Qpahan rnaaw

Qpahan rnaaw 農墾

Lmhang bi pngrah keeman misan ka ini klala sapah gaga mniq Dgiyaq Kmatu hiya, Mqaras bi empprngaw mtqiri liwas mkan idaw masu, sqmu ni mimah bgu pajiq bbuyu keeman ka kingal ruwan sapah Walis. Rmngaw ka tama na,“Walis 10 ka hngkwasan su da, naa su prajing smluhay knkla tmatak ni lmaung, maa balay bi mqeepah qmpahan! ”“En! Spida ta brah smquyux ka musa miying bgurah ttakun, kiya do rngii ta kingal libu ka phmaaun ta krig ni djima”msa rmngaw ka baki. Mhulis rmngaw ka bubu na,“Msinaw hngkawas sayang o mqita nami sunan. Kiya wah! Qdalun mu idaw masu gmaxan bunga saman ka Walis kika mha niqan bi brax na tmabun.” Prjing rmdax ka karat do, mgrbu balay madas qngqaya qqeepah mlatat musa ka kana dha. Qmita eneana inu mkeelug mksa ka baki , O! Kla su ha gaga miying dxgak hrus niqan qhuni ni spriq, yaasa bnbun ka dxgal saw nii, murug kmriyux 4 pnskarat, mtduwa mssriyux mhuma sari, sqmu, bunga ni masu, saw nii o kika mha malu bi nngalan ka uqun. Mnhdu gmaaw ka dxgal do, snaw ga muda tmatak ni kuyuh o muda gmabal spriq, “Qtai bi kana, rngii ka qhuni paru smluun ta piyi, msngari na do bqanay ta hidaw pdayaw, mdngu do lowmaw ta kida.” Saw nii tpqlahang rmngaw kana ka baki. Qtai biyax mu ha! Msa nplbu rmngaw ka Walis.

“Kca ”hmnang…...wa! Iyah nhari wah! Tayal biyax ka nyupan bgihur, ranaq tahut o ini biyaw tgaluk kana rnaaw, yahi ta mhing kana nhari han! “Lmaung brah na siida, asi ka pniqan lahang, pklug malu karat ungat bgihur ni aji uri o mquui inu ka bgihur, kiya do o prajing lmaung ni msusu, kika ini hyhuya da. ”  msa pshjil bi rmngaw ka baki. “Babaw pnstleetu ka dxgal nlowman do daan msusu ka qhunin pspuun gmtu btunux mtqiri qnpahan ngalan gmisil ” 

Mskluwi bi smiling ka Walis,“Ma asi ka saw kiya hug?” Smiyuk rmngaw ka tama,“Aji ssunu dxgal, qbulit sqmaan qhuni o mha maa sapuh dxgal kida.” 

Rmngaw ka Walis“O! Nii o knkla tunux pusu rudan ta.  

Rmngaw ka baki, qdrxan btunux ka mtqiri qnpahan do ini iyah gmeeguy mkan pnhmaan ka samat da.” Mskuy bi rabi idas 12, mspi ka baki, bi tguhuy bgihur skaya ka huda bhgay, malu bi spi ka nii, mha lala bi nngalan uqun msa tmgsa..  

Kiya do pseupu kana muda tmbun pshnuk dxgal, tmukuy ni qmpah spriq mkrbu bi kmlawa masu ni kana pnhmaan. Paru bi hidaw ka rbagan  mrhibung ka seysay masu niyupan bgihur mknhuway rmgrig. Mtbiyax bi msinaw masu ka dkuyuh alang, mqaras smtrung nngalan lala bi uqun.  Mqaras knlwaan utux rudan, mhada ka masu do madas btug kana ka kuyuh Truku musa kmtuy masu, dsun dha sapah ini phdagi ni pswilun dha sbsuk  rpun, psbhuran pdngu kika hana dha skuun rpun da. Babaw mtbiyax nngalan uqun do mttqnay musa bbuyu ka dsnaw alang, yaa bi mkempitu jiyaxm ajin uri o 12 jiyax, kuyuh o msinaw mniq sapah tmaga dsnaw mnsa bbuyu,  miyah dhuq sapah do muda psmiyan Mgay Bari mqaras nngalan uqun.  tnsapah o mangal emu masu, buut samat ni sinaw lbuun na rnabaw tamul ni saan na pqaya sida qhuni brah sapah. Kmpriyux ka 4 pnskarat, lala bi nngalan ka uqun knlwaan utux rudan…….Walis ni kana seejiq o mseupu mkan aji hmut knshiya bunga, sari, tutu hlama ni hiyi samat.   

Sriyu ppngrah ka keeman,, smnru kari sbiyaw “purut”ka baki. Mtngi ni mttuku bi nkan do, mangal qbulit tahut,  paah pnglux rmisuh matas bitaq puwa, saw nii muda o mqaras utux rudan ni smparu miisug lthmuku lnglungan dha quri hmnru ida nkiya rnaaw. Kiya duri o mowda psgburah dxgal tmatak, tai saw psngayun ka dxgal smudal, babaw na do tai saqw mha mrana lala bi ka uqun nglun  hkawas ni ktniyan ta..    

 pnyahan kari 
資料來源 口述耆老Iyuq Ciyang,Iyang Taying2015
Snakun:Truku(太魯閣語)