Gün TV (Özgür Gün TV)

Gün TV veya sonraki adıyla Özgür Gün TV, 1994 yılında Diyarbakır merkezli olarak kurulan ve Türkiye’de yerel düzeyde Kürtçe (Kurmancca) yayın yapma hakkını elde eden ilk televizyon kanalıdır. Kanal, Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecindeki reformların bir parçası olarak anadilde yayın hakları mücadelesinde sembol bir kurum haline gelmiştir. 2015 yılında ulusal yayına geçen kanal, 2016 yılında ilan edilen Olağanüstü Hâl (OHAL) kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılmıştır.

 Tarihçe 
Gün TV, 1994 yılında Diyarbakır’da yerel bir kanal olarak yayın hayatına başladı. Yayın çizgisini bölge halkının kültürel ihtiyaçları ve yerel habercilik üzerine kuran kanal, kuruluşundan itibaren Türkiye’deki medya kısıtlamaları ve dil yasaklarının etkisi altında faaliyet gösterdi. "Türk Vatandaşlarının Günlük Yaşamlarında Geleneksel Olarak Kullandıkları Farklı Dil ve Lehçelerde Yapılacak Radyo ve Televizyon Yayınları Hakkında Yönetmelik" düzenlemesinin 25 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe girmesinin ardından 23 Mart 2004'te RTÜK'e başvuran kanalın talebi, iki yıl boyunca yanıtsız bırakıldı.

RTÜK, bu süreçte yerel kanalların başvurusuna karşı süreci uzatmış ve kurumlara "sabır" telkininde bulunmuştur. İki yıllık bekleme sürecinin ardından gerekli izni alan Gün TV, 23 Mart 2006 tarihinde "Dergûşa Çandê" (Kültür Beşiği) adlı programla, Türkiye özel radyo ve televizyon tarihinde ilk defa farklı dil ve lehçelerde yayın yapan kurum olmuştur.

Yönetmelik kısıtlamaları nedeniyle kanal, günlük 45 dakika ve haftalık 4 saati aşmayacak şekilde Kürtçe yayın yapabilmiştir. Ayrıca bu yayınların çocuklara veya dil öğretimine yönelik olmaması şartı getirilmiştir. Bu dönemde kanal, Türkiye'de ilk kez Türkçe altyazılı Kürtçe film gösterimi yaparak kültürel yayıncılıkta yeni bir dönem başlatmıştır.

 Yayın politikası ve hukuk mücadelesi 
Kanal, Türkiye’de Kürtçe yayın yasaklarının esnetilmesi sürecinde aktif bir rol oynamıştır. "Çek Çek" isimli ilk Kürtçe belgeseli yayınlamış ve ilk Kürtçe-Türkçe sözlük olan "Ferheng"in tanıtımıyla Türkiye tarihindeki ilk Kürtçe reklamı yayınlayarak anadil yayıncılığına öncülük etmiştir.

Kanal yönetimi ve çalışanları sık sık hukuki engellerle karşılaşmıştır:
 2003 yılında, haber bültenlerinin bir başka televizyon kanalıyla benzerlik taşıdığı gerekçesiyle kanal bir ay süreyle kapatılmıştır.
 2009 yılında Genel Yayın Koordinatörü Ahmet Birsin, "KCK operasyonları" kapsamında tutuklanmıştır.
 11 Eylül 2012'de RTÜK, haber bültenlerinde "örgüt propagandası" yapıldığı iddiasıyla kanala 11 bin 26 TL para cezası vermiş ve yayını durdurmuştur.
 2014 yılında, Roman Polanski’nin Piyanist filmini yayınladığı gerekçesiyle "şiddet görüntüleri" sebebiyle uyarı cezası almıştır.

2011 yılında "Özgür Gün TV" adıyla ulusal yayın lisansı için başvuruda bulunan kanal, bürokratik engeller ve "frekans yetersizliği" gerekçesiyle bekletildikten sonra 1 Ocak 2015'te Türksat 4A üzerinden test yayınına başlamış, 6 Nisan 2015’te ise tam zamanlı ulusal yayına geçmiştir.

 Baskılar ve sansür girişimleri 
Kanalın yayın hayatı boyunca karşılaştığı başlıca engeller şunlardır:
 200 yıllık bir halk ezgisi olan "Mala Min" eserinin yayınlanması üzerine RTÜK tarafından 365 gün kapatma cezası verilmiş; yapılan itiraz sonucunda mahkeme, bilirkişi raporuyla "tercüme hatası" tespit ederek cezayı durdurmuş ancak kanal bu süreçte iki ay kapalı kalmıştır.
 2006 yılında kanalın yazarlarla gerçekleştireceği canlı yayın, polisin yayın alanına girerek kamera kaydı almak istemesi sonucu canlı yayın sadece bir dakika sürebilmiştir.
 Kanalın sosyal medya platformlarındaki varlığı da hedef alınmış, Facebook sayfası erişime kapatılmıştır.

 Ödüller ve dayanışma 
Kanalın yerel habercilik ve hak odaklı çalışmaları çeşitli meslek örgütleri tarafından ödüllendirilmiştir. 15 Ocak 2007'de Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), Gün TV programcılarını "TV Programı Ödülü"ne layık görmüştür. Kanal üzerindeki baskılar yoğunlaştığında, İstanbul ve Ankara'dan bir grup gazeteci Diyarbakır'a giderek kanal binasında "Dayanışma Nöbeti" tutmuştur.

 Kapatılması 
15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası ilan edilen OHAL döneminde, 29 Eylül 2016 tarihinde 668 sayılı KHK ile kanalın yayını durdurulmuştur. Kanalın tüm mal varlığına, stüdyo ekipmanlarına ve teknik cihazlarına el konularak hazineye devredilmiştir. Kanal yönetiminin mal varlığına el konulmasına karşı başvurduğu hukuki yollar "yetkisizlik" gerekçesiyle sonuçsuz kalmıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye'deki televizyon kanalları
Kategori:Kürtçe televizyon kanalları
Kategori:Diyarbakır medya
Kategori:Kapatılan televizyon kanalları