Алман империясе

Алман империясе () — 1871—1918 елларда Үзәк Аурупада урнашкан дәүләт. 1918 елда рәсми исемен Бөек алман империясенә үзгәрткәннәр. Кайбер вакытларда аны "Икенче рейх" дип атыйлар.

Тарих
1870 елда Франсия-Пруссия сугышы (1870-1871) башланган. Пруссия канцлеры Отто фон Бисмарк һәм Вилһелм I сугыш нәтиҗәсендә Франциянең кодрәтен юкка чыгарып Алманияне берләштерергә өметләнгәннәр. Франция императоры Наполеон III исә Алманиянең берләшүенә каршы төшкән һәм Аурупадагы Франция гегемонлыгын саклап калмакчы булган. Төньяк Алмания берлеге гаскәрләре тулы җиңүгә ирешкәннәр. 1871 елның 18 гыйнварда Версаль сараенда Бисмарк һәм Вилһелм I Алман империясен игълан иткәннәр. Империягә Төньяк Алмания берлегенә кермәгән дәүләтләр дә бик тиз кушылган. Австрия бәйсез дәүләт булып калган. Французлар тарафыннан түләнгән 5 миллиард франк микъдарындагы репарацияләр алман икътисадының какшамас фундаментына әйләнгән.

Вилһелм Iның үлеменнән соң (1888) тәхеткә үләр дәрәҗәдә авыру булган Фридрих III тәхеткә утырган. Ул 99 көн генә хакимлек иткән. Фридрихның үлеменнән соң тәхеткә аның улы Вилһелм II утырган. Алман империясе Африка һәм Азиядә колонияләргә ия булды (Того, Камерун, Төньяк-Көнбатыш Африка, Чиңдау порты), Англия һәм Франциягә каршы Австрия һәм Россия белән хәрби иттфак төзелгән, армия ва флот саны күбәйтерлгән. 1918 елның 9 ноябрьдә Алман империясендә инкыйлаб башланган; аның нәтиҗәсендә монархия бәреп төшерелгән һәм Вилһелм Нидерландларга качып киткән.
 Административ бүленеш 
300px|мини|уңда||Алман империясе 1900 елда

Алман империясе берлек дәүләте (bundesstaaten) дигән берәмлекләргә бүленгән:
 Кыйраллыклар:
 25px Пруссия
 25px Саксония
 25px Бавария
 25px Вюртемберг
 Ирекле Һанза шәһәрләре:
 25px Һамбург
 25px Лүбек
 25px Бремен
Бөек һерцоглыклар:
 25px Баден
 25px Гессен һәм Рейн
 25px Мекленбург-Шверин
 25px Мекленбург-Стрелиц
 25px Ольденбург
 25px Саксен-Веймар-Эйзенах (1877 елдан Саксония Бөек һерцоглыгы, киләчәк Тюрингиянең өлеше).
 Һерцоглыклар:
 25px Анһалт
 25px Брауншвейг (1884—1913 елларда император тарфыннан билгеләнгән регент тарафыннан  идарә ителгән)
 25px Саксен-Альтенбург (киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Саксен-Кобург-Гота (киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Саксен-Мейнинген (киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Саксен-Лауэнбург (1865—1876 елларда Пруссия белән униядә, 1876 елдан Пруссия өлеше)
 Кенәзлекләр:
 25px Вальдек
 25px Липпе
 25px Кече линия Рөйссы (киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Өлкән линия Рөйссы (киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Шаумбург-Липпе
 25px Шварцбург-Зондерсхаузен (1909 елдан Шварцбург-Рудольштадт белән униядә, киләчәк Тюрингиянең өлеше)
 25px Шварцбург-Рудольштадт (1909 елдан Шварцбург-Зондерсхаузен белән униядә, киләчәк Тюрингиянең өлеше)

Төркем:Алман империясе