Иҗтимагый аң

Берәр җәмгыятьнең барлык әгъзаләре уртаклашкан аңны иҗтимагый аң дип атыйлар. Аны шулай ук аерым җәмгыятьләр һәм җәмәгатьләр үзләренең көндәлек тормышында очраткан мәсьәләләрне тану, җәмгыять яшәгән кыенлыклардан аңлы булу дип билгеләп була.
Иҗтимагый аңны үзләштергән субъект үз карашларны доминант мәдәнияткә нигезли.

Марксизмда
 Иҗтимагый яшәешнең чагылышы; берәр чорда кешеләр җәмгыятендә таралган фикерләр. Еш һәр бер җәмгыят әгъзасының шәхси аңнан аермалы буларак, уртак хәлен билгеләүче төшенчә буларак аңлашыла.

 Термин тарихы 
Иҗтимагый аң турында фикерләрнең тамырлары абсолют рух төшенчәсен кулланган Һегель эшчәнлегеннән килә дип санала. Марксизм фәлсәфәсендә җәмгыять кирәге абсолютка чыгарыла, рух сүзе исә аң белән алмаштырыла.
"Иҗтимагый аң" термины беренче тапкыр 1895 елда Владимир Ленин тарафыннан (ПСС, т. 2, с. 482) кулланыла һәм 1914 елда Александр Богданов (рус.) язган хезмәтеннән соң Богдановъ А. Наука объ общественномъ сознаніи. (Краткый курсъ идеологической науки въ вопросахъ и ответахъ). – М.: Книгоизд-во писателей, 1914. – 203 с. фәнни кулланылышта үз урынын ала.

Замандаш Россия фәлсәфәсендә иҗтимагый аң формалары еш рухи сфералары белән алмаштырылаФилософия

 Иҗтимагый аң формалары 
Гадәттә сүзгә алынган иҗтимагый аңның формалары:
 Сәнгать (Сәнгәти аң)
 ФәнНаука как форма общественного сознания. Вебер "Наука как призвание и профессия" (үзенә фәлсәфәне дә ала)
 Әхлак
 Хокуки аң (Хокук)Фарбер И.Е. Правосознание как форма общественного сознания. - М.: Юрид. лит., 1963
 Дин — кешелекнең иртәнге этапларында киң таралган иҗтимагый аң формасы, ~ 40-50 мең ел элек барлыкка килә
  Идеология (Сәяси аң) — иҗтимагый аңның иң югары халәте}}

Иҗтимагый аңның һәр формасына: фәнгә, фәлсәфәгә, мифологияга, сәясәткә, дингә һәм б. - белемнең аерым формалары хасФилософия для аспирантов : учебное пособие / В. П. Кохановский [и др.]. - 2-е изд. - Ростов н/Д. : Феникс, 2003. - 448 с. - (Высшее образование). - ISBN 5-222-03544-1.

 Торышлары 
 Уяу 
Уяу иҗтимагый аңлы субъект доминант мәдәни карашка альтернативаларны эзли.

 Киңәйтелгән 
Маргинальләшкән төркеме белән үзен көчле бәйләгән субъектның иҗтимагый аңы киңәйтелгән дип әйтелә.

Шулай ук карагыз

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 общественное бытие и общественное сознание
 Введение в философию. - М.: Политиздат, 1989. Ч.2. - 3. Структура общественного сознания - С.445-455
 Демичёв В.А. Общественное бытие и общественное сознание. - Кишинёв, 1970.
 Келле В.Ж., Ковальзон М.Я. Формы общественного сознания - М., 1959
 Михайлов Ф. Т. Общественное сознание и самосознание индивида. - М. : Наука, 1990. - 222 с.
 Уледов А.К. Структуры общественного сознания. - М., 1968.
 Челышев П.В. Обыденное сознание или не хлебом единым жив человек. М.: Московский государственный горный университет, 2007. - 359 с.

Төркем:Җәмгыять
Төркем:Аң
Төркем:Социология терминнары