Пегас йолдызлыгы

Пега́с йолдызлыгы (шулай ук Тулпар йолдызлыгы; ) — күк йөзендә төньяк ярымшардагы Андромедадан көньяк-көнбатышта урнашкан йолдызлык. 1120,8 квадрат градус мәйданны иңләп тора һәм гади күз белән күренә торган 166 йолдызны эченә ала. Иң яхшы күренүчәнлек шартлары август–сентябрь айларында.

 Йолдызлар 
Пегас йолдызлыгының иң якты йолдызлары — Әнеф (ε) — 2,38 һәм Мәркәб (α) — 2,49. Шактый якты йолдыз Сагыйд (β) ярымдөрес үзгәрмә йолдыз булып тора, аның ялтыравы +2,3m тән до +2,7m гә кадәр билгеле периодсыз үзгәрә.

 Пегас δ 
XVII гасырга кадәр Әлфәрәс ( сөррәт әл-фәрәс — «атның кендеге») бер үк вакытта Андромеда һәм Пегас йолдызлыкларга кергән, һәм Пегас δ исеме дә йөртелгән. 1928 елдан Халыкара Астрономия Берләшмәсенең катгый карары буенча ул Андромедага керә. Хәзер исә Пегаста δ йолдызы юк.

 Зур дүртпочмак астеризмы 
Сагыйд (β), Мәркәб (α), Әлҗәнеб (γ) һәм Әлфәрәс (Андромеда α) йолдызлары Зур дүртпочмак астеризмына керәләр.

 Тарих һәм исемнәр 
Борынгы греклар карашлары буенча Пегас — ул Горгона Медуза каныннан барлыкка килгән канатлы ат. Персей аңа атланып Андромеданы коткарды. Әл-Бируни үзенең 1030 елда тәмамланган «Мәсгуд канунында» птолемейныкы  («ат») исемене гарәп теленә Фәрәселзөлҗәнах ( әл-фәрәс әл-ҙөлҗәнах — «канатлы ат»Фәрәс — ат (хайван); зөлҗәнах — канат иясе, оча ала торган, канатлы. — Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге.) исеме белән тәрҗемә иткәнЗвездный каталог ал-Бируни с приложением каталогов Хайама и ат-Туси // Историко-астрономические исследования. Вып. VIII. — М.: Физматгиз, 1962. — С. 180–181.. Хәзер исә гарәпләр йолдызлыкны Фәрәселгыйзам ( әл-фәрәс әл-‘изәм — «олы ат»Гыйзам — олылык, бөеклек. — Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге. — Б. 98.) дип атыйлар.

 Искәрмәләр 

Төркем:Йолдызлыклар