Мамадыш

Мамадыш (, ) — ндәге ның Мамадыш районы үзәге, Казаннан 167 км көнчыгышта урнашкан. Кама алды төбәгендә, Нократ елгасының (Чулманның кушылдыгы) уң ярына, Ушмы елгасы койган урында, Казан-Екатеринбург линиясендәге Кукмара тимер юл станциясеннән 80 км көньяк-көнчыгышта урнашкан. Нократ елгасында пристань.
Халык саны: 14 432 кеше (2010).
200px|thumb|right|* Туган якны өйрәнү музее
 Тарих 
Татар авылы буларак барлыкка килә. Аның урынына беренче күчеп утыручының исемен йөртә. ХVII гасырдан анда руслар күченеп утыра башлый. Изге  храмы җиткерелгәч, Троицкое авылы дип атала. 1781 елдан Мамадыш – өяз шәһәре. Район 1930 елда оештырыла.
1921 елның ахырында Мамадышта эшләп килгән педагогия курслары ябыла. Сәбәбе: укыту өчен әсбаплар, кабинетлар, мастерскойлар һәм иң мөһиме — педагоглар җитешмәү. Күп кенә фәннәр бөтенләй укытылмый. Курсларны Алабугадагы шундый ук курсларга кушалар.
 Халык 
 1840Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840 1866Казан губернасы торак урыннары исемлеге, 1866 1897Населенныя мѣста Россійской Имперіи въ 500 и болѣе жителей. Санктъ-Петербургъ, 1905.  1913http://tatarile.org/maglumat/%D0%BC%D3%99%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D3%99/%D0%B1%D1%83%D0%B0-1  1939  19591959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19701970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19791979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  19891989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  20022002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны  2010 3 6553 6194 195~5 900~7 7009 0239 66310 32611 83513 50914 432
Төп милләтләр: 
 1989 елгы җанисәп буенча: татарлар — 59,0%, руслар — 39,4%.
 2002 елгы җанисәп буенча: татарлар — 65,3%, руслар — 30,1%.
 Сәнәгать 
 "Мамадышнефтепродукт" ҖЧҖ
 шәһәр электр челтәрләре
 "Мамадыш агач эшкәртү комбинаты" ААҖ
 "Мамадыш спирт заводы"
 "Мамадыш сыр-май комбинаты"
 "Мамадыш ашлык кабул итү предприятиесе" ААҖ
 "Мамадыш балык заводы" ААҖ
 Мамадыш урман хуҗалыгы
 Авыл хуҗалыгы 
Бодай, арыш, арпа, солы, борчак, бәрәңге, җитен үстерелә. Терлекчелекнең төп юнәлешләре-сөтчелек, дуңгызчылык, җәнлекчелек.
Авыл хуҗалыгына хезмәт күрсәтүче ширкәтләр: "Агрохимсервис".
 Матбугат 
"Нократ" ("Вятка") матбугат-мәгълүмат дәүләт учреждениесе.
 Мәдәният 
 Мамадыш татар театры
 Туган якны өйрәнү музее
 Монда туганнар 

 Галина Ибраһимова (1928), ССРБ халык табибы.
 Ирек Мәгасумов (1988), подполковник (2022), Россия Федерациясе Каһарманы (2023).
 Олег Сорокин (1995–2022), өлкән лейтенант, Россия Федерациясе Герое (2023, үлгәннән соң).

 туу Исем әлма-матер һөнәр төре эш урыны Викиҗыентыктагы төркем үлем датасы 1854-11-01 Виктор Ивановски Казан (Идел буе) федераль университеты социологхокук белгечеуниверситет профессоры Казан (Идел буе) федераль университеты  1926-08-18 1855-04-19 Пётр Фигнер Тау институты металлург   1916-04-13 1858 Евгения Фигнер  сәясәтче   1931-11-19 1878-04-13 Леонид Сапожников Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе галим Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясеПётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты  1937 1899-06-161899-06 Иван Жуков  хәрби хезмәткәр   1952-11 1900-02-09 Николай Машкин МДУның җәмгыять фәннәре факультеты антик дәвер тарихчысыуниверситет профессоры Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты  1950-09-15 19281928-04-29 Галина Ибраһимова Казан дәүләт медицина университеты табиб   2016-03-11 1957-03-27 Александр Добрынин  музыкачыҗырчышагыйрь    1988-04-27 Ирек Мәгасумов    Irek Magasumov  1995-01-16 Олег Сорокин Мәскәү югары хәрби җитәкчелек укуханәсе офицер   2022-03-26

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 http://www.tatmedia.com/tat/region/153 
 Рәсми сайт
 Моны да карагыз 

Төркем:Татарстан шәһәрләре
Төркем:Татарстан район үзәкләре
Төркем:Мамадыш