8 сентябрь

8 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 114 көн кала.

  ЮНЕСКО —  "Халыкара уку-язу белүне җәелдерү көне" ()."Халыкара грамоталылыкны җәелдерү көне" ЮНЕСКО Генераль конференциясенең 14нче сессиясенең 1.141 санлы резолюциясе белән кабул ителде.
  Халыкара журналистлар бердәмлеге көне (, )http://es.wikipedia.org/wiki/8_de_septiembre#Celebraciones.
 Халыкара муковисцидоз чирен истә тоту көне.

  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); хезмәт көненән соң беренче якшәмбе бәйрәм ителәhttp://en.wikipedia.org/wiki/September_8#Holidays_and_observances.
  Андорра — Милли көн (, ).
  — Волонтёр көне ().
  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.
  — Бәйсезлек көне (, , дән, 1991 ел).
  — Җиңү көне (, ).
 http://ru.wikipedia.org/wiki/8_сентября#.D0.9F.D1.80.D0.B0.D0.B7.D0.B4.D0.BD.D0.B8.D0.BA.D0.B8:
 Россия хәрби даны көне.
 Ленинград саклаучыларны, һәлак булганнарны һәм исәннәрне искә алу көне, Ленинград камалышы башланган көн.
 Россия Федерациясе халыклары телләре көне () Указ Президента Российской Федерации от 04.11.2025 № 798. Официальное опубликование правовых актов
  — Төрекмән бахши көне төшә алган беренче көне (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.
  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган иң беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.

 Халыкара физиотерапия көне (1951 елда  шәһәрендә Халыкара физиотерапия конфедерациясе барлыкка килә)http://it.wikipedia.org/wiki/8_settembre#Laichehttp://www.wcpt.org/history.
  — Хәрби диңгез флоты көне (, Хәрби диңгез флотының "Дварка операциясе", 1965 ел (ингл.)).
  — финансист көне.
  — Нефть, газ, энергетика һәм геология тармагы хезмәткәрләре көне төшә алган иң беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче шимбәсендә котланыла.

 Өлкә 
 ның нда билгеләнгән Санта-Фе шәһәре бәйрәменең (Fiestas de Santa Fe) беренче көне — Зозобра эффигиясен (үле кеше һәйкәле) яндыру белән билгеләнә.
 ның:
  көне.
  көне.
 төрле муниципалитетларда дини вакыйгаларны искә алучы муниципаль бәйрәмнәр.


 1380 —  һәм Алтын Урда төмәне Мамай җитәкчелегендәге гәскәрләр арасында Куликово сугышы була.
 1636 — ның иң борынгы на нигез салына.
 1856 — да беренче һава шары очышы уза.
 1888 елның 8 сентябрендә Уфа тимер юл күперне рәсми ачу тантанасы уза.
 1926 —  (Алмания) на кертелә.
 1941 — Ленинград камалышы башлана.
 1991 —  бәйсезлекне яулый.



 1779 — IV Мостафа, 
 1830 — Фредрек Мистраль, 
 1834 — Константин Кучин, 
 1839 — Арсений, 
 1841 — Антонин Дворжак, чех композиторы.
 1859 — Сергей Булич, 
 1873 — Георгий Петкевич, 
 1910 — Павел Софроницкий, 
 1912 — Мария Демченко, 
 1915 — Людмила Калинина, 
 1918 — Дерек Бартон, 
 1923 — Рәсүл Хәмзәтов, авар шагыйре.
 1924 — Виктор Галицкий, 
 1927 — Габделхәй Әхәтов, татар тел белгече, җәмәгать эшлеклесе.
 1929 — Мәкъсүт Зарипов, физика галиме, профессор.
 1930 — Нодар Кекелидзе, 
 1933 — Әзһәр Мөхәммәдиев, тарихчы, тарих фәннәре докторы, профессор.
 1936 — Валентин Семке, 
 1941 — Берни Сандерс, Вермонт штатыннан сул карашлы АКШ сәясәтчесе, демократик фирка әгъзасы.
 1941 — Шамил Хаҗиәхмәтов, язучы, тәрҗемәче, мөхәррир.
 1946 — Газиз Сәнҗәр, 
 1946 — Гөлзадә Сафиуллина, җырчы һәм җәмәгать эшлеклесе.
 1947 — Валерий Майстренко, 
 1948 — Эльдар Мовсумзаде, 
 1952 — Владимир Беляев, 
 1955 — Валерий Герасимов, 
 1958 — Ада Диева, 
 1958 — Азат Хәлимов, баянчы, ТР атказанган артисты (1999).
 1976 — Роман Шаронов, Россия футболчысы.
 1981 — Сәлим бин Гашур, 
 1994 — Чамила Мичиевич,



 1380 — Челубей, 
 1811 — Симон Петер Паллас, алман сәяхәтче, табигатьне өйрәнүче һәм атаклы географ, медицина докторы.
 1901 — Григорий Мещеринов, 
 1911 — Константин Кутепов, 
 1915 — Алексей Нечаев, 
 1949 — Рихард Штраусс, алман композиторы, дирижер.
 1958 — Михаил Ортин, 
 1965 — Герман Штаудингер, химия галиме, профессор.
 1971 — Әкъдәс Нигъмәт Курат, татар тарих галиме.
 1980 — Виллард Либби, 
 1984 — Евгений Перчков, 
 1985 — Җон Фрәңклин Эндерс, 
 1985 — Пол Флори, 
 1986 — Анатолий Казаков, 
 1987 — Григорий Мартынов, 
 1989 — Элевтер Андроникашвили, 
 1991 — Рудольф Зарипов, математика галиме.
 1997 — Хәмзә Мөхәммәдиев, совет сугышчысы, Советлар Берлеге каһарманы.
 1998 — Һидият Хәмидуллин, 
 2000 — Борис Иванов, органик химия галиме, профессор.
 2000 — Гаипназар Паллаев, таҗик совет дәүләт эшлеклесе.
 2005 — Алексей Салмин, тарихчы, сәясәт галиме.
 2008 — Хьордис Шимберг, 
 2009 — Александр Аксёнов, беларус совет дәүләт эшлеклесе.
 2009 — Оге Нилс Бор, 
 2010 ― Фәгыйлә Ибраһимова, 
 2012 ― Мөнәвир Галиев, 
 2013 ― Дмитрий Постников, 
 2020 ― Гөлнара Зиннәтуллина, 
 2020 ― Лев Поташов, 
 2020 ― Фәрит Гыйбатдинов, 
 2021 ― Евгений Зиничев, 
 2022 ― Елизавета II, Бөекбритания королевасы.

 Шулай ук карагыз 

 Искәрмәләр 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:8 сентябрь