Varlık, Yusufeli

Varlık, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Cevizlik (eski adı Çimçimi) köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Varlık mahallesinin eski adı Keda'dır. Keda (ქედა), Gürcüce bir yer adı olup "kedi" (ქედი) kelimesine dayanır ve 
"tepe" anlamına gelir. Gürcistan'ın Acara bölgesinde de Keda adını taşıyan bir kasaba bulunmaktadır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 819.  ISBN 978-9941-25-828-2"ქედი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Keda adı Türkçeye de aynı şekilde girmiştir. Nitekim bu yerleşim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1876 tarihli Trabzon vileyeti salnamesinde Keda (كدا) olarak geçer.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 328.  Yüksek lisans teziTrabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 356, ISBN 9789157871117.

Keda, Orta Çağ'da Gürcistan'ın batı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Keda erken Osmanlı kaydında bir köy olarak yer almamıştır.

Keda, 1835 tarihli Osmanlı Müslim nüfus defterinde aynı adla Çıldır Eyaleti’nin Livane-i Ulya sancağına bağlı köylerden biriydi. Osmanlı idaresinin vergi salma ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bu tarihte köyde 8 hanede 23 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Keda’nın toplam nüfusunun yaklaşık 46 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 170.  Yüksek lisans teziTao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 102.  ISBN 978-9941-25-828-2

Keda köyü, daha sonra Trabzon vilayetine bağlandı. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, bu vilayetin Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 6 hane 23 kişi olarak kaydedilmişti. 1835 tarihli nüfus defterindeki erkek sayısının bu salnamede toplam nüfus olarak verildiği anlaşılmaktadır. Vergiye tabi hayvan varlığı olarak sadece 4 öküz ve 4 inek kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 357, ISBN 9789157871117.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Keda’nın bir köy olarak geçmemesi, bu tarihten önce Çilçim köyüne bir mahalle olarak bağlandığını göstermektedir.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82. Keda Türkçe olmadığı için köyün adı Varlık olarak değiştirilmiştir. Varlık, günümüzde Cevizlik köyünün bir mahallesidir ve eski adı da kullanılmaktadır.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Yusufeli belde ve köyleri