Mbyana

Mbyana (mbyana ya le kaya)i xiharhi Lexi fuyiwaka naswona xi sukula eka mhisi. Timbyana na timhisi ta vocals wa nkuma va avelana kokwa wa vona un’we. Timbyana ixiharhi no sungula ku duties eka 14,000 wa malembe lawa yanga hundza. Hikwalaho ka ku tihlanganisa ka tona nkarhi wo leha ni vanhu, timbyana ti kume vuswikoti byo dya swakudya leswi swekiweke leswi swiharhi swin’wana switsandzekaka ku swidya.

Timbyana ti fuwisiwile hi ku landza mahanyelo lama laviwaka, vuswikoti byo twa ni timfanelo ta miri. Tinxaka ta timbyana ti hambana swinene hi xivumbeko, vukulu na muhlovo. Loko yi pimanisiwa na vanhu, timbyana ti ni vuswikoti byo nun'hwetela ni ku twa, kambe ti ni vuswikoti bya ku vona bya le hansi. Timbyana ti endla mintirho yo tala eka vanhu, yo tanihi ku hlota, ku risa, ku koka mindzhwalo, nsirhelelo, ku va ni vunghana, ku tshungula, ku pfuna vanhu lava lamaleke, na ku pfuna maphorisa na vusocha.[4]

Nhlayo ya timbyana ta misava hinkwayo yi ringanyetiwa ku va 700 miliyoni ku ya eka 1 tibiliyoni, leti hangalasiweke emisaveni hinkwayo . Mbyana  i xifuwo xale kaya lexi dumeke swinene e Amerikha, lexi kumekaka eka 34–40% wa mindyangu.[5] Matiko lawa ya hluvukeke ya endla kwalomu ka 20% wa nhlayo ya timbyana ta misava hinkwayo, kasi kwalomu ka 75% wa timbyana ti ringanyetiwa kuva ti huma ematikweni lawa ya hluvukaka. [6]

 Swihlovo leswi tirhisiweke