Эрбий

Эрбий (, Er) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период элементы. Тәртип номеры - 68.
Лантаноидларга һәм сирәк җир элементларына (иттрий төркөмчәсе) карый.

 Символы 
Эрбий элементының символы — Er (Эрбий тип укыла).

 Тарих 
Эрбийны 1843 елда швед химигы Карл Густав Мосандер Иттербю авылы янында табылган гадолинит минералыннан аерып ала.

Ул Y2O3 концентратында кушылмалар таба һәм аларны өч фракциягә бүлә: иттрий, алсу terbia (ул хәзерге заманда эрбий элементы дип атала) һәм төссез erbia (монысы тербий элементы булган).

Эрбий белән тербийны күпмедер вакыт бутап та йөртәләр. Тербийны эрбий дип 1860 елдан соң үзгәртәләр, эрбийны исә тербий дип 1877 елдан соң атый башлыйлар.

 Исеменең килеп чыгышы 
Эрбий элементы атамасын рәттән өч (эрбий, иттербий, иттрий) белән бергә — Стокгольм архипелагына кергән Ресарё утравында урнашкан Иттербю авылы хөрмәтенә исем алган.

 Табигатьтә 
слева|мини|Монацит ком
Эрбийның кларкы Җир кабыгында (Тэйлор буенча) — 3,3 г/т, океан суларындә нисбәте — 2,4J.P. Riley and Skirrow G. Chemical Oceanography V. I, 1965. Бу концентрацияләр эрбийны Җир кабыгында химик элементлар арасында таралу буенча 45-енче урында билгеләү өчен җитәрлек (ягъни, ул кургашка караганда күбрәк таралган).

 Ятмалары 
Эрбий лантаноидлар составына керә, алар исә бик сирәк очрый. Лантаноидлар АКШ, Казакъстан, РәсәйУкраина, Австралия, Бразилия, Һиндстан, Скандинавиядә очрый.

 Чыгарып алу 
мини|Эрбий (III) хлориды алсу кояш нурлары астында алсу булып күренә
Металлик эрбийны эрбий хлориды эретмәсе ErCl3 (ErF3) электролизы ярдәмендә, шулай ук бу тозларны кальцийтермик тергезү юлы белән алалар.

 Әдәбият 



 Сылтамалар 
 Эрбий на Webelements
 Эрбий в Популярной библиотеке химических элементов 

 Чыганаклар 
 Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107—1122, 2003. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
 IUPAC Standard Atomic Weights Revised  (2005).

Төркем:Химик элементлар

 Искәрмәләр