İmparatorluk Reformu

İmparatorluk reformu, 15. ve 16. yüzyıllarda Kutsal Roma İmparatorluğu'nun yapısı ve organizasyonunda yapılan bir reformdu. Verfassungsordnung anayasanın erken modern devletin gereksinimlerine uyarlanmasına yönelik tekrarlanan girişimlere verilen isimdir.

 İlk denemeler 
1434 ile 1438 yılları arasında, kısmen İmparator Sigismund'un, kısmen de elektörlerin girişimiyle, Eger (günümüzdeki Čeb, Çek Cumhuriyeti ) ve Nürnberg'deki imparatorluk konseylerinde ilk reform girişimleri yapıldı. Çatışmalar yasaklandı, para basma hakları ve seyahat hakları gözden geçirildi ve imparatorluğun idari bölgelere ayrılması tartışıldı. Ancak tüm öneriler, imparator ve prenslerin çatışan çıkarlarına dayanıyordu.

Her iki taraf da imparatorluk için daha işlevsel bir hükûmet kurmayı amaçlıyordu, ancak zıt yönlerde çalıştılar. İmparator merkezi kontrolünü güçlendirmekle ilgilenirken, prensler katılabilecekleri kolektif, kurumsal bir liderlik istiyorlardı. Reformatio Sigismundi gibi yayınlar da dahil olmak üzere döneme ait yazılar, daha küçük bölgesel güçleri temsil eden eğitimli sınıfların—kontlar ve baronlar, imparatorluk şövalyeleri, aynı zamanda imparatorluk şehirleri ve daha küçük kilise bölgeleri—imparatorun güçlü bir konumda olmasını desteklediğini göstermektedir; çünkü bu, derebeylerinin etkisini azaltmaya yarayacaktı. Sigismund'un halefi II. Albert döneminden itibaren, neredeyse her zaman Habsburglardan olan imparatorun kendisi, imparatorluk politikasını yalnızca kendi topraklarındaki kişisel güç tabanını desteklemeye hizmet ediyorsa kullandı.

 1495'teki Girişimler 
1495'te Worms İmparatorluk Diyeti, parçalanmakta olan Kutsal Roma İmparatorluğu'nda İmparatorluk Reformu olarak bilinen yeni bir yapısal değişikliği denedi. Reformun temel fikri, büyük ölçüde Cusa'lı Nicholas tarafından geliştirilen imparator ve prensler arasındaki siyasi uzlaşma teorisine dayanıyordu. 13. yüzyılın ortalarında Hohenstaufen hanedanlığının düşüşünden sonra, imparatorların gücü, özellikle 1356 Altın Fermanı ile atanan seçmenler olmak üzere, yerel feodal beyler lehine kademeli olarak azaldı. Bununla birlikte, özerk devletler , Hussitler ve silahlı çatışmalar gibi tehditler sırasında merkezi otoritenin yokluğunun dezavantajlarını kısa sürede fark ettiler.

1486'dan itibaren Habsburgların I. Maximilian'ı Roma Kralı seçildi. 1495 Diyetinde Maximilian, yalnızca katkılarda değil, aynı zamanda feodal beylerden alınan vergilerde de artış ve doğudaki Osmanlılara ve İtalya'daki Fransa'ya karşı savaşlar için asker temini talep etti.  Mainz Başpiskoposu ve Şansölye Berthold von Henneberg'in önderliğindeki delegeler, prensip olarak doğrudan İmparatorluğa ödenen genel bir vergi konusunda anlaştılar, ancak karşılığında bazı koşullar öne sürdüler:

 İmparatorun onursal başkan olarak görev yaptığı, gücü prenslerin eline veren bir İmparatorluk Hükûmeti'nin kurulması. Maximilian başlangıçta yetkilerinin bu şekilde sınırlandırılmasını kabul etmeyi reddetti ve 1500'deki Augsburg Diyeti'ne kadar, devletler birliklerini ona teslim edene kadar, kabul etmedi ve hatta o zaman bile Hükûmeti ancak iki yıl sonra feshetti.  
 Ebedi Barış (alm. Ewiger Landfriede (Ebedi Toprak Barışı  imparatorluğu tek bir yasal yapı olarak kurarak, vasallar arasındaki ilişkilerde düşmanlıkları ortadan kaldırdı.
 Roma hukukunun benimsenmesi: Roma hukuku, tüm imparatorluk için resmi hukuk olarak benimsendi.
 İmparatorluk Mahkemesi, İmparatorluğun tüm toprakları için en yüksek mahkemedir (alm. Reichskammergericht'in (Reichskammergericht  kuruluşu. Bu mahkeme başlangıçta Frankfurt am Main'de bulunuyordu; 1523'te Speyer'e ve nihayet 1693'te Wetzlar'a taşındı.

Maximilian genel olarak gücünü zayıflatan taleplere karşı çıktı, ancak Daimi Barışı, Roma hukukunun benimsenmesini, daha sağlam idari prosedürleri, daha iyi kayıt tutmayı, makamlar için gereken şartların açıklığa kavuşturulmasını vb. destekledi. İmparatorluk Konseyi (alm. Reichsregiment (  kurulması önerisine karşılık olarak, bunu kabul etti ve memnuniyetle karşıladı, ancak konsey üyelerini yalnızca kendisinin ataması ve konseyin yalnızca savaşları sırasında işlev görmesi gerektiğini belirtti. Modernleştirici reformları destekledi (Avusturya topraklarında bu konuda öncülük etti), ancak bunu kişisel kontrolüyle, özellikle de prenslerin sürekli karşı çıktığı kalıcı bir vergiyle birleştirmek istedi. 1504'te böyle bir konsey hakkındaki fikirlerini ortaya koyacak kadar güçlü olduğunda, korkmuş prensler direnmeye çalıştılar. Gücünün zirvesindeyken bile, daha sonra İtalya'da felaketlere yol açacak olan genel vergilendirme sorununa bir çözüm bulamadı. Bu arada, Avusturya'nın İmparatorluğun ana gücü için bir üs olarak potansiyelini araştırdı ve hükûmetini esas olarak alt aristokrasiden ve güney Almanya'daki şehirlerden yetkililerle kurdu.

Roma hukukunun benimsenmesi 1495 konsilinde hızlandırıldı ve resmîleştirildi. Roma hukuku, yerel yasalarla çeliştiği durumlar dışında Alman mahkemelerinde bağlayıcıydı. Uygulamada, Almanya genelinde temel yasa haline geldi ve Alman hukuku alt mahkemelerde hala yürürlükte olsa da, Roma hukuku büyük ölçüde Germen yerel yasalarının yerini aldı. Hukuki birliğe ulaşma arzusu ve diğer faktörlere ek olarak, bu yasanın benimsenmesi aynı zamanda Antik Roma İmparatorluğu ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasındaki sürekliliği de vurguladı. Hukuk sistemini reforme etme ve birleştirme kararını uygulamak için imparator, yerel tüzük ve geleneklere dayanarak yerel hukuki meselelere sık sık bizzat müdahale etti. Bu uygulama, yerel yasaları korumak isteyen yerel konseyler tarafından sık sık alay ve küçümsemeyle karşılandı.

İsviçre Konfederasyonu, İmparatorluk Konseyi'nin kararlarını kabul etmedi ve özellikle genel vergiyi ödemeyi açıkça reddetti. Bu durum, 1499'daki Svabya Savaşı'na ve Konfederasyonun imparatorluktan ayrılmasına yol açarak modern İsviçre devletinin temellerini attı. Birkaç eyaletin inatçı direnişi nedeniyle, vergi tahsilatı nihayet 1505'te askıya alındı.

 Kaynakça 

Kategori:Kutsal Roma İmparatorluğu tarihi