Protez kol

Protez kol, doğuştan (konjenital) veya sonradan gelişen nedenlerle üst uzvun bir bölümünün kaybı ya da yokluğu durumunda kullanılan yapay uzuv sistemidir. Ortez ve protez alanındaki protez kollar, bireyin fonksiyonel kullanımını ve günlük yaşam aktivitelerini desteklemeyi amaçlar. Üst ekstremite protezlerinde cihazın kabul/terk oranları; konfor, ağırlık, kontrol ve fonksiyonel fayda gibi faktörlere bağlı olarak geniş aralıkta rapor edilmiştir.

 Terminoloji 
Literatürde "elektrikli" veya "powered" protez, hareketin elektrik motorlarıyla sağlandığı sistemleri ifade eder. "Myoelektrik" protezler, rezidü uzuvdaki kasların elektriksel sinyallerini algılayan elektrotlar aracılığıyla kontrol edilen powered sistemlerdir.

"Mikroişlemcili eklem" ise (ör. dirsek veya bilek modülü) hareket ve konum kontrolünü sensörler ve kontrol algoritmalarıyla optimize eden bir bileşen sınıfıdır; mikroişlemci, myoelektrik kontrolle birlikte kullanılabilir ancak kavramlar aynı değildir.

 Ampütasyon nedenleri 
Üst ekstremite kaybı veya ampütasyon; travma, vasküler nedenler, enfeksiyonlar, tümörler ve konjenital nedenler gibi farklı etiyolojilere bağlı olabilir. Üst ekstremite ampütasyonlarının nedenleri ve düzeyleri ülkeler arasında değişkenlik gösterebilir.

 Ampütasyon seviyesine göre sınıflandırma 
Protez seçimi ve bileşen konfigürasyonu ampütasyon seviyesine bağlıdır:

 Parmak / kısmi el kaybı
 El-bilek seviyesi
 Dirsek altı (transradial)
 Dirsek üstü (transhumeral)
 Omuz seviyesi

 Protez kol türleri 

 Pasif / kozmetik protezler 
Pasif protezler, görünüm ve denge sağlamak amacıyla kullanılır. Kozmetik silikon kaplamalar bu grupta değerlendirilir.

 Vücut gücüyle çalışan (body-powered) protezler 
Kablo ve harness sistemi ile kullanıcının omuz ve gövde hareketlerinden enerji alır. Dayanıklı ve düşük bakım gerektirir.

 Elektrikli (powered) protezler 
Powered sistemlerde hareket elektrik motorlarıyla sağlanır.

 Myoelektrik kontrol 
Kas sinyallerini algılayan elektrotlar aracılığıyla kontrol edilir.

 Çoklu kavrama (multi-grip) sistemler 
Birden fazla kavrama moduna sahip olabilir. Bu sistemlerin maliyeti yüksek olabilir.

 Mikroişlemci kontrollü eklem 
Dirsek veya bilek modüllerinde mikroişlemci kontrollü sistemler hareketin daha stabil ve yönetilebilir olmasını sağlar.

 Temel bileşenler 
 Soket ve süspansiyon
 Dirsek ve bilek eklemleri
 Terminal cihaz (kanca, el vb.)
 Kontrol sistemi (body-powered, myoelektrik)
 Kozmetik kaplama

 Rehabilitasyon 
Protez uygulaması sonrasında kullanıcı, fizik tedavi ve adaptasyon sürecinden geçer. Bu süreç fonksiyonel kullanım için önemlidir.

 Kullanım ve terk oranı 
Üst ekstremite protezlerinde cihazın terk oranlarının anlamlı olabildiği ve konfor ile ağırlık faktörlerinin etkili olduğu bildirilmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Protez
 Ortez
 Ampütasyon
 Biyonik
 Fizik tedavi ve rehabilitasyon

 Kaynakça 

Kategori:Protez
Kategori:Tıbbi cihazlar
Kategori:Rehabilitasyon