Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры

Галиәсгар Камал исемендәге татар дәүләт академия театры () — Казанда урнашкан, татарларның беренче һөнәри театр коллективы Сәйяр нигезендә оештырылган, татар театрлары арасында әйдәп баручы театр.

 Тарих 
 «Сәйяр» чоры 

250px|thumb|right|«Сәйяр» артистлары: Г. Мангушев, Г. Кариев, З. Солтанов, К. Тинчурин (1916 ел)
1906 елның 22 декабрендә Казанда беренче публик татар спектакле күрсәтелде. Бу дата татарча театрның барлыкка килү датасы булып санала.

1907 елның язында Ырынбурда әле 1905 елда ук уйналырга тиеш булып та реакцион көчләр каршылыгы аркасында тыелган «Галимлек вә наданлык» (А. Островский буенча) һәм «Морад Сәлимов» (Фатих Халиди) спектакльләре уйнала. Казанда Татар укытучылар мәктәбен тәмамлаган күренекле шәхес, талантлы музыкант һәм җырчы Ильяс Кудашев-Ашказарский тарафыннан оештырылган алдынгы фикерле татар егетләреннән торган әлеге төркем шул ук елны Идел буйлап беренче гастрольгә чыга. Бу — соңрак «Сәйяр» исемен алган беренче профессиональ татар театр труппасы.

Соңрак Нижгарда труппага «беренче татар артисткасы» булып танылачак Сәхибҗамал Гыйззәтуллина-Волжская һәм «Сәйяр» труппасының булачак җитәкчесе 21 яшьлек приказчик Миңлебай Хәйруллин кабул ителә. «Сәйяр» — 1908 елда труппага Габдулла Тукай кушкан исеме (күчеп йөрүче йолдыз мәгънәсендә). Татар театры үзенең беренче исеменә гасыр буе тугрылыклы калып ил гизә; ул Мәскәү, Петербург, Баку, Уфа, Идел буе, Урал, Себер, Казакстан, Урта Азия шәһәрләре һәм Балтик буе республикаларында, ерак чит илләрдә гастрольләрдә булып, үзенең милли-мәдәни вазифасын зур фидакарьлек белән башкарып килә.

1918 ел ахырына кадәр «Сәйяр» исемен йөрткән татар театр труппасы артистлары, барлык авырлыкларны җиңеп, чор каршылыклары һәм фәкыйрьлек белән көрәшә-көрәшә нибары 10—12 ел эчендә тормышчан, халыкчан, рухи тәрбия чыганагы булып җитешкән милли театр барлыкка китерәләр һәм аны чын сәнгать югарылыгына күтәрәләр. Драматурглар Галиәсгар Камал, Гаяз Исхакый, Шәриф Камал, Мирхәйдәр Фәйзи, Фәтхи Бурнаш, Кәрим Тинчурин, Мольер, Фридрих Шиллер, Уильям Шекспир, Николай Гоголь, Антон Чехов, Максим Горький, Александр Островский әсәрләрендә Г. Кариев, С. Гыйззәтуллина-Волжская, Н. Сакаев, В. Мортазин-Иманский, Г. Болгарская (Өммегөлсем Мостафина), Ф. Сәмитова, Б. Болгарский (Габделбарый Фәйзуллин), Ф. Ильская, К. Шамил, З. Солтанов, Н. Таҗдарова, Н. Арапова, Ә. Кулалаев, Г. Мангушев, Камал I (Габдулла Камалетдинов), Камал II (Габдрахман Камалетдинов), С. Байкина, Ш. Шамильский (Шакир Вахитов), Ә. Синяева, С. Айдаров кебек яшьләр, күбесенең махсус театр белемнәре булмаса да, талантлы җитәкчеләр һәм рус театрының тормышчан мәктәбе үрнәгендә (монда «Сәйяр» труппасының эшчәнлегендә катнашкан Н. Зимовой, А. Михайленко, А. Загорский, М. Громов һ. б. рус режиссерлары, артистларының да өлеше бар) иҗади яктан үсәләр, профессиональ зур артистлар булып өлгерәләр.

1912 елда С. Гыйззәтуллина-Волжская «Сәйяр» төркеменнән китеп, Уфада «Нур» исемле — икенче татар театры труппасы оештыра. Ырынбур шәһәрендә 1915 елда В.Мортазин-Иманский җитәкчелегендә татарча өченче театр — «Ширкәт» труппасы эшли башлый. Шулай итеп, 1917 елгы Октябрь революциясенә кадәр татар театры ил күләмендә танылып өлгерә һәм аның белән кызыксынучылар арта.

1917 елгы революциягә Г. Кариев җитәкчелегендәге «Сәйяр» артистлары Россия күләмендә даны таралган, театр белгечләре, тәнкыйтьчеләр күзлегеннән дә иҗади җитлеккән, иң мөһиме, тамашачыларның мәхәббәтен казанып, матди яктан да иркен сулыш алган труппа булып килеп керә. Бу вакытта театрга махсус бина булдыру чаралары да күрелә башлый. Октябрь революциясе театр тормышына яңа борылыш, яңа сынаулар алып килә. Кыска гына арада берничә исем алыштырып, театр үзгәрешләр чорында үзенең актив эшчәнлеген дәвам итә.

Гражданнар сугышы елларында артистлар төрле фронт бригадаларында кырыс, күчмә шартларда хезмәт күрсәтәләр; Урта Азиядәге тугандаш республикаларның милли театрларына беренче юл күрсәтүчеләр дә, бөтен ил буйлап дистәләгән татар театрлары тууга сәбәпче һәм аларга ярдәм итүчеләр дә татар артистлары була.

 Дәүләт театры 
1922 елда асылда «Сәйяр» труппасы нигезендә һәм аңа төрле яклардан, төрле труппалардан (мәсәлән, «Аң» труппасыннан) артистлар, драматурглар, музыкантлар җыелу нәтиҗәсендә дәүләт театры төзелә. Ул «Кызыл Октябрь исемендәге беренче татар дәүләт үрнәк драма театры» дип атала, аның җитәкчесе итеп Г. Кариевның шәкерте — артист, режиссер, драматург К. Тинчурин билгеләнә. 1926 елда театр Академия исеменә лаек була, ә 1939 елда Галиәсгар Камалның 60 еллык юбилее уңае белән театрга аның исеме бирелә.

1920—1930 еллар театр эшчәнлегендә төрле эзләнүләр, тәҗрибәләр чоры. Драматург Ф. Сәйфи-Казанлы сүзләре белән әйткәндә: «Безнең театрда ... романтизм да, футуризм да бар, ләкин театрның 99 проценты — реалистик». Халык тормышыннан алып язылган мелодрамалар, чит ил классикасыннан У.Шекспир әсәрләре, чор кадагына кагылышлы милли һәм тәрҗемә пьесалар репертуарның тотрыклы булуына ярдәм итә.

1923 елда Казанда театр техникумы ачыла һәм татар театрына артистлар хәзерләүне башлап җибәрә. 1926 елда труппа техникум тәмамлаган беренче артистлар Галия Булатова, Галия Нигъмәтуллина, Галия Кайбицкая, Хәким Сәлимҗанов кебек яшь талантлар белән тулылана. 1926 елның декабрендә К.Тинчурин язган «Зәңгәр шәл» музыкаль драма премьерасы була.

1930 елда театр Мәскәүдә ССРБ халыклары театрлары Олимпиадасында катнаша. Шуның нәтиҗәсе буларак, режиссурага яңа таләпләр куела һәм махсус югары белемле режиссерлар әзерләү өчен талантлы яшьләр Мәскәүгә укырга җибәрелә. 1928 елда татар театры махсус җиһазландырылган, уңайлыклары булган бинага күчә (Горький урамы, 13-нче йорт).

1937 елда театрның сәнгать җитәкчесе Кәрим Тинчурин, драматург Фәтхи Бурнаш репрессияләнәләр, алар язган әсәрләр репертуардан алына. Баш режиссер Гомәр Исмәгыйлев театрдан куыла. Актерлардан Мөхтәр Мутин кулга алына. 

1939 елда татар драматургиясе классигы Галиәсгар Камалның 60 еллыгы уңаеннан театрга аның исеме кушыла.

 Сугыштан соңгы чор 
1956 елның июнендә сәхнәгә кабат «Зәңгәр шәл» кайта. 
Тагын бер елдан, 1957 елда Театр Татар әдәбияты һәм сәнгате ункөнлеге сәбәпле Мәскәүдә гаять зур уңыш белән гастрольләр ясый. Театр илнең югары бүләге — Ленин орденыны белән бүләкләнә. Х.Әбҗәлиловка ССРБ халык артисты шәрәфле исеме бирелә.

1958 елның апрелендә К.Тинчурин пьесасы буенча куелган «Җилкәнсезләр» өчен театрга яңа оешкан Г.Тукай исемендәге ТАССР Дәүләт премиясе тапшырыла.

Хәзерге чор
 1986ның 5 ноябрендә театрның яңа бинасы тантаналы рәвештә ачыла.
 Иске бинада соңгы спектакль 
Камал театры труппасы 2025 елның 9 сентябрендә Татарстан урамы, 1 йорттагы иске бинасында (зур залда) соңгы спектаклен ― «Гөргери кияүләре» комедиясен күрсәткән (Туфан Миңнуллин әсәре)  Соңгы спектакль...Әлеге бинага бәйле якты истәлекләр һәрвакыт безнең күңел түрләрендә булыр! t.me/kamalteatr, 9.09.2025. Кич шулай ук Татарстанның халык артисты Наилә Ибраһимованың юбилеена багышланган. Артисткага 80 яшь 5 августта тулган булган («Гөргери кияүләре»ндә ул яучы карчык Палый ролен башкарган). Наилә Ибраһимова «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале белән бүләкләнгәнНаилә Ибраһимова "Татар Автономияле Совет Социалистик Республикасы төзелүнең 100 еллыгы" медале белән бүләкләнде. t.me/kamalteatr, 9.09.2025.

 Театр директорлары 
 1923—1924 Зәки Баязитский (Вәлиев) (1889—1959), Хезмәт Каһарманы (1926).
 1927—1928 Фәтхи Бурнаш (1898—1942)
 1928—1929 М. Зәетов
 1930—1931 З. Галиев
 1934 Рамазанов
 1936—1938 М. Йосыпов, Я. Рыжакин, Заборский, Дәминов
 1938 Дәүләтшин
 1938—1945 Х. Алханов
 1948—1951 Г. Контюков
 1951—1958 Кәрим Гыйльманов (1913—1964), ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1957).
 1958—1963 Нәҗип Гайнуллин (1912—1969), РСФСР атказанган (1957), ТАССР халык (1950) артисты.
 1963—1964 И. Сабитов
 1964—1975 Рәшидә Җиһаншина (1917—2013), РСФСР (1981), ТАССР (1966) халык артисты.
 1976—1982 Әзһәр Хөсәенов (1941—2019), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
 1982—1983 Н. Хәйруллин
 1983—1984 Роберт Әбелмәмбәтов (1942), ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1986).
 1985—2012 Шамил Закиров (1945—2012), РФ һәм ТССР (1991) атказанган мәдәният хезмәткәре.
 2012―2024 ― Илфир Якупов (25.05.1982)И. Илялова. Камал театры артистлары. Казан: ТКН, 1999, 248 б. ISBN 5-298-00708-2
 2024 елның 28 декабреннән 25 елның маена кадәр Илгиз ЗәйниевИльгиз Зайниев назначен директором театра Камала.  kamalteatr.ru, 28.12.2024
 Театрның сәнгать җитәкчесе 
 2025 елның  маеннан ― Илгиз Зәйниев. Театрның яңартылган уставы буенча, 2025 елдан Камал театрының сәнгать җитәкчесе һәм баш режиссеры бар (директоры юк). Сәнгать җитәкчесе театрны гамәлгә куючы орган булган министрлык тарафыннан билгеләнә. Сәнгать җитәкчесе административ-хуҗалык эшчәнлеген дә тәэмин итә, театрның эш планын да билгели, театр репертуарын раслый, спектакльнең эскиз-макетларын раслый, чыгару срокларын билгели… Кыскасы, театрның иҗади эшчәнлегенә бәйле бөтен мәсьәләләрне хәл итә. Баш режиссер яңа куелышлар буенча, спектакльләрне яңартканда һәм репертуардагы спектакльләрне күрсәткәндә сәнгати персонал һәм артистлар белән иҗади җитәкчелек итә, стационарда һәм гастрольләрдәге спектакльләрнең сәнгати дәрәҗәсен тәэмин итәРузилә Мөхәммәтова. Камал театрында үзгәреш: «Сәнгать + җитәкчелек» – Илгиз Зәйниевка өстәмә эш йөкләнде. Интертат, 23.05.2025
 Бина 
120px|thumb|left
120px|thumb|left
120px|thumb|left
 Камал театры 1987 ел башына кадәр М. Горький урамы, 13нче йорт адресы буенча урнашкан бинада эшли. 1850 елда торак йорт буларак салынган, архитектор Ксаверий Алоизиевич Скаржинский (ru). 1912 елда «Новый театр» бинасы итеп үзгәртеп корылган (архитектор Ф. Р. Амлонг). 1987 елдан ― Тинчурин театры урнашкан бина.
 1987 елның гыйнварында «Зәңгәр шәл» спектакле белән театрның Кабан күле буендагы яңа бинасы (Татарстан урамы, 1) ачыла. Проект авторы ― Мөнир Агишев, Казанның баш архитекторы, автордаш ― Георгий Горлышков (Мәскәү). Казан театры проекты берничә Бөтенсоюз премиясе ала. Бина уникаль, бернәрсәгә дә охшамаган. Аны борынгы күлнең якты сулары өстендә йөзә торган кораб белән чагыштыралар. Театр бинасында зур һәм кече тамашачы залы, репетицияләр бүлмәләре һәм иркен фойе урнашкан Открытие нового здания театра имени Галиасгара Камала, 1987 год.  realnoevremya.ru, 11.05.2020.

 Яңа бина 
1986 елда төзелеп беткән бина 2021 елда «хәзерге театр бинасы заманча таләпләргә туры килми», дип табыла. Июль аенда театрның яңа бинасын төзү өчен урын сайлап алына. Яңа бина проектын сайлау өчен Халыкара архитектура конкурсы үткәрелә. Новое здание театра им. Г. Камала будет построено между ул. Хади Такташа и озером Нижний Кабан. trt-tv.ru, 11.07.2021
Театрның Һади Такташ һәм Назарбаев урамнары чатында урнашкан яңа бинасының мәйданы 48,8 мең кв. метр тәшкил итә, ул 1370 урынга исәпләнгән. Театр территориясе 3,15 га. 5-8 катлы бинада дүрт зал була: зурысы 788 урынлы, көнчыгышы (түгәрәге) 242 урынлы, универсаль залда урыннар саны сайланган сценографиягә карап (300гә кадәр урын) үзгәрергә мөмкин һәм камера залына 40 тамашачы сыячак. Анда 544 театр хезмәткәре эшләячәкКамал театрының яңа бинасы мәйданы 49 мең квадрат метр була. Татар-информ, 7.12.2023. Яңа бинада беренче чаралар 2025 елның беренче өч аенда үткәрелә башлый. Җәйгә исә театр тулы көчкә эшли башлаячак Әюпова Камал театрының яңа бинасы ачылу вакытын игълан итте. Татар-информ, 27.12.2024. 2025 елның 20 гыйнварында Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов, Россия Мәдәният министры Ольга Любимова, Россия театр әһелләре берлеге җитәкчесе Владимир Машков һәм башка зур кунаклар катнашында Камал театрының яңа бинасы рәсми ачылганРузилә Мөхәммәтова. Владимир Машков: Планда Камал театрын дөньякүләм төрки мәдәнияте үзәге итү.  Татар-информ, 20.01.2025.

2025 елның ноябрендә театрның яңа бинасы «Зодчество. Россия» XXXIII Халыкара архитектура фестивалендә «Социаль һәм мәдәни билгеләнештәге объект» номинациясендә иң яхшысы (алтын билгегә лаек) дип танылган Объявлены итоги XXXIII Международного архитектурного фестиваля «Зодчество. Россия». Союз архитекторов России.

 Бүләкләре 
 2012 — Стәрлебаш районының Мифтахетдин Акмулла премиясе — «41- ел хатыннары» спектакле өчен
 «Тантана» премиясе.
 2017 Фёдор Волков исемендәге РФ хөкүмәте премиясеРаспоряжение правительства РФ от 15 июня 2017 года №1257-р.
 2024 ― «Алтын битлек» премиясе ― «иң яхшы драма спектакле» номинациясендә җиңүче ― Мәхмүт Галәү әсәренә нигезләнеп куелган «Болганчык еллар. Мөһаҗирләр» спектакле (режиссеры Фәрит Бикчәнтәев)Театры Татарстана стали лауреатами XXX Российской Национальной театральной Премии «Золотая Маска». Министерство культуры РТ, 25.06.2024.
 2024 ― «Алтын битлек» премиясе ― «драма театрының костюмнар буенча иң яхшы рәссамы эше» номинациясендә җиңүче ― Мәхмүт Галәү әсәренә нигезләнеп куелган «Болганчык еллар. Мөһаҗирләр» спектакле (костюмнар буенча рәссам Марина Марьянич).
 Танылган хезмәткәрләре 

 ...

 башлау тәмамлау Исем туу датасы туу урыны әлма-матер һөнәр төре Викиҗыентыктагы төркем үлем датасы   Шәриф Камал 1884-02-16 Пешлә  язучыдраматургжурналист Sharif Kamal 1942-12-22 1924 1926 Зәки Вәлиев 1889 Россия империясе  театр актерытеатр режиссерыtheatre maker  1959 1922 1944 Петр Сперанский 1891-01-01 Казан Казан сынлы сәнгать укуханәсеКазан дәүләт архитектура-төзелеш университеты рәссамтеатр рәссам-бизәүчесесынчыархитектор Pyotr Speranskiy 1964-12-13   Гөлсем Болгарская 1891-10-15 Казан  актёр Gulsum Bolgarskaya 1968-01-09   Хәмит Колмәмәт 1895-06-15 Казан  актёр Hamit Kulmamet 1942   Сара Байкина 1895-12-14 Әстерхан  актёр  1972   Хәлил Әбҗәлилев 1896-09-29 Ырынбур өязе  актёртеатр режиссеры Khalil Abzhalilov 1963-03-18   Гомәр Дәвешев 1897 Ырынбур    1964 19201923 19221924 Газиз Айдарский 1898 Айдар (Яшел Үзән районы) Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС режиссёрукытучы Gaziz Aydarskiy 1933-10-30 1927 1928 Фәтхи Бурнаш 1898-01-13 Кыр Бикшеге «Мөхәммәдия» мәдрәсәсеКазан Татар укытучылар мәктәбе язучышагыйрьжурналистдраматургтәрҗемәче Fathi Burnash 1942-08-01 19311936 19351944 Сәет Булатов 1898-05-23 Сембер Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС театр актерытеатр режиссерыукытучы  1970-07-16 1920 1943 Нәфыйга Арапова 1900-04-30 Казан  актёр Nafiga Arapova 1943-04-13 1920 1925 Рокыя Кушловская 1901 Казан  театр актеры  1989-05-31 1933 No/unknown value Гөлсем Камская 1901-03-25 Казан  театр актеры  1975-12-08 1925 1926 Мәкәрим Әдһәм улы Мәһдиев 1901-12-23 Түбән ЯкыйБөгелмә өязе Казан Татар укытучылар мәктәбеРоссия театр сәнгате университеты — ГИТИС театр актерытеатр режиссерыпедагог  1938-07-10 1933 1935 Һаҗәр Илялова 1902-03-07 Троицк  театр актеры  1980-04-14   Фатыйма Ильская 1902-12-31 Ырынбур  актёр Fatima Ilskaya 1984-11-15 1926 1964 Хәким Сәлимҗанов 1903-02-25 Ыр Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе  Khakim Salimzhanov 1981-11-11 1939 1955 Кәшифә Тумашева 1906-01-07 Нөнәгәр Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеРоссия театр сәнгате университеты — ГИТИС театр актерытеатр режиссеры Kashifa Tumasheva 1978-04-19   Галия Булатова 1906-06-24 Түбән Әлки Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр  1985-09-13 19261930 1928No/unknown value Галия Нигъмәтуллина 1907-01-02 Ыр Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актеры  1990-01-04   Фуат Халитев 1909-02-18 5 нче пүлисә бүлеге  актёр  1981-03-16 1936 1963 Нәҗип Гайнуллин 1912-02-15 Троицк Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр  1969-07-14   Вера Минкина 1918-09-09 Чистай өязе Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр Vera Minkina 2011-09-20 1950 1971 Асия Хәйруллина 1921-07-15 Ясаклы Бураш Россия театр сәнгате университеты — ГИТИСТатар дәүләт гуманитар-педагогика университеты театр актерытеатр мөгаллиме  2004-11-04   Равил Тумашев 1923-04-21 Симәй  театр режиссерытеатр мөгаллимепедагог Ravil Tumashev 2016-01-02 1953 1985 Әнәс Тумашев 1924-02-25 Чистай Казан сынлы сәнгать укуханәсеИ. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты рәссамсәхнә бизәүче Anas Tumashev 2010-10-12   Шәхсәнәм Әсфәндиярова 1926-02-08 Тирмез  актёр  1996-10-27   Габдрахман Сәлимов 1926-12-16 Күәм  биючехореографлибреттист  1990 1951 1969 Вәкил Закиров 1928 Мамадыш кантуны Россия театр сәнгате университеты — ГИТИСШәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актеры  1969 1956 1960 Айрат Арсланов 1928-04-10 Ахун Россия театр сәнгате университеты — ГИТИСШәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёркиноактердиктор  2010-04-23   Шәүкәт Биктимеров 1928-10-28 Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр Shaukat Biktemirov 2012-05-28 1966 2002 Марсель Сәлимҗанов 1934-11-07 Казан Россия театр сәнгате университеты — ГИТИСКазан (Идел буе) федераль университеты драматургтеатр режиссерытеатр мөгаллиме Marcel Salimzhanov 2002-03-26   Әхтәм Зарипов 1935-07-15 Тәҗәй М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе театр актерытелережиссёр Ahtyam Zaripov 2024-06-19 1962 1963 Туфан Миңнуллин 1935-08-25 Олы Мәрәтхуҗа М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсеА.М. Горький ис. Әдәбият институтының Югары әдәби курслары сценаристязучысәясәтчедраматургпублицистязучы-новеллист Tufan Minnullin 2012-05-02 1961 1985 Флера Хәмитова 1936-05-02 Казан М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсеКазан педагогика көллияте актёрпедагог  2025-05-31   Наил Дунаев 1937-05-03 Зәй районы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёртеатр мөгаллиме Nail Dunaev 2022-10-30   Ринат Таҗетдинев 1938-01-01 Кече Чынлы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёр Rinat Tazetdinov 2024-10-16 1961 2014 Нәҗибә Ихсанова 1938-01-25 Тымытык районы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёр Najiba Ikhsanova 2021-03-12 1961 1963 Рабит Батулла 1938-03-26 Зәй районы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсеЮгары сценарийчеләр һәм режиссерлар курсларыА. М. Горький исемендәге Әдәбият институты язучыдраматургпублицистсатирик Rabit Batulla    Гөлсем Исәнголова 1938-06-10 Дәүләткол М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёр     Фирдәвес Әхтәмев 1939-07-21 Лаеш районы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёркиноактер  2012-02-22   Әзһәр Шакирев 1940-02-22 Азнакай районы М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе актёр Azgar Shakirov    Хәлим Җәлалов 1940-04-27 Олы Солтан Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерыязучышагыйрьтәрҗемәчеактёрбалалар язучысы Halim Zalyalov 2021-07-05 19571972 19611974 Мансур Шиһапов 1940-05-01 Яншык (Татарстан) Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеКазан (Идел буе) федераль университеты актёршагыйрьязучытеатр директорыҗыр сүзләрен язучы Mansur Shigapov 2022-12-09   Хәлимә Искәндәрева 1940-05-19 Ташкент Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС актёр Khalima Iskanderova    Наилә Гәрәева 1940-11-18 Казан Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры актёртеатр мөгаллиме Nailya Garaeva 2023-11-28   Роберт Әбелмәмбәтов 1942-02-25 Юлкотлы Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёрдиректор  2002-04-27 1978 2020 Ай­дар Ха­физ 1943-05-20 Күн Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерытеатр мөгаллиметеатр режиссерыprincipal directorактёр Aydar Hafizov 2020-12-13   Наилә Ибраһимова 1945-08-05 Атабай (Лаеш районы) Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерыактёр Nailya Ibragimova  1974  Рузия Мотыйгуллина 1950-03-03 Югары Әлки Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр     Илдар Хәйруллин 1950-06-06 Казан Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерытеатр мөгаллиметеатр режиссерыкиноактерактёр Ildar Khairullin (actor)    Шамил Бариев 1950-11-14 Олы Арташ (Саба районы) Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты актёр Shamil Bariev 1994-03-11 1976  Әсхәт Хисмәтов 1952-01-01 Түбән Әлки Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерыкиноактерҗырчыактёр Ashat Hismatov    Фирая Әкбәрова 1952-06-02 Кызыл Байрак (Югары Ослан районы) Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актеры Firaya Akberova  1974  Алсу Гайнуллина 1954-02-24 Иске Чүпрәле Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе актёр Alsu Gainullina    Николай Юкачев 1956-12-03 Нырты Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актеры  2009-10-03   Фәридә Сафина 1957-03-20 Сарман Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеКазан дәүләт мәдәният институтыКазан (Идел буе) федераль университеты театр актерытеатр мөгаллимеактёрҗырчы Farida Safina    Раушания Юкачева 1959-02-18 Күн Казан мәгълүмат технологияләре һәм элемтә техникумыШәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеКазан дәүләт мәдәният институты театр актерыактёр Raushaniya Yukachyova 2022-07-17   Гафур Каюмов 1959-03-02 Яңа Сәрдә Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеРоссия театр сәнгате университеты — ГИТИСNational Academy of Arts драматургтеатр режиссеры  2018-07-27   Рөстәм Галиев 1960-08-27 Киекле Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеМәскәү дәүләт мәдәният институты театр актерытеатр режиссерысәнгать җитәкчесетеатр директоры   1983  Венера Шакирова 1960-10-11 Казан Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеКазан дәүләт мәдәният институты театр актеры     Фәрит Бикчәнтәев 1962-05-21 Казан Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС актёртеатр режиссерытеатр мөгаллиме Farid Bikchantaev    Рамил Төхфәтуллин 1966-10-02 Галиәсгар Камал урамы Казан (Идел буе) федераль университеты актёр Ramil Tuhvatullin    Сәлимә Әминева 1969-09-19 Уфа Казан дәүләт мәдәният институты ballet master     Фәнис Җиһанша 1972-06-01 Күәм Казан дәүләт мәдәният институты театр актерыкиноактер Fanis Ziganshin  2002 2022 Булат Ибраһимов 1975-12-12 Актаныш Яр Чаллы сәнгать көллиятеРоссия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты рәссам     Чулпан Закирова 1977-07-24 Казан Казан (Идел буе) федераль университетыРоссия театр сәнгате университеты — ГИТИС биючехореограф     Гүзәл Шакирова 1980-11-04 Чаллы Казан дәүләт мәдәният институты театр актерыдиктор Guzel Shakirova    Гөлчәчәк Гайфетдинова 1982-12-12 Апас районыКайбыч районы  актёрсәнгатькәртеатр актеры     Айгөл Хәйруллина 1984-03-29 Казан Казан дәүләт консерваториясеКазан музыка көллияте җырчы     Илнур Закиров 1985-01-17 Күшәр Казан дәүләт мәдәният институты театр актеры Ilnur Zakirov    Айгөл Миңнуллина 1987-05-07 Казан Казан дәүләт мәдәният институтыКазан милли тикшеренү технология университеты театр актеры     Илгиз Зәйниев 1987-05-23 Карасу Казан дәүләт мәдәният институты театр режиссерыдраматургязучыактёрпрозачышагыйрьсценаристтеатр мөгаллимеязучы-новеллист Ilgiz Zayniev    Ләйсән Фәйзуллина 1987-06-30 Әлмәт (Сарман районы) Казан дәүләт мәдәният институты театр актерысәнгатькәр   2017  Алмаз Борһанов 1989-11-26 Бәкер Казан дәүләт мәдәният институты театр актеры     Артур Шәйдуллин 1991-08-21 Казан Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актерыplastic artwork     Гүзәл Гөлвердиева 1993-05-30 Байлар Сабасы Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсеКазан дәүләт мәдәният институты театр актеры     Алинә Мөдәрисова 1993-12-30 Уфа Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе театр актеры     Айгөл Шәкүрова 1995-12-21 Татарстан Казан дәүләт мәдәният институты театр актеры     Рәйхан Габдуллина 1997-12-23 Казан Казан музыка көллиятеКазан дәүләт мәдәният институты театр актерысәнгатькәр  

 Искәрмәләр 

 Әдәбият 
 И. Илялова. Камал театры артистлары. Казан: ТКН, 1999. ISBN 5-298-00708-2
 Сылтамалар 
 Рәсми сайт
 Моны да карагыз 
 Галиәсгар Камал
 Пётр Сперанский — театрның баш рәссамы (1927—1947, өзеклек белән).

*
Төркем:«Тантана» премиясе лауреатлары
Төркем:Галиәсгар Камал хөрмәтенә аталган объектлар
Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр
Төркем:«Алтын битлек» премиясе лауреатлары