Roald Säğdiev

Roald Zinnur ulı Säğdiev (Роальд Зиннур улы Сәгъдиев) – tanılğan ğälim, fän eşleklese, fizika-matematika fännäre doktorı, RFA akademigı (1968). Tanılğan ğälim, şulay uq RFA akademigı Renad Säğdievneñ bertuğan enese. Roald Säğdiev elekkege AQŞ prezidentı Dwayt Eyzenhauernıñ onıqasına öylängän.

 Tormış yulı
Roald Säğdiev dönyağa Mäskäwdä 1932nçe yılnıñ 26. dekaberendä kilä. 1955nçe yılda Mäskäw däwlät universitetınıñ fizika fakultetın tämamlıy. 1956-1961nçe yıllarda SSSR Fännär Akademiäseneñ Atom energiäse institutında (xäzer Kurçatov institutı) eşli.

1968nçe yılda, utız biş yäşendä Roald Säğdiev SSSRnıñ iñ yäş akademigı bula. Şulay uq ul Sovet ilennän berdänber Vatikan fännär akademiäse akademigı däräcäsenä ireşä. 1961-1970nçe yıllarda Atom-tös fizika institutında laboratoriä citäkçese (Novosibirsk).

1970-1973nçe yıllarda SSSR Fännär akademiäseneñ Yuğarı temperaturalar institutında eşli. Roald Säğdiev zamança plazma fizikasıñ öyränüçe aldınğı ğälim. Anıñ Kurçatov institutında başqarğan esse plazma häm idarä itelä torğan termo-töş sintez ölkäsendäge açışları xalıqara däräcädä tanıla.

1973-1988nçe yıllarda Roald Säğdiev SSSR Fännär Akademiäseneñ Ğäläm tikşerenüläre institutında direktor. Bu waqıtta ul unikal fänni programmalar (“Kosmos”, “Prognoz”, “İnterkosmos”, “Meteor”, “Apollon” h.b.) östenedä eşli.

1987-1991nçe yıllarda SSSR Yuğarı Sovetı deputatı itep saylana.

1985-1988nçe yıllarda Roald Säğdiev yuğarı dairälärdä ütkarelgän Jeneva, Waşington häm Mäskäw oçraşularında SSSR citakçese M. Gorbaçev kiñaşçese bula.

1989dan xäzergäçä Merilend universitetı professorı (AQŞ).

Akademiälär
 Rusiä Fännär Akademiäse akademigı
 AQŞ milli fännär akademiyäse akademigı
 Amerika Sänğat häm Fännär Akademiäse akademigı
 Şvetsiä Patşa Akademiäse akademigı
 Böyek Britaniä Astronomiä Cämğiäte äğzası
 Max Plank Cämğiäte (Almaniä) äğzası
 Xalıqara Astronomiä Akademiäse akademigı
 Macarstan Fännär akademiäse akademigı
 Çexiä Fännär Akademiäse akademigı
 Vatikan Fännär Akademiäse akademigı

Büläklär
 Lenin premiäse (1984) plazma fizikası ölkäsendäge eşläre öçen
 Sotsialist Xezmät Qaharmanı (1986)
 İke Lenin, Oktäber İnqıylabı häm Xezmät Qızıl Bayrağı ordennarı kavalerı
 Yıl keşese (Fransiä, 1988)
 Tate Medale (Amerika Fizika İnstitutı, 1991)
 Ettore Majorana premiäse (İtaliä, 1993)
 Leo Szilard premiäse (Amerika Fizika Cämğiäte, 1995)
 Maxwell premiäse (Amerika Fizika Cämğiäte, 2001)
 Carl Sagan Memorial Award (2003)

Sıltamalar

 Eisenhower İnstitutınıñ räsmi säxifäsendä Roald Säğdiev turında beleşmä 

Төркем:Физиклар
Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар