Мәкләр (уен)

Мәкләр  — татар балалар уены. 

 Уйнау тәртибе 
 I вариант 
Балалар бер түгәрәк ясап басалар. Уртага бер кыз бала чыга. Түгәрәктә басып торучы балалар белән уртадагы кыз арасында шундый әйтеш башлана:

Кырыйдагылар уртадагы балага: 
— Әй, син, матур кыз, мәкне ничек чәчәләр? Уртадагы бала (чәчкән булып): 
— Мәкне шулай чәчәләр, мәкне шулай чәчәләр.

Кырыйдагы балалар шул хәрәкәтне кабатлап: «Мәкне шулай чәчәләр», — дип әйтәләр. Уртадагы балага тагын сорау бирәләр: 
— Әй, син, матур кыз, ничек итеп үсә мәк? 
— Менә шулай үсә мәк, менә шулай үсә мәк (үскәнен күрсәтә).

Кырыйдагылар шул хәрәкәтне һәм сүзләрне кабатлыйлар. 
— Әй, син, матур кыз, ничек яфрак яра мәк? 
— Шулай яфрак яра мәк, шулай яфрак яра мәк (бармакларын ачып, яфрак яруны күрсәтә)!

Кырыйдагылар аның хәрәкәтен һәм сүзләрен кабатлыйлар. 
— Әй, син, матур кыз, ничек чәчәк ата мәк? 
— Шулай чәчәк ата мәк, шулай чәчәк ата мәк (кулларын ачып, чәчәк атуын күрсәтә).

Кырыйдагылар аның хәрәкәтен һәм сүзләрен кабатлыйлар. 
— Әй, син, матур кыз, мәкне ничек ашыйсың? 
— Мәкне шулай ашыймын, мәкне шулай ашыймын (мәк ашаган булып кылана).

Кырыйдагылар шуны кабатлыйлар. Аннан соң уртадагы бала үз урынына бер иптәшен чакыра, ә үзе түгәрәккә аның урынына баса. Уен яңадан башлана.

 II вариант 
Балалар кулга-кул тотынып түгәрәкләнеп тезеләләр. Уртага өч-дүрт кыз (алар «мәкләр» була) һәм бер «бабай» баса. Кырыйдагылар бер тарафка әйләнеп җырлый башлыйлар: 
— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр, 
Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр, 
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан. 
Бир җавап безгә, бабай. 
Бир җавап безгә, бабай: 
Чәчикме мәк, чәчикме мәк?

Бабай: 
— Чәчегез, балалар.

— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр, 
Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр, 
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан. 
Бир җавап безгә, бабай, 
Бир җавап безгә, бабай: 
Чәчәк атамы мәк, чәчәк атамы мәк?

Бабай: 
— Ата, балалар, ата.

— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр, 
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан. 
Бир җавап безгә, бабай; 
Бир җавап безгә, бабай: 
Өлгердеме мәк, өлгердеме мәк?

Бабай: 
— Өлгерде мәк, рәхим итегез!

Шуннан соң кырыйдагы кызлар килеп уртадагыларны иңбашларыннан тотып селки башлыйлар («мәк койдырталар»).

 Чыганаклар 
 Татар балалар фольклоры./Төзүчесе Рәшит Ягъфәров. — Казан: «Раннур»  нәшрияты, 1999.

Төркем:Җырлы-биюле уеннар
Төркем:Татар уеннары