Нестор Махно

Не́стор Махно́ (; , Гуляйполе, Александровск өязе, Екатеринослав губернасы, Россия империясе — 6 июль 1934, Париж, Франция) — украин сәяси һәм хәрби эшлеклесе, ватандашлар сугышы вакытында Украинаның көньягында баш күтәрүчеләр хәрәкәтне оештыручы. Батько Махно буларак та мәгълүм.
 Биография 
Нестор Махно Екатеринослав губернасы Александровск өязенең Гуляйполе авылында (хәзер Гуляйполе шәһәре, Запорожье өлкәсе, Украина) крестьян  гаиләсендә туган. Гуляйполе ике класслы н тәмамлаган.

1895 елдан — сезонлы эшче (батрак), 1903 елда Гуляйполе чуен кою заводында эшли. Анархизм идеяләре белән мавыга, 1906 елда «Анархо-коммунистларның крестьян төркеме»нә кушыла; сәүдәгәрне талауларда һәм полициячеләргә һөҗүмнәрдә катнашкан. 1906—1908 елларда берничә тапкыр кулга алынган; 1910 елда үлем җәзасына хөкем ителә, әмма ул вакыты чикләнмәгән каторга белән алмаштырылган.  Мәскәүнең Бутырка төрмәсендә тутырган.
 Ватандашлар сугышы 
1917 елгы Февраль инкыйлабыннан амнистия буенча иреккә чыга. 1917 елның мартыннан —  Гуляйполе крестьянннар берлегенең рәисе (соңрак эшче һәм крестьяннар депутатлар советына үзгәртеп корылган). 1917 елның җәендә «Инкыйлабны коткару буенча комитет»ының башында торган, Вакытлы хөкүмәтенә буйсынмавына чакырган, алпавытлар җирләрен крестьяннарга өләшергә башлаган. 1918 елда Украинаны басып алган алман гаскәрләренә, ә 1918 елның ноябрьдән большвеиклар белән бергә Симон Петлюра хакимиятенә каршы көрәшкән.

Ак гаскәрләргә каршы көрәш өчен Кызыл Армия  белән ике тапкыр килешүне төзегән (04.1919 һәм 11.1920); Ак Кырымның җиңелүдәң соң большевиклар хөкүмәтенең Махно баш күтәрүчеләре белән бергәлекнең кирәклеге бетте, һәм Троцкий боерыгы буенча Махно «кануннан тыш» дип игълан ителә.

1921 елның җәе ахырында күп санлы бәрелешләрдән соң Махно  Румыниягә чигенергә мәҗбүр булган.

1921—1924 елларда Румыния һәм Польша лагирләрендә утырган. 1924 елда Алманиягә китәргә рөхсәтне ала; 1925 елда Франциягә китә һәм гомернең калган өлешен Париж янындагы Венсенн бистәсендә яшәгән. Агач һәм балта остасы булып эшләгән.

1934 елның 6 июлендә сөяк туберкулёзыннан вафат булган.
 Галерея 

 Бүләкләр 
 Кызыл Байрак ордены
 Тышкы сылтамалар 
 http://www.hrono.ru/biograf/bio_m/mahno_ni.php