Nsgan Ta-tung

Nsgan Ta-tung, hangan smudal o「 Nsgan Cusuy」, 「Nsgan Taiping」,gaga mniq tgtruma klwaan Taywang Nyusan I-ran hiya. Mnsupu Nsgan Nangaw mdka nsgan dseejiq Tnpusu Nyusan Iran. Pusu na seejiq Nsgan Tatung o tmgaaw klgan seejiq Tnpusu Bgala kana. Ida bi niqan 657 10kb tnxalun² ka knlbangan dxgal na ni tg2 knpraan bnkgan qpahan nyusan I-ran. (smneegul bukuy Nsgan Nangaw). Kska knkana nsgan klwaan ta o tg9 knpraan ka dxgal na.

 Endaan 
Knlwaan Nihung siida o nyusan Rotung Teypaq Cow ka kangki alang seejiq Tnpusu nii. Prjingan bi bukuy tnegjiyalan siida, yaa sun mnhru paah hini ka yayung Cowswey ni tmhnganun Nsgan Cowswey ksun.

1947 hngkawas siida pryuxun nsgan Tayping yaa sun mniq kska nsgan hini ka dgiyaq Tayping.  1958 hngkawas siida,yaasa mndka hangan Nyusan Tay-cung Nsgan Tayping (tna wada pryuxan bnkgan qpahan Tayping alang paru Tay-cung) do kiya ni mnda psgaaw ni pryuxun nsgan Tatung sun da. 

1940 hngkawas siida, pklug mrana bi pradax qhuni ka dgiyaq Tayping. Knhbragan hiyi dha siida o dhuq 9873, kiya ni 1977 hngkawas do wada meelih ka pradax qhuni da. Mqqpah ni ddruwan sapah na o wada snkkingal malax ni msngari 6000 hiyi bi da. Tgrana bi qpahan pradax qhuni sexual ka alang Tayping ni tgparu bi knlbangan ka nsgan Tatung. Sayang dga rinah hiya ka tghghaw bi seejiq na da. Nhdaan qpahan pradax qhuni siida, knhbragan seejiq alang o kibi saw mqqpah 「Hrpasan rnaaw dgiyaq Tayping」ka dhiya. Knhbragan hiyi na o wana msngari 27 sapah 58 hiyi. Tghbaraw bi o alang Hansi dhuq 1111 hiyi.

 Dxgal 
Gaga mniq tgtruma Nyusan I-ran hiya ka Nsgan Tatong,kiyig na tgbaraw o paah riyaxan hidaw bitaq nklaan hidaw, kkiyig na hiya o niqan Nsgan Sin-pey ,Nsgan Yun-san,Nsgan San-sing,NsganTong-san,Plutut na quri riyahxan hidaw o Nsgan Nan-aw,plutut na quri tgtruma o Nyusan Tay-cung Nsgan H-ping,kiyig na riyaxan hidaw o Nyusan Sing-cu Nsgan Cin-su,Nyusan Taw-yeyn. Ga mniq kkiyig ayug Ranyang ka alang Tatong,narat sipaw o niqan Runpey, Songru, Insu,iril sipaw o Husing, Tayping, Mawan, Sici, Nansan,kiya ni ini eniq yayung ayug Ranyang ka alang Hansi,10 alang o niqan 6098 hnbragan hiyi. Rahuq Tayping, Husing(ungat ska hini ka alang Nuto),rahuq alang Songru-iran ka aji spuan seejiq tnpusu,tmgaw klgan seejiq Embgala kana da.

Kkiyig Nsgan Tatong o niqan Sin-pey, Taw-yen, Tay-cung,wana ha kingal bi ka kiyig mseupu paru 3 Nyusan ni Nsgan.

 Kndsan 
Pusu biyax snhiyan dha ka seejiq klgan Embgala o GAGA,ida pnaah hnciyan kari rudan,kndsan,gaya psaniq sun tmngahan,mseupu ida nkiya ka knkla brihan knlangan. Pnspuan nbabaw dxagal seejiq klgan Embgala o mnda pnspuan dlutut pnspuhan,maduk,knbrkan qmeepah,pspuan pnshgan ni mseupu mkan. Aji mnda dlutut gmaaw ka kbukung,mnda biyax dha nanak ni ngeegan alang seejiq ,kika maa alang bukung,mstrung paru euda siida,paah rudan empklawa ka empdudul na pprngaw,ungat biyax na rmngaw nanak ka bukung. Utux sun o kika pusu biyax kntmaan,mukala gaya ka mnswayi do ida mha pshgun Utux msa. 

Nniqan Jinjiya Hansi o gaga Nyusan I-ran Nsgan Tatong Hansi hiya, 8 hngkawas 11 idas ga psteetan hciyan hiya ka dha tasil patas,「銃獵の廢及カンケー方面五社」,gqrian kingal patas tasil o niqan「patas pnsdhgan rima Jinjya」,pgkla endaan tgeeluk klwaan 

Nihung siida ka alang seejiq tnpusu,2013 hngkawas 7 idas 31 jiyax ga pgklaan maa endaan Nyusan I-ran da.

Nniqan Jinjiya Hansi o gaga Nyusan I-ran Nsgan Tatong Hansi hiya, 8 hngkawas 11 idas ga psteetan hciyan hiya ka dha tasil patas,「銃獵の廢及カンケー方面五社」,gqrian kingal patas tasil o niqan「patas pnsdhgan rima Jinjya」,pgkla endaan tgeeluk klwaan 

Nihung siida ka alang seejiq tnpusu,2013 hngkawas 7 idas 31 jiyax ga pgklaan maa endaan Nyusan I-ran da.

 Elealang 
Alang Runpey: Rupey,ayug Curiaw,elug Cangring

Hangan na duri o alang Hungtu,gaga mniq tgska yayung ka ayug Ranyang,qnegqan na o ida bi niqan 120 tnxalun sngari, mseupu paah Cangring, Rupey, Curiaw tru klgan alang. Seejiq na hiya o tmgaw klgan seejiq Embgala dmRunpey,1918 hngkawas(大正7hngkawas),thjil mtmay tgtruma bnkgan qpahan Taw-yeyn ka Gaogan ni taxa dha bnkgan qpahan, bitaq sayang do yaa niqan 90 hngkawas  sngari da,maa bilaq bi hngkawas alang Nsgan Tatong.

alang Ingsu: Ingsu(Han-han), Mingce(Cejuy),Ringsn(ayug Payku)

alangTayping:Ciran(mqri), nniqan rduan(Qpuring Tapo,Towang),dgiyaq, Turi(Umawt), Ciyuci(ulay Jinci),dgiyaq Tayping(Mingnaw)

alang Rusuy:Marun, Cnaw, Tongrey(mllingay ka kacing),Tongsian

alang husing: Ayug paru(qsiya mtasaw), qsiya hpuyan(dxgal mtalux qsiya mtasaw),,hakaw Nuto(mllingay kacing),Tongsang

alang ayug Hansi: Hansi(ayug ptghuda),Kulu(Hasing), Sharing, alang Tayun,alang ,Syawnan,asi ka muda NsganTungsan alang Tacing kika mtduwa mtmay alang Hansi.

alang Mawan: Rimawan, Karawan

alang Sici: Sici,Manuyan(Breenux Sici),ddjiyun

alang Nansan: Nansan((Piyanan), Miro,Mimotn,Matang, Turing,Mayunyako (Piyanananpu)

[[Snakun:Truku]]