Törek tele

Törekçä ul Törki tellärneñ berse. Söyläşüçeläreneñ 70 millionı Törkiädä yäşi.

 Dönyada taralu 

 Räsmi tel bulu 

 Söylämnär 

 Yanğırış 

 Yazu 

 Törek tele tatar tele belän çağıştıru 
 Sayılar / İsäp 

 Kaç? / Niçä, küpme? 
1           bir           ber2           iki           ike3           üç            öç4           dört          dürt5           beş           biş6           altı          altı7           yedi          cide8           sekiz         sigez9           dokuz         tuğız10          on            un11          onbir         unber12          oniki         unike13          onüç          unöç14          ondört        undürt15          onbeş         unbiş16          onaltı        unaltı17          onyedi        uncide18          onsekiz       unsigez19          ondokuz       untuğız20          yirmi         yegerme21          yirmibir      yegerme ber30          otuz          utız40          kırk          qırıq50          elli          ille60          altmış        altmış70          yetmiş        citmeş80          seksen        siksän90          doksan        tuqsan100         yüz           yöz200         ikiyüz        ike yöz1000        bin           meñ10000       onbin         un meñ1000000     milyon       million37          otuzyedi      utız cide125         yüzyirmibeş   yöz yegerme biş1.5         birbuçuk      ber yarım2/3         üçte iki      öçtän ike1/2         yarım         yartı, yarım1%          yüzde bir     ber prosınt, yözdä ber1+1         bir çift      ber par(1+1)+(1+1) iki çift      ike par

 Kaçıncı? (Hangisi?) / Niçänçe? (Qaysı?) 
1           birinci       berençe2           ikinci        ikençe3           üçüncü        öçençe4           dördüncü      dürtençe5           beşinci       bişençe6           altıncı       altınçı7           yedinci       cidençe8           sekizinci     sigezençe9           dokuzuncu     tuğızınçı10          onuncu        unınçı11          onbirinci     unberençe20          yirminci      yegermençe31          otuzbirinci   utız berençe

 Renkler / Töslär 
beyaz, ak                 aqlacivert                  zäñgärmavi    (gök)             kükyeşil                     yäşelsarı                      sarıkırmızı, kızıl            qızılkahverengi                köränturuncu                   qızğılt-sarıalacalı (alaca bulaca)    çuarpembe                     al, alsugümüş                     kömeşgri, boz                  sorımor                       miläwşäaçık                      aqsılkoyu                      qarañğıparlak                    yap-yaqtı, açıqaçık mavi                 aqsıl-zäñgärparlak kırmızı            cete qızılkoyu sarı                 bik sarısiyah, kara               qaraleylak, eflatun           miläwşä, şämäxä

 Sıfatlar / Sıyfatlar 
büyük                     böyekyüce (ulu)                olı, zuryüksek, üstün             biek, yuğarısicak, kaynar             esse, qaynarkirli, pis                pıçraq, şaqşıkoyu, yogun               quyıucuz                      arzansert, katı                qatıcanlı, diri               canlı, teresıvık, açık (çay için)    sıyıq (çay öçen)yağlı(semiz)              simez, maylıekşi                      äçekısa                      qısqagüzel                     matur, çibär, güzälyuvarlak                  tügäräkhafif                     ciñelküçük                     keçkenä, bäläkäygenç                      yäşsulu                      yüeş, sulıkaranlak, bulutlu         qarañğı, yamansuyumuşak                   yomşaqaşağı, alçak              tübän, tebenekyeni                      yañakeskin, sivri             ütkenkötü, çaresiz             naçardolu                      tulıboş                       buştaze                      saf, yañazayıf, güçsüz             zäğif, köçseztatlı                     tatlı, ballıyaşli, kart               qart, olıeski                      iskekuru, susuz               qorı, susıztuzlu                     tozlıgülünç, komik             kölkele, qızıq, komikçiğ, pişmemiş             yüeş, dımlı, peşmägän yürekli, bahadır         qıyu, batırkaranlık                  qarañğıılık                      cılıağır                      awıriyi                       yaxşı, äybätsoğuk, serin              suıq, salqıntemiz, pak                çista, päqsaf                       safgeniş                     kiñışık, aydın               yaqtı, açıq

 Zamirler / Almaşlıqlar 
Ben                             MinSen                             SinO                               UlBiz                             BezSiz                             SezOnlar                           AlarBenim, benimki                  Minem, minekeSenin, seninki                  Sineñ, sinekeOnun, onunku                    Anıñ, anıqıBizim, bizimki                  Bezneñ, beznekeSizin, sizinki                  Sezneñ, seznekeOnların, onlarınki              Alarnıñ, alarnıqıKendimi /özüme                  ÜzemneKendini/ özüne                  ÜzeñneKendi/özü                       ÜzenKendimizi                       ÜzebezneKendinizi                       ÜzegezneKendileri/ özleri               Üzlärenen                              iñbütün, tam                      böten, barlıq, barçaher                             här, törleTürlü kişiler var               Törle keşelär baro                               tegebu değil                        bu tügelhiçkimse                        berkem dä, hiçkemBurada hiçkimse yok             monda berkem dä yuqhiçbirşey                       hiçnärsä, hiçbernärsähiçkimseye söyleme              Berkemgä dä äytmä (söylämä)o hiçbirşey bilmiyor            ul bernärsä dä belmionun hiçbirşeyi yok             anıñ bernärsäse dä yuqo bugün boş                     Ul bügen buşBen hiçbirşeye hayret etmiyorum Min bernärsägä dä ğäcäplänmimhiçkimseninki, hiç birininki    berkemneke däsorulacak kimse yok             soraşırğa berkem dä yuqonu düşünmeye gerek yok         bu turıda uylap torası da yuqmazaret yok                     aqlanası yuqkimdir                          kemderkim olursa                      kem dä bulsabir kimse                       berär kemne olursa                       närsä dä bulsabirkaç                          berniçäkaç? ne kadar?                  niçä? ni qädär? niçäw?

 Dil / Tel 
konuş /söyle                                   söyläşMaalesef ben tatarca bilmiyorum                Qızğanıç, min Tatarça belmim (söyläşmim)Ben tatarca sözleşmeyi öğrenmek istiyorum      Min Tatarça söyläşergä öyränergä telimLütfen(zinhar) ağır konuşunuz                  Aqrınraq söyläşegezçe, zinharO ne söyledi?                                  Ul ni söyläde? (Ul närsä äytte?)anla                                           añlaSiz beni anlıyormusunuz?                       Sez mine añlísızmı?Ben sizi anladım (anlamadım)                   Min sezne añladım (añlamadım)Ben sizin söylediklerinizin hepsini anladım.   Min sez äytkännärneñ häresen (barısın) da añladım.Lütfen, tekrar ediniz!                         Zinhar, qabat äytep itegez.söyleyiş                                       äyteleşBana tatarcanın söyleyişi zor geliyor.         Miña Tatarça äyteleş qíın kilä (birelä).söz, kelime                                    süzBu kelimenin tatarcası nedir?                  Bu süzneñ Tatarçası niçek?Siz Başkırtça biliyor musunuz?                 Sez Başqortça beläsezme?

 Selâmlaşma / Sälämläşü 
Selâm!                                        Säläm!Merhaba!                                      İsänme(sez)!Hayırlı günler (sabahlar, akşamlar)!          Xäyerle kön (irtä, kiç)!Hoşgeldiniz, değerli dostlar (arkadaşlar)!    Räxim itegez (Xuş kildegez), qäderle duslar (arqadaşlar)!Sizi gördüğüme memnunum(şad oldum).           Sezne kürüemä şatmın.Hakkınızda çok şey işittim/duydum.            Xaqığız (Sezneñ turında) bik küp işettem.Haliniz niçe? / Nasılsın(ız)?                 Xällär(egez) niçek?İyiyim.                                       Äybät.Akrabalarınız nasıl?                          Tuğannarığız niçek yäşi?Hepsi iyiler.                                 Härese (barısı) isän-saw.

 Tanışmak / Tanışu 
İzninizle tanışabilir miyiz?         Sezneñ belän tanışırğa röxsät itegez.Sizinle tanıştığımıza çok memnunum.  Sezneñ belän tanışuğa bik şatmınBen sizi bir yerde görmüş gibiyiym.  Min sezne qaydadır kürgän kebek.ad, isim                             isem, atsoyad, soyisim                       näsel (iseme), familiİsminiz nedir/nicedir?               İsemegez niçek?İsmim...                             İsemem...Siz nerede yaşıyorsunuz?             Sez qayda yäşisez?Ben Kazan şehrinde yaşıyourum.       Min Qazan şähärendä yäşim.Siz nereden geldiniz?                Sez qaydan kildegez?İstanbul'dan geldim.                 Ístanbuldan kildem.

 Teşekkür / Räxmät 
Teşekkür ederim, teşekkürler!        Räxmät!İlginiz için teşekkürler!            İğtibarığız öçen räxmät!Çok teşekkürler!                     Bik zur räxmät!Ben size çok borçluyum.              Min sezgä bik burıçlımın.Rica ederim.                         Räxmät äytmäsägez dä bula.Çok memnunum.                        Bik qänäğätmen.

 Vedalaşma, dilek bildirme / Xuşlaşu, teläk belderü 
Hoşçakal(ınız)!          Xuş, saw bul(ığız)! İsän-saw qalığız!Yeniden görüşmek üzere!  Yaña oçraşularğa qädär!Hayırlı geceler!         Tınıç yoqı!Hayırlı yolculuklar!     Xäyerle yul!Selam söyle(yiniz)!      Säläm äyt(egez), tapşır(ığız)!Görüşürüz!               Kureşerbez!Yarına kadar!/Irağa kadarİrtägägä qädär!

 Vücut organları / Tän öleşläre (organnarı) 
saç              çäçsaç tara         çäçne taragöz              küzkara gözler      qara küzlärdiş              teşdiş fırçalamak   teşlärne tazartuayak             ayaqayağa giy        ayaqqa kibaş              başbaşım ağrıyor    başım awırtaburun            borınağız             awızparmaq           barmaqel               qultokalaşalım      qullarnı qısıyqkulak            qolaqbıyık            mıyıqbıyığı traş et   mıyıqnı qırdil              tel

 İç organlar / Eç orğannar 
ciğer         bawırböbrek        böyerbağırsaklar   eçäklärkalp(yürek)   yöräkmide          aşqazan

 Özür dilemek / Ğafu ütenü 
Lütfen affediniz                         Zinhar öçen ğafu itegezSona kaldığım için özür dilerim          Soñğa qalğanım öçen ğafu itegezÇok üzgünüm                              Bik qızğaniçAffedersiniz, ben farklı düşünüyorum      Ğafu itegez. min ikençe törle uylímAffedersiniz, ben size mani oluyor muyum?  Ğafu itegez, min sezgä qomaçawlímmı?

 Monı da qara 
 Törek älifbası
 Tel beleme
 Törek-Tatar añlaşlığı

 Tışqı sıltamalar 
 http://tugan-tel.at.tt/suezlek/tt-tr  – Tatarça-Törekçä süzlek

Төркем:Әлифба буенча телләр һәм диалектлар
Төркем:Төрки телләрТөркем:Угыз телләре