Сыктывкар

Сыктывкар (, искергән , ) — Россиядә шәһәр (1780 елдан), Коми Республикасының башкаласы.

Халык саны — 235 006 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 250 874 кеше.

 Исем чыганагы 
Сыктвкар сүзе коми теленнән «Сысола елгасыда урнашкан шәһәр» дигәнне аңлата ( )

 География 
Сыктывкар Сысоланың Вычегдага кушылу урынында, Мәскәүдән 1331 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша. Төньяк тимер юлының «Сыктывкар» тупик станциясе.

Кировтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)Архангельск ~ 911 кмСыктывкар ~ 424 кмУхта ~ 320 кмВоркута ~ 1041 км(тимер юл буенча)Санкт-Петербург ~ 1501 кмВологда ~ 835 км Котлас ~ 326 км200px|center|Роза ветровВологда ~ 835 кмМәскәү ~ 1331 кмКиров ~ 424 кмКазан ~ 820 кмКудымкар ~ 760 кмПермь ~ 932 км 

Шәһәр аша Р25 (Сыктывкар — Ухта), Р176 «Нократ» (Чабаксар — Йошкар-Ола — Киров — Сыктывкар) автоюллар баралар.

«Сыктывкар» халыкара аэропорты.

 Сәгать поясы 

Сыктывкар халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

 Климат 
 Уртача еллык җил тизлеге — 2,6 м/с
 Уртача еллык температура — +1,3 °C
 Уртача еллык һава дымлылыгы — 77%

 Тарих 
200px|thumb|right|Усть-Сысольск дини училищесы. 1900-еллар
Сыктывкар беренче тапкыр 1586 елда Усть-Сысола погосты буларак телгә алына.

1780 елда Усть-Сысола Усть-Сысольск шәһәренә үзгәртеп корыла һәм Вологда  (1796 елдан — Вологда губернасы) Усть-Сысольск өязенең үзәге була.

1856 елда Усть-Сысольск 3 чиркәү, 528 йорт һәм 15 лавка (кибет) булган.

1921 елдан — Коми (Зыряннар) автономияле өлкәсенең үзәге. 1936 елдан — Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасының башкаласы.

1930 елда шәһәргә Сыктывкар исеме кушыла.

1968 елда шәһәр составына Эжва шәһәр тибындагы бистәсе кертелә.

1983 елда Сыктывкар составына Краснозатонский һәм Верхняя Максаковка шәһәр тибындагы бистәләр һәм Выльтыдор, Верхний Мыртыю бистәләр кертеләләр, ә 1990 елда алар шәһәр составынна аерылып чыгарылалар.

 Халык 
 1856http://www.mojgorod.ru/r_komi/syktyvkar/  1897http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=220  1913  1926  1931  1939   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 ~3 100  4 464  ~5 600  ~7 700  ~25 300  ~64 500  64 461  125 088  170 980  232 117  230 011  235 006

Милли состав (2010): руслар — 66,0%, комилар — 25,9%, украиннар — 2,8%.Численность населения по национальности по городам и районам

 Икътисад 
Сыктывкар — урман сәнәгатенең мөһим үзәге: целлюлоза-кәгазь комбинаты, такта яру һәм агач эшкәртү комбинаты; гидролиз-чүпрә заводы.

Машиналар төзү заводы, судно механика заводы. Тукылмаган материаллар фабрикасы. Төзү материаллар һәм азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре.

 Мәдәният 
 Асъя кыа — Коми дәүләт җыр һәм бию ансамбле.

 Югары уку йортлары 
 Коми дәүләт педагогика институты
 Сыктывкар дәүләт университеты
 Сыктывкар урман институты
 Санкт-Петербург дәүләт сервис һәм икътисад университетының филиалы
 Киров дәүләт медицина академиясе филиалы
 Россия кооперация университетының филиалы
  филиалы
 Вятка дәүләт һуманитар университетының филиалы
һ.б югары уку йортлары

 Искәрмәләр 

Төркем:Коми Республикасы
Төркем:Коми Республикасы шәһәрләре
Төркем:Россия субъектлары башкалалары
Төркем:Сыктывкар