Гарәп язуы

Гарәп язуы яхуди Әбҗәд гарәбия (гарәп الأَبْجَدِيَّة العَرَبِيَّة Әбҗәдият гарәбия) Гарәп әлифбасы — Гарәп теленең хәрефләренең язуда кулланган әбҗәд. Коръән хәрефләре. Ул иң тулы язу системасы итеп сурәтләнә, чөнки ул кеше әйтә алган тавышларның күбесен үз эченә ала. Күпчелек милләтләр аннан алынган, һәм ул күп гасырлар дәвамында иң киң кулланылган алфавит булып кала. Хәзерге вакытта ул латин алфавитыннан соң иң киң кулланылган язу системасы. Күпчелек телләр язу өчен гарәп алфавитына таяналар, мәсәлән: Синдһи, Урду, Госманлы, Көрд һәм Малай.

Гарәп хәрефләрен язуда иң танылган куллану - Коръән язуда. Аннары гарәп алфавиты күп илләргә таралды, Ислам яулап алулары, Ислам дәүләтенең киңәюе, һәм Фарсы, Рум һәм Хәбәшиләр контроле астында булган халыклар белән гарәп яулап алулары, һәм аларның күбесенең Ислам диненә керүе, һәм алар гарәп теленең төп теле булып, гарәп теленең төп теле булып таралдылар. Гарәп алфавиты күп телләр язу өчен кулланыла, күп тел гаиләләре.

Язу юллары уңнан сулга бара.

 Таралышы 

Беренче нәүбәттә ул — гарәп телле халыкларның милли әлифбасы. Бу тел 22 илдә (Алжир, Бәхрәйн, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре, Иордания, Гыйрак, Кувәйт, Лөбнан, Ливия, Марокко, Мисыр, Оман, Сүрия, Судан, Согуд Гарәбстаны, Тунис һ.б.) рәсми дәүләт теле булып санала.


Төп гарәп илләреннән тыш, гарәп әлифбасы фарсы телле Иранда, урду телле Пакьстанда, пушту һәм дари телле Әфганстанда, өлешчә Һиндстанда милли әлифба буларак кабул ителгән.

Шулай ук ислам дине киң таралган илләрдә актив кулланышта йөри.

 Тарихы 
XX гасырның утызынчы елларына кадәр, латыйн графикасына алыштырганчы дагы төрки халыкларның һәм  милли язулары да шушы әлифбага нигезләнгән иде.

 Төп хәрефләре 
 Аерым Сүз башында Сүз уртасында Сүз азагында ИсемеТатарча исеме Алмашы (транслитерациясе) Авазы (транскрипция)  ﺀ أ, إ, ؤ, ئ  hamza Һәмзә ʾ / ’ et ‚  [ʔ] ﺍ — ﺎ  ʾalif  Әлиф ā / â  [aː] ﺏ ﺑ ﺒ  ﺐ  bāʾ Ба b   [b] ﺕ ﺗ  ﺘ  ﺖ  tāʾ Тә t   [t] ﺙ ﺛ  ﺜ  ﺚ  ṯāʾ ә ṯ / th   [θ] ﺝ ﺟ  ﺠ  ﺞ  ǧīm Җим ǧ / j / dj   [ʤ] ﺡ ﺣ  ﺤ  ﺢ  ḥāʾ Хә ḥ   [ħ] ﺥ ﺧ  ﺨ  ﺦ  ḫāʾ Ха ḫ / ẖ / kh   [x] ﺩ —  ﺪ  dāl  Дәл d  [d]  ﺫ —  ﺬ  ḏāl  әл ḏ / dh  [ð]  ﺭ —  ﺮ  rāʾ  Ра r  [r]  ﺯ —  ﺰ  zāy  Зәй z  [z]  ﺱ ﺳ  ﺴ  ﺲ  sīn Син s   [s] ﺵ ﺷ  ﺸ  ﺶ  šīn   š / sh   [ʃ] ﺹ ﺻ  ﺼ  ﺺ  ṣād Сад ṣ   [sˁ] ﺽ ﺿ  ﻀ  ﺾ  ḍād Д(з)ад ḍ   [dˁ] ﻁ ﻃ  ﻄ  ﻂ  ṭāʾ Та ṭ   [tˁ] ﻅ ﻇ  ﻈ  ﻆ  ẓāʾ За ẓ   [ðˁ] ﻉ ﻋ  ﻌ  ﻊ  ʿayn Гәйн ʿ / ‘   [ʔˤ] ﻍ ﻏ   ﻐ  ﻎ  ġayn Гайн ġ / gh   [ɣ] ﻑ ﻓ  ﻔ  ﻒ  fāʾ Фә f   [f] ﻕ ﻗ  ﻘ  ﻖ  qāf Каф q / ḳ   [q] ﻙ ﻛ  ﻜ  ﻚ  kāf Кәф k   [k] ﻝ ﻟ  ﻠ  ﻞ  lām Ләм l   [l] ﻡ ﻣ  ﻤ  ﻢ  mīm Мим m   [m] ﻥ ﻧ  ﻨ  ﻦ  nūn Нүн n   [n] ﻩ ﻫ  ﻬ  ﻪ  hāʾ Һә h   [h] ﻭ —  ﻮ  wāw Уау w  [w]  ﻱ ﻳ  ﻴ  ﻲ   yāʾ Йә y   [j]

Шулай ук карагыз
 Иске имля
 Гарәп әлифбасы нигезендә татарча әлифба
 Иске имля тарихы
Искәрмәләр

 Чыганаклар 

Төркем:Иске имля әлифбасы
Төркем:Татар гарәп язуын кулланган мәкаләләр
Төркем:Әлифбалар
Төркем:Ислам