Ушаков ордены

Ушаков  ордены  ( урысча орден Ушакова) – Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе нең  дәүләт хәрби флот бүләге. Россия империясенең җиңелмәс флот башлыгы Ф.Ф. Ушаков  исемен йөртә.

1944 елның 3 мартында (Нахимов ордены белән бергә) Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары  Президиумы Указы белән кабул ителде.Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР. М., 1984. 

Рәсем авторлары – 1 нче ранг капитаны Борис Михаил улы Хомич белән архитектор Модест Анатолий улы Шипелевский.

Бөек Ватан сугышы чорында (Кырым ярымутравын һәм Акъярны алман басып алучыларыннан азат итү хөрмәтенә) кабул ителгән  орден.

I һәм II дәрәҗәләргә бүленгән. I дәрәҗәлесе – югары дәрәҗә.

 Статут. 
Ушаков ордены белән Хәрби-Диңгез Флоты офицерлары, Ватан өчен яуларда сан ягыннан көчлерәк дошманны җиңәргә ярдәм иткән диңгез сугышларын оста оештырган өчен  бүләкләнә.

 Тасвирлама. 
Ушаков ордены 3 өлештән тора. Төп өлеше – платинадан ясалган 5 почмаклы йолдыз. Аңа арттан чылбырлы көмеш  беркетелгән. Алтыннан эшләнгән Ушаков барельефлы медальон зәңгәрсу эмаль белән капланган, ул  гә ике кыскыч  ярдәмендә беркетелә.
Медальон астында кечкенә урак - чүкечне дәфнә яфраклары ураткан.

II дәрәҗә Ушаков орденында кызыл йолдыз алтыннан, Ушаков барельефы көмештән ясала, медальон зәңгәр эмаль белән каплана. Дәфнә яфраклары юк.

 Тарих. 
 1944 елның 16 маенда контр-адмирал Павел Иван улы Болтунов һәм һава флоты генерал-лейтенанты Васлий Василий улы Ермаченков I  дәрәҗә Ушаков ордены белән  иң беренче бүләкләнүчеләр булдылар. 
 1 нче санлы Ушаков  ордены 1944 елның 22 июлендә Кызыл Байраклы Балтыйк флотының башлыгы вице - адмирал В.Ф. Трибуцка бирелә. 
 Бөек Ватан сугышы елларында I дәрәҗә Ушаков ордены белән 22 яугир һәм хәрби оешмалар бүләкләнә (барысы 47 мәртәбә),  II дәрәҗә Ушаков ордены белән 194 мәртәбә бүләклиләр. 
 Соңгы тапкыр Ушаков ордены белән 1968 елда  Хәрби-диңгез  академиясе бүләкләнә. 
 Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе таркалгач, Ушаков  ордены Россия Федерациясенең дәүләт бүләге буларак сакланып кала.Постановление Верховного Совета РФ от 20 марта 1992 года № 2557-I.

 Әдәбият. 

1. Черников Н.Д.  Ватан бүләкләре. Казан, 1975.

2. Гребенникова Г. И., Каткова Р. С. Ордена и медали СССР. М., 1982.

3. Шишков С. С., Музалевский М. В. Ордена и медали СССР. Владивосток, 1996.

4. Дуров В. А. Русские и советские боевые награды. М., 1990.

5. Дуров В. А. Награды Великой Отечественной. М., 1993.

6. Дуров В. А. Отечественные награды. 1918—1991. М., 2005.

7. Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. М., 2006.
 Моны да карагыз 

 Тышкы сылтама  
http://mondvor.narod.ru/OUshak.html
 Искәрмәләр