22 декабрь

22 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме икенче көне. Ел ахырына кадәр 9 көн кала.


  — Хәрби көчләр көне (1944). Holidays and observances Célébrations Macdonald, Peter (1993). Giap: The Victor in Vietnam, pp. 32Nhan Dan 
  — укытучылар көне. Celebraciones Día del Educador Cubano
  Индонезия — Аналар көне бәйрәме. Jakarta Post:In observance of Mother’s  Day 
  — Бердәмлек көне. Zimbabwe government online: Zimbabwe Public Holidays 

  БДБ — Энергетиклар көне. Праздники Свята і пам'ятні дні Праздники, дни городов, знаменательные события 22 декабря
  — даруханә хезмәткәрләре көне. ElDiario.com.ar: Se reconoció el 22 de diciembre como día del empleado de farmacia  ideasexpress.com.ar: Fechas para recordar
  Украина — Дипломатик элемтәләр хезмәткәрләре көне. День работников дипломатической службы Украины — 22 декабря. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010
  — Математика көне. The Hindu: Ramanujan's birthday will be National Mathematics Day
 төркиләрдә — Нардуган бәйрәме (, , ).


 1808 — да узган зур хәйрия концертында Бетховенның берничә зур әсәрләре премьерасы булды.
 1906 — да беренче публик татар спектакле күрсәтелде.
 2007 — Ariane 5 исемле француз ракетасы тарихта беренче Африка иярченең чыгара.



 1792 — Павел Катенин, 
 1820 — Иван Зедерштедт, 
 1836 — Алексей Хорват, 
 1838 — Владимир Марковников, 
 1856 — Фрэнк Келлог, америкалы дәүләт эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
 1858 — Джакомо Пуччини, итальян опера композиторы.
 1863 — Аркадий Лаврский, 
 1869 — Бейнбридж Колби, 
 1869 — Дмитрий Егоров, математик.
 1873 — Николай Козмин, 
 1876 — Никита, 
 1890 — Яков Шейнкман, РКП(б)ның Казан губерна комитеты рәисе.
 1891 — Екатерина Максимова, 
 1911 — Василий Матвеев, мари совет дәүләт эшлеклесе.
 1912 — Мостафа Ногман, татар шагыйре, тел галиме.
 1913 — Евгений Бусыгин, этнограф, Казан университеты профессоры, музыкант.
 1926 — Рифгать Әбдиев, уйлап табучы, кибернетик, фән докторы, профессор.
 1936 — Евгений Штырков, инженер-оптик, профессор.
 1936 — Юрий Коковихин, 
 1937 — Эдуард Успенский, 
 1938 — Сергей Михеев, 
 1939 — Лео Бокерия, 
 1946 — Григорий Эйдинов, 
 1948 — Николае Тимофти, 2012-2016 елларда  Молдова президенты.
 1950 — Хөсәен Вәлиәхмәтов, 
 1951 — Лиана Ковалёва, 
 1955 — Светлана Шамаева, 
 1958 — Сергей Миров,
 1961 — Винир Мөхәммәтгәрәев, очучы-сынаучы, РФ каһарманы.
 1961 — Евгений Доронин, 
 1965 — Гәүһәр Батталова, 
 1972 — Ванесса Паради, Франциянең кино актрисасы, шансон җырчысы, фотомодель.
 1980 — Гөлназ Нәүмәтова, Тинчурин театры актрисасы, ТР атказанган артисты (2013). 
 1981 — Момир Илич, 
 1984 — Йонас Альтберг, 
 1986 — Вячеслав Кургинян, тимераякта йөрүчесе (шорт-трекче), Россия чемпионы.
 1999 — Әлип Нуралы,



 1603 — III Мәхмәт, 
 1853 — Григорий Городчанинов, 
 1895 — Константин Кучин, 
 1936 — Николай Островский, совет язучысы.
 1941 — Юргис Карнавичюс, 
 1942 — Шәриф Камал, татар әдәбияты классигы, язучы һәм драматург.
 1944 — Дмитрий Янишевский, геоботаника галиме.
 1946 — Михаил Залесский, палеоботаника галиме, профессор.
 1954 — Александр Мурзин, 
 1954 — Николай Дмитриев, төрки телләр белгече, академик.
 1958 — Екатерина Кускова, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, публицист һәм нашир.
 1972 — Александр Сливко, 
 1978 — Тимофей Белов, 
 1982 — Сергей Владимиров, 
 1983 — Татьяна Александрова, 
 1994 — Гашия Абызгилдина, 
 1997 — Сабах Сәлимов, слесарь-оператор, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 2002 — Рафаэль Сафин, татар шагыйре, драматург.
 2012 — Аркадий Воробьёв, 
 2012 — Шамил Хаҗиәхмәтов, язучы, тәрҗемәче, мөхәррир.
 2020 — Валентин Никитин, 
 2021 — Рәшит Газиев,
 2025 — Котдус Хөснуллин,

Борынгы рим дине һәм рим илаһиләргә бәйле вакыйгалар:
 Cатурн илаһига багышланган ярышлар, алтынчы көн
 Кояш ярышлары, дүртенче һәм соңгы көн
 Борынгы славянда Карачун илаһын ихтирам итү.
 Заратуштра пәйгамбәре көне.

Христианлык — искә төшерелгән изгеләр:
Уртак 12px Католик һәм 12px Православ (Ортодоксаль) чиркәве такъвимнәре:
 Анастасия († 304), Иллириядан Анастасия, тагын Тол хатын, һәм Фармаколитрия (Дәвалаучы) кушаматы белән танылган, аның белән бергә булган Хризогон, Теодот һәм аларның өч балалары белән Диоклетның эзәрлекләү нәтиҗәсендә мәрһүм.
 Флавий († 362), Рим префекты, Мөртәт Юлиан заманында тәүбә иттерүче.
 Деметре/Дмитрий († ?), Онора һәм «Изге» Флор, Италияның Лацио өлкәсендәге Остия шәһәрендә җәфа чигүчеләре.
 Толоза шәһәреннән «Изге» Онорато, рухани

Ортодоксаль чиркәве: thumb|120px|««Изге» Анна белән йөкле булу» иконасы
 «Изге» Анна Гайса анасы белән йөкле булу.
 «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир (1919).
 «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир һәм кыз хатын Евфросиния (1920).
 «Изге» җәфа чигүче ирләр пресвитерлар Василий һәм Александр (1937).
 «Изге» Анна пәйгамбәр, Самуил анасы (Гайсә пәйгамбәрнең тууына 1100 ел элек).
 Изгеләндерүче Софроний, Кипр архиепископы (VI).
 Преподобный Стефана Новосиятеля (912).
 «Көтелмәгән шатлык» исемләнгән Гайсә анасы Иконографиясе.
 Феликс II († 731), Феликс II, Лотарингия өлкәсендәге Meтц шәһәре епископлар исемлеге иясе.
 Пиотр Мовила († 1646), Пиотр Мовила, Киев шәһәре метрополиты.
 Дмитрий († 1938), һәм Федор – руханилар, Россияда Комунистлар кулыннан җәфа чигүчеләр.

Рим католик чиркәве —
 «Изге» Флафиано, җәфа чигүче
 «Изге» Франческа Саверио Кабрини, гыйффәтле кыз хатын
 Адам († 1210), Саксония герцоглыгында Локкум аббатлыгы рухани һәм чиркәү хезмәтчесе.
 Шеремон (), һәм берничә башка җәфа чигүчеләр, Египет, Gaius Messius Quintus Trajanus Decius Рим императоры (249-251) эзәрлекләүләр заманында һәлак булган.
 Франсуаза-Ксавиере Кабрини (°1850 – †1917), Франсуаза-Ксавиере Кабрини, кушаматы «Эмигрантлар анасы», АКШндагы итальян миссионеры, ««Изге» йөрәк кыз хатын миссионерлары» җәмгыятен оештыручысы.
 «Изге» Гратьен († 1509), Черногориедагы Котор балыкчысы, «Изге» Августин дәрвишләренең «Изге» Кристофф монастыре бакчачысы.
 Йутта († 1136), шат күңелле дип беленгән, Рейн елгасы үзәнлегендә, Бинген җирлегендә «Изге» Дизибод тавында яшәгән, Бингендан Хильгегардның укытучысы.
 Мария Манчини († 1431), Мария Манчини, шат куңелле, Тоскания җирлегенең Пиза шәһәрендә яшәгән, ун ике яштә кияүгә чыккан, ун алтыда тол калган, доминиканкыз хатын монастыренә киткән.

 Шулай ук карагыз 

 Искәрмәләр 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:22 декабрь