Fódor Tútçev

Tútçev, Fódor İvanoviç (Urısça: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg fännär akademiä äğzası. 
1803 yılnıñ 5. Dekäberendä Oról gubernası, Bránsk öyäze, Ovstug bilämäsendä tuğan. 1873 yılnıñ 27. Yülendä Tsarskoye Seloda (Patşa Awılında) ülgän.
Sankt-Petrburgtağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän.

München, Torino qalalarında yäşägän, Heinrich Heine, Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling belän tanış bulğan. Räsäyneñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan.
Şuña qaramastan, Tútçevnıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre 18. yözdäge şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan.
1830. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. 1840. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza.

1850. yıllarda Tútçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär Denisyeva síklına,
yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. 
1860-1870. yıllarda Tútçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä.

İñ tanılğan şiğere Silentium! - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi.

 Aforizmnarı 
Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı:
 Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí
 Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí
 Äytelgän uy aldaw ul

Läñkerlär
Tútçeviana

Törkem:Yazuçılar

ar:فيودور إيفانوفيتش تيوتشيف
ba:Тютчев, Федор Иванович
be:Фёдар Цютчаў
bg:Фьодор Тютчев
cs:Fjodor Ivanovič Ťutčev
cv:Тютчев Фёдор Иванович
cy:Fyodor Tyutchev
de:Fjodor Iwanowitsch Tjuttschew
el:Φιοντόρ Τιούτσεφ
en:Fyodor Tyutchev
eo:Fjodor Tjutĉev
es:Fiódor Tiutchev
et:Fjodor Tjuttšev
fi:Fjodor Tjuttšev
fr:Fiodor Tiouttchev
he:פיודור טיוטצ'ב
hr:Fjodor Tjutčev
hu:Fjodor Ivanovics Tyutcsev
hy:Ֆյոդոր Տյուտչև
is:Fjodor Tuttsjev
it:Fëdor Tjutčev
ja:フョードル・チュッチェフ
ka:ტიუტჩევი, თედორე
la:Theodorus Tiuttsev
lt:Fiodoras Tiutčevas
mk:Фјодор Тjутчев
nl:Fjodor Tjoettsjev
no:Fjodor Tjutsjev
pl:Fiodor Tiutczew
pt:Fiódor Tiútchev
ro:Fiodor Tiutcev
ru:Тютчев, Фёдор Иванович
ru-sib:Тютчев, Фьодор Иваныч
sh:Fjodor Tjutčev
simple:Fyodor Tyutchev
sr:Фјодор Иванович Тјутчев
sv:Fjodor Tiuttjev
tr:Fyodor Tyutçev
uk:Тютчев Федір Іванович
yi:פֿיאָדאָר טיוטשעוו