Uğız telläre

Uğız telläre yäki  Oğuz telläre, könyaq-könbatış törki tellär — törki tellärneñ ber törkeme, Könbatış häm Üzäk Aziädä, şulay uq Könçığış Awrupada tarqalğan.

Uğız tellärenä törek tele, azärbaycan tele, törekmän tele, gagauz tele, horasan tele qarıy.

Uğız tellärendä söyläşüçe keşelärneñ sanı yaqınça 148 mln.

Tarix
300px|мини|уңда|Borınğı Uğız däwläte 750 — 1055 yıllarda (qazaqça xarita)
Uğız telläre borınğı uğız telennän çıqqan. Uğızlar  Aral diñgeze buyında, Kaspiy diñgeze buyında häm Sırdäryä yılğası buyında torğan ber törki qäbilä.

750-1055 yıllarda  Uğız däwlätendä borınğı uğız telendä söyläşkännär.

985 yılda uğızlar Kiev kenäze Vladimir I belän İdel buyı Bolğarı däwlätenä qarşı kileşüne tözegännär.

XI ğasırda oğuzlar ber törkeme - Sälcüklär İranğa häm Yaqın Könçığışqa küçenä başlıy. 1037 — 1194 yılda sälcüklär Böyek Sälcük Däwläten tözilär.

XI ğasırda Uğız däwläte tarqalğan. Törkilär bütän törkeme - qıpçaqlar Uğız däwläten yawlap alğannar.

1041 yılda qıpçaqlar elekke Oğuz däwlätendä xakimiäkä kilä, könyaqta qarluqlar törki qäbiläläre töbäkne basıp ala.

Uğızlar könbatış törkeme XI ğasırda Yaqın Könçığışqa häm Qawqazğa  küçep kitä häm töreklär, azärbacannar, törekmännär, gagauzlar babaları bula.

Tatar tele häm uğız telläre çağıştıruı

 w - ğ almaşu: taw - dağ 
 t - d almaşu: tel - dil
 b yuqlığı: bul - ol
häm bütän

Tellär  Cömlä Tatarça  Balalar mäktäptä telebezne latin älifbası belän yaza. Törekçä  Çocuklar okulda dilimizi Latin alfabesi ile yazar. Azärbaycança  Uşaqlar məktəbdə dilimizi latin əlifbası ilə yazır. Törekmänçä  Çagalar mekdepde dilimizi latyn elipbiýi bile(n) ýazýar. Gagauzça  Uşaklar şkolada / okulda dilimizi latin alfavitindä yazêr.

 Tellär isemlege 

Könbatış törkem
törek tele
ğosmanlı törek tele
gagauz tele
mäsxät törekläre tele
äzäri tele
Ğiraq törekmännäre tele

Könçığış törkem
törekmän tele
xöräsän törkiläre tele
üzbäk teleneñ uğız dialektları

Könyaq törkem
qaşqay tele
azäri teleneñ könyaq dialektları

 salar tele

Sıltamalar
 БОРЫНГЫ ТӨРКИ ТЕЛЛӘР Татар энциклопедиясе
    Э. Р. Тенишев (ред.). Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Региональные реконструкции. М., 2002;
    Языки мира. Тюркские языки. М., 1997, Бишкек, 1997.
Johanson, Lars and Csató, Éva Ágnes (1998). The Turkic Languages. London: Routledge. ISBN 0-415-08200-5.
Menges, Karl H. (1995). The Turkic Languages and Peoples. Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 3-447-03533-1.

Төркем:Угыз телләре
Төркем:Төрки телләр