14 сентябрь

14 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 108 көн кала.

  Гватемала — Сан-Хасинто  көнеНикарагуа милли сугышы (испан.) дәвамында Үзәк Америка альянс көчләрендә Гватемала гаскәрләре катнашмады, бердән-бер гватемалалы — командир Хосе Виктор Завала.
  — Милли карро (традицион атта йөрүче) көнеБүген Мексикада милли гадәт булган атта йөрүчеләр көне, "Эль Мундо де Кордоба" (испан.).
  Никарагуа — Сан-Хасинто бәрелешендә (англ.) җиңүне бәйрәм итү (англ.) көне, 1856-1857 Никарагуа милли сугышының (испан.) бер вакыйгасы.

 Һөнәри 
  — Мобилизацияләү хезмәткәрләре көне (русск.).
 Өлкә 
 :
 ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1974).
 ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (2003).
 ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1741).
 ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1917).
  — на кергән  шәһәре нигезләнү көне.Баркисимето нигезләнүе көненнән 455 ан тулды, "www.venelogia.com" 14.09.2007(испан.).
  — ның барлыкка килү көне (англ.) .


 1812 — 1812 елгы рус-француз сугышы: Наполеон гаскәрләре гә керә.
 1853 —  нә сугыш игълан итә. Кырым сугышына (русск.) әзерләнү башлана.
 1954 — Ырынбур өлкәсендә атом коралы кулланып, хәрби укулар уза.
 1960 — та 20px ОПЕК (русск.) оешмасы оештырыла.
 2003 — Референдум нәтиҗәсендә  нә кушыла.
 2020 — Татарстан Президентын сайлауларда сайлаучыларның 83,28 % тавышын җыеп (1 939 316 сайлаучы аңа тавышын биргән), Рөстәм Миңнеханов өченче срокка Татарстан президенты итеп сайланаРегина Хисамова. Минниханов в третий раз стал президентом Татарстана. Азатлык радиосы, 14.09.2020.
 2025 — Татарстан Республикасы Рәисен сайлауларда сайлаучыларның 88,09 % тавышын җыеп (1 963 583 сайлаучы аңа тавышын биргән), Рөстәм Миңнеханов  Татарстан Рәисе (дүртенче срокка) итеп сайлана Татарстан Рәисен сайлауга килүчеләр саны 75,85 процент булган. Татар-информ, 15.09.2025.



 1384 — Хәлил Солтан, 
 1769 — Александр Һумбольдт, алман галиме.
 1819 — Мария Росетти, 
 1856 — Гыйниятулла Капкаев, мөселман дин һәм җәмәгать эшлеклесе, Ырынбур мөселман диния нәзарәте (1893-1917) казые.
 1864 — Роберт Сесил, британияле юрист, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
 1870 — Висенте Лекуна, 
 1886 — Эрих Һөпнер, алман хәрби эшлеклесе.
 1891 — Иван Виноградов, 
 1893 — Иоаким Максимов-Кошкинский, 
 1895 — Сергей Смирнов, 
 1900 — Михаил Павелкин, 
 1901 — Андрей Власов, совет гаскәр башлыгы.
 1902 — Николай Камов, 
 1904 — Алексей Дугин, 
 1904 — Семен Игнатьев, Совет фирка-дәүләт эшлеклесе. 
 1908 — Иосиф Кисселһоф, 
 1912 — Гали Мәҗитов, Советлар Берлеге каһарманы, авиация штурманы.
 1912 — Хәсән Заманов, Советлар Берлеге Каһарманы.
 1913 — Аннализа Эриксон,
 1913 — Максим Дмитриев, Советлар Берлеге каһарманы, танкчы.
 1922 — Иван Максимча, 
 1922 — Иван Субботин, 
 1924 — Александр Спиридонович Артемьев, 
 1925 — Иосиф Поляковский, 
 1925 — Йөзем-Ирек Рахманкулова, хәрби тәрҗемәче, тел галиме.
 1930 — Тамара Гродскова, 
 1936 — Анатолий Вачаев, 
 1937 — Рамил Әхтәмов, 
 1938 — Винир Җанбәков, 
 1938 — Рүзәл Йосыпов, 
 1939 — Анатолий Булатов, 
 1943 — Сергей Матюшин,
 1948 — Александр Чиндаров, ССРБ, Россия хәрби эшлеклесе.
 1949 — Светлана Лобастова, 
 1951 — Данкан Һолдейн, 
 1952 — Рөстәм Мөхәммәдиев, 
 1957 — Лариса Абрамова, 
 1958 — Нурлан Нурумов, 
 1958 — Рамил Исламов, әдәбият белгече.
 1961 — Илдар Әхмәтвәлиев, Уфа рәссамы, татар рәссамнары төркеме «Чыңгызхан» әгъзасы.
 1964 — Акылбәк Жапаров, 
 1965 — Дмитрий Медведев, Россия экс-президенты.
 1967 — Олег Гомерзаков, 
 1983 — Эми Уайнхаус, 
 1985 — Ванесса Фернандеш, 
 1985 — Диләрә Ваһапова, рус телле җырчы һәм җырлар авторы.



 1321 — Данте Алигьери, мәшһүр итальян шагыйре.
 1712 — Джованни Кассини, итальян астрономы.
 1774 — Яков Брандт, 
 1897 — Владимир, 
 1901 — Вильям Мак-Кинли, 
 1916 — Хосе Эчегарай, 
 1927 — Айсәдора Дункан, американ биючесе.
 1937 — Томаш Масарик, чех фәлсәфәчесе, 20px/20px Чехословакиянең беренче президенты.
 1938 — Сөләйман Еналиев, күз табибе, сәламәтлек саклау эшен оештыручы.
 1942 — Николай Столбов, 15px Советлар Берлеге каһарманы.
 1966 — Җәмал Гүрсал, 
 1976 — Анатолий Нефедьев, 
 1979 — Мифтахетдин Шәймөхәммәтов, 
 1982 — Гордей Филиппов, 
 1982 — Грейс Келли, 
 1984 — Габдулла Ходайяров, 
 1991 — Павел Фролов, 
 1991 — Шамил Хәмзин, 
 1998 — Евгений Вагнер, 
 2008 — Гафифә Корбанова, 
 2009 — Гүрги Басыйров, 
 2010 — Геннадий Герасимов, 
 2010 — Түләпбиргән Каепбиргәнов, 
 2011 — Рудольф Мөссбавер, 
 2012 — Алексей Берючевский, ССРБ футбол уенчысы һәм тренеры. 
 2012 — Ренат Шәрибҗанов, музыкант һәм популяр җырлар авторы.
 2015 — Юрий Афанасьев, тарих галиме, профессор.
 2019 — Муса Сираҗи, шагыйрь.
 2020 — Ринат Харисов, 
 2020 — Хәмдүнә Тимергалиева,
 2023 — Флюра Сөләйманова,

 Шулай ук карагыз 

 Искәрмәләр 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:14 сентябрь