Rabat, Şavşat

Rabat, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Dereiçi (eski adı Dasamobi) köyünün bir mahallesidir. 

Tarihçe

Tao-Klarceti bölgesinde yaygın bir yer adı olan Rabat’ın eski Gürcüce adı Phikuri’dir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 163 ISBN 978-9941-9470-8-7 Phikiuri (ფხიკიური) olarak da bilinen Phikuri (ფხიკური), 1858 tarihli Kiepert haritasında “Pchikgur” şeklinde yazılmıştır."1858 Kiepert Map of Armenia, Kurdistan and Azerbaijan"

Phikuri köyünün bulunduğu Şavşeti, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Phikuri, eski Osmanlı kayıtlarında yer almamıştır. Bununla birlikte Rus idaresi 1886 nüfus tespitinde Phikuri’yi ayrı bir köy olarak kaydetmiştir. Phikur (Пхикюръ) şeklinde yazılan yerleş yeri, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına (uçastok) bağlı Çihori nahiyesini beş köyünden biriydi. Köyde, 63’ü erkek ve 76’sı kadın olmak üzere, 32 hanede 139 kişi yaşıyor ve nüfusun tamamı Ermenilerden oluşuyordu.

Gürcü asker ve coğrafyacı Giorgi Kazbegi 1874 yılında Phikuri’den bir Ermeni köyü olarak söz etmiştir. Nikolay Marr’ın 1904 yılında verdiği bilgiye göre, Phikuri köyü yanmıştı. Köylülerin söylediğine göre, Gürcüce ve Ermenice elyazmaları bu yangında kül olmuştu.Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 152  ISBN 978-9941-434-11-2 Phikuri köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Ruslar bölgeden çekilince, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında Ankara Hükûmeti ile Gürcistan'ı işgal etmiş olan Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye’ye bağlandı.

Phikuri köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde, Şavşat kazasına bağlı İmerhevi nahiyesine bağlıydı ve bu tarihte “Pençekor Rabatı İroğlu” adıyla kaydedilmişti. Köyün nüfusu 10 hanede yaşayan ve tamamı Gürcü olan 37 kişiden oluşuyordu. Kısa bir süre sonra Çihori (Çukur) köyüne mahalle olarak bağlanmış olan Phikuri, Çihori köyünün başka bir mahallesi olan Dasamobi (Dereiçi) ayrı bir köye dönüştüğü zaman bu köyün mahallesi haline gelmiştir.

Phikuri köyünde eski bir Gürcü kilisesi bulunuyordu. Daha sonra buraya yerleşen Ermeniler, eski Gürcü kilisesi harabeleri üzerinde yeni bir kilise inşa etmiştir. Ancak bu yapıdan geriye bir şey kalmamıştır. Kilisenin yıkıldığı ve köydeki yapıların inşasında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim bir ahırda haç figürlü ve Ermenice yazılı bir taş tespit edilmiştir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 163 ISBN 978-9941-9470-8-7

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Şavşat
Kategori:Tao-Klarceti