Mondzo

Mondzo  wu mila enhoveni laha ku nga tala misinya swinene. Murhi lowu wa kala swinene hikuva vanhu va wu tirhisa mitirho yo tala swinene, wu tlhela wu tsindzihela. Vanhu va wu tirhisa ku aka hi wona tindlu ta vona, ku tshivela ndzilo, ku vatla tifanichara na swinwana na swinwana. Ndzilo wo tshiveriwa hi murhi wa mondzo wa pfurha swinene, wu tlhela wu va na makala yo tala swinene. Hi mikarhi liya ya khale, vanhu a va tirhisa makala ya mondzo eka ayini ya malahla ku ayina hi yona. Xigodo xa mondzo xi tirhisiwa ku endla matshuri na misi yo kandza mavele. Murhi lowu a wu dyiwi hi muhlwa. Hambi u aka darata hi wona a wu dyiwi hi muhlwa..

 Matirhisele 
 Ntirho wa Mahanti ya Mondzo:
Vanhu va tala ku vatla tindyelo to dyela ka tona swakudya. Murhi lowu a wu olovi ku wu kuma enhoveni hikuva vanhu va wu tirhisa swinene. Loko vanhu va wu kuma va tsema va wu pulanela swilo swo hambanahambana. Mahanti ya mondzo ma tirhisiwa ku tshungula munhu loko a ttshwile hi ndzilo. Mahanti ya murhi lowu ma phaphiwa ma omisiwa, ma tlhela ma kandziwa hi tshuri kutani ma sefiwa. Xilondzo xi hola hi ku olova loko ku cheriwa mapa ya murhi lowu. Tikereke tinwana ti tirhisa nkuma wa mondzo ku vat i tshungula vanhu eka mavabyi ya vona. Vanhu lava va olela nkuma va chela exibyeni na mati va endla xiwacho xo hanyisa vanhu hi xona, va tlhela va tshemba leswaku loko va hlamba hi mati ya mondzo va ta suka mabadi lama va nga na wona emirini.

 Ntirho wa matluka ya Mondzo:
Matluka ya mondzo ya omisiwa ya tsondzeriwa hi nyuziphepha, va yi lumeka endzilweni va dzaha ku endlela ku tshungula mukhuhlwana. Loko ku swekiwa timitsu ta murhi lowu, mati lama humaka ma tirhisiwa ku pfula mbeleko eka vavasati lava va nga velekeki vana. Mati lama ma tlhela ma tsungula vuvabyi bya nchuluko na muthundagazi loko u wu nwa. Nkuma wa kona wu tirhisiwa ku hlantswa meno ma basa ma ku paa!. Murhi wa mukhuhlwana wu endliwa hi matluka. Vanhu va teka swiluva swa wona murhi lowu swi virisiwa kutani swi nwiwa leswaku swi tshungula mukhuhlwana. Swiluva swa nsinya wa mondzo swi pfuna munhu loko a khomiwile hi vuvabyi by mukhuhlwana, a tlhela a hisa matluka ya kona a dzaha, a kokela endzeni. Kutani munhu yoloye u ta kuma ku tshunguleka eka vuvabyi bya mukhuhlwana. Munhu loyi u ta sungula ku hefemula kahle. 

 Mintshaho 

Category:Minsinya hi Xitsonga
Category:Minsinya