Байкал (театр)

«Байкал», Бүрәт дәүләт «Байкал» милли җыр һәм бию театры (, ) — Бүрәтия башкаласы Улан-Удэ шәһәрендә иҗат итүче сәнгать коллективы, дәүләт оешмасы. Бүрәтия АССР комсомолы премиясе лауреаты. РФ хөкүмәте премиясе (2006) лауреаты.

Директор — Дандар Бадлуев, Бүрәтия дәүләт премиясе лауреаты.
Сәнгать җитәкчесе — Жаргал Жалсанов, Бүрәтияның халык артисты.

 Тарих 
250px|thumb|right|«Байкал» театры кызлары бии
250px|thumb|right|Барабанчылар чыгышы
 1939 елда Бүрәт-Монгол АССР җыр һәм бию ансамбле буларак оештырыла. Башлап йөрүчеләр — Ж. Батуев, Б. Ямпилов, М. Арсентьев, Г. Глязер, И. Моисеев, Т. Гергесова.
 Игорь Моисеев бүрәт артистларын биергә өйрәтәТыва мәдәният министрлыгы сайтында[].
 1942 елда ансамбль дәүләт оешмасы статусын ала.
 1959, 1973, 1983 Мәскәүдә «Бүрәтия АССР әдәбияты һәм мәдәнияте көннәре»ндә катнаша.
 1979 елда ансамбльнең сәнгать җитәкчесе Сергей Балдаев.
 1979 елда ансамбль составындә «Кыйммәтле ятаг» (Эрдени ятаг) төркеме оештырыла. Төркем борынгы уен коралы - ятагта уйнаучыларны берләштерә. 2010 елда төркемгә яңа башкаручылар туплана. 
 2001 елда Бүрәтия филармониясе составыннан аерылып чыга.
 2005 елда ансамбль тарихында яңа чор башлана. Берләштерелгән Бүрәт дәүләт «Байкал» милли җыр һәм бию театры составына Бүрәт дәүләт «Байкал» җыр һәм бию ансамбле, «Бадма Сэсэг» дәүләт бию театры, Бүрәт телерадиокомпаниясенең милли уен кораллары оркестры кертелә.
 2007 халыкара «Байкал чәчәге» борынгы классик биюләр  фестивалендә (Улан-Удэ) катнаша.
 2010 Мәскәүдә «Бүрәтия икътисады һәм мәдәнияте көннәре»ндә катнаша.
 2011 Театр составындә (составында) «Уран-хуур» арт-төркеме оештырыла. Төркем борынгы уен коралларында — лимба, иочин, ятаг, их хуурда уйнаучыларны берләштерә.

 составы 
Балет төркемендә 30,Чыңгыз Павлов исемендәге халык уен кораллары оркестрында 30, ялгыз җырлаучылар 10, «Эрдени ятаг» ансамблендә 5, «Уран хуур» төркемендә 6 артист.

 Репертуар 
 Бүрәт-монгол фольклоры.
 «Борынгылар рухы» (Угайм Сулдэ) этно-балеты.
 «Баргучин Токымы иле кайтавазы» этно-операсы (Баттулга Галмандах музыкасы).
 From Mongols to Mogols проекты
 Озын көйләр (Уртын дуун).
 Мактау көйләре (Магтал-дуун).
 Табын көйләре (Архиин дуун). 
 Ата-аналар турында көйләр (Эхе эсегын дуун).

 Гастрольләре 
 2005 Мәскәү, Санкт-Петербург, Тайбэй (Тайвань).
 2006 Мәскәү, Һолландия, Италия.
 2007 Мәскәү, Санкт-Петербург, Иркутск, Пенза, Кытай.
 2008 Мәскәү, Сочи, Чуашстан, Монголия, Кытай.
 2009 Мәскәү, Монголия, Франция.
 2010 Иркутск, Кытай.
 2011 Мәскәү, Санкт-Петербург, Монголия.
 2012 Мәскәү, Монголия, Кытай, Калмыкия, Италия.
 2013 Монголия, Франция, Италия.

 Бүләкләре, мактаулы исемнәре 
 Бүрәтия АССР комсомолы премиясе.
 2006 халыкара «Алтаргана» фестивале (Улан-Удэ) премиясе.
 2006 РФ хөкүмәте премиясе.
 «Найрамдал» (Дуслык) медале (Монголия).

 Сылтамалар 
 Театрның рәсми сайты

 Искәрмәләр 

Төркем:Сәнгать коллективлары
Төркем:Россиянең халык биюләре ансамбльләре
Төркем:Ансамбльләр
Төркем:Бурят Республикасы
Төркем:РФ хөкүмәте премиясе лауреатлары