Kyalami

Kyalami Grand Prix Pisti (Zulu dilinde “Khaya lami”, yani “Benim evim” anlamına gelir) Güney Afrika'nın Gauteng eyaletinde, Johannesburg'un hemen kuzeyinde, Midrand'da bulunan 4,529 km (2,814 mil) uzunluğunda bir motor yarışı pistidir. Kyalami adı genellikle yarış pistinin bulunduğu banliyö için de kullanılır. Pist, Grand Prix ve Formula 1 yarışları için kullanılmıştır ve Güney Afrika Grand Prix'sine yirmi kez ev sahipliği yapmıştır. Pistte düzenlenen Formula 1 yarışları arasında 1977 Güney Afrika Grand Prix'si, yarış görevlisi Frederick Jansen van Vuuren ve sürücü Tom Pryce'ın hayatlarını kaybettiği ölümcül kaza ile hatırlandığı için öne çıkmaktadır. Son yıllarda, pistin çevresi Johannesburg'un bir yerleşim ve ticaret banliyösü haline gelmiştir. Daha yakın zamanda, Kyalami 1998'den 2002'ye kadar Superbike Dünya Şampiyonası'nın beş turuna ev sahipliği yaptı ve daha sonra 2009 ve 2010'da, 2009 ve 2010'da Superstars Serisi'nin sezon finali ve 2008-09 A1 Grand Prix sezonunun Güney Afrika turuna ev sahipliği yaptı. Uluslararası yarışlar, 2019 Intercontinental GT Challenge sezon finali olan 2019 Kyalami 9 Saat yarışına ev sahipliği yaptığı Kasım 2019'da pistte yeniden başladı.

 Tarihçe 
Orijinal, geniş pist, 1950'lerin ortalarında Harry Pierce ve Dick Bremner tarafından birkaç arkadaş ve işçi ile birlikte tasarlanmış ve temizlenmiştir. İkili, Afrika'ya yeni pisti denemek için gelen ilk yarış takımlarının konaklamasından ve barınmasından da sorumluydu. Bremner, Güney Afrika Otomotiv Yarışları Derneği'nin başkanıydı. Pist, 4 Kasım 1961'de Kyalami 9 Saat yarışı ile açıldı. İlk büyük uluslararası etkinliği 1961'de gerçekleşti, ancak (apartheid politikaları nedeniyle) siyasi yaptırımlar 1985 yarışından sonra Grand Prix'yi ortadan kaldırdı. Orijinal pistteki son yarış 26 Kasım 1988'de yapıldı.

 Orijinal pist düzeni: 1961-1988 
küçükresim|left|Original layout of Kyalami

Saat yönünde ilerleyen pist düzeni, dokuz virajlı uzun bir düzlük üzerine kurulmuştu ve virajların isimleri yerel coğrafya, Güney Afrika kültürel unsurları ve yarış terminolojisinden esinlenerek belirlenmişti. Tur, ana düzlükteki pit lane girişine yakın bir noktadan başlıyordu. Bu ana düzlük, ilk viraja doğru yokuş aşağı iniyordu.

 Crowthorne Corner - Start-finish düzlüğünden sonraki ilk viraj olan dar bir sağ viraj. Bu viraj, pistin bu bölümünün yakınında bulunan Crowthorne Hotel'in adını almıştır.
 Barbecue Bend İkinci bir sağ viraj olan orta hız virajı, muhtemelen yarış etkinlikleri sırasında pistin bu bölümünün yakınında sık sık düzenlenen Güney Afrika barbeküleri (braais) geleneğinden adını almıştır.
 Jukskei Sweep Bu, pistin yakınından geçen Jukskei Nehri'nin adını taşıyan uzun ve hızlı bir sol virajdı. Nehrin adı, ilk yerleşimciler tarafından oynanan geleneksel Afrikaaner oyunu Jukskei'den (at nalı oyununa benzer) gelmektedir.
 Sunset Bend Pistteki ikonik virajlardan biri olarak kabul edilen hızlı bir sağ viraj. Bu isim, sürücülerin bu bölümde sürüş yaparken sık sık batan güneşe karşı sürmek zorunda kalmasından dolayı verilmiştir.
 Clubhouse Bend Pistteki bu virajda bulunan motor sporları kulübünün adını taşıyan 90 derecelik bir sol virajdır.
 Esses 1 Birinci viraj: ilk sol viraj.
 Esses 2. Sağ viraj, 90 derece, 8. viraja doğru dik bir yokuşa çıkıyor.
 Leeukop Viraj Leeukop, uzun düzlüğün ilk kısmına giden dar bir sağ virajdı. Bu viraj, Güney Afrika topografyasında yaygın ve belirgin bir coğrafi isim olan Leeukop tepesi (Aslan Başı) adını almıştır. Ayrıca, tepenin arkasında, bitişik arazide bulunan Leeukop Hapishanesi'ne de atıfta bulunmaktaydı.
 Kink Bu, ana düzlüğü iki bölüme ayıran pistteki sağ sapmaydı.

 Revize edilmiş düzen: 1989'dan günümüze 
1989 yılında ticari bir geliştirme projesi kapsamında pist yeniden inşa edildiğinde, Leeukop Bend, Kink, Pit lane, start/finish düzlüğü, Crowthorne Corner ve Barbecue Bend tamamen kaldırıldı. Jukskei Sweep, o zamanlar yeni inşa edilen Pit lane ve start/finish düzlüğünden önceki virajın girişini oluşturmak için büyük ölçüde değiştirildi. Eski hızlı pistin daha az değiştirilen kalan kısımları Sunset Bend, Clubhouse Bend ve Esses idi ve bunlar mevcut konfigürasyona dahil edildi, bunun sonucunda pist, takvimdeki en hızlı pistlerden biri olmaktan çıkıp dar ve virajlı bir şerit haline geldi. Formula 1, yeni düzenlemede sadece iki yarış yapıldıktan sonra, organizatörün iflası nedeniyle 1993 yılında yeniden inşa edilen pisti terk etti.

1992 yılına kadar Güney Afrika motosiklet Grand Prix'sine ev sahipliği yaptı.

Kyalami, mevcut pit şeridi ve start/bitiş düzlüğünün inşasıyla yeniden değiştirildi ve daha sonra 2009 Dünya Superbike yarışı için tekrar kaldırılan bir şikanın eklenmesiyle yeniden değişiklikler yapıldı. Kyalami yeni bir yönetim altına girdi ve 2008 yılında, David Piper ve diğerleri gibi altın çağın yıldızlarının katılımıyla Kyalami'de 9 saatlik yarışın 50. yıldönümü kutlandı. 6 Haziran 2014 tarihinde, Kyalami'nin 24 Temmuz'da açık artırmada satılacağı duyuruldu. 24 Temmuz 2014'te, 205 milyon rand karşılığında açık artırmada satıldı. Açık artırmayı kazanan, Porsche Güney Afrika'nın sahibi Toby Venter oldu. Pistte 100 milyon randlık bir yatırım yapılarak pistin FIA 2. derece statüsünü alması sağlandı.

12 Aralık 2019'da, 6 Şubat 2021'de Kyalami'de düzenlenecek altı saatlik bir yarışın da yer aldığı 2020-21 FIA Dünya Dayanıklılık Şampiyonası geçici takvimi açıklandı. Ancak, COVID-19 salgını nedeniyle takvim revize edildikten sonra Kyalami takvimden çıkarıldı.

 Pist geçmişi 

 Güney Afrika Grand Prix 
1967'den 1993'e kadar Kyalami, Güney Afrika Grand Prix'sinin 21 edisyonuna ev sahipliği yaptı. Bunların belki de en kötü şöhretli olanı, Grand Prix Sürücüleri Derneği'nin FISA tarafından getirilen yeni süper lisans koşullarını protesto etmek için grev yaptığı 1982 baskısıydı.

Niki Lauda 1984 yılında bu pistte üçüncü zaferini elde ederek Kyalami'nin en başarılı pilotu oldu. Alain Prost, Nigel Mansell ve Jackie Stewart, bu pistte ikişer zaferle en başarılı ikinci pilotlar oldular. Jody Scheckter, 1975 yılında bu pistte yarışan ilk ve tek Güney Afrikalı pilot oldu. Ferrari ve Williams, bu pistte dörder zaferle en başarılı takımlar oldular.

2022 yılının Haziran ayında, Formula 1 Başkanı Stefano Domenicali'nin, 2023 yılında F1'in geri dönüşü hakkında pist temsilcileriyle görüşmek üzere Güney Afrika'ya gittiği, ancak 2023 geçici takvimine dahil edilmediği bildirildi.

 Etkinlikler 

 Güncel

 Temmuz: Güney Afrika Dayanıklılık Serisi Kyalami 4 Saat
 Kasım: Güney Afrika Dayanıklılık Serisi Kyalami 9 Saat

 Eski

 A1 Grand Prix
 2008-09 A1 Grand Prix of Nations, South Africa (2009)
 Birkin Cars/TVR Invitational Race (1995)
 Formula One
 South African Grand Prix (1967-1985, 1992-1993)
 Grand Prix Masters (2005)
 Grand Prix motorcycle racing
 South African motorcycle Grand Prix (1983-1985, 1992)
 Intercontinental GT Challenge
 Kyalami 9 Hours (2019-2020, 2022-2023)
 Rand Grand Prix (1961-1965)
 South African Formula Atlantic Championship (1976-1979)
 South African Formula One Championship (1961-1975)
 South African Springbok Championship Series
 Kyalami 9 Hours (1965-1973)
 Sidecar World Championship (2000, 2002)
 Sports Racing World Cup
 Vodacom Festival of Motor Racing (1998-2000)
 Superbike World Championship
 Kyalami Superbike World Championship round (1998-2002, 2009-2010)
 Supersport World Championship (1998-1999, 2002, 2009-2010)
 Superstars Series (2009-2010)
 World Sportscar Championship
 Kyalami 1000 km (1974, 1983-1984)

 Tur rekorları 
Aralık 2024 itibarıyla, Kyalami Grand Prix Pisti'nin en hızlı resmi yarış tur rekorları şu şekilde listelenmiştir:

Kategori    ZamanSürücü Araç Etkinlik Grand Prix Pisti (6. Konfigürasyon): 4.529 km (2015-Şimdiki) Sports car racing  1:40.303  Jonathan Thomas  Nova Proto NP02  2024 Kyalami 9 Saat GT3  1:41.425  Michael Stephen  Audi R8 LMS GT3  2023 Kyalami Otomobil Festivali Group CN  1:47.188  Mikaeel Pitamber  Ligier JS53  2023 Kyalami Wild Rose Gin Spor & GT turu Superbike  1:47.562  Clinton Seller  Kawasaki Ninja ZX-10R  2024 2. Kyalami ZX10 Masters turu Touring car racing  1:48.495  Paulo Loureiro  BMW 335i  2023 Kyalami BMW M Performance Parts Yarış Serisi turu GTC  1:50.256  Michael Stephen  BMW 128TC  2024 Kyalami Global Touring Car Şampiyonası turu Porsche Carrera Cup  1:51.774  Nicky Dicks  Porsche 911 (991 II) GT3 Cup  2023 Kyalami Wild Rose Gin Spor & GT yarışı Formula Ford  1:51.927  KC Ensor-Smith  Mygale M13-SJ  2024 Kyalami Investchem F1600 yarışı GT4  1:52.127  Joseph Ellerine  Audi R8 LMS GT4  2023 Kyalami Extreme Supercars yarışı SupaCup  1:54.958  Jonathan Mogotsi  Volkswagen Polo VI  2023 Kyalami Global Touring Car Şampiyonası yarışı Super Touring  1:57.480  Andreas Meier  BMW E36 STC  2023 Kyalami BMW M Performance Parts Yarış Serisi turu Gazoo Cup  2:07.105  Alex Shahini  Toyota GR86  2024 Kyalami Gazoo Racing SA Kupası yarışı Grand Prix Pisti (4. Konfigürasyon): 4.261 km (1992-1993 ve 2009-2015) Formula 1  1:17.578  Nigel Mansell  Williams FW14B  1992 Güney Afrika Grand Prix WSBK  1:38.170  Michel Fabrizio  Ducati 1098R  2010 Kyalami WSBK yarışı 500cc  1:39.952  Wayne Gardner  Honda NSR500  1992 Güney Afrika motosiklet Grand Prix WSSP  1:41.053  Eugene Laverty  Honda CBR600RR  2009 Kyalami WSSP yarışı 250cc  1:42.094  Max Biaggi  Aprilia RSV 250  1992 Güney Afrika motosiklet Grand Prix 125cc  1:48.687  Carlos Giró Jr  Aprilia RS125R  1992 Güney Afrika motosiklet Grand Prix Grand Prix Pisti (5. Konfigürasyon): 4.2606 km (1994-2009) A1GP  1:28.306  Fairuz Fauzy  A1GP Powered by Ferrari car  2008-09 A1 Grand Prix of Nations, South Africa F3000  1:29.855  Kenny Bräck  Reynard 94D  1995 Birkin Cars/TVR Invitational Race WSC  1:34.776  Mauro Baldi  Ferrari 333 SP  1998 2 h 30 min Kyalami GP Masters  1:36.390  Nigel Mansell  Delta Motorsport GP Masters car  2005 Kyalami Grand Prix Masters LMP900  1:36.756  Éric Bernard  Lola B98/10  1999 SportsRacing World Cup Kyalami WSBK  1:42.178  Noriyuki Haga  Aprilia RSV 1000  2002 Kyalami WSBK yarışı LMP675  1:43.070  Mark Smithson  Pilbeam MP84  2000 Vodacom Speed Festival Kyalami   1:46.230  Sarel van der Merwe  Chevrolet Camaro  2000 Vodacom Speed Festival Kyalami WSSP  1:46.975  James Whitham  Yamaha YZF-R6  2002 Kyalami WSSP yarışı Grand Prix Pisti (3. Konfigürasyon): 3.888 km (1989-1991) Grup A  1:30.660  Roland Asch  Mercedes 190E 2.5-16 Evo2  1990 Sarı Sayfalar 200 Grand Prix Pisti (2. Konfigürasyon): 4.104 km (1968-1988) Formula 1 1:08.149  Keke Rosberg  Williams FW10  1985 Güney Afrika Grand Prix Grup C1  1:11.170  Jochen Mass  Porsche 956  1986 Southern Sun 500 Grup 5  1:19.300  Gérard Larrousse  Matra-Simca MS670C  1974 Kyalami 6 Hours Grup 6  1:20.100  Mario Andretti  Ferrari 312 PB  1971 Kyalami 9 Hours  Grup C2  1:20.680  Wayne Taylor  Tiga GC287  1987 Kyalami Group C2 race Formula 2 1:22.970  John Love  Chevron B25  1973 Highveld 100 500cc  1:24.910  Freddie Spencer  Honda NSR500  1985 South African motorcycle Grand Prix Grup 4  1:25.340  Jochen Mass  BMW M1  1979 1000 km of Kyalami Grup 2  1:27.400  Hans-Joachim Stuck  BMW 3.0 CSL  1975 1000 km of Kyalami 250cc  1:28.140  Mario Rademeyer  Yamaha TZ 250  1985 South African motorcycle Grand Prix Original Grand Prix Pisti (. Konfigürasyon): 4.094 km (1961-1967)  Formula 1 1:27.600  Dave Charlton  Brabham BT11  1967 Rand Spring Trophy Formula 2 1:39.100  Jo Bonnier  Porsche 718/2  1961 Rand Grand Prix

 Ayrıca bakınız 

 Francis Tucker
 Kyalami Grand Prix Pisti'nde meydana gelen ölümlerin listesi

 Notlar 
Kyalami'nin 2. derece lisansı 18 Ağustos 2025 tarihinde sona ermiştir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Map and circuit history at RacingCircuits.info 
Kyalami Marshals Association
Satellite picture by Google Maps
Kyalami Kart Circuit
Shelby Can-Am

Kategori:Formula 1 pistleri