Норильск

Норильск () — Россиядә шәһәр, Красноярск краенда халык саны буенча округының икенче шәһәр.

Халык саны — 176 189 кеше.

2022 елның 15 ноябреннән — «Хезмәт даны шәһәре» Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести».
 География 
Норильск Таймыр ярымутравында, Норильская елгасы янында, Красноярсктан 1 500һава буенча/2 000су буенча километр төньяктарак урнаша. Норильск тимер юлында станция.

Май—июньдә шәһәрдә поляр көн, ә декабрь—гыйнварда поляр төн була.

 Климат 

 Тарих 
200px|thumb|left|Норильскның беренче өе
XVI—XVII гасырларда Норильск чыганаклардагы бакырны Мангазый халкы кулланган.

1860-елларда Сотниковлар (Дудинка сәүдәгәрләре) хәзерге Норильск тирәсендә каралама бакырны эретү өчен шахта мичен төзегәннәр.

1919 елда бу районда Николай Ураванцев җитәкчелеге астындагы геологик тикшеренүләр башланалар. 1921 елда хәзерге Норильскның беренче өе төзелә.

1935 елда ГУЛаг тоткыннар көчләре белән Норильск тау-металлургия комбинаты төзелеше башлана.

1939 елда Норильск шәһәр тибындагы бистә статусын ала.

1935-1955 елларда эшче көченең нигезе Норильлаг һәм Горлаг тоткыннары булганнар.

1953 елда Горлаг токыннары восстаниены күтәрәләр.

2005 елда Норильск составына Талнах һәм Кайеркан шәһәрләре кертеләләр. Норильск шәһәр округы составына шулай ук Снежногорск 
шәһәр тибындагы бистәсе керә.

 Халык 
 1939http://www.mojgorod.ru/krsnjar_kraj/noriljsk/index.html   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 ~14 000  109 442  135 487  180 358  174 673  134 832  176 189

Милли состав (2002): руслар — 77,6%, украиннар — 9,0%, әзериләр — 3,4%, татарлар — 2,1%, белоруслар — 1,1%.
 Дин 
200px|thumb|left|«Нурдкамал» мәчете
Православие
 Норильск епархиясе
Ислам
 «Нурдкамал» мәчете

 Икътисад 
 предприятиесе — Норильск тау-металлургия комбинаты.

Металл эшкәртү, химия, азык-төлек һәм башка ширкәтләре. Снежногорскта — Хантайка ГЭСы.

 Югары белем йортлары 
 Норильск индустрия институты
 Мәскәү дәүләт мәдәният һәм сәнгать институтының филиалы
 Мәскәү эшкуарлык һәм хокук институтының филиалы
 Кисловодск икътисад һәм хокук институтының филиалы
 Красноярск дәүләт педагоика университетының филиалы

 Фотогалерея 

 Танылган шәхесләр 
 Татарлар 
 Искәндәр Фәйзуллин, ерак араларга йөзүче, тренер, табиб, Норильск йөзү бассейнының беренче директоры, Норильск шәһәренең шәрәфле ватандашы.
 Юрий (Хәлил) Бариев, шагыйрь, Норильск шәһәренең шәрәфле ватандашы.

 Искәрмәләр 

 Тышкы сылтамалар 
 Норильск «Минем шәһәр» энциклопедиясендә

Төркем:Красноярск крае шәһәрләре
Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре