Plank berämlekläre

Plank berämlekläre - fundamental' konstantalar nigezendäge berämleklär sisteması.

1899 yılda Maks Plank yaqtılıq tizlege c, gravitatsion daimi G, Plank daimie nigezendä yaña ülçäw berämleklären täqdim itä.

1900 yılda Maks Plank yaña nurlanış qanunın täqdim itä, ä 1906 yılda c, G, h, k daimiläre nigezendä Plank berämlekläre sisteması täqdim itelä.

Töp konstantalar:
  = h/(2) Dirak häm Plank daimie
  — yaqtılıq tizlege
   — gravitatsion daimi
  — Boltsman daimie
  — Kulon qanunında koeffitsient,  — elektrik daimi

Fundamental' konstantalar nigezedä Plank berämlekläre çığarıla:

 Plank massası   kg
 Plank ozınlığı   metr
 Plank waqıtı   sek
 Plank temperaturası  Kelvin
 Plank qorğısı  Kulon
 Plank poçmaqça yışlığı   1,85487 s−1,
biredä:
 — elementar elektrik qorğı,
 — neçkä strukturanıñ daimie,
 — Plank daimie

Plank berämlekläre teoretik fizikada qullanıla, dönyanıñ fundamental' üzleklären kürsätä, kvant gravitatsiäse teoriäsen eşkärtüdä qullanıla.

 Sıltamalar 
 Томилин К. А. Планковские величины // 100 лет квантовой теории. История. Физика. Философия : Труды международной конференции. — М.: НИА-Природа, 2002. — С. 105—113.
 Томилин К. А. Фундаментальные физические постоянные в историческом и методологическом аспектах.  М.: Физматлит, 2006, 368 с, страницы 209, 215—218, 222, 223, 271, 311. (djvu)

Төркем:Физик зурлыклар
Төркем:Квант механикасы