疥瘡 Mluqah hiyi

Mluqah hiyi 
Manu ka Mluqah hiyi ? Mluqah hiyi. Peyyah kuwi keyka niqan meeru ka mnarux nii.

Mluqah hiyi kuwi cipiq babal. qmita da binaw ini duwa qtan. Mluqah hiyi kuwi mniq babaw seejiq ni camac(Mdka ngingaw 、huling) heyya. Maha mniq hiyi niya kmari beling, hmiti kuci ni dnbarung. keyka hiyi niya mkerak balay.

Pniyah inu ka meeru ni how :

Smdaling meeru：niqan hiyi、pala、lukus.meeru lalay.

Mniq dakeun lala seejiq nhari balay meeru(mdka mniq sapah pyasan、aji uri o qnpringan heytay、qnpringan  msangay rudan). Nasi niqan mnurax ka sejiq niyax sapah.Asi uri o smdaling niqan mluqah hiyi ka smdaling pangan meeru mnurax.

Balay ta qitan mnurux ni psapoh：

Mkerak balay.mtaqei kman.mukun pala binaw.keyka mkerak balay.

Ada su Mluqah hiyi kuwi ni.smkuxul mniq babaw hiyi ni mrubu hey ya. kukuh、kukuh bbaang、bawa pungu、qduwan duma、puwa、sule、跨下 ni 生殖器.smriyu mdka kumi mbanah 疹.

Ada sow kmawah mbiyax balay.manu kiya msriyu ka mluqah、溼疹 ni stliyus.

psapuh ni qlahang :

Tukingal.

Smrngaw ising.handu su trima kdjiyax. Misoh sapoh pqili ka Mluqah hiyi kuwi wawa，Pneyax warux beydat duma misoh sapoh kana(qras dow iya kiya)，Anaq so ungan ka mnurux hini luqah.nda misoh sapoh uri，qtan da ka psapoh jiyax niya o. Asi ka Kingal sngayan beydat dha sngayan.

Tudha.

sapoh mkrak binaw. Asi ka misoh luqah hey ya.kingal diyax mdha beytaq mtru. Nsi sum da mkrak na.Dowa su musa mangal kori in hari mkrak. Iya balay kmawah.

Tutru.

Mluqah hiyi meeru balay.Nasi tnsapah ni asi uri o suupu tnsapah. niqan mdka mnarux nii，Asi ka ktai balay kensa. Nhari misoh sapoh. Kcugun maha meeru kana.

Tuspac.

Lukus ni pala.Asi ka mjilux qsiya(Ya ba 50-60度)，Clingan ta rima-maxal pungkang. Dowa mangal 電熨斗 Clingan uri.

Pala binaw.Ini duwa mangal mjilux qsiya muda.Asi ka psaun nganguc thdawan. Asi squn dha sngayan. Mluqah hiyi kuwi nim aha nanaq mhuqil.

Turima.

paan mnarux sii da. Iya balay wowsa nganguc msangay kman. Ini duwa msupu thuy mduwyi pala、tawru、lukus uri.

 疥瘡 
何謂疥瘡 ? 俗稱「生疥」，是因疥蟲引起的傳染性皮膚病。

疥蟲體積很小，無法以肉眼辨識，成蟲約0.3mm，寄生在人或動物 ( 如貓、狗等 ) 的皮膚角質層，會在皮下挖掘隧道，並留下糞便或產卵而引起皮膚劇癢。

傳染途徑：

接觸感染，包括身體、床單、衣物等，傳染力很強，

容易在團體住宿的環境 （如學校、軍隊、安養院等），有病的家人返家住宿，或接觸到有疥瘡的動物後得到感染。

臨床症狀：

其癢無比，尤其在夜間睡覺，蓋上棉被時，更為明顯。

由於疥蟲喜歡寄生於皮膚皺褶及柔軟處，常可以發現在指縫、指側、腕關節、腋下、乳房邊、肚臍周圍、陰部、跨下及生殖器等處，出現針尖大小的紅色丘疹。

由於厲害的搔抓，常因而併發潰瘍、溼疹及細菌感染。

治療及護理：

1. 依醫師指示，每天洗完澡後使用殺疥蟲之外用塗敷劑，自頸部以下全身塗抹（臉部不須使用），不論有無病變的皮膚均需塗抹，治療期間視個人情況約一至二週。

2. 止癢藥膏於紅疹處使用，每日二至三次。若仍有搔癢感，請局部冷敷止癢，切勿搔抓。

3. 因疥瘡傳染力極高，若家屬或同住之人有類似病況，須詳細檢查，同時使用殺蟲藥水，避免互相傳染。

4. 貼身衣物及床單須以熱水（約攝氏50-60度），燙5-10分鐘，或電熨斗燙過。

棉被及毛毯等無法用熱水處理時，應置於陽光下曝曬，並隔離儲藏2週，疥蟲自然死亡。

5. 發病期間勿至公共場所過夜，亦不可與他人共用床單、毛巾、衣物等。

 參考資料 Patas saan qmita pnatas 
https://www.tph.mohw.gov.tw/?aid=801&pid=25&page_name=detail&iid=1127