Ампер кануны

Ампер кануны (tat.lat. Amper qanunı) — электр агымнарының тәэсир итешүе канун.

1820 елда француз галиме Андре Мари Ампер тарафыннан ачылган.

Ампер кануны буенча бер үк юнәлешле электр агымлы  параллель үткәргечләр үзара этешәләр, ә ике төрле юнәлешле электр агымлы параллель үткәргечләр берсенә-берсе тартылалар.

Ампер кануны буенча электроннар нурының dl элементына перпендикуляр магнит кыры тәэсир итүче көче түбәндәгечә табыла (СИ):



биредә:  F - көч, I - агым, B - магнит кыры индукциясе

Гомуми очракта:

 .

биредә: j -агымның тыгызлыгы, V -күләм

Ампер көче модуле түбәндәгечә табыла:



биредә  — агым һәм магнит индукциясе векторлары арасында почмак

Шулай итеп: әгәр электр агымы магнит кырына карата перепендикуляр булса  көче иң зур була

():


 Ике параллель үткәргеч 


Био — Савар — Лаплас кануны буенча чиксез үткәргеч -агымы белән -аралыгында магнит кырын булдыра:



биредә  — магнит даимие.

Ампер кануны буенча табабыз:



 ,  үзара этешәләр  

Көч модуле:





Бу формуладан магнит даимие табыла:

  =   Н/А²   яки     Гн/м

 Моны да карагыз 
 Био — Савар — Лаплас кануны
 Лоренц көче
 Электр агымы
 Электр йөртү көче
 Ом кануны
 Фарадей кануны
 Үтә үткәрүчәнлек
 Электр көчәнеше
 Электр кыры көчәнешлелеге
 Электр каршылыгы
 Чагыштырма электр каршылыгы

 Әдәбият 

    Сивухин Д. В. Общий курс физики. — Изд. 4-е, стереотипное. — М.: Физматлит; Изд-во МФТИ, 2004. — Т. III. Электричество. — 656 с. — ISBN 5-9221-0227-3; ISBN 5-89155-086-5.
   Ландау, Л. Д., Лифшиц, Е. М. Теория поля. — Издание 7-е, исправленное. — М.: Наука, 1988. — 512 с. — («Теоретическая физика», том II). — ISBN 5-02-014420-7

Төркем:Физика
Төркем:Электродинамика