Vunghana

Vunghana i vuxaka bya rirhandzu exikarhi ka vanhu vambirhi kumbe ku tlula. I xivumbeko xo tiya  xa vuxaka bya vanhu ku tlula "ku tolovelana" kumbe "ku hlangana", ku fana na mudyondzi-kulobye, muakelani,mutirhi-kulobye kumbe mutirhi-kulorhi.

Hambileswi ku nga ni swivumbeko swo tala swa vunghana, swihlawulekisi  swo karhi swi tolovelekile eka swiboho swo  tala swo tano, swo tanihi ku hlawula ku va swin’we, ku tiphina hi nkarhi lowu mi wu hetaka swin’we, ni ku kota ku nghenelela eka xiave lexinene na ku seketelana. 

Minkarhi yin'wana vanghana va hambanisiwa na ndyangu, tani hi le ka xivuriso lexi nge "vanghana na ndyangu", naswona minkarhi yin'wana eka varhandziwa(xikombiso, "varhandzani na vanghana"), hambi leswi layini yi nga vonakiki kahle hi vanghana lava nga na mimpfuno . Hi ku fana na ku va eka ndhawu ya vanghana swi hlamusela munhu loyi a siveleriweke ku tlakuka ku suka eka xiyimo xa munghana ku ya eka xa murhandziwa (nakambe vona rirhandzu leri nga tlheriseriwiki).