Ballıdut, Yusufeli

Ballıdut, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Çevreli (eski adı Peterek) köyünün bir mahallesidir. 

Tarihçe

Ballıdut mahallesinin eski adı Givnari'dir. Givnari (გივნარი) adının, bir tür eğrelti otu olan Gürcüce "gvimri" (გვიმრი) kelimesinden türemiş Gvimrnari'den (გვიმრნარი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Gvimrnari ise, söz konusu eğrelti otunun bolca yetiştiği yer anlamına gelir.Neriman Albayrak, "ენობრივი სიტუაცია სოფელ პეტერეკში" (Petereki Köyünde Dilsel Durum), წელიწდეული - VIII, Kutaisi, 2016.

Givnari, Orta Çağ'da Gürcistan'ın batı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlıların eline geçtiğinde Hristiyan olan köy halkı, 1682 yılında tamamen Müslümanlaşmıştı.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 128, ISBN 978-605-5708-85-6.

Givnari, Osmanı tahrir defterine göre 1555 yılında 3 Hristiyan haneden oluşan bir köyün. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyde 18 Hristiyan hane bulunuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Givnari, Çıldır Eyaleti içinde Kiskim sancağına bağlıydı. Müslim nüfus defterine göre köydeki 11 hanede 21 erkek bulunuyordu.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 329, ISBN 9786058624818.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 101.  ISBN 978-9941-25-828-2

Givnari köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Givnar" (کٻونار) şeklinde kaydedilmiştir. Bı sırada köy Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82. 1935 genel nüfus sayımında köy olarak geçmemiş olması, Givnari'nin bir mahalle olarak Peterek köyüne mahalle olarak bağlandığını göstermektedir. Daha sonra mahalleye Ballıdut adı verilmiştir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 128, ISBN 978-605-5708-85-6.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Yusufeli belde ve köyleri