Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты

(, , ) — Уфадагы педагогик югары уку йорты.

 Тарихи белешмә 
Уфада педадогик югары уку йортын ике тапкыр ачарга туры килгән. Патша заманында ук ачылган Укытучылар институты нигезендә советлар чорында Тимирязев исемендәге педагогия институты эшләп килгән. Ләкин 1956 елда институтлар һәм Фәннәр академиясе үзәге өчен кадрлар әзерләү максатында Тимирязев исемендәге педагогия институты урынына классик юнәлешле Башкортстан дәүләт университеты оештырыла.

Нәк шул чорда илдә тулы урта мәктәпләр күпләп ачыла башлаган. Башкортстанда югары белемле укытучыларга кытлык үзен сиздерде. Бөре һәм Стәрлетамак укытучылар институтлары, берничә педагогия училищесы ихтыяҗны каплый алмады.

Ун ел узуга, 1967 елда Башкортстан дәүләт педагогия институты яңадан диярлек ачыла. Аңа ректор итеп партиянең Уфа шәһәре комитетының беренче секретаре Мәрван Янгиров билгеләнә. 
Педагогия институты өч факультеттан тора.

1971 елда Мәрван Янгиров персональ пенсиягә киткәч, ректор вазыйфасы Рөстәм Кузеевка тапшырыла.

Институтның өченче ректоры Эдуард Хәмитов йөкне 22 ел буе тартты. Бу чорда факультет һәм кафедралар саны кискен артты, анда эшләүче профессорлар һәм доцентлар Мәскәү һәм башка шәһәрләрдәге иң алдынгы югары уку йортлары базасында үз квалификацияләрен күтәрде. Уннан артык профессор академик дәрәҗәсе алды.

Хәмитов Россия Федерациясе Дәүләт думасына депутатлыкка сайлангач, 2005 елдан университет белән җитәкчелек итү дилбегәсе яшь профессор Раил Әсәдуллин кулына күчте. Аның тырышлыгы белән 2000 елда педагогия университетына мәгърифәтче Мифтахетдин Акмулла исеме бирелгән. 2018 елда Башкортстан Дәүләт Җыелышының мәгариф, мәдәният, спорт һәм яшьләр сәясәте комитеты рәисе итеп сайлануы сәбәпле, Раил Әсәдуллин ректор вазифасыннан китәБДПУ ректоры Раил Әсәдуллин вазифасыннан китте.  Азатлык радиосы, 28.09.2018

12 факультет һәм институтларында 55 кафедрада 2007 елда 580 кеше укыту-тәрбия эше алып бара. Алар арасында 75 фән докторы, профессор һәм академик, 267 фән кандидаты һәм доцент студентлар саны — 7880.

 Галерея 

 Шәхесләр 
Ректорлар
 1967-1971 — Мәрван Янгиров
 1971-1983 — Рөстәм Кузеев
 1983-2005 — Эдуард Хәмитов
 2005-2018 — Раил Әсәдуллин
 2018- — Салават Сәгыйтов

 Укытучылар 

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре үлем датасы үлем урыны   Гобәй Дәүләтштин 1893-12-29 Самар губернасы  язучы 1938-07-10 Уфа   Андрей Ушаков 1900-12-13 Красноусол  укытучы 1992-05-25 Уфа 1940 1942 Махлаев, Василий Георгиевич 1910-01-29 Беразіно (Смаленская вобласць) А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университетыСерго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты геологуниверситет профессоры 1974-01-07 Санкт-Петербург   Әхим Кәримов 1917-12-05 АктанышУфа Сәмәрканд дәүләт университеты геохимик 2015-08-28 Уфа   Рөстәм Кузеев 1923-01-05 Әмин Сембер танк укуханәсеК.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институтыСБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе тарихчыуниверситет профессоры 1998-03-23 Уфа   Анастасия Грекова 1923-11-24 Үмер К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институтыСБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе икътисадчы 2000-06-01 Уфа   Ников Григорий Петрович 1924-07-28 Воронеж губернасы  язучы     Талмас Гарипов 1928-07-31 Мәскәү Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты галим 2022-05-19    Раил Кузеев 1929-01-10 Әмин К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты тарихчыэтнографуниверситет профессорыdeputy 2005-08-022005-08-01 Уфа   Камил Әхияров 1930-02-19 Югары Манчар Башкорт дәүләт университеты укытучы     Җәүдәт Гыйләҗетдинов 1930-04-15 Арслан Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты социологгалим 2011-08-30    Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович 1930-09-10 Кыдрач Башкорт дәүләт университеты географикътисадчы 2010-03-18 Уфа   Суфиян Сафуанов 1931-10-02 Бикмәт Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты галимтәнкыйтьче 2009-11-30 Уфа 1969 2014 Вадим Сафин 1933-04-11 Яңа Чебенле  галимпсихологукытучы 2021-09-07 Уфа   Ғиләжев Мансаф Тажетдин улы 1933-05-17 Чакмагыш районы  шагыйрь     Владимир Сухов 1934-02-11 Электросталь Санкт-Петербург дәүләт университеты педагог 2016-02-26 Уфа   Рәисә Халикыва 1934-03-16 Каршы Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты галим 2005 Уфа 1989  Әхмәр Азнабаев 1934-05-23 Кобагыш Башкорт дәүләт университеты галим 2021-10-04 Уфа 1967 1989 Салават Касыймов 1934-12-19 Белорет Башкорт дәүләт университеты тарихчы 2018-11-21 Уфа   Лира Камалыва 1935-11-07 Сәеткол Башкорт дәүләт университеты педагогwater burialmethodologist     Зиләрә Хәсәнова 1935-12-05 Яңа Мөслим Башкорт дәүләт университеты галим   1998 2012 Рәшит Шәкүр 1937-01-11 Яңа Абдрахман Башкорт дәүләт университеты филологtoponymistшагыйрьпублицистуниверситет профессоры 2024-06-23    Смирнов Виталий Борисович 1937-04-13 Волгоград Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты филолог 2019-01-25 Волгоград   Булат Дәүләтбаев 1937-07-27 Олы Ака Башкорт дәүләт университеты галим 2020-07-03 Уфа   Рифат Вәлиәхмәтов 1938-02-04 Башкортстан   2014-06-25 Уфа   Rinat Abdullovič Fatkullin 1939-02-231939 Илче Башкорт дәүләт аграр университеты географ     Әхмәт Сөләйманыв 1939-03-15 Нәби Башкорт дәүләт университеты фольклорчы 2016-11-212016 Уфа   Александр Антышев 1942-02-20 Иглин районыОлы Теләк Башкорт дәүләт университеты телбелгечlinguistics teacher     Valeriy Bashenev 1942-02-22 Карпинск Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе укытучы 2024-02-01    Зөлфирә Фәрхетдинова 1943-04-08 Балтач районы  җырчы     Дәүләтҡолов Әхмәт Хажмөхәмәт улы 1944-07-17 Архангель районы Башкорт дәүләт университеты галим     Әхәт Вилданов 1944-08-01 Ишембай районы Башкорт дәүләт университеты язучыәдәбият белгече     Венер Вахитов 1945-11-11 Солтанморат Башкорт дәүләт аграр университеты галим     Усеин Җәмилев 1946-05-15   химиктикшеренүче     Вәкил Хаҗин 1946-07-11 Бирдегол Башкорт дәүләт университеты филолог     Идрис Фәхретдинов 1947-01-01 Кызыл Бүләк Башкорт дәүләт университеты физик     Валентина Горбунова 1947-07-21 Ярмәкәй райуны Башкорт дәүләт университеты университет профессорыгенетик 2025-03-22 Уфа 1988 2014 Валерий Гуров 1949-01-05 Маяк  галим     Валентина Старикова 1949-02-24 Уфа  пианистмузыка педагогы     Фирдәвес Хисаметдинова 1950-01-01 Рәхмәт Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты галим 2023-10-03 Уфа   Владимир Иванов 1950-04-28 Уфа Башкорт дәүләт университеты тарихчы     Миңсылу Усманова 1950-05-01 Баймак районы Башкорт дәүләт университеты галим     Василий Бабенко 1950-06-20 Verkhny Kulchum Башкорт дәүләт университеты өлкәне өйрәнүче     Рәсимә Ураксина 1950-10-19 Яңа Яппар Башкорт дәүләт университеты язучышагыйрьдраматург 2015-08-23 Уфа   Кашапова Ләлә Мөхәмәтдин ҡыҙы 1952-08-22 Төньяк Шакша Казан (Идел буе) федераль университеты мөгаллимгалим     Светлана Горбушина 1952-11-13 Уфа Башкорт дәүләт университеты укытучы     Валентина Борисова 1953-04-161953 Бишбүләк районы Башкорт дәүләт университеты галимәдәбият белгечеәдәбият тарихчысыуниверситет профессорыәдәбият белгече     Раил Әсәдуллин 1953-04-25 Чишмә эшчеләр бистәсе Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты галим     Хәйруллина Рәйсә Хәниф ҡыҙы 1953-05-15 Уфа Бакы дәүләт университеты университет профессорыжурналистгалим     Фәтихов Миңлехан Әбүҙәр улы 1953-06-09 Кушкаран Башкорт дәүләт университеты университет профессоры     Ринат Харисов (1953) 1953-06-12 Ленин Бүләге Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты adult educatorрәссам     Харисов Ринат Зөфәр улы 1953-06-12 Ленин Бүләге Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты adult educatorрәссам     Ivan Borisov 1953-07-30 Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы Башкорт дәүләт университеты галим     Миңлегали Нәдергулов 1953-10-07 Ишбулды Башкорт дәүләт университеты галим     Михаил Бикмеев 1954-05-04 КашкалашаБлаговар районы       Ринат Солтанов 1954-05-09 Сибай Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты галимсәясәтче 2021-05-26 Мәскәү   Илзә Хөснетдинева 1954-05-24 Уфа Башкорт дәүләт университеты генетик     Бенин Владислав Львович 1954-07-24 Пенза Башкорт дәүләт университеты культурологуниверситет профессоры     Рөстәм Гаделшин 1955-04-14 Уфа Башкорт дәүләт университеты математик 2016-05-10  1987 1994 Лариса Ямаева 1955-11-07 Улан-Удэ Башкорт дәүләт университеты галим 2022-01-05 Уфа   Борханова Флүрә Булат ҡыҙы 1956-01-10 Әзербайҗан Башкорт дәүләт университеты галим     Әлфис Гаязов 1956-06-03 Иске Казанчы  шагыйрь     Рамил Мөдәрисов 1956-07-18 Уфа Башкорт дәүләт университеты тарихчымөгаллим     Гүзәл Габделсаттарыва 1957-10-01 Уфа  биюче     Әпсәләмова Әминә Ғәбделәхәт ҡыҙы‎ 1958-08-17 Иске Турай Адыгея дәүләт университеты укытучы     Сергей Ковалёв (1958) 1958-10-30 Төньяк Шакша Башкорт дәүләт университеты геологгеоморфолог     Ришат Нигъмәтуллин (1959) 1959-01-11 Зиянчура районыИсәнгол Башкорт дәүләт университеты хокук белгече     Сөләймәнов Ринат Рәмил улы 1960-05-21 Чакмагыш районы Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты университет профессоры     Гөлнур Бохарова 1960-11-29 Гафури районы Башкорт дәүләт университеты галим     Абдуллин Рәмил Рәйес улы 1961-10-22 Andijan (village) Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты рәссам     Хөсәйенова Ләйлә Миҙхәт ҡыҙы 1970-07-29 Усман  университет профессоры     Bajmiev Aleksej Chәnif uly 1971-04-23 Тәтешле районы Башкорт дәүләт университеты галимуниверситет профессоры     Илүзә Ногманова 1972-08-22 Баймак Башкортстан дәүләт хореография көллиятеРус балеты академиясе биюче     Луиза Сәмситова 1973-02-14 Балакатай районы Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты университет профессоры     Вахитова, Юлия Венеровна 1973-10-17   биолог     Лилия Хәйбуллина 1974-04-18 Гомәр Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты ботаник 2007-05-06    Denis Borisov 1978-07-18 Уфа Башкорт дәүләт университетыХемниц тихникә үнивирситите математик   2002-08-28  Nikolai Shcherbakov    тикшеренүче   1999  Zolya Khusnutdinova   Башкорт дәүләт медицина университеты тикшеренүче   2006-07-01  Lira A Gaysina   Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты тикшеренүчеальголог  

Тәмамлаучылар

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны һөнәр төре эш урыны үлем датасы үлем урыны   Хәй Мөхәмәдьяров 1911-09-02 Пермь губернасы язучышагыйрь  1942-12 Мәскәү өлкәсе   Вәлиев  Баҡый Вәли улы 1916-12-28 Түбән ТаулыкайЮгары Таулыкай хәрби хезмәткәр  2007 Сибай   Мостай Кәрим 1919-10-20 Келәш шагыйрьдраматургпрозачы  2005-09-21 Уфа   Лия Шакирыва 1921-02-09 Уфа галим Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты 2015-07-29 Казан   Кәримов Зәки Вәли улы 1925-01-15 Үрнәк университет профессорытарихчы  2011-05-18 Уфа   Флүрә Әхмәрева 1928-11-14 Карышбаш өлкәне өйрәнүче  2004-03-20 Уфа  1950 Гали Сәетбатталыв 1928-12-17 Сәеткол галим Башкорт дәүләт университеты 2010-07-31 Уфа  1974 Фирдәвес Хисаметдинова 1950-01-01 Рәхмәт галим РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниститутыМифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты 2023-10-03 Уфа   Шәрәфетдинова Әлфиә Мазһар ҡыҙы 1951-07-06 Иске Собхангол педагогдәүләт эшлеклесе Башкортстан Корылтае     Нариман Гаетмөхәммәтев 1951-10-20 Шәехләр җиңел атлет Башкорт дәүләт медицина университеты     Абдуллина Миңһылыу Фәйзрахман ҡыҙы 1952-07-05 Баш-Ильчикей мәктәп укытучысыөлкәне өйрәнүчевикимедиачы      Ғүмәрова Роза Шәриф ҡыҙы 1952-08-11 Иске Собхангол укытучы      Mavletbay Khalilov 1952-12-02 Ишембай рәссам      Раил Әсәдуллин 1953-04-25 Чишмә эшчеләр бистәсе галим Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Шәйбәков Ринат Гәрәй улы 1954-12-20 Зөяк педагог      Вәгыйзь Шәйхетдинов 1955-03-08 Бүздәк районы рәссам      Шәйхетдинов Вәгыйз Гайнелгыйлем улы 1955-03-08 Кәпәй-Кобау рәссам      Розалия Солтангәрәева 1955-03-28 Яңа Сәпәш язучыfolklore collectorфольклорчыфилологшагыйрь      Зифа Нагаева 1956-03-01 Иске Итекәй композиторҗырчы Юлдаш радиосыGTRK BashkortostanТуган тел     Шәйәхмәтов Өлфәт Шәйхизаман улы 1956-04-15 Яңа Катай физик      Ҡаҙыева Розалия Мәүләүи ҡыҙы 1956-06-15 Абдулла укытучы     1979 Шаймөхәмәтов Фәнил Сафуан улы 1957-03-21 Әлшәй районы рәссам      Рафаил Кадыйров 1957-09-02 Тугай рәссам      Борис Самосюк 1957-09-29 Башкортстан рәссам      Айрат Тереголыв 1957-10-30 Уфа рәссам      Муллаҗан Дәүләтъяров 1957-11-02 Ишмәмәт рәссам  2015-07-07 Наполи   Хәмитова Гөлнур Карамат ҡыҙы 1957-11-14 Төлген районы       Диярова Зиниә Әнүәр ҡыҙы 1959-01-05 Искуҗа җәмгыять активистымәктәп укытучысы      Салават Исхаков 1959-09-07 Миңҗитәр тарихчы РФА Россия тарихы институты     Әхмәр Үтәбаев 1960-01-29 Баймак районы шагыйрь      Сөләймәнов Ринат Рәмил улы 1960-05-21 Чакмагыш районы университет профессоры Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Matveï Teliatnikov 1961-05-18  җиңел атлетика тренеры      Абдуллин Рәмил Рәйес улы 1961-10-22 Andijan (village) рәссам Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Айрат Янчура улы Зарипов 1962-10-12 Ләмәзтамак педагогфәлсәфәче Bashkir Encyclopedia, publisher     Хәлитов Ғайса Әхәт улы 1962-12-05  педагогwater burial      Алсынбаев Нияз Зәбихулла улы 1963-05-01 Ишморза журналистязучы      Ҡылысов Урал Ишбирҙе улы 1963-09-10 Иске Сибай мөгаллим  2013-05-08    Чулпан Билалова 1965-03-16 Борай районы рәссам    2005  Зөлфия Шакирова 1965-06-05 Югары Аташ җырчы Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе     Алғышаева Гөлшат Әбдрәхим ҡыҙы 1965-10-01 Галиәкбәр педагог мәктәп     Рөстәм Әхмәдинуров 1968-04-11 Уфа икътисадчысоциолог Россия дәүләт социаль университетыБашкортстан Корылтае     Ситдиков, Ринат Даянович 1968-10-08 Лагыр мәктәп укытучысымәктәп директоры      Марат Кәбирев 1970-08-23 Чуракай шагыйрьсценаристюмористязучы    1988 1993 Гөл Мирһади 1971-04-23 Түбән Карыш язучыпедагогжурналист      Лена Абдрахманова 1971-06-10 Күгәрчен районы журналист      Хәкимова Фәнүзә Әҡсән ҡыҙы 1972-02-09 Ишембай районы педагог мәктәп     Аббас Галләмов 1972-05-30 Чиләбе сәясәт белгечеpublic relations executivepolitical adviserнотыклар язучыcampaign managerpundit Уң көчләр берлеге     Лилия Гомәрова 1972-12-16 Учалы сәясәтчедәүләт эшлеклесе Федерация Советы     Луиза Сәмситова 1973-02-14 Балакатай районы университет профессоры Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты     Aibulat Khazhin 1973-09-30 Уфа педагогмөгаллимдәүләт хезмәткәре      Vener Yashaev 1974-03-16 Уфа спортчыҗиңел атлет      Лилия Хәйбуллина 1974-04-18 Гомәр ботаник Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты 2007-05-06    Гүзәл Вилданова 1975-06-28 Учалы районы галим Башкорт дәүләт университеты     Мөхәмәтйәнова Гөлназ Әнүәр ҡыҙы 1976-01-16 Байназар мәктәп укытучысы    1993 1998 Илнур Миргалиев 1976-10-25 Якуп тарихчы Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты     Андрей Строкин 1977-05-09 Чурныш йөзүче     2022 Хәйбуллин Ишморат Нәзир улы 1977-12-04 Мәскәү гарәбиятчетәрҗемәчепсихологпублицист      Елизавета Гречишникова 1983-12-12 Уфа җиңел атлет      Оксана Савченко 1990-10-10 Петропавловск-Камчатский йөзүче    1998-09-01 2004-06-01 Rustam G Rakhmeyev   тикшеренүче Institute of Physics of Molecules and Crystals   2000-09-01 2005-07-02 Irek I. Musabirov   тикшеренүче Institute of Metal Superplasticity Problems   1991-09-01 1996-06-26 Lira A Gaysina   тикшеренүчеальголог Russian Research Institute for PhytopathologyМифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты   2016-09-01 2018-06-30 Mansaf Tayupov   тикшеренүче Institute of Physics of Molecules and Crystals  

 Искәрмәләр 

 Чыганак 
 Зәки Кәримов, Киләчәге якты, өметле

 Сылтамалар 

 Моны да карагыз 

 Россия югары уку йортлары исемлеге

Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:1967 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Россия университетлары
Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары
Төркем:Уфа университетлары