Индонезия

Индоне́зия (), рәсми атама — Индоне́зия Җөмһүрияте () — Көньяк-көнчыгыш Азиядә иң зур дәүләт, мәйданы буенча дөньяда 16нчы урында. Зонд архипелагы утрауларында урнаша һәм иң зур утрау дәүләте булып санала. Халык саны буенча дөньяда дүртенче урында. Бай тарихлы дәүләт.

 Тарих 
Үз бердәмлеге өчен Индонезия Нидерландларның колониаль эшчәнлегенә рәхмәтле булырга тиеш. Нидерландлар архипелаг утрауларның күпчелеген үз хакимлеге астында җыйган.

 Мәдәният 
 Дин 
Индонезия — мөселманнар саны буенча дөньяда беренче урында тора, чөнки индонезиялеләрнең 87 % тан артыгы үзләрен 2010 елгы халык санын алу буенча мөселман дип игълан иткән. Кайсыбер аерым утрауларда башка дин вәкилләре дә бар. 9,87 % — христианнар, 1,69 % (3 млн 528 мең кеше) — һинд дине вәкилләре, 0,72 % — буддачылык тарафдары һәм 0,56 % — башка диннәр вәкилләре. Индонезия Конституциясе рәсми рәвештә ислам, протестантлык, Рим католик динен, буддачылыкны, һинд динен һәм конфуцианлыкны гына таный.
 Индонезиядә ислам

 Башкала 
Башкаласы ― Джакарта. Башкаланы төзелеп килүче Нусантара шәһәренә күчерү планы тормышка ашырыла.
Индонезия җитәкчелегенең башкаланы күчерү турындагы карары Джакартада халыкның артык күбәюе, бу мегаполисның инфраструктура һәм экология проблемалары белән мотивацияләнә. Грунт нигезенең масштаблы деформацияләре нәтиҗәсендә Джакартаның елына 25 сантиметр тизлек белән су астына китүен раслаган фәнни тикшеренүләр игътибарга алынган: әлеге тенденция сакланып калса, һәрхәлдә, якындагы ике-өч дистә ел эчендә шәһәрнең яртысына су басу куркынычы яный Константин Волков. Столица Индонезии уходит под воду катастрофическими темпами. Российская газета, 29.08.2019 .

Яңа башкаланы төзү планнары 2019 елда игълан ителгән, шәһәр төзелеше эшләре 2021 елда башланган. Яңа башкала исеме рәсми рәвештә 2022 елның гыйнварында расланган.

 Провинцияләре 

 илтамга сурәте исем нигезләнү датасы башкарма хакимият башлыгы башкала административ бүленеше харита сурәте center|128px Джакарта 1527-06-22 Pramono Anung No/unknown value Thousand IslandsCentral JakartaEast JakartaNorth JakartaSouth JakartaWest Jakarta center|128px center|128px Көнбатыш Ява 1945-08-19 Bey Machmudin Бандуң BogorCirebonДепокBandungБандуңWest BandungБанҗарBekasiБекасиБогорCiamisCianjurЧимаһиGarutIndramayuKarawangKuninganMajalengkaPangandaranPurwakartaSubangSukabumiСукабумиSumedangTasikmalayaТасикмалаяЧиребонSerangPandeglangLebakTangerangТаңераңЧилегон center|128px center|128px Төньяк Суматра 1948-04-15 Agus Fatoni Медан AsahanBatu BaraБинҗайDairiDeli SerdangГунуңситолиHumbang HasundutanKaroLabuhanbatuSouth LabuhanbatuNorth LabuhanbatuLangkatMandailing NatalМеданNiasWest NiasSouth NiasNorth NiasPadang LawasNorth Padang LawasПадаңсидемпуанPakpak BharatПематаңсиантарSamosirSerdang BedagaiСиболгаSimalungunТанҗуңбалайSouth TapanuliCentral TapanuliNorth TapanuliТебиң-ТиңгиTobaБанда-АчеһGreat AcehPidieNorth AcehEast AcehCentral AcehWest AcehSouth Aceh center|128px center|128px Көнчыгыш Ява 1950-02-25 Adhy Karyono Сурабая BangkalanBanyuwangiБату (шәһәр)BlitarБлитарBojonegoroBondowosoGresikJemberJombangKediriКедириLamonganLumajangMadiunМадиунMagetanMalangМалаңMojokertoМоҗокертоNganjukNgawiPacitanPamekasanPasuruanПасуруанPonorogoProbolinggoПроболиңгоSampangSidoarjoSitubondoSumenepСурабаяTrenggalekTubanTulungagung center|128px center|128px Йокьякарта 1950-03-041950-08-15 Hamengkubuwana X Йокьякарта ЙокьякартаSlemanKulon ProgoGunungkidulBantul center|128px  Kalimantan 1950-08-14  Банҗармасин Special Region of KutaiBerauBulunganБанҗармасинПонтианак  center|128px Үзәк Ява 1950-08-15 Ganjar Pranowo Семараң СуракартаСалатигаWonosoboМагелаңBanjarnegaraKudusBanyumasBatangTemanggungSukoharjoKlatenBrebesKendalBoyolaliCilacapGroboganBloraDemakJeparaKaranganyarMagelangKebumenPatiPekalonganPurworejoRembangPemalangPurbalinggaSragenSemarangTegalWonogiriСемараңПекалоңанТегал center|128px center|128px Көньяк Суматра 1950-09-12 Herman Deru Палембаң BanyuasinEmpat LawangLahatЛубуклиңгауMuara EnimMusi BanyuasinMusi RawasNorth Musi RawasOgan IlirOgan Komering IlirOgan Komering UluSouth Ogan Komering UluEast Ogan Komering UluПагар-АламПалембаңPenukal Abab Lematang IlirПрабумулиһБәндәр-ЛампуңБеңкулу (шәһәр)Паңкал-ПинаңNorth BengkuluSouth BengkuluRejang LebongBangkaBelitung center|128px center|128px Папуа 1956-08-16 Lukas Enembe ҖаяпураTidore Biak NumforJayapuraKeeromYapen IslandsMamberamo RayaSarmiSupioriWaropenҖаяпураPuncak JayaPaniaiSouth SorongRaja AmpatPegunungan BintangYahukimoTolikaraKaimanaBoven DigoelMappiAsmatTeluk BintuniTeluk WondamaYapen WaropenSorongManokwariFak FakСороңJayawijayaCentral MamberamoYalimoLanny JayaNdugaMeraukeNabireMimikaPuncakDogiyaiIntan JayaDeiyai center|128px center|128px Açeh 1956-12-07 Музакир Манаф Банда-Ачеһ Great AcehSouth AcehSoutheast AcehEast AcehCentral AcehWest AcehPidieNorth AcehSimeulueAceh SingkilBireuenSouthwest AcehGayo LuesAceh JayaNagan RayaAceh TamiangBener MeriahPidie JayaБанда-АчеһSabangЛһоксеумавеЛаңсаSubulussalam center|128px center|128px Көньяк Калимантан 1957-01-01 Muhidin Банҗарбару BalanganBanjarБанҗарбаруБанҗармасинBarito KualaSouth Hulu SungaiCentral Hulu SungaiNorth Hulu SungaiKotabaruTabalongTanah BumbuTanah LautTapinBaritoKapuasKotawaringin center|128px center|128px Көнбатыш Калимантан 1957-01-01 Sutarmidji Понтианак ПонтианакСиңкаваңBengkayangKapuas HuluNorth KayongKetapangKubu RayaLandakMelawiMempawahSambasSanggauSekadauSintangPontianak center|128px center|128px Джамби 1957-01-061957-08-10 Al Haris Җамби (шәһәр) Batang HariBungoҖамби (шәһәр)KerinciMeranginMuaro JambiSarolangunСуңай-ПенуһWest Tanjung JabungEast Tanjung JabungTeboMerangin center|128px center|128px Калимантан Тенгах 1957-05-23 Sugianto Sabran Палаңка-РаяPahandutБанҗармасин South BaritoEast BaritoNorth BaritoGunung MasKapuasKatinganWest KotawaringinEast KotawaringinLamandauMurung RayaПалаңка-РаяPulang PisauSeruyanSukamaraBaritoKotawaringin center|128px center|128px Риау 1957-08-10 Syamsuar ПеканбаруТанҗуң-Пинаң BengkalisДумайIndragiri HilirIndragiri HuluKamparMeranti IslandsKuantan SingingiПеканбаруRokan HilirRokan HuluSiakPelalawanБатамInderagiriKepulauan RiauKarimunNatunaТанҗуң-Пинаң center|128px center|128px Көнбатыш Суматра 1957-08-10 Mahyeldi Падаң AgamБукиттингиDharmasrayaMentawai IslandsLima Puluh KotaПадаңPadang PanjangPadang PariamanPariamanPasamanWest PasamanПаякумбуһSouth PesisirSawahluntoSijunjungSolokSolokSouth SolokTanah DatarSawahlunto/SijunjungPesisir Selatan/Kerinci center|128px center|128px Малуку 1958-06-17 Murad Ismail Амбон Aru IslandsBuruEastern SeramSouth BuruSoutheast MalukuSouthwest MalukuWestern SeramTanimbar IslandsCentral MalukuАмбонTualNorth MalukuCentral HalmaheraТернате center|128px center|128px Көнчыгыш Калимантан 1958-07-021957-01-01 Isran Noor Самаринда БаликпапанBerauБонтаңWest KutaiKutai KartanegaraEast KutaiMahakam UluPaserNorth Paser of PenajamСамариндаKutaiBulunganТаракан (шәһәр)MalinauNunukanTana Tidung center|128px center|128px Бали 1958-08-14 I Wayan Koster ДенпасарSingaraja BadungBangliBulelengДенпасарGianyarJembranaKarangasemKlungkungTabanan center|128px center|128px Көнчыгыш Нуса-Тенгара 1958-12-17 Viktor Laiskodat Купаң AlorBeluEndeEast FloresKupangКупаңLembataMalakaManggaraiWest ManggaraiEast ManggaraiNagekeoNgadaRote NdaoSabu RaijuaSikkaWest SumbaSouthwest SumbaCentral SumbaEast SumbaSouth Central TimorNorth Central Timor center|128px center|128px Көнбатыш Нуса-Тенгара 1958-12-17 Zulkieflimansyah Матарам (шәһәр) BimaБима (шәһәр)DompuWest LombokCentral LombokEast LombokNorth LombokМатарам (шәһәр)SumbawaWest Sumbawa center|128px center|128px Төньяк Сулавеси 1959-08-14 Olly Dondokambey МанадоГоронтало (шәһәр) БитуңBolaang MongondowSouth Bolaang MongondowEast Bolaang MongondowNorth Bolaang MongondowSiau Tagulandang Biaro IslandsКотамобагуМанадоMinahasaSouth MinahasaSoutheast MinahasaNorth MinahasaSangihe IslandsТомоһонTalaud IslandsGorontaloГоронтало (шәһәр)Boalemo center|128px center|128px Көньяк Сулавеси 1960-12-13  Макассар BantaengBarruBoneBulukumbaEnrekangGowaJenepontoSelayar IslandsLuwuEast LuwuNorth LuwuМакассарMarosПалопоPangkajene and IslandsПарепареPinrangSidenreng RappangSinjaiTakalarTana TorajaNorth TorajaWajoSoppengMamujuMajenePolewali MamasaPasangkayuMamasa center|128px center|128px Лампунг 1964-01-01 Rahmat Mirzani Djausal Бәндәр-Лампуң Бәндәр-ЛампуңWest LampungSouth LampungCentral LampungEast LampungNorth LampungMesujiМетро (шәһәр)PesawaranPesisir BaratPringsewuTanggamusTulang BawangWest Tulang BawangWay Kanan center|128px center|128px Үзәк Сулавеси 1964-09-23 Longki Djanggola Палу (шәһәр) BanggaiBanggai IslandsBanggai LautBuolDonggalaMorowaliNorth MorowaliПалу (шәһәр)Parigi MoutongPosoSigiTojo Una-UnaToli-ToliBuol Toli-Toli center|128px center|128px Көньяк-Көнчыгыш Сулавеси 1964-09-23 Lukman Abunawas КендариBau-Bau БаубауBombanaButonSouth ButonCentral ButonNorth ButonКендариKolakaEast KolakaNorth KolakaKonaweKonawe IslandsSouth KonaweNorth KonaweMunaWest MunaWakatobiKendari center|128px center|128px Бенкулу 1968-11-181968-06-01 Rohidin Mersyah Беңкулу (шәһәр) Беңкулу (шәһәр)South BengkuluCentral BengkuluNorth BengkuluKaurKepahiangLebongMukomukoRejang LebongSeluma center|128px center|128px Төньяк Малуку 1999-10-04 Abdul Ghani Kasuba ТернатеSofifi West HalmaheraSouth HalmaheraCentral HalmaheraEast HalmaheraNorth HalmaheraSula IslandsMorotai IslandTaliabu IslandТернатеТидореNorth Maluku center|128px  Irian Jaya Tengah 1999-10-04 Herman Monim Timika MimikaPaniaiBiak NumforYapen WaropenNabire  center|128px Бантен 2000-10-17 Wahidin Halim Сераң ЧилегонLebakPandeglangSerangСераңTangerangТаңераңТаңераң-Селатан center|128px center|128px Банка-Белитунг 2000-12-04 Erzaldi Rosman Djohan Паңкал-Пинаң BangkaWest BangkaSouth BangkaCentral BangkaBelitungEast BelitungПаңкал-Пинаң center|128px center|128px Горонтало 2000-12-22 Rusli Habibie Горонтало (шәһәр) BoalemoBone BolangoGorontaloГоронтало (шәһәр)North GorontaloPohuwato center|128px center|128px Кепулауан-Риау 2002-10-25 Ansar Ahmad Танҗуң-Пинаң БатамBintanKarimunAnambas IslandsLinggaNatunaТанҗуң-ПинаңKepulauan Riau center|128px center|128px Көнбатыш Папуа 2003 Ali Baham Temongmere Manokwari Fak FakKaimanaManokwariSouth ManokwariPegunungan ArfakTeluk BintuniTeluk WondamaSorongSouth SorongRaja AmpatTambrauwMaybratСороң center|128px center|128px Көнбатыш Сулавеси 2004-10-05 Ali Baal Masdar Mamuju MajeneMamasaMamujuCentral MamujuPasangkayuPolewali MandarPolewali Mamasa center|128px center|128px Төньяк Калимантан 2012-11-17 Zainal Arifin Paliwang Tanjung Selor BulunganMalinauNunukanTana TidungТаракан (шәһәр) center|128px center|128px Үзәк Папуа 2022-07-25 Ribka Haluk WanggarNabire NabirePaniaiPuncakDeiyaiIntan JayaDogiyaiMimikaPuncak Jaya center|128px center|128px Көньяк Папуа 2022-07-25 Apolo Safanpo Salor IndahMerauke MeraukeAsmatBoven DigoelMappi center|128px center|128px Папуа Пегунунган 2022-07-25 Великс Уанггай УэлесиJayawijaya Pegunungan BintangNdugaJayawijayaYahukimoLanny JayaYalimoTolikaraCentral Mamberamo center|128px center|128px Көньяк-Көнбатыш Папуа 2022-12-08 Muhammad Musa'ad Сороң MaybratRaja AmpatSorongSouth SorongTambrauwСороң center|128px  Sunda Kecil       Sulawesi     

 Искәрмәләр 

 Сылтамалар 

 Моны да карагыз 

Төркем:Индонезия
Төркем:Җөмһүриятләр
Төркем:Һинд дине