Nsgan Maw-ring

Nsgan Mawring o nkingal alang nyusan Kaw-syung, ga mniq tgdaya nklaan hidaw tghunat muhing nklaan hidaw Kaw-syung, mgtgut tgdaya alang nsgan Tawyeyn, mgtgut ryaxan hidaw alang nsgan Ryu-kwey, duri ni mgtgut ryaxan hidaw alang nyusan Pin-tung nsgan Kaw-su, ni mgtgut nklaan hidaw alang nyusan Tay-tung nsgan Yeyn-ping, duri ni mgtgut tghunat alang nyusan Pin-tung alang nsgan San-ti-men ni U-tay. Knhbragan seejiq na o kingal kbuhug mngari knxalan kbkuy, kska alang Taywang o hiya ka ghhaw bi seejiq niya, aji lala ka seejiq alang Maw-ring nii. Alang nsgan Maw-ring nii o nniqan alang seejiq tnpusu Tay-wang, tduwa dhiya nanak ka kmlawa alang nii, kska alang Maw-ring hiya o niqan alang Wan-san-ri, Twowna ni Mawring tru alang.

 Ris(歷史) 
Nsgan Maw-ring nii o nniqan seejiq Rukay alang Wan-san(Watowrung), alang Towna ni alang Ma-ya,mgtgut tgdaya alang Bunung Marisan, mgtgut nklaan hidaw alang Bunung Neypnru, tghunat o  mgtgut alang Paywang seejiq Rawar–ya. Hangan Maw-ring sbiyaw o Towna sun, kari Klmukan o ‘Twen-c’ ksun. Prajing klwaan Nihung siida, seejiq tnpusu hini o asaw mqraqil bi knlwaan Nihung, kiya ni mseupu seejiq kngkingal alang mkan Nihung, kiya ni ana yaa lala ka kensat Nihung wada dha phqilun o kiya ni pucing ni buji ida ini dgiyal puniq ni qungu, biyax qngqaya Nihung o wada sdgiyal ka eejiq tnpusu da. endaan nii o ‘Edaan Twenc’ ksun, manu kika Twow-na ksun tmngahan ida bitaq sayang. Paah 1920 hngkawas do, klwaan alang paru Kaw-syung nsgan Cisan ka alang Twow-na nii da. Babaw mhdu tmjiyal ka tg2 tgjylan babaw dxgal do, ida Twow-na ka hangan na. Kiya ni 1956 hngkawas siida, yaasa alang Twow-nanii o mkla bi hmuma jyuring, psdkuun kana alang Taywang o, dhiya ka dmgiyal niya, manu saw nii do pthangun dha Mawring ka alang Twow-na da, ida bitaq sayang. Aalng Maya o Maw-ring ksun dha kmpriyux tmngahan uri.

2010 hngkawas 3 idas 4 jiyax siida, alang Maw-ring o strung paru balay runug Kaw-syung ksun, 6.4 ka kmpraan runugnii, ida paah 1900 hngkawas o bitaq siida o, ungat saw nii paru bi runug muda alang Maw-ring nii.

Paah 2010 hngkawas 12 idas 25 jiyax, dha alang paru kaw-syung nii o pspuun kingal paru alang da, kika alang paru kaw-syungsayang da. Ana ya saw kiya o, ini saw seuxal dhiya nanak kmlawa dhiya nanak, klwaan paah thowlang alang paru Takaw ka dhiyanii da. Wada priyuxn ka《Gaya kklawa alang》, mgay brax kklawa dha nanak alang ka gaya nii, seejiq tmpusu o tduwa kmlawa alang dha nanak msa. Paah hiya siida, alang nsgan Maw-ring nii do tduwa gmaaw thowlang dha nanak ni kmlawa alang da. Duri, ida murug《Gaya kklawa alang》, alang nsgan Maw-ring nii o pruway bi nniqan dseejiq tnpusu, dhiya nanakkmlawa alang, ini pndka elealang Klmukan, alang Maw-ring nii o tduwa gmaaw thowlang dha nanak ni kmlawa alang, aji snkgulan paah thowlang paru Kaw-syung baraw ka thowlang dha, niqan nanak ka gnaaw dha pnslian empprngaw, smmalu nanak gaya uuda dha qmpah ni kmlawa alang.

Kska alang nsgan Maw-ring o kmguaw saw seejiq qmpringan Rukay ka hbaraw balay, kiya ka kiya ni pnkari dha nanak ka tru alang nsgan nii o ini hari pndka, （pnkari Twow-na o‘Thakongadavane’,pnkari Wasan ‘Oponoho’ ni pnkari Maw-ring ‘Teldreka’）, tru klgan kari nii ka pusu bi kari dha. Alang Maw-ring nii oga mniq ddgiyaq, ana manu sspriq, qqhuni, qqbhni, smsamat, qqsurux… ga meudus ska hiya, malubalay yahan rmigaw, pteura balay malu kndsan nniqan dha. Paah 2001 hngkawas 12 idas, phyugan 「Maw-ring yahan rmigaw pnhyugan klwaan」ka alang Maw-ring nii da, kska Taywang o niqan bi hangan niya yahan rmigaw ka alang nii.

 Alang Twow-na ni sapah snalu btunux 
Alang Twow-na o nealang seejiq Rukay, seejiq na hiya o ‘Kunadavan’ ksun dha tmngahan nanak ka alang nii. Kari pnegkla rudan dha o yaasa dndulan huling mqalux dhuq alang hini ka dhiya msa, alang nii o ini ksula qsiya, tlbuan ddgiyaq malu balay niqan.

Alang Twow-na o ga mniq kska bi dgiyaq, ida bitaq sayang o mterura bi kndsan dha nanak seejiq Rukay, sapah dha o snalu tapaq btunux, bbtunux nii o saan dha hmaqul ni kmudaw siyaw yayung ulay, ka btunux nii, psnakun dha snaw ni kuyuh ka btunux, tai ka btunux kuyuh o sbhuran bgihur do ini biyaw stmaq,tai ka btunux snaw mqalux o shjil bi ni malu ngalan dnamux ni smluun dha srakaw. Saw nii ka kari dha, snalu btunux ka sapah o ini bi rdagi runug ni ana yaa srnabaw, rbagan, krpuhan ni misan o smeuxul bi lnglungan seejiq msa.

Duma na sapah snalu btunux ga, tai ka erut rhngun o psiran dha hnyigan quyu mlhay, iiyux dha pgkla sapah nii o sapah bukung alang dha, kana eleelug alang hiya o kdrmtun dha rmisuh matas kana, malu balay taan.

Seejiq Rukay alang Twow-na hiya o mtbiyax bi qmpah mhuma ana manu uuqun pnegalang, saw ka payay slaq, bunga, sqmu, kika pusu bi uqun dha. Sgnaah ta bukuy alang qmita o niqan kingal qmpahan ga tlbuan dgiyaq, qmpahan hiya o gdha hmaan pnsenak payay mqalux, yaasa jiyun dha smapuh smiyan ‘Tapakarahavawang’  kngkingal hngkawas, iiyux dha qqaras tmdahu utux smblaiq dhyaan.

 Pnegdxgal 
Nsgan Maw-ring nii o ga mniq tghunut pusu dgiyaq tgska Taywang, kmpraan dgiyaq na o paah 230 tnxalun ni bitaq 2700 tnxalun, drdowras bi ni naqih daan, karat na o mtalux bi ni sqixan hari, yayung Cwowkow o ga muda ska nniqa hini.

 Qngqaya kndsan ni sapah pgkla endaan 

 Tasil Wasan hnici sbiyaw 
1978 hngkawas siida, tmegsa ku ptasan paru Pin-tung slhayan mtgsa siida, ga quri tgdaya yayung Cwowkow hiya o asi lu hmjiyal tg1 ni tg2 ka tasil pnsiran rudan dha sbiyaw, pthangun「Kupaca-e」ni「Cupuriri」 mtgsa Kaw ka dha alang nii. 1984 hngkawas siida duri o hmjiyal tg3 tasil Wansan hiya duri ka pnsiran rudan sbiyaw, ptgangun 「Sanacire-e」 ksun. 1989 hngkawas duri o ngalan klwan ka tru nniqan rudan sbiyaw nii o ngalan dha cigtru nniqan qnquran rudan sbiyaw 「Wasan tasil pnsiran」ksun.  Duri ni mtgsa Kaw o hmjiyal tgspat duri ni「Tacara-u」ksun dha tmngahan. Kana tasil pnsiran rudan sbiyaw 「Wasan tasil pnsiran」nii o, seupu kana o spat nniqan ni maxal spat ka tasil pnsiran rudan dha seuxal.

 Alang Trdka hnici sbiyaw 

 Alang nsbiyaw Trdka 
yama Rung-tow

yama tunux quyu

smapuh dembrax Wasan / smapuh utux rudan

Twow-nasmapuh payay mqalux / Tapakarahava

Mawring smapuh meysa quyux

Snakun:Truku