Akçay, Yusufeli

Akçay, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Yaylalar (eski adı Hevek) köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Akçay mahallesinin eski adı Mikelisi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Mikelisi (მიქელესი), Mikelesi (მიქელესი) şeklinde de yazılır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 490, 495.  ISBN 978-9941-25-828-2 Mikelisi, Mikel adından türemiş bir yer adıdır.

Mikelisi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın batı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü Yaylalar köyünde Mikelisi'nin yanı sıra Korameti (ქორამეთი), İeti (იეთი), Mereteti (მერეთეთი), Koreti (ქორეთი), Şaradze (შარაძე), Zenamati (ზენამათი), Haristavi (ხარისთავი) gibi Gürcüce mahalle ve mevki adları bu dönemden kalmış olmalıdır. Tao bölgesi üzerine bir araştırmada, Parhali Vadisi'nde Mikelisi, Aho (ახო), Gogotzkaro (გოგოწყარო), Çoruhhevi (ჭორუხხევი) gibi Gürcüce yer adları sayılmış ve bu bölgede ortadan kalkmış olan Gürcü dilinin izleri olarak bu yer adlarının kaldığı belirtilmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 490.  ISBN 978-9941-25-828-2

Türkçeye Mikeles / Mikelis (مٻکهلس) şeklinde girmiş olan Mikelisi, erken dönem Osmanlı kaydında bir köy olarak yer almamıştır. Bununla birlikte 1848 tarihli nüfus defterine göre Erzurum Vilayeti'nin Kiskim sancağına bağlıydı; ancak bugün sınırları içinde yer aldığı Hevek-i Ulya (Yukarı Hevek) köyünün değil, Hevek-i Süfla (Aşağı Hevek) köyünün bir mahallesi olarak kaydedilmişti. Bu tarihte Mikelis mahallesinde 21 hanede yaklaşık 105 kişi yaşıyordu. Bu deftere göre Hevek-i Ulya'da (Yaylalar) ise, 35 hanede yaklaşık 175 Müslüman, 7 hanede yaklaşık 35 Katolik  ve 5 hanede yaklaşık 25 Rum bulunuyordu.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. Cilt, s. 376, ISBN 978-605-86248-1-8.

Mikelisi veya Mikelis adı, Türkçe olmadığı için 1959 yılında Büyük Hevek köyüyle birlikte değiştirilmiş ve yerleşim yerine Akçay adı bu tarihte verilmiş olmalıdır. Bununla birlikte Mikelis adı günümüzde de kullanılmaktadır."Hevek-Gobolduba Gölü-Mikelis" - Wikiloc Akçay mahallesi, Yaylalar köyünün merkez yerleşim yerinin uzağında, Demirdöven köyünün daha yakınında bulunmaktadır.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Yusufeli belde ve köyleri