Xirosima

Xirosima yäki Hiroşima (yapunça 広島市, äyteleşe Xirosşima-sşi, ,  tärcemäse - "kiñ utraw") - Yapunstannıñ Xonsü utrawı könyaq-könbatışında urnaşqan Tügoku töbägeneñ iñ zur şähäre, Xirosima prefekturası başqalası.

Yapunstan däwlät mäğnäse şähärlär isemlegenä kerä.

Atom bombasına totılğan dönyanıñ tarixında berençe şähär.

Tarix
Borınğı däwer
140px|мини|сулда|İtsukusima ğibädätxänäse kamonı (tamğası)
Borınğı däwerdä Xirosima urınında küp qurğannar tözelä.

Dzömon çorı - 10000 b.e.q. - 300 b.e.q.
Yayöy çorı - 300 b.e.q. - 300
Kofun çorı - 300-550

7 ğasırdan Yamato däwläteneñ Aki töbägenä kerä.

9-10 ğasırda İtsukusima ğibädätxänäse tözelä.
Urta ğasırlar
140px|мини|сулда|Takeda ıruğı kamonı (tamğası)
250px|мини|сулда|Fudoin çañ manarası, Takeda ıruğı törbäse
250px|мини|уңда|Xirosima kirmäneneñ töp manarası - kenäzlek üzäge
12 ğasırda Yapunstanda ike xakimiät urnaştırıla: könbatışta - Kioto başqalasında iske aqsöyäklär İmperator xakimiäte häm könçığışta - Kamakura başqalasında samuraylar yaña sögunatı xakimiäte kilep çığa.

1221 yılda Xirosima aqsöyäkläre Sögunatka qarşı baş kütärep İmperatornı yaqlıy. Kütäreleş  bastırılğan, şähär idäräse Takeda ıruğına kitä.

1333 yılda Kumakuro sögunatı yuqqa çıqqannan soñ Muromati sögunatı Kioto başqalası belän kilep çığa.

Xirosimada idärä itkän Takeda ıruğı yaña sögunatnı yaqlıy, läkin 1368 yılda alardan Aki töbäge alına.

15 ğasırda Yapunstanda nizağlaşu däwere başlana. Xirosima öçen Outi häm Amago ıruğları köräşä.

16 ğasırdan Mori ıruğı xakimiätkä kilä.

1541 yılda Mori Motonari Takeda ıruğın yuq itä.

1554 Motonari İtsukusima suğışında Outi ğäskärlären ciñä.

1570 yılğa Mori Torimotu xakimiäte astında 60 Yapunstan töbägennän 12-se bula.

Edo çorı

1600 Sekigaxara suğışı näticäsendä Tokugawa sögunatına kerä.

Sekigara suğışı ciñüçese - Fukusima Masanori Xirosimanı ala.

1619 yılda Sögunat Fukusimanı samuray statusın mäxrüm itä.

1619 yıldan Asano ıruğı xakimiätkä kilä.

1603 yılda üzidärä Xirosima-xan  kilep çığa.

1871 yılda Meydzi inqıylabınnan soñ Xirosima-xan Xirosima prefekturasına äwerelä.

 Atom bombasına totılu 
250px|мини|сулда|Xirosima Atom bombasına totıludan soñ, 1945
1945 yılnıñ 6 avgustı 8:15 säğätendä AQŞ oçqıçı B-29 «Enola Gay» Xirosimağa "Malay" isemle atom bombasın ırğıta.

Atom bombası 600 m bieklegendä şartlana. Epitsentr Sima hospitalendä bulğan.

Atom şartlawı näticäsendä 70 meñ keşe häläq bulğan, 60 meñ cäräxätlärdän ülgän, şähär cimerelgän.

1960 yığa Xirosima tözäkländerelä.

Atom bombası şartlawı urınında "Tınıçlıq  istälekle parkı" buldırıla.

Şähär klimatı

Monı da qarağız
Manhetten proyektı

 Sıltamalar
 Räsmi sayt 

Төркем:Япония шәһәрләре