Kirmän

300px|мини|уңда|Marienburg kirmäne, Polşa
Kirmän - diwar belän kirtälep alınğan toraq häm saqlanu binaları. Urta ğasırlarda  - feodal nığıtılğan toraq binası. Küp kenä kirmännär saqlanğan häm tarix häm mädäniät häykäle bulıp tanılğan.

 Wazifalar 

Kirmän töp wazifaları:
 xärbi üzäk
idärä-säyäsi (däwlätneñ säyäsi tormışı bulğan bülge üzäge)
 mädäni-xucalıq üzäge

 Tözeleş 
300px|мини|уңда|Bolaq - Qazan Kirmäneneñ qalğan su belän tutırılğan saqlağıç çoqırı
Ğädättä kirmän ürdä yäki keçkenä tawda tözelgän bulğan. Kirmändä eçke işeğaldı, xucalıq binaları, qayçaqta baqça, kül yäki çişmälär urnaşqan.

Awrupa kirmännärendä urnaşqan maxsus töp manara donjon dip yörtelä. Donjon ul kirmänneñ eçke töp kirmäne, ğädättä anda feodal torğan. Yış qına donjon saqlanu wazifaların ütägän, anda qoyı, qorallar urnaşqan bulğan.

Kirmän diwarınnan tış saqlağıç çoqır qazınğan bulğan. Mäsälän Qazanda bügenge Bolaq - su belän tutırılğan borınğı saqlağıç çoqır bulıp tora.

 Tatar kirmännäre 
500px|мини|үзәк|Qazan Kirmäne
Qazan Kirmäne - iñ yaxşı saqlanğan tatar kirmäne.
Mäxmüt xan idärä itkän çorda zur diwar häm saqlağıç çoqır tözelgän. Tatar kirmännäre üzägendä Cämiğ mäçet häm zur manara tözelgän, qorallar tuplanması, su çığanağı, xucalıq binaları urnaşqan bulğan.
Kirmän eçendä mädräsälär, mäktäplär, bazar  (Qazan Kirmänendä täcik çoqırı (тезицкий овраг) yanında şäreq bazarı) urnaşqan bulğan. Kirmänneñ töp qapqaları: Xan, Qırım, Noğay, Arça qapqaları bulğan, soñraq şul isemendäge uramnar da bulğan.

Qızğanıçqa qarşı Qazan Kirmänennän tış bütän tatar kirmännäre cimerelgän bulğan.

Küpçelek tatar kirmännäre yılğalar yanında tözelgän häm köymä tuqtalışıına iä bulğan.

 Ädäbiät 
 Казан Кирмәне
 http://www.allkazan.ru/library/history_kazan/book-24/185 
 Средневековые замки и крепости со всего мира. История, архитектура, фото
 Замки мира 
 Средневековые замки Европы 
 Средневековые символы в культуре Запада: Замок
 История средневековых замков
 Каталог замков
 Форум о замках

Төркем:Кирмәннәр