Екатеринбург

Екатеринбург (, Кәтринбурhttp://kazanutlary.ru/j-archive/journal-materials/1985-11/imnnr-tamyr-ygnd , Кәтримбур 1924 — 1991 елларда Свердловск) — Свердловск өлкәсенең административ үзәге, халык буенча Россиядә дүртенче шәһәр.

2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре» Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести».

 География 
 Урынлаштыру 
Екатеринбург Ауразиянең үзәк өлешендә, Урал тауларының көнчыгыш битләвендә, Исәт елгасының ике ярында, Мәскәүдән 1667 километр көнчыгыштарак урнашкан.

Екатеринбургдан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)22px Киров ~ 833 км22px Пермь ~ 356 км22px Серов ~ 356 км22px Түбән Тагил ~ 140 км22px Тубыл ~ 571 км.22px Казан ~ 908 км22px Ижау ~ 618 км200px|center|Җилләр розасы22px Төмән ~ 325 км22px Уфа ~ 520 км22px Ырынбур ~ 892 км22px Чиләбе ~ 225 км22px Магнитогорски ~ 461 км22px Курган ~ 381 км22px Омск ~ 954 км

 Сәгать поясы 
Екатеринбург халыкара стандарт буенча Yekaterinburg Time Zone (YEKT) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +6:00 гә тигез.

 Климат 
 Уртача еллык температура — +3 °C
 Уртача еллык җил тизлеге — 2,9 м/с
 Уртача еллык һава дымлылыгы — 71%

 Халык 
 1840Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840 1856http://www.mojgorod.ru/samarsk_obl/samara/index.html   1897  1913  1926  1931  1939   19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 15 779~16 900  ~43 200  ~53 500  ~134 800  ~223 800   ~423 000  778 602  1 025 045  1 211 172  1 364 621  1 293 537  1 350 136
 Милли состав 
 Милләт 2002 2010 руслар  87,4%  89,1% татарлар  3,8%  3,7% украиннар  1,5%  1,1% башкортлар  1,1%  1,0%
 Екатеринбург агломерациясе 
Екатеринбург агломерациясе —  халык саны буенча Россиянең дүртенче агломерациясе. Халык саны — 2,2 млн кешедән артык. Агломерациянең беренче поясына Югары Пышма, Среднеуральск, Березов, Әрәмәле шәһәрләре, икенче поясына Первоуральск, Ревда, Полевской, Сысерть, Новоуральск шәһәрләре керә.

 Эчке бүленеш 
150px|right
 Югары Исәт районы
 Тимер юл районы
 Орджоникидзе районы
 Киров районы
 Октябрь районы
 Чкалов районы
 Ленин районы

 Шәһәрдә туган күренекле кешеләр 
 Марат Әкбәров (1961), тимеракята шуучы.
 Денис Галимҗанов (1987), шоссе велоузышчысы.
 Марат Галимов (1964), футболчы.
 Алия Гәрәева (1988), спортчы (нәфис гимнастика) һәм тренер.
 Евгений Дәүләтшин (1972), футболчы һәм тренер.
 Ирина Колмогорцева (1930–2015), рәссам, Тукай премиясе (2015) лауреаты.
 Георгий Мурзин (1996), гражданнар авиациясе очучысы, Россия Федерациясе Каһарманы (2019).
 Руслан Насыйбуллин, кылычбаз.
 Лилия Нәҗметдинова (1936–2018), спортчы, тренер (нәфис гимнастика), ТР атказанган физик тәрбия хезмәткәре.
 Әлфия Нәҗметдинова (1949), гимнаст.
 Марат Сафин (1972), футболчы.
 Николай Хәбибуллин (1973), хоккейчы.
 Дамир Хәмәдиев (1981), футболчы.
 Олег Хәфизов (1959), язучы.
 Роберт Ямьлеханов, футболчы.

 Татар матбугаты 

 Алмашка!
 Методик җыентык
 Социализм юлы
 Урал тавышы
 Шәпи агай
 Яшь коммунар

 Дин 
 Православие
 РПЧ Екатеринбург митрополиясе
Ислам
РФ МДН составындагы Свердловск өлкәсе мөселманнары Диния нәзарәте (Урал мөхтәсибәте)
Бакыр мәчет яки Имам әл-Бохари исемендәге мәчет (Югары Пышма)
ҮДН составындагы Свердловск өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте (Урал мөфтияте)
Рамазан мәчете
Урал мөселманнары Диния нәзарәте (Урал мөфтияте)
Мәүлид мәчете (Екатеринбург)
РМ ДҖ составындагы Свердловск өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте (Үзәк мөфтият)
«Изге кәлимәт» гыйбадәт йорты
 Әрмән Апостол чиркәве
 Методистлар чиркәве
 Яһүд дине

 Моны да карагыз 
 Екатеринбург метрополитены
 Свердловск татар театры
 Муса Җәлил бюсты

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Рәсми сайт 

Төркем:Свердловск өлкәсе шәһәрләре
Төркем:Миллионлы шәһәрләр
Төркем:Россия субъектлары башкалалары
Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре