Ğälämi apparat

300px|мини|уңда|Pilotlı ğälämi apparat Soyuz
300px|мини|уңда|Habble avtomatik observatoriäse
300px|мини|уңда|"Kassini-Güygens" avtomatik ğälämi apparatı Saturn  orbitında
300px|мини|уңда|"Discovery" şatlı
Ğälämi apparat - ğälämi fäzada törle mäs'älälär başqaru öçen texnik caylanmalar ğomum ataması. Şulay uq törle kük cisemnäre öslegendä tikşerenü häm bütän törlär eşlären başqara.

Orbitağa yörtüçe-raketalar yäki oçqıç yärdämendä kiterelä.

Yaqın ğälämgä keşelär häm yök kitersen öçen kosmik apparat ğälämi qorab yäki ğälämi oçu apparatı dip yörtelä.

Kosmik oçu apparatı törle ölkälärdä qullanıla:
 suborbital'
 Cir yanındağı orbital'
 planetalar ara
 planetalar östendäge

Cirneñ yasalma iärçennäre häm pilotlı kosmik apparat ayırılıp toralar.

Avtomatik qaytarıluçan häm planetaara ğälämi apparat yasaw texnologiälär tik SSRB-Rusiädä, AQŞ, Qıtay, Yapunstan, Hindstan häm Awrupada bar.

Rusiä, AQŞ, Qıtay ğına Cirneñ yasalma iärçennärne totıp ala alalar.

 Törlär 

Eş tärtibe buyınça tübändäge ğälämi apparatlar bar:
 Cirneñ yasalma iärçennäre
 Avtomatik planetaara stantsiälär
 Ğälämi qorablar
 Orbital' stantsiälär
 Töşerelä torğan apparat
 Planetada yörüçe

Qaytaru mömkinlege buyınça:
 Qaytarıluçan
 Qaytarılmawçan

 Oçu üzlekläre 

Ğälämi apparat oçışı cibärelü çorı, orbital' oçış häm cirgä töşüdän tora. Ğälämgä cibärelsen öçen apparat kiräkle kosmik tizlekne alırğa tieş.

Ğälämi apparat küpçelek sistemaları qoyaş batareyälärennän yäki ximik akkumulätordan tä'min itelä.

Yörtkeç caylanması yärdämendä apparat üz tizlege häm yünäleşen üzgärtä ala. Ğädättä ximik raketa yörtkeçe qullanıla.

Ğälämi apparatta tereklek tä'min itü, elemtä, idärä itü, temperatura tärtiben tä'min itü, yünälderü, häläkättä qotqaru sistemaları bar.

 Sıltamalar 

 Гущин В. Н. Основы устройства космических аппаратов: Учебник для вузов. — М.: Машиностроение, 2003. — 272 с. — 1000 экз. — ISBN 5-217-01301-X.
 Описание космических аппаратов в ежегодниках БСЭ (1957—1990) 
 Описание орбит космических аппаратов и их использование
 Оптико-электронные приборы космических аппаратов (1972)
 Космические двигатели третьего тысячелетия
 Зарубежные космические аппараты 

Төркем:Галәми кораблар
Төркем:Космос