Nsgan Uray

Nsgan U-ray o kingal alang nsgan nyusan Bgurah Tayhuk Klwaan Cykuku. Lala bi dgiyaq ka kska na. Tgparu bi alang ni tghghaw bi knhbragan hiyi kska nyusan Bgurah Tayhuk ka hiya. Tgtruma bi knlwaan Bgurah Tayhuk. Siyaw tgdaya na o nsgan Sintien, nsgan Scan ni nsgan Pinlin. Gtgut na nklaan hidaw o nsgan Ciyawsi nyusan Iran, nsgan Yuansan ni nsgan Tatung. Gtgut na mquri ryaxan hidaw tgtruma do nsgan Husing nyusan Towing. Siyaw na ryaxan hidaw do nsgan Sansya.

Murug《Gaya kklawa alang》o alang seejiq Tnpusu ka nsgan Uray nii. Niqan ttmaan na seejiq gaya nkana ka alang nii. Ini hari kndka ttmaan na saw ka dduma nnsgan kska nyusan Bgurah Tayhuk. Niqan biyax na pndka saw nsgan kklawa hiya nanak. Tduwa nanak muda uuda kklawa hiya nanak ka qphan nsgan Uray. Aji sun snkgulan qpahan nyusan Bgurah Tayhuk ka hiya. Pnhyugan qmprigan ddmririh nsgan Uray nii kika sun empsalu gaya uuda kkalaw dhiya nanak.

Yahan dha rmigaw quri nsgan Uray o ida ulay ni phpah snegil ka niqan bi hangan. Nsgan Uray uri o kika sun tgdaya bi alang dgiyaq seejiq Tnpusu. Pusu bi meeniq hini o seejiq Bgala. 「Uray」hangan alang nii o kika pusu bi pnaah kari Bgala 「Ulay」. Pusu bi o qlhangi ka mcilux bi qsiya「Kiluh-ulay」. Klwaan Cin ni Nihung siida, splawa dha 「Citsban」.

 Pnltudan Endaan 

 Klwaan Cin 
Citsban」sun dha tmngahan ka seejiq embgala Uray. Pusu bi pnyahan na o yaasa nii meeniq tgtruma Cits. Pnrgan pnatas Ryaw sow-cen quri saw endaan dha thjilan o niqan tru klgan qpuruh ka alang Cits: mkrimawan, mktarowran, mkcyakun. Pusu bi niqan dha o nsgan Uray Husan alang. Duri ni paah mggarang.

 Jiyax klwaan Nihung 
Mincs empusal maspat hngkawas (Maxal maspat kbkuy mngari kmxalan rima hngkawas) hana mangal Taywan siida ka Nihung. Patas pnatas qpahan mrata ddxgal ka 「Nyusan dxgal seejiq Tnpusu Taywan」o spatas na kska ga niqan maspat klgan qpuruh ka sdseejiq Cits. Kika sun mkHuknts, mkNats, mkTase, mktanri, mkCyacin, mkNeybansan, mkbaybansan, ni mkRinbanyin. Tmngahun dha kska ngangut Maray paru maspat qqpuruh. Minc mtrul hngkawas (Maxal maspat kbkuy mngari kmxalan empitu hngkawas) ixun saw ssiling kkla srmalan ssalu elug tdruy qrngal paah Tayhuk mquri Iran, snkagul dmqqruy musa kska Uray. Qhduan dha qmuruy do sbay msalu Hnsancran ka 「Patas qnuruy alang seejiq Tnpusu」. Kska hini o smnru niqan spat qpuruh ka hini:  mkウライ、mkラガー、mkHunsan ni mkRinbanyin. Bukuy do wada bkgun kska alang seejiq Tnpusu klwaun nsgan Buncin nyusan Tayhuk.

Snakun:Truku

 Jiyax bukuy tnegjiyalan 
Babaw ini baka tmgjiyal ka Nihung do(1945 hngkawas) wada pryuxun nsgan Uray nyusan Tayhuk da. （Ini hari pndka geayus na dha nsgan Bunsancun）

Empusal kbkuy maxal hngkawas maxal dha idas empusal rima jiyax, wada kmpryuxun hangan Bgurah Tayhuk maa Csyas ka nyusan Tayhuk. Siida o wada asi pryuxi nsgan Uray klwaun nyusan Bgurah Tayhuk. Wada maaeungat ka nniqan na ka maa kingal qpahan nsgan biyax kklawa nanak ni ttmaan knkana qmpringan kklawa nanak.  Empusal kbkuy maxal spat hngkawas maxal dha idas empusal rima jiyax, pspuan smalu ka 《Gaya pnhyugan alang》ni bqanun haya ka biyax kklawa nanak alang seejiq Tnpusu Csyas. Manu Uray duri o wada ryuxun niqan biyax na qmpringan kklawa nanak alang ka ttmaan seejiq gaya nkana da. Kika sun kska nyusan Bgurah Tayhuk wana hiya ka alang tduwa gmaaw Bukubg qpahan nsgan ni dmririh seejiq alang. 

 Pnegdxgal 
Tgtruma bi nyusan Bgurah Tayhuk ka nsgan Uray. Dxgal na o kika sun alang kmpriyux btunux Tgtru Ciya. Kska kndux tntunan mkray lblak btuunx o pspilan tntunan mndngu ayug saw hlpis tntunan lmu bnaqig. Pteura hnigan ayug balay bi

lqian siida. Lala bi eyaayug ni dowras ni tglaq. Mquri nklaan hidaw tgdaya o dgiyaq Hunru, dgiyaq Rowhun , ni dgiyaq Tatung pgeayus dha nsgan Pinlin ni nsgan Scan. Tgdaya do dgiyaq Tatung ni dgiyaq Smin pgeayus dha nsgan Sintien kida. Ryaxan hidaw tgdaya do dgiyaq Kapaw, dgiyaq Lpey, ni dgiyaq Peycatien mgtgut dha nsgan Sansiya.Ryaxan hidaw tgtruma do dgiyaq Peycatien , dgiyaq Rupey, dgiyaq Rara, dgiyaq Taman, dgiyaq Papukuru mssiyaw nsgan Husing nyusan Towying. Nklaan hidaw tgtruma do dgiyaq Papukuru, dgiyaq Ciran, dgiyaq Cientumu, dgiyaq Ai, dgiyaq Hungru tgaaw ddgiyaq nSyeysan ka dhiya ni peayus dha nsgan Ciyawsi, nsgan Yuansan, nsgan Sansing ni nsgan Tatung nyusan Iran.

 Eleelug yayung 
Eleelug yayung nsgan Uray o yayungnNanse kana. Pusu bi hnraan yayung Nanse o paah langu Sownrow kska dgiyaq Ciran ni dgiyaq Cientowmu pusu bi tudu ddgiyaq Seyisan. Knbrgaan na ka yayung Nanse o spatul fima M. Ssbiq na yyayung o yayung Happen, yayung Ciakown, yayung Tarunan, yayung Neytung, yayung Tunghu, yayung Ciyaciyuriaw ni yayung Uray (Hrpasan Yinseyn).

 Qpahan ni pnspuan seejiq 
Ana ya llabang balay ka dxgal Uray, ya sun hghaw bi ka sjiqun ni rima bi saw sbiq elealang. Hangan elealang hini o paah hnang kari Bgala ni hlun kari Cikuku da:

Alang Cungci: Cungci, Cyacyuryaw, Cnkung, yeynti

Alang Uray: eleelug Uray, Yiyaw, Siruan, Raka

Alang Sinsiyen: Nasyaw

Alang Siyawi: Siyawi, Tunghu

Alang Husan: Tunru, Hapun, Husan, Ma-an

 Rgagan 
Ssaan rmigaw ka alang Uray o lala balay. Rahuq saw llingay ida nkiya ni saw ka kndsan sjiqun o kika pusu bi kingal yahan dha bi qqmita uri. Ttmayan aji hmut knhbragan dmrigaw paah alang paru Tayhuk, manu wada sqian smmalu phiyug ka spsapah ulay Uray. Saw ka ida mneeniq hiya ka ddtnulay o aji mtdka ka knsuyang dha uri. Saw ka kkmalu ngahan rudan ensniyaw ulayo asi ka kdhgun ka uuda kklawa. Saw ka brax knkxalun o kika wada psswilun pqqtaun bi knkla kndsan seejiq Tnpusu ni rruciq nyahan rmigaw o kika miyah mspung ida ini kntuku knkal na kmlawa ka alang. 

 Knkla kndsan seejiq emgala 
Uray o kika alang yahan mssli seejiq Tnpusu Bgala. Manu lala bi sapah ni qqtaan o ida niqan ka pspingan knkla kndsan seejiq Tnpusu. Saw sysiyaw elug o niqan gmquri ssnalu pnurug dha hnigan seejiq Tnpusu. Qqrasun Hrpasan Yunseyn uri o tmeaguh seejiq Tnpusu dmhaw kdjiyax. Htngayan hnang qqaras ni hhbaraw bi sjiqun ka kska hrpasan hini. Madas qapur sjiqun ni 「knlala pila」endhiya nanak ka qmpringan empsbarig.

 Ulay 
Krnaan ulay Uray o ida bi paah Klwaan Nihung siida. Maxal mngari kbkuy tru hngkawas siida, mdudul Snkn Tanyingcin hmlay ayug yayung Nansi ni smalu trmaan ulay dmqeepah qpahan uuda seejiq Tnpusu Uray. Duri nii saw ka empdayaw qmpringan mrata 「Qmpringan Kykuyuh Gmealu Klwaan Sbiqan Taywang」paah Klwaan Nihung siida ida qmeepah quri ulay uri da.

Hnuya niqan bi ngahan ka Uray o ida aji hjiqun ka ulay. Yaasa hlayan ka ulay do wada pgkala bi qqpah rrmigaw alang nii. Mkeleelug ta o ida ta qtaun ka sbrigan ulayaji uri o sbrigan tduwa trmaan ulay. Dduma sbrigan uqan samat o smbrig trmaan ulay uri da.

 Tglaq Uray ni Hrpasan Yunsyen 
Tglaq Uray o tglaq Yunseyn uri. Kika pusu bi yahan qmita sjiqun rmigaw uri. Rahuq niqan bi ngahan ka tglaq nii, baraw na hiya Hrpasan qqrasun Yunseyn pusu niqan bi ngahan ssaan. Hrpasan Yunseyn o hrpasan kska rnaaw phyugan ayug babaw tglaq. Kska na hiya o niqan uqan, ksan ssagan qqhuni ni duri o niqan buan buji, buan bali drsiq, tpaqan trmaan saw ka bgurah qngqaya knxalan sayang. Kmgus bi hhbaraw sjiqun rmigaw miyah mtmay.

 Gbiyuk rgagan seejiq 
Paah Uray bitaq ayug yayung Nansi o niqan rbuq ayug ni dowras. Paah Klwaan Nihung siida tndhuun dha gbiyuk rrigaw seejiq tgsuyang bi msa.  

 Elug smudal Uray 
Seejiq embgala o kika sun tgplealay bi meeniq alang Uray hini. Bbrigan rudan elelelug Uray hini snlaan dha bngbang pgklaan o mdka kana ka hnigan dha. Tai saw mtdka kana ka qtaan. Hpuhan smsamat ni snlaan smeusa o niqan saw ini pndka qtaan ka eleelug smudal. Qulug dhuq ka jiyax yahan ptrima ulay ni qqmita snegil sdseejiq kana ka elug. Knux uuqun sqmu ulay, hiyi samat, basaw hluyuq syangcang, balung rudux ulay, tutu hlama, ni idaw bsiyaw o sknxan bi kana.

[[Snakun:Truku]]