Altın Urda

300px|мини|уңда|Altın Urda çäçäk atu däwerendä, 14 ğasır
Altın Urda ul Batu xan isemle Çınğız xan onığı barlıqqa kitergän böyek däwlät iseme.

1236 yılda Mongollar İdel buyı Bolğarı, Kiev Ruse, Qumıq däwlätlären yawlap alğannar. Buysındırılğan cirlärendä Çıňğızxan wäsiäte buyınça yaňa zur däwlät - Cuçi Ulısı oyıştşrıla. (Cuçi - irtä ülgän Çıňğızxan ulı.)

Altın Urda iseme soňraq quşılğan. Urda tatar süzennän Urta kilep çıqqan.

Üzbäk xan xakimlegendä Altın Urda İslam dinen räsmi räweştä qabul itä.

Altın Urda qüät çorında Cänibäk xan xalimlegendä il iň zur territoriäsenä ireşä: Seber, İdel buyı, Üzäk Awrupa (Rus, Pülşä), Qırım, Qawqaz, Üzäk Aziä Xörezmgä qädär.

1440 yılda Altın Urda qabat eçke suğışlarğa bata wä tulısınça biş ayırım xanlıqqa bülenep tarala: Qazan Xanlığı, Seber xanlığı, Ästerxan xanlığı, Qırım Xanlığı, Olı Urda, Nuğay Urdası.