İske tatar ädäbi tele

İske tatar ädäbi tele (İske imlä:   ايسكى تاتار تلى ), qayber etnik qärdäş xalıqlarnıñ – tatar, başqort, öleşçä qazaq häm nuğaylarnıñ ğomumi yazma ädäbi tele. Bügenge tatar tele häm qırımtatar tele Altın Urda çorında formalaşqan İske tatar tele nigezendä kilep çıqqannar. 

Tarix
İske tatar ädäbi tele İdel buyı Bolğar däwlätendä häm Altın Urdada qullanılğan borınğı Törki ädäbi telneñ cirle variantı nigezendä barlıqqa kilä. 

XI-XIV ğasırlarındağı ädäbi tel İske tatar ädäbi tele formalaşunıñ başlanğıç çorı itep qarala. Ul matur ädäbiatta (Qol Ğäli, XIII ğasır) xalıq awaz icatı äsärlärendä, dini ädäbiatta, qäber taşları yazmalarında kiñ çağılış taba.

İske tatar ädäbi tele Qazan häm Ästerxan xanlığı çorında formalaşıp betä häm 15. yözdän 19. yözneñ urtası qädär Tatar xalqınıñ törle ictimaği ölkälärendä qullanıla. Bu teldä Möxämmädyar poemmaları, (16. yöz), Mäwla Qolıy xikmätläre (17. yöz), Qadıyrğäli bäkneñ tarixi äsärläre (17. yöz başı), "Däftäre Çıñğıznamä" (17. yöz) häm başqa äsärlär yazıla. Ul çordan qalğan matur ädäbiat äsärlärendä, fänni ädäbiatta, ictimaği-publitsistik yazmalarda, räsmi eş qäğäzlärendä häm başqa janrdağı yazmalarda bolğar-qıpçaq söyläşenä häm uyğır-uğız tellärenä xas üzençäleklär saqlana. Bu – törki yazma traditsialarınıñ däwam itüe häm İdel buyında, ş.i. İdel buyı Bolğar däwlätwendä törle etnik qärdäş xalıqlarnıñ aralşuı häm quşılıp kitüe belän dä añlatıla.

İske tatar ädäbi tele Latıyf Cäläy, Mirfatıyx Zäkiev, Waxit Xaqov, Fazıl Fasiev, Fähimä Xisamova häm başqa ğälimnär tarafınnan öyränelä.

 İskärmälär 

Qara şulai uq 
 Çağatay tele

Төркем:Татар телеCategory:Төрки телләр