Мәсек

Мәсе́к (, ) — татар һәм гомум төрки мифологиясе персонажы, антропоморф мифик персонаж. Башкортстанның Чишмә районы Әмин авылының мәзәкләренең герое, урман буендагы чокыр-чакырлар, елга ерымларының, сазлыклардагы куе куаклыкларның рухының персонификациясе.

 Термин 
Әлбәттә "мәсек"  термины бик борынгы булса кирәк.  Ул елга буйларындагы караңгы чокыр-чакырларның явыз рухының, мифик җан иясенең исем аташы. Идел-Урал өлкәсенең башка бер авылларында да очрамый.

 Этимологиясе 
Гомүм төрки.

 Җенесе һәм үз-үзен тотышы 
Гадәттә мәсек тәбәнәк буйлы, киң күкрәкле, бик йөнтәч һәм авыр исле зат булып сүрәтләнә. Мәсек хәйләкәр һәм йылгыр. Ул яхшы ишетә һәм күрә, көчле, җитез һәм чыдам.Мәсек аулак һәм тын җирне кулайрак күрә. Мәсек төнге зат. Көндезен ул табигый ышык урыннарда, уентыкларда яки чокырларда, ауган агачлар арасындагы агач тамырлары яки кәүсәләре астында, чокыр битләрендә, сазлыкларда үткәрә. Мәсекне күрүе бик кыен, әмма кичен соңга калган юлчы аның  кырыннан тыныч үтәлмәс. Хәйлә беләнме, көч беләнме урман төпкеленә алып кереп җазага тартыр.

 Мәсек образы әдәбияттә 
Масек — Чишмә районы Әмин авылының риваятьләренең, мәзәкләре һәм әкиятләренең төп герое, авыл фольклорының персонажы.

 Моны да карагыз 

 Шүрәле — татар әкиятләренең мифик герое 
 Арсури — чуаш әкиятләрендә
 Пицен — Себер татарларының мифик җан иясе
 Йыш кеше — Тубыл һәм Омск татарларының аналогы
 Әбәдә — Себер төрекләрендә,  себер татарларында
 Мәцкәй яки купкын — Тубыл татарларында явыз мифик җан иясе 
 Meçkey () — төрки фольклор персонажы 

 Чыганаклар 
 Р. Сәйфуллин, «Авыл тирәсендә мәсек йөри», «Дим буе» гәҗите № 11(61), 2012
 Turkish Mythology Dictionary - Multilingual (Tatarça)
 Татар халык  мифлары 

Төркем:Татар мифологиясе
Төркем:Урман ияләре
tr:Meçkey