Harezmşahların Ahlat kuşatmaları (1226 -1230)

Harezmşahların Ahlat kuşatmaları (1226 ve 1229-1230), Harezmşah hükümdarı Celâleddin Mengübirti'nin Doğu Anadolu'da hakimiyet kurma çabaları kapsamında Ahlat kalesini hedef aldığı iki ayrı harekâttır.

 Birinci Ahlat Kuşatması (1226) 
Celâleddin, Mart 1226'da Gürcistan seferini tamamlayıp Tiflis'i aldıktan sonra Tebriz'e döneceği yerde Ahlat kalesine yöneldi. Ahlat o dönemde Şam Eyyûbîleri'nin (Melik el-Eşref) idaresi altındaydı ve stratejik konumu ile zenginliği nedeniyle hedef haline geldi. Öncesinde veziri Şerefülmülk'ün Erzurum ve Ahlat bölgelerine akınlar düzenlemesi, Ahlat naibi Hacib Hüsammedin Ali'nin direnişi ve ganimetlere el koyması gerilimi artırdı.Kuşatma 7 Kasım 1226'da başladı. Celâleddin ordusuyla Ahlat önlerine ulaştı, varoşlarda şiddetli çarpışmalar yaşandı ve surlara hücum edildi. Ahlat halkı ve garnizonu beklenmedik derecede güçlü direniş gösterdi; naip Hüsammedin Ali komutasında saldırganlar püskürtüldü.Ancak kuşatma kış şartlarının sertleşmesi (kar yağışı, şiddetli soğuk), lojistik zorluklar ve Azerbaycan'da (Rumiye-Hoy civarı) Yıva Türkmenlerinin çıkardığı karışıklıklar nedeniyle 16 Aralık 1226'da kaldırıldı. Celâleddin ordusuyla Tebriz'e çekildi.

 İkinci Ahlat Kuşatması (1229-1230) 

1229 yılında Celâleddin tekrar Ahlat üzerine yürüdü ve şehri kuşattı. Abbâsî Halifesi el-Mustansır ile Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad, Celâleddin'i kuşatmadan vazgeçirmeye çalıştıysa da kabul etmedi. Yaklaşık 8 ay süren kuşatmanın ardından 14 Nisan 1230'da Ahlat'ı ele geçirdi.

 Sonuç 
Ahlat'ın alınması üzerine Şam Eyyûbî Sultanı el-Eşref ile I. Alâeddin Keykubad ittifak kurdu. Daha önce Harezmşah Türkmenlerinin Selçuklu köylerine akınları nedeniyle ilişkiler gerilmişti. Ahlat valisi Hacib Ali'nin kalesini yeniden ele geçirmesi üzerine Celâleddin kuşatmayı sürdürdü. Selçuklu Sultanı kuşatmanın kaldırılmasını istedi; Celâleddin ise kalenin kendisine ait olduğunu iddia etti. Bu gelişmeler Yassıçemen Muharebesi'ne (Ağustos 1230) yol açtı.

Kaynakça
 "HÂREZMŞÂH CELÂLEDDİN MENGÛBÎRTÎ YASSIÇİMEN SAVAŞINDA NEDEN KAYBETTİ" – Academia.edu
 "Bozano (2012), Makale Başlığı (PDF)" – isamveri.org
 "Ahlat Belediyesi – Tarihçe" – ahlat.bel.tr
 "Harezmli Türklerin Anadolu ve Yakındoğu’daki Rolleri ve Tesirleri" – Belleten

Kategori:Harezmşahlar Devleti'nin muharebeleri