İQTElif

Kereş süz 

İQTElif (ASCII'dä: IQTElif), İdel-Ural-Qırım Tatar Älifbası ğibäräseneñ qısqartması. Ul, Idel-Ural (Qazan) Tatarçası öçen fonetik we pragmatik qaraş noqtalarınnan iñ optimale, Qırım Tatarçası we başqa qärdäş tellärebez belen oxşaş imläne tä'min itkän Latin nigezle älifba. 

Aa   Bb   Cc   Çç   Dd   Ee   Ff   Gg   Ğğ   Hh   Iı   İi   Íí   Jj   Kk   Ll   Mm   Nn   Ññ   Oo   Öö   Pp   Qq   Rr   Ss   Şş   Tt   Uu   Üü   Vv   Ww   Xx   Yy   Zz

 Tayanıçlar 
Bu älifba tübändäge ğömumi yünäleşlärgä tayanğan:
Latin älifbasınıñ mömkin bulğança konventsional bilgelärne qullanu kiräk;
Anıñ, telneñ fonetik üzençäleklären, bälki pragmatik qaraşlarğa buysınıp qına, döres çağıldıru kiräk;
Latin nigezle Tatar älifbasınıñ, telgä tabiği bularaq xas bulğan başqa başlıça Törki tellärgä yaqınlıq üzençälegen maksimal däräcädä çağıldıru kiräk.

 Äyteleş 
 Xäref sanı  Latin xäref  Latin iseme  Kiril iseme IPA transkripsiyäse1  A a  A  А  2  B b  Be  Бэ  b3  C c  Ce  Җэ  4  Ç ç  Çe  Чэ  5  D d  De  Дэ  d6  E e  E  Ә (we Awrupalı alınmalardağı (ozon, açıq) Ee)  7  F f  Ef  Эф  f8  G g  Ge  Ге  g9  Ğ ğ  Ğe  Гъэ  10  H h  He  Һэ  h11  I ı  I  Ы  12  İ i  İ  И  i13  Í í  e  E (qısqa, yabıq Tatar awazı)  e (somewhat lower than i)14  J j  Je  Жэ  15  K k  Ke  Ке  k16  L l  El  Эль  l17  M m  Em  Эм  m18  N n  En  Эн  n19  Ñ ñ  Eñ  Эң  20  O o  O  О  o, o:21  Ö ö  Ö  Ө  22  P p  Pe  Пэ  p23  Q q  Qu  Къу  q24  R r  Er  Эр  r25  S s  Es  Эс  s26  Ş ş  Eş  Эш  27  T t  Te  Тэ  t28  U u  U  У  u29  Ü ü  Ü  Ү  y30  V v  Ve  Вэ  v31  W w  We  Уэ  w32  X x  İxs  Иxс  x34  Y y  Ye  Йэ  35  Z z  Zet  Зет  z   '  hemze  Һәмзә  ء

Könbatış alınmalardağı Ee xärefläre İQTElif'te saqlana, çönki alar Tatarçada İQTElif'täge ee awazınnan başqa ber awaznı bilgeli, ki bu awaz 20nçe ğasırdağı älifba üzgertülärdä säyäsi säbäplär belän Ee bularaq terkälde. Mäsälän: modemnärebezneñ.

İQTElif'tege EE wä ee awazları Tatarça'da iñ yış qullanılğan suzıqlar wä şuña kürä alarnı bilgelägän xäreflär böyek ähämiyätkä iyä.

 Qanun-tışı itelgän Latin älifbasınnan ayırmalar 

Bu älifbada Tatarstan xakimiyäte tarafınnan räsmi iteläçäk älifbadan ayırmalı berniäe xäref bar:
İQTElifResmi iteleçek ide, ämma qanun-tışı iteldeKiril tiñdeşe
EeƏəƏə
ÍíEeEe
ÑñŊŋҢң
ÖöƟɵƟɵ

Bu, konvensional xäreflärne qullanu yünäleşen çağıldıra.

 Başlıça Törki tellär belän tabiği bularaq bar bulğan ezleklelekneñ çağıldırıluwı 
Tä'min itelgän ezleklelekneñ däräcäse berniçä ğadi ğibaräne kürsätkän tübändäge cädwällärdä kürenä ala. Ğibarälärneñ mäğnäsezlege kürsätmäle yoğıntığa qomaçawlamıy. 

 Tatarça Üzbäkçä Qazaqça Qırğızça İske ädäbiatlarıbıznıñ  Eski adabiyotlorimizning Eski ädebiyattarıbızdıñ  İski adebiyatlarıbıznıñ Mämläkätlärebezneñ  Mamlakatlarimizning Mamleketteribizdiñ  Mamleketleribizniñ

 Äle qabul itelüe kiräk bulğan kiläçäk räsmi Latin älifbalarınıñ bik möxtämäl farazları.

 Tatarça Törekçä Azäriçä Törekmänçä Däwlätlärebezneñ  Devletlerimizin  Dövlətlərimizin Döwletlerimizniñ

Tışqı alqalar
 İñglizçe-Tatarça-Törkçe Öyrenmelek 
 Tatarça İnternet Gizüçese: Firefox 

Төркем:Татар әлифбасы