Сюмси районы

Сөмсә районы (, ) — Удмуртиянең көнбатышында урнашкан муниципаль район.

Административ үзәге — Сөмсә авылы.

 География 

 Чиктәшлек 
ЯкРайон яки регионТөньякКөнбатыш  Киров өлкәсеТөньяк-көнчыгыш Селты районыКөньяк-көнчыгыш Ува районыКөньяк Вавож районы

Районның көньяк өлеше Көлмез түбәнлегендә, ә көньяк өлеше - Тыловай калкулыгында урнашкан. Район территориясендә 114 елга ага, аларның иң зрусы - Көлмез, Нократ кушылдыгы.

 Тарих 
1929 елның 10 июнендә элекке Нократ губернасы Малмыж өязе Сөмсә вулысы Вәтәк автономияле өлкәсе составына тапшырылган, ә 15 июльдә Сөмсә районына үзгәртеп оештырылган. 1932 елда, Яңа Мултан районы юкка чыгару аркасында аның өлешләре (3 авыл советы) Сөмсә районына кергән.

1963 елда район юкка чыгарыла, ә аның территориясе Ува авыл районы һәм Ува сәнәгать районы арсында бүленгән. 1965 елның 12 гыйнварында яңадан барлыкка килә.

 Халык 
 1970, % 1979, % 1989, % 2002, % 2010, % 24 213  19 131  17 883  16 288  13 402

Милли состав: удмуртлар — 37 %, руслар — 55 %, татарлар — 3 % (2002 җанисәбе буенча).

 Административ бүленеше 
 Авыл җирлеге  Административ үзәге  Торак пунктларныңсаны  Население,кеше(2007 ел)  Мәйдан,га Васькино авыл җирлеге  Васькино  6  1200  17184 Гура авыл җирлеге  Гура  12  701  44190 Гуртлуд авыл җирлеге  Гуртлуд  6  798  8107 Дмитрошур авыл җирлеге  Дмитрошур  9  815  9175 Көлмез авыл җирлеге  Көлмез  2  2910  21613 Муки-Какси авыл җирлеге  Муки-Какси  5  894  14833 Орловское авыл җирлеге  Орловское  6  974  24860 Сөмсә авыл җирлеге  Сөмсә  10  ?  39010

 Социаль инфраструктура 
16 мәктәп, 11 балалар бакчасы, 1 балалар иҗаты үзәге, 2 балалар сәнгать үзәге, №34 профессиональ училищесы; 2 хастаханә, 2 амбулатория, 19 фельдшер-акушерлык пункты. Шулай ук 1 мәдәният йорты, 17 китапханә һәм балалар йорты эшли.

 Икътисад 
 Агач хәзерләү

Транспорт: «Казан—Малмыж—Пермь—Екатеринбург» юл район аша уза.

 Искәрмәләр 

Төркем:Удмуртия районнары
Төркем:Сөмсә районы