Soleki, Yusufeli

Soleki veya Sollek, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Kılıçkaya (eski adı Ersis) köyü sınırları içinde ortadan kalkmış bir yerleşim yeridir. Bu köyden geriye kale kalıntıları ve tarım arazisi kalmıştır.

Tarihçe

Soleki, erken dönem Osmanlı kaydında "Solporek" (صولپورك) veya  "Solborek" (صولبورك) olarak geçer. Zaman içinde Solek, Sollek ve Söllek şeklini almıştır.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 307, ISBN 9786058624818.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99.  ISBN 978-9941-25-828-2

Soleki, Orta Çağ'da Gürcistan'ın batı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu sefer sırasında Pertekrek (Peterek) ve Nihah kaleleriyle birlikte Osmanlıların eline geçen Soleki Kalesi'nin yıkık duvarları günümüze ulaşmıştır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 566.  ISBN 978-9941-25-828-2

Soleki veya Söllek köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, "Solporek" veya "Solborek" adıyla, Tortum sancağının Pertekrek nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 20 veya 27 haneden oluşuyordu. 1555 yılında ise, köyde 16 hane tespit edilmişti.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99.  ISBN 978-9941-25-828-2Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 307, ISBN 9786058624818.

Soleki veya Söllek, sonraki Osmanlı kayıtlarında bit köy olarak yer almamıştır. Çoruh Nehri kenarında, "Söllek Bağları" diye anılan yerde önemli miktarda çeltik tarımı yapılıyordu. Ancak Yusufeli Barajı'nın inşasıyla birlikte Söllek bağları çeltik tarımı yapamaz hale gelmiştir.Ayşe Çelik Kan, "Eskiden Yeniye Geçiş Sürecinde Kent Kültürünün Değişimi (Yusufeli Örneği)", Asya Studies, Yıl: 8, Sayı: 30, Sayfa: 227-236, Kış 2024 Söllek yöresinde, Ormalık alan içerisinde yer alan Aros adlı mevkide her yıl temmuz ayında Aros Yayla Festivali düzenlenmektedir.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 307, ISBN 9786058624818.

Soleki veya Söllek köyünden geriye kalan tek tarihi yapı olan Soleki Kalesi, Kaceti Kalesi veya Sollek Kalesi olarak da bilinir. Kale, Çoruh Nehri’nin sağ kıyısında bir kayanın üzerinde yer alır. Günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 2 metreyi bulur.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 99.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Yusufeli belde ve köyleri