Ardıçlı, Şavşat

Ardıçlı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Dereiçi (eski adı Dasamobi) köyüne bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Ardıçlı'nın eski adı Nioleti'dir. Türkçeye Niyolet şeklinde girmiş olan Nioleti'nin (ნიოლეთი) Leonidze (ლეონიძე) şeklindeki sülale adından değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Nioleti adı Niolidze (ნიოლიძე) olarak da bilinir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 206, ISBN 978-605-5708-85-6.Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (შავშეთისა და კლარჯეთის ტოპონიმები XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის რუსულ დოკუმენტებში), 2019, Tiflis, s. 42  ISBN 978-9941- 485-24-4. Nitekim, Nioleti olarak bilinen köy, Alman coğrafyacı Richard Kiepert’in 1913 tarihli haritasında Lionidze adıyla yer alır. Nioleti de köyün batısında yayla adı olarak geçer.Richard Kiepert, "Tirabzon, 2nd edition Karte von Kleinasien", Berlin, 1913 

Nioleti veya Leonidze'nin bulunduğu Şavşeti bölgesi, tarihsel Gürcistan’ın sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir.Şavşeti (შავშეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2011, s. 16.  ISBN 978-9941-407-11-6.

Nioleti veya Leonidze, bilinen erken dönem Osmanlı kayıtlarında ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Bununla birlikte 1886 Rus nüfus sayımında bu yerleşim Niolidze (Ніолидзе) adıyla Çihori köyünün sekiz mahallesinden biri olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Çihori köyü, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına (uçastok) bağlıydı ve nüfusu, 47 hanede yaşayan 454 kişiden oluşuyordu. Niolidze mahallesinde ise 7 hane bulunuyordu. Bu nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Bu sırada Dasamobi (Дасомобъ) köyü de Çihori'nin bir mahallesiydi.

Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1893 yılında Leonidze köyünün eski adının Dasamobi olduğunu yazmıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre, Leonidze köyünde 5 hane yaşıyordu. Ancak bu tarihten önce, Rus idaresi sırasında köyden 10 hane Osmanlı ülkesine göç etmişti. Bu yerleşimde Gürcüce konuşuluyordu. Leonidzeler soylu bir aile olup bu yerleşimin sahibiydiler. Hasan Efendi Leonidze lala olarak Osmanlı sarayında görevliydi. Kardeşi Arif Ağa Leonidze de İstanbul’da tanınan biriydi.

Lionidze köyü, Alman coğrafyacı Richard Kiepert’in 1913 tarihli haritasında, Çihori’nin kuzeyinde, Tetraketi ve Brili köylerinin hemen batısında yer alır. Muhtemelen Lionidze’nin de yaylası olan Nioleti ise, Andriatzminda ve Lionidze köylerinin batısında işaretlenmiştir.Richard Kiepert, "Tirabzon, 2nd edition Karte von Kleinasien", Berlin, 1913 

Ünlü Gürcü yazar Giorgi Leonidze’nin (1899-1966) ailesinin kökleri Leonidze köyüne dayanır. Giorgi Leonidze, “Çorehi” (ჩორეხი) adlı öyküsünde ve bazı şiirlerinde köklerine atıfta bulunmuştur.Giorgi Leonidze, "ჩორეხი" (Çorehi), Aura.ge

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Şavşat
Kategori:Tao-Klarceti