Иван IV

Иоа́нн Васи́лий улы (историографияләрдә),  Ива́н IV Явыз (1530 елның 25 августында, Коломенский авылында Мәскәү өлкәсендә туган) — Мәскәүнең һәм Русиянең бөек кенәзе (1533 елдан ), 1547 елдан бөтен Русиянең патшасы.

1560 елда Сайланган раданы бетерә, аның җитәкчеләре  кулга алына. Явыз Иван Опричнинага нигез сала, аксөякләр һәм гади халык  мәхкәмәсез үч алу астына эләгә, күп кенә кеше җәзалап үтерелә. Явыз Иван дошманнарны үтерүдә шәхсән катнашкан. Явыз Иван боерыгы белән митрополит Филипп үтерелгән. Новгород шәһәрен талап җимергән.

1547 елда Иван IV патша (чар) титулын ала. XVI гасырның икенче яртысында Мәскәү дәүләте Казан, Әстерхан һәм Себер ханлыгын басып ала. Ливонияга каршы уңышсыз сугыш алып бара.

Улы Фёдор дөньяга килү белән Явыз Иван Переславль-Залесскийдә чиркәү төзергә кушкан.

1584 елны Иван IV үлә.

 Гаиләсе һәм балалары 

Явыз Иванның хатыннары:
+№ИсемеТууТуй«Аерылу»ҮлемБалалары 1 Анастасия Роман кызы Захарьина-Юрьева 1530/2 3 февраль 1547 ел 7 август 1560 ел Иван һәм Фёдор 2 Мария Темрюковна(Кученей), кенәз кызы Черкасская 1545/1546 21 август 1561 ел 6 сентябрь 1569  3 Марфа Василий кызы Собакина ? 28 октябрь 1571 елАлександровская Слобода 13 ноябрь 1571 юк 4 Анна Алексей кызы Колтовская(Анна Ивановна, инокиня Дарья) ? 28 апрельдән соң — май 1572 сентябрь 1572 5 апрель 1626 юк Мария Долгорукая ? 1573 (?) 1573 (?) юк (5) Анна Григорий кызы Васильчикова ? сентябрь 1574 — август 1575 Александровская Слобода лето 1575/6 конец 1576 — январь 1577 юк+

 Хәтер 
 2025 елның 4 ноябрендә — Халыклар бердәмлеге көнендә ― Вологдада 9 метрлы һәйкәле урнаштырылган (скульптор Мизаил Красильников Автор памятника Грозному уверен, что скульптура станет «жемчужиной Вологды». «Подъём», 3.11.2025; өлкә губернаторы   беләнЕвгений Ларин.  В Вологде в День народного единства открыли памятник Ивану Грозному. РИА Новости, 04.11.2025Александр Дубравин. Памятник Ивану Грозному в Вологде: когда откроют, где установлен, кто недоволен монументом. Газета.Ru, 3.11.2025).

 Шулай ук карагыз 

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

Төркем:Россия патшалары