Nsgan Na-ma-sya

Nsgan Na-ma-sya (kari seejiq Kanakanahu ni Bunun o Na-ma-sia sun) o kingal alang nsgan alang paru Kaw-syung Cung-hwa-ming-kwu, ga mniq iyax tgdaya nklaan hidaw quri iyax tgdaya ryaxan hidaw alang paru Kaw-syung hiya, mgtgut nklaan hidaw alang nsganTaw-yeyn, mgtgut ryaxan hidaw nsgan Nan-hwa alang paruTay-nan, lmutut tgdaya alang nsganTa-pu alang paru Cya-I ni alang nsgan A-ri-san, duri ni lmutut alang nsgan Cya-syeyn. Ga mniq ddgiyaq iyax tgdaya nklaan hidaw alang paru Kaw-syung, knlbangan dxgal kska alang paru Kaw-syung o hiya ka tgdha parub balay (alang nsgan Taw-yeyn ka llabang bi).

Ida murug Gaya qqeepah euda alang, alang nsgan Na-ma-sya o alang nniqan seejiq tnpusu, tduwa dhiya nanak kmlawa alang, ini bi pndka alang nsgan Klmukan, niqan nanak bi brax  dha kmlawa dhiya alang. Bnkgan qpahan alang Namasya o kika pusu kmlawa ni mqeepah alang, mdudul bukung na o aji sngkgulan paah baraw.Durini, tduwa gmaaw nanak qmpringan empprngaw smmalu gaya euda dha ni mqeepah alang.

Na-ma-sya o ga mniq babaw yama Yu-san, pnegdxgal na o hrus bi dgiyaq, kana nniqan dxgal na o ga mniq mkala babaw silung 500 tnxalun. Dha pusu hraan yayung Nan-ce-seyn-si ni yayung Raw-nung-si o, ga ska bi alang nsgan hini, karat na o muxul balay. Seejiq na o kmguaw seejiq Bunun kana, tai ka seejiq Kanakanahu, Raaruwa ni Paywang o ghhaw hari ka dhiya. Kari dha o pngkari hari kari Kanakanahu ni Bunun, ana ya saw kiya o, hbaraw bi ka seejiq Kanakanhu o pngkari hari kari Bunun kana da.

 endaan 
1920 hngkawas seuxal, hangan alang nsgan nii o Wen-ce-ce-se ni Wen-ce-cyun-se ksun, klwaan Nihung siida do hana brahan pkeayus bnkgan qpahan alang, pklwaan, naglan dha nniqan dxgal tnpusu seejiq ni ini pniqi hangan eleelug, pthangun Wen-ce-cyun-se nanak. Kari nii o pnaah kari seejiq klmukan, qnbhangan dha paah kari seejiq tnpusu Kanakanahu "Mangacun" ksun, hlun dha paah hiya ka kari hangan nii.

Babaw mhdu tmjiyal ka babaw dxgal do, pthangun hangan Ma-ya ka alng nsgan nii han. 1957 hngkawas siida do, yaasa pthangun dha Ming-cu, Ming-cweyn ni Ming-sen ka tru alang nniqan seejiq tnpusu siida ka thowlang mklawa alang do, asi dha pspuuy kana da ni maalang nsgan San-ming da. Kiya ka kiya ni, niqan ka duma alang nsgan klmukan o mdka bi hangan na uri do, 2007 hngkawas 12 idas 10 jiyax siida do, mnda pprngaw kaqmpringan emprngaw alang nsgan ni pryuxun dha "alang nsgan Na-ma-sya" ka alang nii da. (hangan Na-ma-sya o pnaah hangan yayung Nan-ce-seyn-si), paah hiya siida do kika bgurah hangan alang nsgan Na-ma-sya nii da. Hangan Na-ma-sya nii o sgpaah dha kingal endaan risaw ,wada huya msa embrax bi kmlawa alang ni bitaq wada maungat ka kneudus niya, lnglungan dha bi ni kdmatun dha bi balay. Kska alang nsgan Namasya o niqan duri ka tru alang bilaq wada pryuxun ka hangan dha uri, alang Ming-cu o pryuxun Nansaru, alang Ming-cweyn o Maya, alang Ming-sen o Takanuwa. Pdsun dha baraw ka patas hangan nii ni, 2008 hngkawas 1 idas 1jiyax do prajing dmuy bgurah hangan nii da.

2010 hngkawas 12 idas 25 jiyax siida, dha paru alang Kaw-syung-se ni Kaw-syung-seyn o psknaglun dni maakingal paru bi alang da.Paah hiya siida ngalan alang nsgan Na-ma-sya ka alang nii da.Kiya ka kiya ni,ini tduwa dhiya nanak kmlawa ni qmpah alang,ana manu uuda o ida asi ka qmbahang paah baraw qmpah. 2014 hngkawas 12 idas 25 jiyax do, wada pxali priyux ka "Gaya qqeepah uuda alang" do, hana mgay brax tduwa kklawa alang dha nanak ka dhiya nii da, alang nsgan Na-ma-sya o niqan nanak bnkgan qpahan alang ka dhiya da, ni tduwa gmaaw nanak bukung dha ni qmpringan emprngaw empklawa alang ni qmpah alang.

 papa paru birngsux 
2009 hngkawas siida, daan paru bi rngsux ka alang nsgan Na-ma-sya, aji hmut knpraan ka qnrqilan dha siida. Tai ka alang bilaq Nasaru o wada asi dai rbngi rngsux kana, in irngii ana bilaq, tai ka ptasan laqi bilaq Ming-cu o asi keungat kana uri. Duri, ga mniq alang bilaq Ma-ya-ri ka ptasan laqi bilaq Ming-cweyn o ga rbungun paru rngsux uri, ptasan laqi tgska Na-ma-sya o ga rbngun rngsux uri.

 nniqan sapah bnkgan qpahan alang 
Nniqan sapah bnkgan qpahan alangnii o pniqan kingal bukung gnaaw paah kana alang. Balay bi nniqan sapah bnkgan qpahan alang han o, mniq tghunat alang bilaq Na-sa-ru (Ming-cu) han, babaw daan smeeliq papa paru rngsux do, playun dha peeniq alang bilaq Ma-ya-ri (Ming-cweyn) han, kiya ni sayang do, sapah bnkgan qpahan alang Na-ma-sya nii do, ga mniq tgdaya bi ni hbaraw bi seejiq niya ka alang Ta-ka-nu-wa-ri (Ming-sen) hiya da.

 tmgsa 

 ptasan tgska laqi 
phyugan alang paru Kaw-syung ptasan tgska laqi Na-ma-sya

 ptasan laqi bilaq 
phyugan alang paru Kaw-syung Na-ma-sya Ming-cu ptasan laqi bilaq

phyugan alang paru Kaw-syung Na-ma-sya Ming-sen ptasan laqi bilaq

phyugan alang paru Kaw-syung Na-ma-sya Ming-cweyn ptasan laqi bilaq

 rmigaw 
Ming-sen saan msangay

tglaq hakaw utux

Se-ci paru biyuk

tglaq Teynse

tglaq Sen-rung

tglaq Ru-han

tglaq Swang-reyn

ayug yayung Ra-pi-ni-ya

qqtaun Cing-san

yayung Nan-ce-seyn

 phmaan/snalu 
lxi

risah

usikqapal

qlupas

apu

qngqaya snalu baga seejiq tnpusu

 numalpgkla 
knlaqi seejiq niya o tgtruma alang paru Cu-pey, hraan hidaw alang paru Sin-cu, alang nsgan Nan-aw.

knrudan seejiq niya mkala alang paru Cu-pay, alang nsgan Tawteyn, Ranyu, Tungying, Haytwan ni Mawring.

knlala sapah niya o tgtruma alang nsgan Ucyu, Cyukwang, Tungying, Nankan, Reyyu, Tay-u ni Haytwan.

Snakun:Truku