Караганда

Караганда () — Казакъстанда урнашкан шәһәр, Караганда өлкәсе үзәге. Казакъстанның сәнәгый, мәдәни һәм фәнни үзәкләренең берсе.

Зурлыгы буенча ул Алматы, Нурсолтан һәм Чимкент шәһәрләреннән соң дүртенче урында.

Унтугызынчы гасырда далада күмер табыла, тора-бара бирегә руслар килеп күмер табу белән шөгыльләнә башлаган, соңыннан аларга француз һәм инглиз эшкуарлары кушылган. Күмер табу киң җәелә башлагач, 1931 елда Караганды эшчеләр бистәсе төзелә.

1934 елның 10 февралендә Караганда шәһәр статусын ала. Биредә казах, рус, татар, украин, алман, кореялы, белорус, әзербайҗан, үзбәк, калмык, чәчән һәм башка милләтләрдән торучы ярты миллион кеше яши.

Җәй эсселеге һәм корылыгы белән аерылып торса, кышкы температура миныс 30 градуска кадәр җитә, көзләр гадәттә бик яңгырлы килә. Вакыт исә Мәскәү вакытыннан ике сәгатькә алда бара.

Караганды шәһәре үзенең шахталары һәм АЛЖИР, Карлаг дигән лагерьлары белән дә мәгълүм. Биредә А. Солженицын, Н.Заболоцкий, Л.Гумилев кебек күренекле шәхесләр тоткынлыкта булган. 

Қарағандыда 14 банк жұмыс істейді, олардың қалада 67 бөлімшесі бар.Қарағанды Банктері 

 Халык 
 1959http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php  1970http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php  1979http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg1.php  1989http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php  19997.  2009 397 083  523 271  571 877  613 797  436 864  459 778

 Танылган шәхесләр 
 татарлар 
 Ринат Шакиров (1962), пианист. РФ атказанган, ТР халык артисты.
 Шамил Шаһидуллин - Казакъстан һәм Русиянең театр һәм кино артисты (1968-2011)
 Анатолий Юнысов (1934-1997), машина йөртүче, 15px|Социалистик Хезмәт Каһарманының Алтын йолдызы Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).

 башкалар 
 Әхмәт Кадыйров,  Чечня президенты (2003-2004).

 Искәрмәләр 

Төркем:Казакъстан өлкә үзәкләре
Төркем:Караганды
Төркем:Караганды өлкәсе торак пунктлары