Чагыштырма электр каршылыгы

Чагыштырма электр каршылыгы (tat.lat. Çağıştırma elektr qarşılığı) — физик зурлык, электр агымы үткәрүенә тоткарлау үткәргечнең үзлеге.

СИ үлчәү системасында Ом·м белән үлчәнә.

Каршылык үткәргечнең озынлыгы l га, аның аркылы кисеме мәйданы S ка һәм материалына бәйле. Күп төрле материалларны тәҗрибә тикшерүләр нәтиҗәсендә каршылыкны хисаплау түбәндәге формула табылган:


биредә ρ — материалның чагыштырма каршылыгы, ом/метр белән үлчәнә
 l — үткәргеч озынлыгы
  S — кисем мәйданы

Температура төшергәндә материалның чагыштырма каршылыгы да төшә, хәтта үтә үткәргечләрдә нульга тигез.

Күпчелек матдәләрнең чагыштырма каршылыгы температура күтәрелгәндә арта һәм якынча түбәндәге формула белан хисаплана:

биредә α - чагыштырма каршылыкның температура коэффициенты
  = 293 К

 Чагыштырма электр каршылыгы гомуми төшенчәсе 
Беришсез материалларда чагыштырма электр каршылыгы һәрбер ноктада билгеләргә була - дифференциал тигезләмәдә:



 биредә  - Электр кыры көчәнешлелеге
  - электр агымы тыгызлыгы әлеге   ноктасында
  - даими түгел, скаляр функция

Изотропсыз җисемнәр өчен чагыштырма электр каршылыгы - тензор булып тора:



 Чагыштырма электр каршылыгы кайбер матдә өчен 
<tr valign="top">
<td>
Металлρ, Ом·мм2/мКөмеш0,016Бакыр0,0175Алтын0,023Әлүмин0,0271Иридий0,0474Молибден0,054Вольфрам0,055Тутыя0,059Никел0,087Тимер0,13Агалтын0,107Аккургаш0,12Кургаш0,205Титан0,5562 - 0,7837Висмут1,2
<td>
Эретмәρ, Ом·мм2/мКорыч0,1400Никелин0,42Константан0,5Манганин0,43…0,51Нихром1,05…1,4Фехраль1,15…1,35Хромаль1,3…1,5Җиз0,07…0,08 
<td>
Башка матдәρ, Ом·мм2/мСыекландырылган күмерсу газлар0,84

t = 20 °C

 Моны да карагыз 
 Фарадей кануны
 Үтә үткәрүчәнлек
 Электр көчәнеше
 Электр кыры көчәнешлелеге

 Әдәбият 

    Савельев И.В. Глава X. Движение заряженных частиц. // Курс общей физики.. — 3. — М.: Наука. Гл. ред. физ.-мат. лит., 1988. — Т. 2. — С. 87-88. — 496 с. — 220 000 экз.

Төркем:Физика
Төркем:Электродинамика