Ey Sareban

Ey Sareban, İranlı müzisyen Muhsin Nâmcû tarafından seslendirilen bir eserdir. 2005 yılında yayınlanan Damavand adlı albümünün birinci şarkısıdır. Şarkı, klasik Fars edebiyatında önemli bir yere sahip olan Leyla ile Mecnun anlatısına göndermeler içermekte olup, geleneksel şiir imgelerini modern müzik unsurlarıyla birleştiren bir yoruma sahiptir. Nâmcû’nun geleneksel İran müziği ile çağdaş düzenlemeleri harmanlayan üslubunu yansıtan eser, sanatçının repertuvarında öne çıkan çalışmalardan biri olarak kabul edilir.

Eser, senfonik düzenlemesiyle de dikkat çekmiş; Muhsin Nâmcû'nun 2019 Symphonic Odysseys konserleri kapsamında Stockholm Senfoni Orkestrası eşliğinde ve Afşin Khaef'in şefliğinde icra edilmiş ve performans BBC News tarafından yayınlanmıştır. Bu icra, eserin uluslararası dinleyici kitlesine ulaşmasına büyük katkı sağlamıştır. 2020 yılında konser kaydının albümü yayınlanmıştır. Eser konserde 10. sırada icra edilmiştir.

Eserin güftesi İranlı şair ve söz yazarı Rahim Möini Kermanşahi, orkestrasyonu orkestra şefi ve besteci Afşin Khaef'e aittir.

 Arka plan 
küçükresim|Hüseyin Behzad tarafından yapılmış Sadî-i Şîrâzî çizimi.
Eserin sözleri, Fars şâir ve İslam âlimi Sadî-i Şîrâzî'ye atfedilir. Şiirin adı Ey Sârebân Âheste Rân (Ey Kervancı Yavaş Git) olarak kaynaklarda geçmektedir. Şiiri şarkı sözlerine İranlı şair ve şarkı sözü yazarı Rahim Möini Kermanşahi çevirmiştir.

Ey Sareban ilk önce İranlı müzisyen Kuros Sarhangzadeh tarafından "Ey Carevan" adıyla seslendirilmiştir. Bu kayıt yönetmenliğini Syamak Yasami'nin yaptığı, başrollerinde Behruz Vüsuki ve Afarin Obeisi'nin oynadığı 1970 yapımı "Leyli and Majnoon" (Leyla ile Mecnun) adlı İran yapımı dram filminde kullanılmıştır.

Eser, Afgan sanatçı Sarban yanısıra Ahmed Zahir, Muhammed Rıza Şajari, Alireza Eftekhari, Şehram Nazıri ve Akbar Golpayegani gibi İran'ın bilinen sanatçıları tarafından da seslendirilmiştir.

Günümüz İran modern pop ve rock müzik türlerinde, günümüz İran sanatçıları tarafından seslendirilmekte, ancak Muhsin Nâmcû'nun senfoni orkestrası ile gerçekleştirdiği performans toplumsal kitlelere ulaşmasını sağlamış ve beğeni almıştır.

 İçerik ve tema 
küçükresim|Muhsin Nâmcû, Amsterdam, 2014
“Ey Sareban”, sözlerinde bir anlatıcı aracılığıyla bir kervancıya seslenen bir ima içerir. Anlatıcı, Leyla adını verdiği kişiye duyduğu sevgi ve bağlılığı dile getirir; Leyla’nın kendisi için hem “can” hem “yürek” olduğunu vurgular. Anlatı, bir yolculuğun parçası olarak Leyla’nın başka bir yere götürülmesine duyulan kaygı ve ayrılık hissi etrafında şekillenir. İran edebiyatında kervan daha çok ölümle ilişkilendirilir. Ölüm, bir yolculuktur çünkü.

Leyla kara sevdayla bağlanılan, aşık olunan kadınların ortak simgesidir. Sözlerde, anlatıcının Leyla ile arasında daha önce verilen sözlerin ve kutsal yeminlerin önemi de ön plana çıkar.

Bu tema, klasik Fars edebiyatındaki aşk ve ayrılık motifleriyle örtüşür ve özellikle Leyla ile Mecnun anlatısına göndermeler içerir; burada aşk, fedakârlık ve kader gibi motifler ön plandadır.

 Edebi kökenler 
küçükresim|Leyla ve Mecnun Kabe'de buluşur. Topkapı Saray Müzesi
“Ey Sareban”, klasik Doğu edebiyatında yaygın olan ayrılık, yolculuk ve kader temalarını modern bir müzikal yorumla yeniden işler. 

Söylenti dergisinin 30 Ocak 2026 tarihli sayısında Gaye Nur Karabay "Şarkının merkezinde yer alan “kervancı” (sareban) figürü, klasik Fars şiirinde sıkça görülen bir imgedir ve genellikle sevgilinin uzak diyarlara götürülmesini, ayrılığı veya kaderin yönlendirdiği bir yolculuğu simgeler" demiştir.

Eserdeki anlatı yapısı ve Leyla’ya doğrudan hitap edilmesi, Orta Çağ İslam edebiyatının en bilinen aşk hikâyelerinden biri olan Leylâ ile Mecnun geleneğine göndermeler içerir. Özellikle Nizami Gencevi tarafından 12. yüzyılda kaleme alınan versiyon, ilahî ve beşerî aşkın iç içe geçtiği sembolik bir anlatı sunar. Nâmcû’nun yorumu, bu klasik temayı çağdaş bir ifade biçimiyle yeniden üretir ve geleneksel metni modern bir bağlama taşır.

 Müzikal yapı 
Eser, Muhsin Nâmcû’nun karakteristik üslubunu yansıtır. Geleneksel İran müziği makamlarını çağdaş enstrümantasyon ve deneysel düzenlemelerle birleştiren sanatçı, vokal icrasında klasik tarz ile modern ifade arasında geçişler yapar. Şarkı, melankolik bir atmosfer üzerine kuruludur ve sözlerdeki ayrılık temasını destekleyen ritmik ve melodik bir yapı sunar.

Eserin senfonik bir düzenlemeyle icra edilmesi de dikkat çekmiştir. Symphonic Odysseys konserleri kapsamında senfoni orkestrası eşliğinde seslendirilmiş ve performans BBC tarafından yayımlanmıştır. Bu yorum, eserin geleneksel yapısının orkestral boyuta taşınması açısından farklı bir katman eklemiştir.

 Ayrıca bakınız 

 Muhsin Nâmcû
 İran müziği

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Symphonic Odysseys konserleri kapsamında senfoni orkestrası ile performansın BBC News'de yayınlanmış hali. 
 Symphonic Odysseys konserinin tam kaydı (BBC News) 
 Muhsin Nâmcû resmi web sitesi 
 Afşin Khaef'in resmi web sitesi 

Kategori:Muhsin Nâmcû şarkıları
Kategori:İran müziği