Metil izosiyanat

Metil izosiyanat (MIC),  moleküler formülüne sahip organik bir bileşiktir. Metil izosiyanat, karbaril, karbofuran, metomil ve aldikarb gibi karbamat pestisitlerin  üretiminde ara kimyasaldır. Ayrıca kauçuk ve yapıştırıcı üretiminde de kullanılmıştır. Son derece zehirli ve tahriş edici bir bileşik olarak insan sağlığı için çok tehlikelidir. MIC, kısa vadede 4.000-8.000 kişinin ölümüne ve yaklaşık 15.000-20.000 kişinin kalıcı yaralanmasına ve erken ölümüne neden olan Bhopal gaz felaketinde yer alan başlıca zehirli maddeydi.

Üretimi

Metil izosiyanat genellikle monometilamin ve fosgenin reaksiyonuyla üretilir. Büyük ölçekli üretim için bu reaktiflerin gaz fazında daha yüksek sıcaklıkta birleştirilmesi avantajlıdır. Metil izosiyanat ve iki mol hidrojen klorür karışımı oluşur, ancak karışım yoğunlaştırıldığında N-metilkarbamoil klorür (MCC) oluşur ve geriye bir mol hidrojen klorür gaz halinde kalır.
none
Metil izosiyanat, MCC'nin N,N-dimetilanilin gibi bir tersiyer amin veya piridin ile işlenmesiyle veya damıtma teknikleri kullanılarak ayrılmasıyla elde edilir.
none

Toksisite
Metil izosiyanat son derece zehirlidir. Bilinen bir panzehiri yoktur. Amerikan Hükûmet Sanayi Hijyenistleri Konferansı tarafından belirlenen eşik limit değeri 0,02 ppm'dir. MIC, 0,4 ppm kadar düşük miktarlarda bile solunum, yutma ve temas yoluyla zehirlidir. Maruz kalma belirtileri arasında öksürük, göğüs ağrısı, nefes darlığı, astım, göz, burun ve boğazda tahriş ve cilt hasarı bulunur. 21 ppm'nin üzerindeki daha yüksek maruz kalma seviyeleri, akciğer ödemi, amfizem ve kanamalar, bronşiyal pnömoni ve ölüme neden olabilir. Metil izosiyanatın kokusu çoğu insan tarafından 5 ppm'de algılanamasa da, güçlü göz yaşartıcı özellikleri varlığı konusunda mükemmel bir uyarı sağlar (2-4 ppm konsantrasyonunda gözlere temas ettiğinde tahriş olurken, 21 ppm'de denekler havada metil izosiyanat varlığına tahammül edemezler).Kimmerle G, Eben A (1964). "Zur Toxizität von Methylisocyanat und dessen quantitativer Bestimmung in der Luft". Archiv für Toxikologie. 20 (4): 235–241. Bibcode:1964ArTox..20..235K. doi:10.1007/bf00577897. S2CID 21422558. Metil izosiyanatın tahriş edici etkileri, gözdeki ağrı algılayan sinir uçlarında bulunan reseptör TRPA1 aracılığıyla gerçekleşir. 

Bileşiğin toksik etkisi, 1984 Bhopal felaketinde açıkça görülmüştür. 3 Aralık 1984'te Union Carbide India Limited (UCIL) fabrikasının yeraltı rezervuarlarından yaklaşık 42.000 kilogram metil izosiyanat ve diğer gazlar, yerleşim alanına salınmış ve yaklaşık 3.500 kişinin anında, 8.000 kişinin ilk 48 saatte ve sonraki birkaç yılda 15.000 kişinin daha ölümüne neden olmuştur. Felaketten 200.000 kişi kalıcı sağlık sorunları yaşamıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Monomerler
Kategori:Bhopal felaketi
Kategori:Metil bileşikleri