Котлас

Котлас () — Архангельск өлкәсендә шәһәр, Котлас районының административ үзәге.

Халык саны — 60 562 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 73 516 кеше.

 География 
Котлас Вычегданың Төньяк Двинага кушылу урынында, Архангельсктан 600 километр көньяк-көнчыгыштарак урнаша. Төньяк тимер юлының Котлас узел станциясе; «Котлас» аэропорты.

Шәһәр аша Р157 (Урень — Шарья — Никольск — Котлас), һәм Котлас — Сольвычегодск — Коряжма — Сыктывкар автоюллар баралар.

Котластан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)Архангельск ~ 585 кмВоркута ~ 1185 км(тимер юл буенча)Сольвычегодск ~ 22 кмВельск ~ 483 кмПетрозаводск ~ 1025 км100px|center|Җилләр розасыКоряжма ~ 25 кмСыктывкар ~ 326 кмСанкт-Петербург ~ 1175 кмБөек Устюг ~ 62 кмТүбән Новгород ~ 679 кмКиров ~ 580 км

 Климат 
 Уртача еллык температура — +2,0 °C
 Уртача еллык җил тизлеге — 3,2 м/с
 Уртача еллык һава дымлылыгы — 79%

 Тарих 
200px|thumb|left|Котлас бакалтае. XX гасыр башы.
1379 елда хәзерге Котлас тирәсендә Стефан Пермский комилар арасында христиан динен таратырга башлаган.

Котлас 1899 елда Пырас коми авылы урынында Вятка—Котлас тимер юлының соңгы станция янындагы бистә буларак нигезләнә.

1917 елда станция янындагы бистә һәм якындашы өч авыл берләштерү юлы белән шәһәр статусын ала.

1920-1950-елларда — репрессияләнгәннәр һәм раскулаченныйлар өчен озату пункты.

1941 елда Коноша — Котлас — Воркута (Печора тимер юлы) тимер юлы эксплуатациягә бирелә.

1943 елда ГУЛаг системасына кергән Котлас хезмәт белән төзәтү лагере (Котласлаг) оештырыла.http://www.memo.ru/history/NKVD/GULAG/r3/r3-207.htm

1950-елларда Котлас составына Лименда шәһәр тибындагы бистәсе кертелә.

 Халык 
 1911http://www.mojgorod.ru/arhangel_obl/kotlas/  1926  1931  1939   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 ~600  ~4 000  ~5 500  ~17 300  52 608  55 661  61 454  68 021  60 647  60 562

 Милли состав 
 Милләт  2002 2010 руслар96,4%97,4%

 Икътисад 
Суднолар төзү һәм суднолар ремонтлау заводы, агач эшкәртү комбинаты.

Электромеханика, силикат кирпеч, эре панельлы йортлар салу заводлары; ашлык продуктлары комбинаты.

Төньяк елга пароходчылыгының филиалы.

 Югары уку йортлары 
 Санкт-Петербург дәүләт су элемтәләр университетының филиалы
 Кардәш шәһәрләр 
  Уотервилл, АКШ
  Тарнув, Польша
  Бакчасарай, Украина
  Микунь, Россия

 Искәрмәләр 

 Тышкы сылтамалар 
 Котлас «Минем шәһәр» энциклопедиясендә

Төркем:Архангельск өлкәсе шәһәрләре