Karayiğit, Şavşat

Karayiğit, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Balıklı (eski adı Tzkalsimeri) köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Gürcüce bir yer adı olan Şoltishevi (შოლტისხევი), “şolti” (შოლტი) ve “hevi” (ხევი) kelimelerinden oluşur. “Şolti” (შოლტი) kamçı, kırbaç, kalas ve kamış, “hevi” (ხევი) ise dere ve vadi anlamlarına gelir."შოლტი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5"ხევი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5

Şoltishevi'nin yer aldığı Şavşeti bölgesi, tarihsel Gürcistan’ın sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ardından Osmanlı idaresi bu bölgede Şavşat sancağını kurmuştur. Bu sancağın 1554 yılındaki yöneticisi, İosebiti adında bir Gürcü beyi (tavadi) idi.Şavşeti (შავშეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2011, s. 16.  ISBN 978-9941-407-11-6.

Şoltishevi eski Osmanlı kayıtlarında ayrı bir köy olarak yer almamıştır. Bununla birlikte, Tao-Klarceti bölgesinde 1878 yılında başlayan Rus idaresinde Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında (uçastok) yer alıyordu. 1886 tarihli nüfus sayımında Şoltishev (Шолтисхевъ) olarak kaydedilmiş olan yerleşim yeri, Tzkalsimeri köyünün üç mahallesinden biriydi. Bu tarihte Şoltishevi'de 33 hane bulunuyordu. Tzkalsimeri köyünde ise, 113 hanede 793 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Köyde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden Şoltishevi mahallesinde yaklaşık 230 kişinin yaşadığı söylenebilir.

Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1893 yılında Şoltishevi'yi İmerhevi vadisinde Gürcüce konuşan köyler arasında saymıştır. Buradaki yüksek dağa da Şoltishevi Dağı deniyordu. Bu dağı aşan bir yolla kuzeydeki Mirati Vadisi'ne ulaşılıyordu. Çİçinadze'nin 1893'te verdiği bilgiye göre, Rus idaresi sırasında Şoltishevi'den 25 hane Osmanlı ülkesine göç etmiştir. Nikolay Marr ise, 1904 yılında kaleme aldığı gezi notlarında Tzklasimeri köyünün Tzkalsimeri, Şoltishevi (Tzkalsimeri'nin doğusunda) ve Bzata (Tzkalsimeri'nin kuzeyinde) adlı mahallelerden meydana geldiğini yazar.Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 168.   ISBN 978-9941-434-11-2.

Şoltishevi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Şoltishevi Türkiye'ye bırakıldı.

Şoltishevi, bu tarihten sonra da Balıklı (Tzkalsimeri) köyünün bir mahallesi olarak kalmış, bu arada adı Karayiğit olarak değiştirilmiştir. Günümüzde Şoltishevi'de Kvirikidze (კვირიკაძე), Tetvienti (თეთვიენთი), İpşiroğlu (იფშიროღლი), Urbenidze (ურბენიძე), Mikeladze (მიქელაძე), Kurdikidze (ქურდიკიძე), Kvirikadze (კვირიკაძე), Tsitsienti (ციციენთი), Batileti (ბათილეთი), Tatuenti (თათუენთი), Koçienti (ქოჩიენთი) ve Keienti (ქეიენთი) adlı aileler yaşamaktadır.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Şavşat
Kategori:Tao-Klarceti