорт иярчен телевидениесе     Галина Гөлназ Салауат ҡыҙы 1961-02-03 Уфа укытучы      Татьяна Макрушина 1961-09-09 Ишембай актёр     1983 Шәүрә Дилмөхәмәтова 1961-09-23  театр актеры Башкорт дәүләт академия драма театры     Ramil Gayzullin 1961-09-25 Межгорье (Башкортстан) музыкачы      Айрат Солтанов 1962-01-28 Борай актёр      Александр Федеряев 1962-01-30  актёр      Мәгафүр Усманов 1962-03-26 Кызгы актёр Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры     Ризидә Фәхруллина 1962-04-01 Югары Манчар актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Ayrat Rasjitovitsj Gaysin 1962-04-09 Асылай композитор      Владимир Латыйпов-Догадов 1962-04-22 Октябрьски актёр   2024-06-07   Таһир Камалыв 1962-06-02 Уфа музыкачы   2021-01-04   Ирина Агашкова-Коренева 1962-09-29 Уфа актёр      Гүзәл Маликова 1962-11-08 Баймак актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Сәғитов Ришат Рәфҡәт улы 1962-12-27 Бакал композиторбаянчыпедагог Pushkin Street, 104     Светлана Хәкимова 1963-06-26 Иске Сәпәш актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Рәсимә Гайфуллина 1964-05-04 Салават районы       Фирзәт Галиев 1965-01-03 Куергазы районы актёр      Миңзифа Искужина 1965-01-15 Темәс җырчы Башкорт дәүләт филармониясе     Гүзәл Үлмәскулова 1965-03-12 Иске Соболева җырчы      Идрис Кәлимуллин 1965-03-30 Шәммәт актёрҗырчы      Ольга Мусина 1965-04-13 Уфа актёр     1997 Фәнүзә Баһаветдинова 1965-05-22 Ибракәй укытучыжурналист Башкорт иярчен телевидениесе     Вахит Хызыров 1965-11-16 Таштимер җырчы      Светлана Аргынбаева 1966-01-08 Сибай җырчы      Радик Вәлмөхәмәтов 1966-02-12 Ташбулат җырчы      Радмир Усаев 1966-03-03 Уфа музыка продюсеры      Ruslan Khabibullin 1966-03-27 Бәләбәй музыкачы      Гаяз Алтыншин 1966-04-23 Иске Собхангол театр актерыкиноактер   2008-08-20   Туҡтағолов Артур Бәҙри улы 1967-01-02 Куандык районы музыкачы      Фәдис Ганиев 1967-02-11 Мулла авыл музыкачы      Айбулат Рәхмәтуллин 1967-05-12 Нәби музыкачы      Сара Буранбаева 1967-06-24 Әлмөхәммәт актёр Башкорт дәүләт академия драма театры     Җәлил Сөләймәнов 1968-03-16 Нәби рәссам      Рәсүл Карабулатов 1968-03-18 Урта Муйнак җырчымузыкачытеатр актерыактёр      Алмас Әмиров 1968-05-06 Ахун эстрада артисты Башкорт дәүләт академия драма театры     Финә Вәлиева 1969-01-08 Гарибаш театр актеры      Әскар Абдразаков 1969-07-11 Уфа опера җырчысы  Askar Abdrazakov    Азамат Хәлилов 1970-05-03 Иске Собхангол    2018-05-27  1993 Фәрүәз Урманшин 1970-05-23 Юлык җырчыалыпбаручы Юлдаш радиосы     Гөлназ Мөхәммәдиева 1971 Куштирәк актёр      Гөлназ Латыйпова 1971-02-13 Меңнәр актёр Туймазы татар дәүләт драма театры     Ilmar Almukhametov 1971-06-09 Ишембай язучыдраматург      Рубирт Юлдашев 1971-07-09 Уфа музыкачы  Robert Yuldashev    Фәтихова Эльвира Миҙхәт ҡыҙы 1971-08-15 Уфа җырчы      Риза Мәһәдиев 1972-03-13 Ибрай актёр   2021-01-12  1995 Римма Амангилдина 1972-04-01 Хәлил җырчы      Алсу Галина 1973-03-03 Балтач районы       Әнвәр Нургалиев 1974-01-28 Әүрезтамак җырчы      Әминә Шәфыйкова 1974-03-24 Ыргызлы музыкачыпианист Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты Amina Shafikova Yurievna    Сәгыйдулла Байегетов 1974-04-03 Баймак районыИске Сибай җырчыактёр      Ilsur Akhtarowitsch Baimov 1974-04-14 Сәксәй актёр Башкорт дәүләт академия драма театрыБашкорт дәүләт филармониясе     Резида Зарипова 1974-04-27 Сөендек актёр Уфа дәүләт «Нур» татар театры     Азамат Гафаров 1974-06-19 Уфа эстрада артисты      Raoesjanija Moesavirovna Badretdinova 1974-09-28 Яшергән рәссам      Римма Закирева 1975 Уфа актёр    2000 2006 Хәсән Усманов 1975-01-09 Аскар җырчыҗитештерүче  Hasan Usmanov    Биксурин Азат Нуриман улы 1975-05-04 Баймак музыкачы      Руслан Мөхәммәтев 1975-06-26 Уфа балет артисты      Светлана Гыйниятуллина 1975-07-07 Караидел районы актёр     2004 Илһам Вәлиев 1975-07-19 Имәнлекүл җырчы Башкорт дәүләт опера һәм балет театрыЕкатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театры     Чулпан Киекбирдина 1976-07-12 Ярмөхәммәт җырчы   2015-09-29   Рәнис Алтынбаев 1976-08-18 Инҗәр дәүләт хезмәткәрепедагогҗырчыҗәмгыять активисты      Илдар Абдразаков 1976-09-26 Уфа опера җырчысымузыкачы  Ildar Abdrazakov    Рөстәм Шәрипов (1976) 1976-11-01 Зилаер районы музыкачы      Артөм Макаров 1977 Уфа пианист      Ләйлә Аралбаева 1977-03-14 Уфа музыка белгечежурналист      Венера Юлгилдина 1977-06-16 Яңа Мөсет җырчы      Әлфия Кәримова 1977-06-24 Уфа опера җырчысы      Рөстәм Сөләйманов 1977-10-05 Стәрлетамак дирижёр   2025-07-19   Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы 1980-07-12 Лагыр актёр Сибай драма театры     Арыслан Җанбәкев 1980-08-03 Сибай актёрҗырчырежиссёр   2011   Илдус Закиров 1983-08-13 Кандаковка сынчы      Рәдиф Зарипов 1983-08-26 Малаяз җырчы КәрвансарайБашкорт дәүләт опера һәм балет театры     Таһиров Илгиз Тайфур улы 1984-06-23 Норкино актёр     2013 Ришат Төхвәтуллин 1989-03-03 Карамалы-Гобәй җырчы      Олег Кинҗәгулов 1989-04-12 Lyubinsky (urban-type settlement) режиссёр      Ғафаров Искәндәр Алмас улы 1990-04-05 Уфа музыкачыпианист      Гөлнара Вәлиева 1990-11-17 БашкортстанБөрҗән районыКолгына (Бөрҗән районы) җырчыопера җырчысы Башкорт дәүләт опера һәм балет театры     Шәрипов Фәиз Вилдан улы  Учалы районы укытучы      Кейекбирҙин Нурғәле Мирғәле улы  Баймак районы  Башкорт дәүләт университеты     Хамитова Гузель Чулпановна   журналисттелеалыпбаручытележурналистdocumentary filmmaker Башкорт иярчен телевидениесеBashkortostan  

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Институт сайты 
 Уфа сәнгать академиясе тарихи исемен кире кайтарды

 Моны да карагыз 

Төркем:Әлифба буенча институтлар
Төркем:1968 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Сәнгать уку йортлары
Төркем:Башкортстан вузлары
Төркем:Уфа уку йортлары