Könçığış Törkistan

300px|мини|уңда|Könçığış-Törkistannıñ bayrağı, Kük bayraq
Könçığış Törkistan, Şärqi Törkistan yäki Uyğırstan (uyğırça شەرقىي تۈركىستان, Uyghurstan, Sherqi Turkistan) - Üzäk Aziädä urnaşqan töbäkneñ tarixi iseme, xäzerge waqıtta Qıtay eçenä kerä häm Qıtay tarafınnan "Yaña çik" (qıtayça Şeñcan) digän kolonial' isem birelgän.

Könçığış Törkistanğa Qäşqärstan (könyaqta), Cuñğarstan (tönyaqta) kerälär.

Könçığış Törkistan cirendä XX ğasırda Könçığış-Törkistan İslam Cömhüriäte (1933-1934) häm Könçığış-Törkistan İnqıylabi Cömhüriäte (1944-1949) bulğannar.

Tarix
300px|мини|уңда|Könçığış-Törekstannıñ bilgese
Könçığış-Törkistanda soñğı waqıtqa qädär qıtaylar (xännär) yäşämägän. Cirle asaba xalıq - törki xalıqlar: uyğırlar (küpçelek), qazaqlar, qırğızlar, pamirlar täşkil itkännär. Töp dine - İslam.

Läkin "aqtawlı" häm "qaratawlı" arasında İslam dini köräşe näticäsendä Könçığış-Törkistan zäğiflängän häm Cuñğar xanı Galdan, soñraq mañcur imperiäse (Tsin) tarafınnan basıp alınğan.

1759 yılda mañcur-qıtay ğäskärläre höcüme näticäsendä uyğırlar üz däwlätçelegen yuğaltqannar.

İlbasarlar basıp alınğan cirgä "Şeñcan" (yaña çik) digän isemne birgän.

XIX-XX ğasırlarda uyğırlar küp tapqır baş kütärgännär - 1825-1828, 1857, 1862-1872, 1931-1937, 1943-1949. Läkin azatlıq öçen köräşe näticäsez qalğan.

XVIII-XIX ğasırdan Şärqi Törkistanda tatarlar yäşi başlağan. 1897 yılda tatarlar Öremçe şähärendä mäçetne tözilär. Tatar cämğiäte Könçığış Törkistan säyäsi tormışında möhim röl uynağannar. 1989 yılğa qädär Öremçe merı wazifasında Tatarstanda tuğan Şähidi Borhan bulğan.

 İskärmälär 

Sıltamalar

 Уйгурия — родина моя
 Уйгуры — этническая бомба в Великой Китайской стене
 Начеку с соседом 
 Синьцзян-Уйгурская проблема
 Новости по Правам человека в Восточном Туркестане 

Төркем:Көнчыгыш Төркистан