16 сентябрь

16 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның уналтынчы көне. Ел ахырына кадәр 106 көн кала.

  Халыкара озон катламын саклау көне ().Халыкара озон катламын саклау көне БМОның A/RES/49/114 резолюциясы нигезендә кабул ителде (ингл.).
  — Европа хәрәкәт атналыгы () башлана, шәһәрләрдә җәяү яки җәмгыяви транспорт белән йөрү, яки велосипед куллану өчен уңайлы инфраструктура булдырылуын алга сөрүче еллык вакыйга: Европа комиссиясе (урысча) тарафыннан оештырыла.

  — Милли каһарманнар көне ().
  — Малайзия көне (), 1963.
  Мексика — Бәйсезлек көне ().
  Папуа — Яңа Гвинея — Бәйсезлек көне (, 1975, дән).

 Өлкә яки җирле 
 :
 20px|border Алагоас штатының (урысча) тиң буларак (португ.) Бразилия берлегенә керүе (1902).
 20px|border Минас-Жерайс штатындагы (урысча) шәһәрләрнең истәлекле көннәре:
 20px Ламбари (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 20px Жакутинга (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 20px Итауна (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 20px Итиютаба (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 20px Кашамбу (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 20px Эзмералдас (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
 : 20px|border Харьков өлкәсендәге (урысча) 20px Лозовая (урысча) шәһәренең азат ителү көне (1943, Бөек Ватан сугышы).


 1859 — Инглиз сәяхәтчесе Давид Ливингстон Ньяса күлен ача (Африка).
 1917 — Сөембикә манарасыннан Рәсәй Каракошы алып ташлана.
 1976 — Шаварш Карапетян бата торган троллейбустан 20 кешене коткара.
 1978 — да Табасс җир тетрәвендә 15 мең кеше вафат.
 1998 — «Нотр-Дам де Пари» мьюзиклы чыга.



 1745 — Михаил Кутузов, 1812 елгы Ватан сугышында Россия империясе гаскәренең җитәкчесе.
 1853 — Альбрехт Коссел, 
 1870 — Язеп Василевич, 
 1880 — Альфред Нойес, инглиз шагыйре.
 1888 — Франс Ээмил Силланпәә, 
 1891 — Карл Дөниц, алман дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, гросс-адмирал.
 1891 — Мөхәммәд Вәлишин, драма актеры.
 1893 — Альберт Сент-Җөрҗи, 
 1895 — Александр Василевский, Совет гаскәр башлыгы, маршал.
 1904 — Максуд Сөндекле, татар шагыйре.
 1910 — Павел Иванов, 
 1913 — Гыйлемхан Идрисов, татар Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Армиясенең артиллерия сержанты.
 1913 — Иван Москвичёв, 
 1915 — Атилла Расих, татар язучысы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты.
 1916 — Николай Батанов, 
 1923 — Ли Куан Ю, ның беренче премьер-министры, хокукчы.
 1925 — Александр Горчилин, 
 1929 — Людмила Лотова, 
 1930 — Мидхәт Габдуллин,
 1934 — Владимир Баранов, 
 1938 — Әлфәт Хәйретдинов, 
 1938 — Валерий Гатаев,  һәм  кино һәм театр артисты.
 1947 — Финсур Әхмәтов,
 1949 — Шәүкәт Гаделша, шагыйрь, Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2023).
 1951 — Фәнүзә Кадыйрова,
 1956 — Дэвид Копперфильд, АКШ фокусчысы.
 1958 — Гөлнар Балтанова,
 1962 — Николай Казаков,
 1974 — Рөстәм Гыйззәтуллин, 
 1978 — Руслан Балтиев, 
 1987 — Алмаз Гәрәев, 
 1989 — Хосе Рондон, 
 1993 — Василий Егоров, 
 1993 — Флури Жасмин,



 1583 — Катерина Ягеллонка, 
 1736 — Габриель Фаренһейт, 
 1774 — Иван Белобородов, 
 1863 — Альфред де Виньи, француз язучысы.
 1932 — Роналд Росс, 
 1938 — Габделәхәт Фәхреддинов, 
 1938 — Газиз Гобәйдуллин, татар язучысы, тарихчы.
 1938 — Казимерас Стацинскис, 
 1946 — Михаил Алаев, Дан орденының тулы кавалеры.
 1967 — Павло Тычина, 
 1974 — Степан Кувыкин, 
 1977 — Леонид Агаков, 
 1988 — Розияхон Муминова, 
 1990 — Семён Куркоткин, 
 1995 — Газыймулла Хәйбуллин, 
 1995 — Гай Таһиров, татар биючесе, балетмейстер һәм хореограф.
 2001 — Иван Давыденко, 
 2019 — Марс Сафиуллин,
 2022 ― Илсур Хөснетдинов, хуҗалык эшлеклесе, шагыйрь.

 Шулай ук карагыз 

 Искәрмәләр 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:16 сентябрь