Милли район

Милли район — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе-да һәм хәзерге Россия Федерациясендә милли азчылыклар өчен булдырылган административ-территориаль берәмлекләр.

 Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе 
Милли районнарны булдыру турында карарны төбәк хакимиятләре чыгарганнар. 1920—1930 елларда милли районнар яки авыл советлар булдыру тәҗрибәсе киң кулланылган, шушы территориаль берәмлекләр рәсми рәвештә АТБ иерархиясенә кергәннәр. Совет миили сәясәтенең кискен үзгәртүе сәбәпле, 1930-елларның азагында милли районнарның күпчелеге гади районнарга үзгәртеп корылганнар.

 Милли районннар исемлеге 
Исемлек тулы түгел. Куе төс белән милли район статусында булу еллары күрсәтелгән.

 Татар 
  Исем
  Үзәк
  Бар булу еллары
  Урнашу
   Авыргазы
  Толбазы
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Байтуган
  Камышлы
  1934 елда телгә алынган
  Куйбышев өлкәсе
   Бакалы
  Бакалы
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Балтач
  Иске Балтач
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Бүздәк
  Бүздәк
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Кырмыскалы
  Кырмыскалы
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Кыргыз-Миякә
  Кыргыз-Миякә
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Кызыл Октябрь
  Кучкай Пожары, Уразавыл
  1930—1962
  Горький өлкәсе
   Ләмберә
  Ләмберә
  1933—
  Мордовия АССР
   Татар, (Бәрәңге)
  Бәрәңге
  1931—
  Мари АССР
   Иске Кулаткы
  Иске Кулаткы
  1934 елда телгә алынган
  Куйбышев өлкәсе1943 елдан Сембер өлкәсендә
   Стәрлебаш
  Стәрлебаш
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Топорнино
  Топорнино 
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Туймазы
  Туймазы
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Усть-Ишем
  Усть-Ишем
  1934 елда телгә алынган
  Көнбатыш Себер крае
   Учалы
  Учалы
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Чакмагыш
  Чакмагыш
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Чишмә
  Чишмә
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Шыгырдан
  Шыгырдан
  1934 елда телгә алынган
  Чуаш АССР


 Башкорт 
  Исем
  Үзәк
  Бар булу еллары
  Урнашу 
   Аргаяш
  Аргаяш
  1930—1934 — х. в.
  Чиләбе өлкәсе
   Коншак
  Коншак
  1930—1934 — х. в.
  Чиләбе өлкәсе
   Әлмән
  Әлмән
  1930—1937—1963, 1965 — х. в.
  Курган өлкәсе
   Сафакүл
  Сафакүл
  1930—1937—1963, 1965 — х. в.
  Курган өлкәсе


 Кырымтатар 
  Исем
  Үзәк
  Бар булу еллары
  Урнашу
   Алушта
  Алушта
  1930—1944 
  Кырым АССР
   Балаклава
  Балаклава
  1930—1944 
  Кырым АССР
   Бакчасарай
  Бакчасарай
  1930—1944 
  Кырым АССР
   Албат
  Албат
  1935— 
  Кырым АССР
   Судак
  Судак
  1930—1944 
  Кырым АССР
   Ялта
  Ялта
  1930—1944 
  Кырым АССР


 Мари 
  Исем
  Үзәк
  Бар булу еллары
  Урнашу
   Калтасы
  Зур Кәлтәй
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР
   Мишкә
  Мишкә
  1934 елда телгә алынган
  Башкортстан АССР


 Мордва 
  Исем
  Үзәк
  Бар булу еллары
  Урнашу
   Барановка
   1934— ??
  Сарытау өлкәсе
   Боклы
   1934— ??
  Чкалов өлкәсе
   Залесово
  Залесово
  1934 елда телгә алынган
  Алтай крае
   Келәүле
   1934— 
  Самар өлкәсе
   Шемышейка
   1934— 
  Пенза өлкәсе

 Чуаш 
  Название
  Центр
  Годы существования
  Местонахождение
   Аксубай
  Аксубай
  1934 елда телгә алынган 
  ТАССР
   Бишбүләк
  Бишбүләк
  1934 елда телгә алынган 
  Башкортстан АССР
   Богдашкино
  Богдашкино
  1934 елда телгә алынган 
  Сембер өлкәсе
   Сосновка(Похвистнево)
  Похвистнево
  1930 һәм 1934 елларда телгә алынган 
  Куйбышев өлкәсе
   Чаллыбаш
  Чаллыбаш
  1934 елда телгә алынган 
  Куйбышев өлкәсе


 Россия 
2011 елда Россиядә милли район статусын 12 район йөртә. Тагын 20 район, «милли» статусын йөртмәсәләр дә, районның төп халкы буенча исемен алганнар (мәсәлән, Таулы Мари районы)

Милли районнар исемлеге (җәяләрдә «титул» милләтенең өлеше күрсәтелгән):
 Баунтово эвенк районы —  (Бүрәтия)
 Пряжа милли районы —  (Карелия)
 Калевала милли районы —  (Карелия)
 Олонец милли районы —  (Карелия)
 Анабар долган-эвен милли олысы —  (долганнар),  (эвенлар) (Саха Җөмһүрияте)
 Жиганск эвенк милли олысы —  (Саха Җөмһүрияте)
 Мома эвен милли олысы —  (Саха Җөмһүрияте)
 Эвен-Бытантай милли олысы —  (Саха Җөмһүрияте)
 Оленөк эвенк милли олысы —  (Саха Җөмһүрияте)
 Алман милли районы —  (Алтай крае)
 Азово алман милли районы — якынча  (Алтай крае)

 Тышкы сылтамалар 

 http://www.observer.materik.ru/observer/N25_93/25_02.HTM 
 http://rusplt.ru/fact/v-kontse-1920h-v-rsfsr-naschityivalos-127-natsionalnyih-rayonov.html 
 http://www.dissercat.com/content/natsionalnye-raiony-i-selsovety-v-rsfsr-istoricheskii-opyt-sovetskogo-gosudarstva-v-reshenii
 http://history.kubsu.ru/pdf/ar_ako.pdf 


Төркем:Районнар
Төркем:Россия административ берәмлекләре