Nsgan Hu-ping

Alang nsgan Hu-ping（pngkari seejiq Ngayngay mkTapu o foˇpinˇki+，ni mkSseyn ofoˇpinˇkiˊ） o tgkingal nsgan alang paru Tay-cung Cung-hwa-ming-kwu, ga mniq nklaan hidaw alang paru Tay-cung. Knhbragan seejiq na o 1,08 kbuhug, kska alang paru Tay-cung o hiya ka tgparu balay alang, kiya ni hghaw bi seejiq niya, aji hbaraw. Alang Huping nii o wana hiya ka bnkgan qpahan alang seejiq tnpusu Taywang.Knlbangan dxgal na o mkala 1000 10kb tnxalun², psdkaun kana alang nsgan Taywang o alang Huping nii o tgspat knpraan na ka alang nii. 

Alang nsgan Huping o bnkgan qpahan alang seejiq tnpusu Taywang, tduwa dhiya nanak kmlawa alang,niqan nanak brax dha qmeepah alang uri, ini bi pndka duma na alang nsgan alang paru Tay-cung. Bnkgan qpahan alang Huping o kika pusu mklawa ni mqeepah, bukung na o aji snkgulan paah alang paru Tay-cung baraw, tai ka seejiq gneegan prngagan pririh rmngaw o kika pusu stmaan phiyug gaya ni kmlahang alang.

 Ris(歷史) 
Klwaan Nihung siida ka Taywang han o alang Huping nii o nsgan alang paru Tay-cung alang Tungse  nniqan seejiq tnpusu.Knsat ka kmlawa dhyaan siida. Yaasa seejiq embgala  Swangci  mniq dgiyaq Muteynring tmnjiyal Nihung do o, bkgun Nihung tru alang （Mayhuping、Cyuryangci ni Cyayang） da, ni maxal rimaka hasisyu sapah kingsat, duri ni maxal ka alang seejiq tnpusu. Pskixan dha mseupu mniqka kana seejiq tnpusu ni iiyux dha qqlahang dhyaan.

1945 hngkawas do, mangal brax kklawa alang Taywangpaah thowlang Nihung ka thowlang Cung-hwa-ming-kwu nii da, paah hiya siida do, ngalan nsgan alang paru Tay-cung ka alang Huping nii da.Kska na hiya o niqan Nanse, Teynrun, Pow-ay, Ceyu, Takwan, Cungkeng, Risan, Pingten mspat alang. Paah 1949 hngkawas 3 idas do,pspuun alang Yusan Sing-I  ni alang Nnkaw Jen-ay , pthangun na Cunghung  ksun. Dhuq 1950hngkawas do, wada bkgun pxal qpahan na duri ka alang nii, kika alang maalang paru Tay-cung alang nsgan Huping ksun bitaq sayang da. 1973 hngkawas siida, wana alang Risan ni Pingten ka pklwaan Risan mklawani mqeepah alang ksun. Kiya ka kiya ni, 1980 hngkawas siida do, ida pklwaan alang nsgan Hupingka dha alang nii duri.

2010 hngkawas 12 idas 25 jiyax siida, yaasa spuun maakingal ka dha alang paru Tay-cung  do, ngalan alang nsgan Huping kska alang paru Tay-cung  da.Kiya kakiyani, ini tduwa dhiya nanak gmaaw thowlang dha nanak ni kmlawa alang dha nanak siida han. Kiya ni, paah 2014 hngkawas 12 idas 25 jiyax siidado, wada pryuxun ka 《Gaya kklawa alang》nii do, paah hiya siida alang nsgan Huping nii o tduwa dhiya nanak gmaaw thowlang dha nanak ni kmlawa alang duri. Kska alang paru Tay-cungsayang o, wana alang niika tduwa dhiya nanakkmlawa alang ni qmeepah alang, aji skgulan paah baraw bukung dha.

 Pnegdxgal 
Alang nsgan Huping nii o ga mniq cignklaan hidaw alang paru Tay-cung, tgdayana o paah ryaxan hidaw bitaq nklaan hidaw o mgtgut alang paru Myaw-ri Curan, Tay-an, ni alang paru Sin-cu Ceynse, ni alang paru I-ran Tatung. Quri nklaan hidawni tghunat o mgtgut alang nsgan Sin-se ni Tungse. Alang nsgan Huping nii o ga mniq tghunat yama Sweysan, paru bi yayung Tacya ga muda kska na hiya. Karatna mquri ryaxan hidaw o muxul balay, mquri nklaan hidaw o msquy hari. Pnhmaan dha o niqan mami, nasi, apu, kiya ni quri nklaan hidaw do, saw ka ringgu,qlupas, tmana, walu, kika pasu bi hnmaan dha ni ngngalun dha. Duri ni yayung Wuring Cicyawan hiya o niqan qsurux 

 Dxgal / kmpryuxan snegasut yayung 

 Yama 
Alang nsgan Huping nii o ga kska hiya ka yama Sweysan ni paru ddgiyaq Taywang, kmpraan na o paah 2000 ~ 3000 tnxalun baraw, lala bi ka ddgiyaq mkala 3000 tnxalun ga kska na hiya.

 Yayung 
Alang nsgan Hupinghiya o lala bi malu taan ka yayung, saw ka qiri endaan yayung,rrucing, ttasil, pncingan hrus bung bung yayung, aji hmut knmala taan. Alang nsgan Huping o gamniq tgdaya yayung Tacya, tai ka alang Ce-yu ni Takwan o ga mniq tgdaya tgskayayung Taan.

 Ulay 
Siyaw yayung Tacya o niqan ulay Kukwan, Riren ni Maring.

 Syenyakow 
Ga mniq alang paru I-ran Tatung ka Syenyakow nii, ggtgutna hiya do kika nyusanyayung Ranyang ni yayung Tacya da.

 Hangan alang ni alang nniqan 
Ga mniq ska yamaka alang nsgan Huping nii, niqan alang nsgan Pingten （alang bilaq：Hwansan, Syen ni Wuring）, Risan（alang bilaq：Cingsan, Cyayang, Risanni Sungmaw）, Pu-ay（alang bilaq：Riren, Sunghe, Haruntay, Kukwan ni Maring）, Teynren（alang bilaq：Payren）, Nanse （alang bilaq：Huping ni Sawray）,Cungkeng （alang bilaq：Taswey）, Ce-yu（alang bilaq：Swangci, Sancakeng ni Wsekeng）, Takwan（alang bilaq：Sweysan ni Mowteynring）maspat alang nsgan.

Alang Nanse Embgala：Paah elug Tungci ni lmutut alang Ce-yu ni Takwan o kika nniqan seejiq Embgala alang Tungse ksun.Kska alang nii o niqan Sancakeng, Swangci, Takwan ni Sweysan spat alang, duri ni niqan Curing ni Syang-san dha bilaq alang. Kiya ka kiya ni, sayang do lala hari ka dseejiq klmukan（kmguwawNgayngay hari kana） miyah thjil alang Nanse hini, mhuma hiyi qhini（saw karisah ni apu msibus）, ga thbaraw bi mniq alang Usekeng ni Mowteyngring.

Alang Ngayngay：Paah alang Tungse mgriq mquri elug uusa yama Tsweysan, tduwa dhuq Cungkengri. Alang hiya o hiyi qhuni ni lxi jjima ka pusu hmaan dha. Alang Tsweysan nii o saan dha magi paru qhuni seuxal, ida ga hiya ka sapah nniqan dha seuxal. Sayang do ngalan dha alang pkrana ga mneudusna kska hiya da.

Alang Kukwan ni Risan：Alang Pingten, Risan, Pow-ay, Tenrun ni Nanse, ddealang nii o paah nklaan hidaw ni bitaq ryaxan hidaw o ga mniq ssiyaw elug Cungheng kana, kiya ka kiya nisayang do yaasa ga mssunu ka paah alang Kukwan ni bitaq Teci do, mstuq ka elug hiya da. Ssiyaw elug Cunggeng o kika alang bi seejiq Embgala, balay bi nniqan rudan dha sbiyaw, kiya ni sayang do, hbaraw bi ka seejiq Ngayngay ga mniq ska alang hiya da. Kukumingtu kmlawa Taywang siida, yaasa kmguwaw seejiq Ipaw ka smlau elug Cungheng ni magi paru qhini do, tduwa mniq alang Risan ana bitaq knuwan ka dhiya nii da. Mkleelug Cungheng o kmguwaw seejiq Ipaw ka ga mniq hiya, lala balay alang dha.

 Pgaluk ngangut 
Sapah qpahan nsgan alang Huping

Snakun:Truku