Avtojir

300px|мини|уңда|Açıq kabinalı zamança avtojir 
300px|мини|уңда|Etärüçe vintlı avtojir - Cierva Autogiro C30 A, 1923 yıl
Avtojir (grekçä αύτός — "üz", γύρος — "tügäräk") - vintqanatlı oçuçı apparat, avtorotatsiä rejimında äylänä torğan vint öslegenä oçışta tayana.

Avtojirnıñ bütän isemnäre: 
giroplan (FAA-AQŞ qullana), 
girokopter (Bensen Aircraft qullana), 
rotaplan.

Üzençäleklär

Avtojir boralaq kebek kütärü köçen buldırır öçen kütärüçe vintka iä, läkin avtojirda vint aerodinamik köçlär tä'sire näticäsendä irekle äylänä. Ul kütärü köçen genä buldıra, vint uñay höcüm poçmağına iä. Boralaq vintı tiskäre höcüm poçmağına iä.

Kütärüçe rotordan tış avtojirda etärü vintı bar, ul avtojirnıñ yatma tizlegen buldıra.

Avtojir törläre:
 Tartuçı vintlı avtojirlar (xäzer iñ taralğan). Üzençälege: kabinadan yaxşı küreneş.
 Etärüçe vintlı avtojirlar. Üzençälege: dvigatelne yaxşıraq suıtılu, iminleräk bulıp sanala.

Tarix

Avtojir 1919 yılda ispan injenerı Xuan de la Sierva tarafınnan  açılğan. Berençe oçış - 1923 yılda.

Üzleklär

 Avtojirnıñ kütärelep kitü öçen cirdän baruı yulı bik qısqa (5-50 m)
 Avtojirnıñ  utırıp töşü öçen cirgä  baruı yulı bik qısqa (0-5 m)
 Avtojir - oçqıç häm boralaq arasındağı torğan oçuçı apparat.

Monı da qarağız

 Avtorotatsiä

Ädäbiät

   Братухин И. П. Автожиры. Теория и расчёт. — Госмашметиздат, 1934. — 110 с.

    Жабров А. А. Автожир и геликоптер. — 2-е изд. — ЦС ОСОАВИАХИМа СССР, 1939.

Төркем:Авиация