Küreciler (Türkmen oymağı)

Küreciler (Osmanlıca: Küreciyân) veya yaygın başlıkla Küreciler (Türkmen oymağı), 16. yüzyıl Osmanlı tahrir defterleri ve bölgesel tarih çalışmaları ile anılan tarihî bir Türkmen oymak/cemaatidir.

 Özet 
Küreciler, tarihsel kaynaklarda genellikle Osmanlı tahrir defterleri ve bölgesel etnografik çalışmalarda geçen, Maraş ve Halep çevresinde kayıtlı bir Türkmen oymak/cemaati olarak görünür. Mevcut akademik ve arşiv temelli çalışmalarda adı Küreciyân şeklinde geçmektedir; bu biçimdeki -yân eki Farsça kökenli olup modern Türkçedeki -ler/-lar anlamına gelir.

 Tarihçe 
Küreciler adı, bölgeye ait tahrir kayıtlarında ve Dulkadir sahasına ilişkin etnografik listelerde yer almaktadır. Birinci el kaynak niteliğindeki tahrir defterleri ile yapılan çeviri ve derlemeler, Küreciler'in 16. yüzyıl kayıtlarında anıldığını göstermektedir.I. Kahramanmaraş Sempozyumu (6–8 Mayıs 2004), bildiriler, s.460–461.

Bazı çalışmalarda, Küreciler'in Dulkadirli Türkmen konfigürasyonu içinde sayıldığı, aynı dönemde Avşar, Bayat, Cerid ve benzeri oymak adları ile birlikte listelendiği belirtilmektedir.Sümer, Oğuzlar (Türkmenler): Tarihleri, Boy Teşkilâtı, Destanları.

Ayrıca, bazı derlemelerde Küreciler'in Dulkadir elinden Safevî İran sahasına göç eden oymaklar arasında anıldığı kaydedilmiştir; bu durum Küreciler'in 16. yüzyılda bölgesel göç hareketlerine katılmış olabileceğini göstermektedir.

 Coğrafi dağılım 
Tarihsel kayıtlar Küreciler'i özellikle Maraş (Zülkadiriye) ve Halep hattında göstermektedir. Bu hat tarihsel olarak Dulkadirli Türkmen nüfusunun yoğun olduğu bir bölgeyi ifade eder. Osmanlı tahrirleri ve etnografik kaynaklar, bölgedeki birçok Türkmen cemaatinin yazlık–kışlak düzeni içinde göçebe/yarı-göçebe yaşam sürdüğünü belirtmektedir; Küreciler de bu çerçevede anılmaktadır.

 İsim ve etimoloji 
Osmanlıca kaynaklarda Küreciyân şeklinde görülen ad, modern Türkçede Küreciler olarak karşılanır; burada yer alan -yân eki Farsça kökenlidir ve topluluk/çoğul anlamı taşır. Adın kökenine dair kapsamlı etimolojik bir çalışma sınırlıdır; yerel dil ve meslek kökenli olasılıklar (ör. kelime kökünün meslek veya yer adı ile ilişkili olması) akademik araştırmalarda henüz netleştirilmemiştir.

 Araştırma durumu ve değerlendirme 
Güncel literatürde Küreciler hakkında doğrudan monografik bir çalışma sınırlıdır; mevcut bilgiler ağırlıklı olarak Osmanlı tahrir çözümlemeleri, bölgesel tarih bildirileri ve boy listelerine dayanmaktadır. Bu nedenle Küreciler hakkında yapılan tespitler genellikle arşiv kayıtlarına dayanmakta olup, somut etnografik detaylar ve güncel topluluk tespitleri halen kısıtlıdır. Madde, mevcut güvenilir kaynaklara dayalı olarak hazırlanmıştır ve ilerideki arşiv araştırmaları veya saha çalışmaları ile zenginleştirilebilir.

 Kaynakça 

 Temel kaynaklar 

 I. Kahramanmaraş Sempozyumu (6–8 Mayıs 2004), bildiriler, s.460–461.
 Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler): Tarihleri, Boy Teşkilâtı, Destanları.

 Dış bağlantılar 

 Zülkadiriye (Maraş) 1520 tahriri transkripsiyonlarını içeren çevrimiçi derlemeler (örnek: osmanli1520.wordpress.com) — (not: çevrimiçi derlemeler, orijinallerle karşılaştırılmalı ve arşiv kayıtlarıyla doğrulanmalıdır.)

Kategori:Türkmen aşiretleri
Kategori:Türkiye tarihi