Muqombhoti

Muqombhoti i byalwa bya ndhavuko wa Vatsonga lebyi a byi swekiwa hi ku hlanganisa mati, mugayo na comela.Byalwa lebyi loko byi vupfile i bya muhlovo wo basa wo rhomba. Byi nwiwa hi vakhegula na va khalabye, byalwa lebyi byi kombiwa vini va muti tanihi nsumo. Va hlengeletana ehubyeni vanwa. Muqombhoti a wu vabyisi.

Maswekelo
Muqombhoti wu swekiwa hi ku sungula u tlhokola mavele, u tshivela ndzilo, kutani u tseleka poto ra mati ri khihlanyana. Loko mati ya vila musweki u nusa mugayo hi xiphaho a chela endzeni ka xirhundzu xi tala,kutani a ya chela endzeni ka xihari/diromu kutani a nusa comela hi xiphaho a chela endzeni ka xihari/diromu. Musweki u ka mati yo vila a cheletela endzeni ka diromu leri anga chela mugayo na comela, kutani musweki a teka mhandze a hakasela. Musweki u cheletela mati lawa a ri karhi a hakasa ku kondza swi vevuka ku fana na bilila/dini.

Loko swi vevukile u swi tshika nkarhiwo ringana awara yin’we swi hola. Loko swi horile, musweki u nusa comela hi ntewana a chela endzeni ka diromu, ivi a hakasela ku kondza swi hlangana. Loko swi hlanganile, u funengeta a swi veka siku hinkwaro. Loko ri xa siku leri landzelaka, u ta funungula a languta loko swi kukumukile, kutani a ringeta loko swi dzunga. Loko swi
dzunga swi ta vula leswaku swi ta va swi virile, kasi loko swi nga dzungi, swi ta va swi vula leswaku a swi vilangi, kutani swi ta fanela ku vekiwa nakambe ku fikela loko u swi ringeta swi twala swi dzunga.

Loko swi virile muswekiu ta tseleka poto exitikweni, kutani a teka ndzheko a ka mati endzeni ka diromu reriya hi nga chela mugayo, comela na mati eka rona. Musweki u fanele ku vona leswaku u ka mati ntsena, a nga tshuki a ka na swindlingi. Mati lawa u ya chela endzeni ka poto leri nga xitikweni. Loko mati ya vila u teka swidlingi leswi saleke endzeni ka diromu a cheletela
endzeni ka poto a ri karhi u hakasela hi mhandze leswaku swi nga tshweli. Musweki u fanele ku hakasa ku kondza swi phyaphyarha ku fana na mukapu.

Loko swi vupfile u ta vona hi loko swi veka rikoko epotweni.Mukapu lowu wu vitaniwa leswaku i phiriva.Musweki u teka ndzheko a ka mukapu wutsongo endzeni ka poto a wu tota endzeni ka diromu leri a ri ri na ntsuvi ku endlela leswaku ntsuvi lowu nga salela wu suka.

Musweki u fanele ku kelela phiriva endzeni ka poto, a cheletela endzeni ka makhuwana, kutani a ya veka ya hola ku ringana siku. Loko rixa hi xamundzuku, musweki u ta teka phiriva emakhuwaneni a chela endzeni ka diromu, kutani a chela ntewana wa comela a hakasela ku kondza swi hlangana. Loko swi hlanganile a funengeta a veka ku ringana siku. Loko ri xa mundzuku swi ta vonaka hi ku huma khuvi leswaku swi virile. Loko swi virile, a teka sefo ya byalwa a veka ehenhla ka poto, ivi a chela byalwa lebyi nga endzeni ka diromu, kutani a kandza endzeni ka sefo hi mavoko.

Loko musweki a ri karhi a kandza byalwa byi ta wela endzeni ka poto, kutani ku sala masiha endzeni ka sefo. Masiha lawa u ta ma kama ivi a ma chela etlhelo leswaku a ta nyika tinguluve ti dya. Endlelo leri ro kandza endzeni ka sefo hi mavoko ri vuriwa leswaku i ku hluta. Byalwa lebyi nga hlutiwa byi pangeteriwa emakhuwanini, ivi byi nwiwa.Ku tirhisiwa mindzheko ku ka ivi byi cheriwa endzeni ka jomela byi nwiwa.

 Mintshaho 

Category:Byala
Category:Byala bya Xichangana