Manghozi

Maghozi i mhandzu lowu dyiwaka naswona naswona nsinya wa wona wu kumeka ngopfu etindhzawuni leti ngana mpfula. Ku vuriwa leswaku yi sungule en'walungu - vupela - dyambu bya Myanmar, Bangladesh ni le n'walungu - vuxa bya Indiya. Ku sukela eminkarhini ya khale ku ve ni mixaka yimbirhi ya mimpambukwa ya manguva lawa le Dzonga ni le Dzonga - vuxa bya Asia: " Muxaka wa manguva lawa" ni "swivandla swa le Dzonga - vuxa bya Asia."

Emisaveni hinkwayo, ku na madzana yo hlaya ya tinxaka ta manghozi. Ku ya hi muxaka wa manghozi, mihandzu ya manghzio yi hambana hi vukulu, xivumbeko, ku tsokombela, muvala wa nhlonge, lowu nga vaka wa xitshopana, nsuku, wa rihlaza, kumbe wa xilamula. Manghozi i muhandzu wa tiko ra India, Pakistan na Philippines, kasi nsinya wa manghozi i nsinya wa tiko ra Bangladesh.

Mangwa i mihandzu lowu wu makeke ku fana na ribye, lowu dyiwaka, lowu wu tswariwaka hi nsinya wa le tindhawini to hisa lowu vuriwaka nsinya wa mangwa . Wu sungule eka xiyenge xa le n’walungu-vuxa bya tiko kulu ra India, laha sweswi ku vuriwaka Bangladesh, en’walungu-vuxa bya India na Myanmar.   Mangwa wu byariwa eDzongeni nale Dzonga-vuxa bya Asia kusukela khale, leswi endlaka leswaku kuva na tinxaka timbirhi ta mimangwa ya mirhandzavula ta manguva lawa: tinxaka ta "Indian" na "Souteast Asian".   Tinxaka tin'wana eka muxaka wa Mangifera na tona ti humesa mihandzu leyi dyiwaka leyi vuriwaka "mangoes," leyi vunyingi bya yona yi kumekaka eka mixaka ya Malesian . 

Kuna madzana yo hlaya ya tinxaka mimangwa emisaveni hinkwayo. Kuya hi rixaka, mihandzu ya mango ya hambana hi vukulu, xivumbeko, ku nandziha, muhlovo wa le handlw na muhlovo wa le ndzeni, leswi va ngakaka muhlovo wotshuka , nsuku, rihlaza kumbe wa xilamula.  Mango i mihandzu ya tiko ra India, Pakistan, na Philippines,   kasi nsinya wa mango i nsinya wa tiko ra Bangladesh. 



 Swiyelanisi