Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi davası

Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Davası, Hatay ili Antakya ilçesinde bulunan Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binasının 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sırasında yıkılması sonucu aralarında hastalar, hasta yakınları ve sağlık çalışanlarının da bulunduğu en az 68 ila 72 kişinin hayatını kaybetmesine ilişkin başlatılan adli ve idari yargı sürecidir. Hastane, Hatay ilinde faaliyet gösteren ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir kamu sağlık kuruluşudur.Dava süreci, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında kamuya ait sağlık yapılarının sorumluluğu ve kamu görevlilerinin olası ihmallerine ilişkin yürütülen yargılamalar arasında yer alması nedeniyle Türkiye’deki deprem davaları kapsamında dikkat çeken  yargı süreçlerinden biri olup emsal teşkil eden davadır.

Dava kapsamında, depremin meydana geldiği dönemde görev yapan bazı kamu görevlileri hakkında soruşturma yürütülmüş ve hazırlanan iddianamede dönemin Hatay İl Sağlık Müdürlüğü yöneticileri ile hastane yönetiminde görev alan yetkililerin isimlerine yer verilmiştir. Yargılama sürecinde mahkeme tarafından sanık Mustafa Hambolat hakkında adli kontrol tedbirleri uygulanmış ve yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Soruşturma dosyasına giren bilgi ve belgelere ilişkin basında yer alan haberlere göre, hastane binasının deprem güvenliği durumuna ilişkin farklı yıllara yayılan yazışmaların bulunduğu belirtilmiştir. Dava, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında kamuya ait sağlık yapılarının deprem güvenliği ve kamu kurumlarının sorumluluğuna ilişkin yürütülen yargı süreci tek örneğidir.

 Arka plan 
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Pazarcık ve Elbistan merkezli depremler, Hatay genelinde büyük bir yıkıma yol açmıştır. Deprem sırasında, Antakya ilçesinde bulunan Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin ek hizmet binası (eski Antakya Devlet Hastanesi), sarsıntının ilk dakikalarında tamamen yıkılmıştır.

Yıkılan binada, deprem anında görevli olan sağlık personeli, tedavi gören hastalar ve refakatçilerin enkaz altında kaldığı bildirilmiştir. Enkazında 68 ila 72 kişinin cansız bedenine ulaşılmıştır. Yıkılan ek hizmet binasının, ana hastane kompleksinden farklı olarak daha eski bir yapı teknolojisiyle inşa edilmiş olması ve deprem dayanıklılık testlerinden geçemediğine dair iddialar, facianın ardından kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştır.

Depremin şiddetiyle beraber binanın taşıyıcı sisteminin tamamen formunu kaybetmesi, o esnada yoğun bakım ve servislerde bulunan hastaların tahliyesini imkansız hale getirmiştir. Binanın yıkılış biçimi ve ortaya çıkan enkazın durumu, sonraki süreçte açılacak olan davalarda bilirkişi incelemelerinin temel odağını oluşturmuştur.

 İhmal İddiaları Ortaya Çıkışı: "Ödenek yok" Yazışmaları 
Dava dosyasına giren resmi belgeler, Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binasının depreme dayanıksız olduğunun ilgili kurumlarca depremden yıllar önce bilindiğini ve buna rağmen gerekli önlemlerin alınmadığını ortaya koymuştur. Soruşturma sürecinde ortaya çıkan belgeler, 2011 yılında  Depreme dayanıksız olduğu ortaya çıkması üzerine Deprem Karşı Güçlendirilmesi İstenmiştir. Ancak güçlendirilmediği gibi yeri dahi değiştirilmemiştir. Hastane başhekimliğinin 2021 yılında binanın deprem dayanıklılık testi ve güçlendirme projesi için Sağlık Bakanlığı’ndan ödenek talep ettiğini, ancak Bakanlığın "ödenek yok" yanıtını vererek talebi reddettiğini kanıtlamıştır.

İhmal iddialarının yargı sürecine taşınmasında ve kamuoyuna yansımasında, depremde hemşire olan eşi Asiye Gül’ü kaybeden hemşire Abdullah Gül tarafından yapılan suç duyuruları ve başvurular etkili olmuştur. Basına yansıyan haberlere göre, Abdullah Gül’ün girişimleri sonrasında yürütülen soruşturma kapsamında çeşitli resmî belgeler dava dosyasına eklenmiştir. Abdullah Gül, depremden önce uzman raporlarıyla Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Ek Hizmet binasının depreme dayanıksız olduğunu dair uyarılarının yapıldığını; Ancak bu uyarıların  dikkate alınmadığını belirterek tüm sorumluların hakkında suç duyurusunda bulundu. Soruşturma sürecine ilişkin bazı resmî yazışmalar ve iddialar çeşitli gazete ve televizyon programlarında haberleştirilmiştir. Bazı basın organlarında olay, “72 can ‘ödenek yok’ denilerek hayatını kaybetti” ifadesiyle gündeme getirilmiştir.

Abdullah Gül, çeşitli basın açıklamalarında binanın tahliye edilmemesini “göz göre göre gelen bir facia” olarak nitelendirmiştir. Abdullah Gül tarafından yapılan suç duyurularında, yalnızca müteahhitlerin değil, ödenek sürecinde görev alan ve binanın hizmete açık tutulmasında sorumluluğu bulunduğu ileri sürülen kamu görevlilerinin de soruşturulması gerektiği belirtilmiştir. Başvurularda ayrıca, 2021 yılına ait 1 milyon 50 bin TL tutarındaki güçlendirme ödeneğinin onaylanmaması ile meydana gelen can kayıpları arasında bağlantı bulunduğu iddiasına yer verilmiştir.

Soruşturma süreci, dönemin Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Yunus Doğramacı’nın basın yoluyla dile getirdiği iddialar ile resmi makamlara verdiği ifadeler arasındaki derin çelişkileri ortaya çıkarmıştır. Doğramacı, süreci takip eden gazetecilere verdiği beyanlarda; binanın duvarlarında meydana gelen eğilmeleri fark ettiğini ve binayı kapatma girişiminde bulunduğunu ileri sürmüştür. İddiasına göre, dönemin İl Sağlık Müdürü Mustafa Hambolat, "Siyasetçiler ve yerel esnaf tepki gösterir" diyerek hastanenin kapatılmasına veya tahliye edilmesine engel olmuştur.

Ancak Doğramacı’nın savcılık ifadesinde bu iddialarından geri adım attığı görülmüştür. Resmi ifadesinde "binanın depreme dayanıksız olduğuna dair bilgisinin olmadığını" savunan Doğramacı’nın bu beyanı, bizzat kendi imzasıyla 13 Eylül 2021 tarihinde yazdığı resmi yazı ile çelişmektedir. Söz konusu yazıda Doğramacı'nın, binanın deprem dayanıklılık testi ve güçlendirme projesi için bütçe talep ettiği resmi kayıtlara girmiştir.

Bazı basın organlarında, hastanenin kapatılmama gerekçesi olarak “siyasi ve ekonomik tepki” oluşabileceği yönünde değerlendirmelerin gündeme geldiği aktarılmıştır. Yargılama sürecinde müdahil avukatlar, bu beyanların idari sorumluluğa ilişkin değerlendirme yapılmasını gerektirdiğini ileri sürmüş; sanık savunmalarıyla önceki açıklamalar arasındaki farklılıkların mahkeme tarafından dikkate alınmasını talep etmiştir.

 Soruşturma 
Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi davası, 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında kamu görevlilerinin olası sorumluluklarının yargı sürecine konu edilmesi bakımından dikkat çeken davalardan biri olarak değerlendirilmektedir. Depremde eşini kaybeden hemşire Abdullah Gül tarafından yapılan başvurular ve suç duyuruları sonrasında yürütülen soruşturma kapsamında çeşitli resmî yazışmalar dava dosyasına dahil edilmiş, bu gelişmeler incelemelerin idari ve bürokratik süreçleri de kapsayacak şekilde genişlemesine yol açmıştır.

Yargılama sürecinde öne çıkan gelişmelerden biri, kamu görevlileri hakkında yürütülmek istenen soruşturma için gerekli idari izin süreci olmuştur. Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, dönemin İl Sağlık Müdürü Mustafa Hambolat ile bazı yöneticiler hakkında “görevi kötüye kullanma” iddiasıyla soruşturma izni talep edilmiş, ancak söz konusu talep Hatay Valiliği tarafından ilk aşamada reddedilmiştir. Daha sonra yapılan itiraz üzerine dosyayı inceleyen Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, Valilik kararını kaldırarak soruşturmanın devamına hükmetmiştir. Kararın ardından Mayıs 2025 tarihinde Mustafa Hambolat şüpheli sıfatıyla ifade vermeye çağrılmıştır. Bu gelişme, Hatay’daki depremle bağlantılı can kayıplarına ilişkin yürütülen soruşturmalarda üst düzey bir kamu yöneticisinin ilk kez şüpheli olarak değerlendirilmesi bakımından kamuoyunda yer bulmuştur.Bu gelişmeyle birlikte Hatay 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yürütülen yargılamada dosyanın ilk sanığı ortaya çıkmıştır.

Mustafa Hambolat savcılık ifadesinde, tahliye ve yıkım kararı alınmaması konusundaki sorumluluğun Sağlık Bakanlığı'na ait olduğunu savunmuştur. Hambolat, 2012 yılında hazırlanan deprem dayanıklılık raporunun Bakanlıkça "yok hükmünde" sayıldığını ve 2021 yılında talep edilen yaklaşık 1 milyon TL'lik güçlendirme ödeneğinin reddedilerek giderlerin hastanenin döner sermayesinden karşılanmasının istendiğini beyan etmiştir.

Mahkeme heyeti, binanın tahliyesi konusunda sorumlulukların yerine getirilmediği ve 80 kişinin vefatında "kuvvetli suç şüphesi" bulunduğu gerekçesiyle şüpheli bürokrat hakkında yurt dışına çıkış yasağı kararı vermiş ve tutuksuz yargılanmasına hükmetmiştir. Bu süreç, dönemin diğer idari sorumluları hakkındaki soruşturmaların da kapsamını genişletmiştir.

Dava sürecinde kamu görevlileri hakkında yürütülen soruşturma izinleri kamuoyunda tartışmalara konu olmuştur. 2026 yılı başında basına yansıyan haberlerde, aralarında üst düzey bürokratların da bulunduğu bazı kamu görevlileri hakkında Hatay Valiliği ve ilgili idari merciler tarafından soruşturma izni verilmediği belirtilmiştir.  Söz konusu kararlar sonrasında dosyanın kamu görevlilerine ilişkin bölümünde kovuşturma sürecinin ilerlemediği aktarılmıştır. Bu gelişmelerin ardından dava dosyasında yargılama süreci yalnızca Mustafa Hambolat yönünden devam etmiştir. Mağdur yakınları ve hukukçular, "ödenek yok" yazışmalarıyla somutlaşan ihmallere rağmen soruşturma izni verilmemesinin "cezasızlık kültürü" yarattığını savunarak karara tepki göstermişlerdir. Özellikle hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının aileleri, sorumluluğu bulunan idarecilerin yargı önüne çıkarılmamasının adalete olan güveni zedelediğini belirterek Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) bireysel başvuru dahil olmak üzere tüm hukuki yolları tüketeceklerini ilan etmişlerdir. Bu durum, Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi davasını sadece bir yapı kusuru davası olmaktan çıkarıp, kamu görevlilerinin yargılanmasına ilişkin hukuk mücadelesinin sembollerinden biri haline getirmiştir.

Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binasının yıkılmasına ilişkin yürütülen geniş kapsamlı soruşturmada, birçok kamu görevlisi ve idareci hakkında "soruşturma izni verilmemesi" kararı alınmıştır. Bu kararlar neticesinde dava dosyası, yapıdan sorumlu diğer bürokratlar ve hastane yöneticileri açısından büyük ölçüde daralmıştır. 2026 yılı itibarıyla gelinen aşamada, davanın idari ayağında hakkında adli süreç işletilen ve yargılanmasına devam edilen tek üst düzey kamu görevlisi olarak dönemin İl Sağlık Müdürü Mustafa Hambolat kalmıştır.

 Duruşma 
Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binasının yıkılmasına ilişkin açılan davanın ilk duruşması, depremden 1006 gün sonra, 7 Kasım 2025 tarihinde Hatay Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmüştür. Duruşmaya tutuksuz yargılanan tek kamu görevlisi sanık, dönemin İl Sağlık Müdürü Mustafa Hambolat, müdahil avukatlar ve enkazda yakınlarını kaybeden aileler katılmıştır.

Sanık Mustafa Hambolat, mahkemedeki savunmasında suçlamaları reddederek sorumluluğu hastane yönetimine devretmiştir. Hambolat, binanın tahliyesi veya kapatılması konusundaki birincil sorumluluğun hastane başhekiminde olduğunu iddia ederek, "Binanın kapatılması yetkisi ve sorumluluğu başhekimdeydi, bana bu yönde bir talep gelmedi" savunmasını yapmıştır. Bu savunma, daha önce basına yansıyan ve başhekimin "kapatmak istedik ama İl Sağlık Müdürü izin vermedi" şeklindeki iddialarıyla doğrudan çelişmesi bakımından duruşmanın en dikkat çeken noktası olmuştur.

Hambolat ayrıca, binanın deprem dayanıklılığına ilişkin Sağlık Bakanlığı ile yapılan yazışmalara değinerek, gerekli ödeneklerin verilmediğini ve idari sürecin kendisinden bağımsız ilerlediğini öne sürmüştür. Müşteki avukatları ise sanığın savunmasına itiraz ederek, İl Sağlık Müdürü olarak en üst yetkili makamda bulunduğunu ve riskli bir kamu binasının açık tutulmasının doğrudan bir ihmal olduğunu vurgulamışlardır.

Duruşmada söz alan mağdur yakınları, 1006 gün sonra gelen bu ilk duruşmada adaletin tesis edilmesini talep ederek, sorumluların en ağır şekilde cezalandırılmasını istemişlerdir. Mahkeme heyeti, dönemin başhekimlerinin tanık olarak dinlenmesine ve dosyadaki eksikliklerin giderilmesine karar vererek duruşmayı ileri bir tarihe ertelemiştir.
Mahkeme heyeti, dosyadaki teknik eksikliklerin giderilmesi ve tanıkların dinlenmesi amacıyla duruşmayı 24 Şubat 2026 tarihine ertelemiştir.

Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binasının yıkılmasına ilişkin davanın ikinci duruşması, 24 Şubat 2026 tarihinde Hatay Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmüştür. Duruşmaya, enkazda hayatını kaybedenlerin yakınları, müdahil avukatlar ve sağlık meslek örgütlerinin temsilcileri yoğun katılım göstermiştir.

Duruşmada müdahil avukatlar, hastane binasının riskli olduğuna dair 2012 ve 2021 yıllarına ait raporların mevcudiyetine dikkat çekerek, yargılamanın "bilinçli taksir" yerine "olası kast" suçlamasıyla yürütülmesi gerektiğini yinelemişlerdir. Mağdur aileleri, depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen kamu görevlilerinin yargılanmasındaki yavaşlığa ve cezasızlık politikasına tepki gösteren beyanlarda bulunmuşlardır.

Yargılama sürecinde, eşini enkazda kaybeden hemşire Abdullah Gül’ün beyanları, sanık Mustafa Hambolat’ın "kapasite yetersizliği nedeniyle binayı açık tuttuk" savunmasına karşı önemli bir veri sunmuştur. Gül, söz konusu dönemde bölgede sahra hastanelerinin bulunduğunu ve hastane doluluk oranlarının iddia edilenin aksine %50-70 civarında seyrettiğini belirterek, bu verilerin resmî makamlardan istenerek dava dosyasına eklenmesini talep etmiştir. Ancak mahkeme heyeti, mevcut delil durumunu gerekçe göstererek kapasite oranlarına dair bu inceleme talebini reddetmiştir.

Mahkeme heyeti, duruşma sonunda davanın gidişatını etkileyen kritik bir ara karar açıklamıştır. Heyet, dönemin Hatay İl Sağlık Müdürü olan tek sanık Mustafa Hambolat hakkında, üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti ile dosyadaki kuvvetli suç şüphesini göz önünde bulundurarak yurt dışına çıkış yasağı (adli kontrol tedbiri) getirilmesine karar vermiştir. Ayrıca mahkeme, binanın teknik durumu ve sorumluluk zincirinin tespiti için yeni bir bilirkişi raporu alınmasına hükmederek duruşmayı ileri bir tarihe ertelemiştir.

Bu karar, mağdur aileler ve sivil toplum kuruluşları tarafından "adalet mücadelesinde atılmış önemli bir adım" ve "kamu görevlilerinin dokunulmazlığına karşı bir kazanım" olarak değerlendirilmiştir.
Mahkeme heyeti, Bilirkişi Raporu Alınması amacıyla duruşmayı 26 Haziran 2026 tarihine ertelemiştir.

 Kaynakça