Арзамас

Арзамас () — Россия шәһәре, Түбән Новгород өлкәсенең халык саны буенча өченче шәһәр. Арзамас районының административ үзәге.

Халык саны — 106 367 кеше (2010).
 География 
Шәһәр Тёша елгасында, Түбән Новгороддан 117 километр көньяграк урнашкан. Тимер һәм автомобил юллар төене.
 Климат 

 Тарих 
240px|thumb|сулда|Иске Арзамас
Рәсми нигезләнү датасы 1578 ел дип санала.

1669—1671 елларда — Степан Разин җитәкчелегендәге крестьян сугышы үзәкләреннән берсе. 1719 елдан шәһәр. 1708—1714 һәм 1717—1719 елларда — Казан губернасы составында, 1719 елдан — Түбән Новгород губернасы составында Арзамас провинциясе үзәге. (1796 елдан — губернасының) өяз шәһәре.

1856 елда биредә 35 чиркәү, 1289 йорт һәм 186 лавка (кибет) булган.

1929 елдан Арзамас районы үзәге булып тора; 1954—1957 елларда — Арзамас өлкәсе үзәге.

1978 елда Хөрмәт Билгесе ордены белән бүләкләнгән.

 Халык 
 1840Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840  1859Түбән Новгород губернасы торак урыннар исемлеге, 1863   1897http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=880  1913http://www.mojgorod.ru/nizhegor_obl/nnovgorod/index.html 1926http://pop-stat.mashke.org/russia-cities.htm   1931  1939   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 9 309 11 614  10 592  ~18 900 18 535 ~21 800 24 784  41 518  67 459  93 251 108 951  109 432  106 367
 Милли состав 
 Милләт  2002 2010 руслар  98,0%98,1%

 Икътисад 
Машиналар төзү — двигательләрне, коммунального хуҗалыгы өчен җиһазларны җитештерү, һ.б. Җиңел һәм азык-төлек сәнәгатьләренең ширкәтләре.
 Югары уку йортлары 
 Арзамас дәүләт педагогик училищесы
 Н.И. Лобачевский ис. Түбән Новгород дәүләт университетының филиалы
 Түбән Новгород дәүләт техника университетының филиалы
 Россия кооперация университетының филиалы
 Заманча һуманитар акдемиясенең филиалы, һ. б.
 Галерея 

 Танылган шәхесләр 
 Михаил Коринфский — архитектор.
 Искәрмәләр 

Төркем:Түбән Новгород өлкәсе шәһәрләре