Клайпеда

Кла́йпеда (, ) — Литваның халык саны буенча өченче шәһәр, Клайпеда өязе һәм Клайпеда районының административ үзәге; Литваның иң эре порты.
 География 
Клайпеда Литваның көнбатышында, Балтыйк диңгезе ярында урнашкан.
 Климат 
 Уртача еллык температура — +7,8 °C
 Уртача еллык җил тизлеге — 4,5 м/с
 Уртача еллык һава дымлылыгы — 81%

 Тарих 
250px|thumb|сулда|Клайпеда, XX гасыр башы
Клайпеда 1252 елда Ливония ордены рыцарьлары тарафыннан Мемель исеме астында нигезлнгән. 1384 елда Тевтон ордены составына күчкән.

1525—1618 елларда — Пруссия һерцоглыгы, 1618—1629 елларда Бранденбург-Пруссия, 1629—35 елларда — Швеция, 1701 елдан — Пруссия корольлеге составында булган.

1871 елдан барлыкка килгән Алман империясенең иң төньяк шәһәре булып тораган.

Версаль килешүе буенча, 1919 елда Клайпеда Антанта протектораты астында кала. 1923 елда Литва тарафыннан басып алына. 1939 елда Өченче рейх Литвага Клайпеданы кайтару таләбе белән ультиматум куйган; Литва шул ультиматумны кабул итәргә мәҗбүр булган.

1945 елның 28 гыйнварында Кызыл Армия тарафыннан алына; шәһәр ССРБның Литва ССРы составына кертелә.

 Халык 
 1959http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php  1970http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php  1979http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php  1989http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php  2001http://web.stat.gov.lt/uploads/docs/Urban_areas_population_ethnicity_2001.xls  2011 89 923  140 012  175 834  204 248  192 954  162 360
Милли состав (2011): литвалылар — 73,9%, руслар — 19,6%, украиннар — 1,9%, белоруслар — 1,7%.

 Кардәш шәһәрләр 
  Гдыня, Польша
  Дебрецен, Маҗарстан
  Калининград, Россия
  Карлскруна, Швеция 
  Көге, Дания
  Котка, Финляндия 
  Кудзи, Япония
  Лейпциг, Алмания 
  Лиепая, Латвия 
  Лүбек, Алмания
  Маннһейм, Алмания
  Могилёв, Беларус
  Норт-Тайнсайд, Англия
  Әдис, Украина
  Рүген, Алмания
  Чиңдау, Кытай
  Череповец, Россия
  Щецин, Польша
  Кливленд, США
 Галерея 

 Искәрмәләр 

Төркем:Литва шәһәрләре
Төркем:Клайпеда