SWISIWANA(ORPHANS)

SWISIWANA(ORPHANS) i munhu kumbe vanhu lava loveriweke hi vatswari hi vambirhi ka vona.

Ku na tinxaka tinharhu ta swisiwana,  hina xisawana xo lovela hi  mutswari wunwe , xisiwana xo loveriwa hi vatswari hiva mbirhi ka vona na xisiwana lexi nga riki na vatswari va ntshamisano Nhlayo ya vana lava nga riki na vatswari emisaveni hinkwayo yi hlamarisa swinene. Afrika-Dzonga ra le Dzongeni wa Sahara ri ni nhlayo leyikulu ya vana lava nga riki na vatswari, ngopfu-ngopfu hikwalaho ka ntungu wa HIV/AIDS, timholovo ni vusweti. Asia, leri nga ni vaaki vo tala, ri tlhela ri va ni nhlayo leyikulu ya vana lava feriweke hi mutswari un’we kumbe havambirhi. Le Yuropa Vuxa, ndzhaka ya ku vekiwa ka nhlangano ni ku nonon’hweriwa ka ikhonomi endzhaku ka ku wa ka Soviet Union yi endle leswaku ku va ni nhlayo leyikulu ya vana lava kulelaka etindlwini ta vana lava nga riki na vatswari leti lawuriwaka hi mfumo.

Hakanyingi xivangelo xa ku va xisiwana xi lawula muxaka wa ntlhontlho. Eka ndhawu leyi onhiweke hi nyimpi, n’wana la nga riki na vatswari a nga ha va a ri karhi a lwisana ni ku vaviseka ni ku rhurhisiwa. Eka muganga lowu onhiweke hi vuvabyi, va nga ha va va langutane ni gome ra ku lahlekeriwa hi swirho swo tala swa ndyangu ni ku soriwa loku fambisanaka ni vuvabyi lebyi.Vuyelo bya ku lahlekeriwa hi nkhathalelo wa vatswari byi tlula swinene ku vava ka mintlhaveko ka ku lahlekeriwa. Swi tumbuluxa nxaxamelo wa mintlhontlho leyi nga khumbaka xiphemu xin’wana na xin’wana xa ku kula ka n’wana.Ku Vaviseka ka Miehleketo na Mintlhaveko: Ku lahlekeriwa hi xivumbeko xo sungula xa ku namarhela i xilondza lexikulu xa miehleketo. Vana va nga ha va ni gome, ku vilela, ntshikilelo ni ku titwa lokukulu ka ku nga sirhelelekanga. Ku vaviseka loku ku nga nyanyisiwa hi swiyimo swa ku lahlekeriwa ka vona.

Vuhlayisi bya Ndyangu lowu Ndyangu lowu N Rirhandzu (Foster Care): Ku veka n'wana endyangwini leyi yiri eku wike na leyike e ku ya vona. Leswi swi swi nyika'wana leswi nga heriki na loko wa vakinshipu koteki.

Swihlovo leswi tirhisiweke