Мәләвез

Мәләвез (, ) — Башкортстан Республикасы буйсынуындагы шәһәр. Мәләвез елгасы суын Агыйделгә койган җирдә урнашкан. Мәләвездән Уфага кадәр 206 км, Ырынбурга – 169 км. 
 Тарихи белешмә  
Мәләвез Ырынбур юлында урнашкан татар-чуаш авылы өстенә нигезләнгән. Беренче тапкыр 1786 елда Мәләвез ямы буларак искә алына. 1795 елда биредә 30 йорта 244 чуаш, 30 йортта 190 татар яшәде. Дәүләт игенчеләре катлавында торганнар. Соңрак бирегә Бөгелчән авылыннан керәшеннәр һәм чуашлар, Бишкаен авылыннан чуашлар, Казан губернасыннан Байсар һәм Бикшик авылларыннан, Сембер губернасы Ярсеево (Тонагай) авылыннан чуашлар күченеп килә. 1834 елда VIII  вакытында 498 кеше яши. 1920 елда 2564 ир-ат, 3221 хатын-кыз, барлыгы 5785 кеше яшәде, 1031 йортта. Бер авылда чуашлар, татарлар, руслар яшәде. Мәчет һәм чиркәүле авыл. Стәрлетамак өязенең Мәләвез волостенә 95 авыл караган.http://ufagen.ru/places/meleuzovskiy/meleuz.html
1930 елдан Мәләвез районы үзәге. 
 Халык 
 1897http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/meleuz/   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010~9 10017 77224 85138 40953 44862 94961 390

==Географик мәгълүмат==
Климат
Кискен континенталь климат.

 Социаль-икътисади үсеш 
1938 елда  статусын ала, 1958 елдан – шәһәр. 
1936 елда Мәләвездә коры сөт заводы, 1938 елда шикәр заводы, 1952 елда агач эшкәртү комбинаты, 1954тә кирпеч заводы., 1957дә тимер-бетон эшләнмәләр заводы. 
Сугыштан соң Ишембай—Күмертау тимер юлы төзелеп бетә (1947). 
1958 елда 17 мең кеше яшәгән Мәләвезгә шәһәр статусы бирелә.
1975 елда химия заводы продукциясен бирә башлый.
 Мәгариф 
Мәләвез индустриаль көллияте. Ул 1974 елда ачыла һәм күбесенчә Мәләвез химия заводы өчен белгечлекләр әзерли (фосфор, кремний һ.б. матдәләр белән эшләр өчен).

 Дин 
350px|thumb|left|Мәләвез мәчетен татар бае Усманов 1906 елда төзетә. 

200px|thumb|right|Җәмигъ мәчете

 Ислам
 Җәмигъ мәчете. Мәләвезнең үзәк мәчетен татар сәүдәгәре Хәбибулла бай Усманов 1908 елны төзетә. Совет заманында мәчеттә Х.Ямашев исемендәге татар яшьләре клубы, кинотеатр, дәүләт банкы бүлекчәсе, район китапханәсе урнаша. 1989 елда мәчет халыкка кайтарыла. 1994 елда манарасы торгызыла. 2001 елда мәдрәсә төзелә.

Христианлык
 Православлык: 

 Урамнары 
 Габдулла Тукай урамы

 Искәрмәләр 

Төркем:Башкортстан шәһәрләре
Төркем:Мәләвез
Төркем:Башкортстанның район үзәкләре