Aktepe, Şavşat

Aktepe (Gürcüce: თეთრაქეთი), tarihsel Şavşeti bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. Günümüzde "Aktepe" adıyla Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Çukur (eski adı Çihori) köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Tetraketi (თეთრაქეთი), Gürcüce bir yer adı olup Tetrakedi’den (თეთრაქედი) değişime uğramıştır.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 253, ISBN 978-605-5708-85-6. Bu yer adı “tetri / tetra" (თეთრი / თეთრა: ak, beyaz) ile “kedi” (ქედი: tepe) kelimelerinden oluşur ve "ak tepe" anlamına gelir."თეთრი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5"ქედი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5

Teraketi’nin yer aldığı Şavşeti bölgesi, tarihsel Gürcistan’ın bir parçasıydı. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Tetraketi bilinen Osmanlı kayıtlarında ayrı bir köy olarak geçmez. Bununla birlikte Rus idaresi 1886 nüfus tespitinde Tetraket (Тетракетъ) adıyla bu yerleşimi Çihori köyünün bir mahallesi olarak kaydetmiştir. Tetraketi mahallesi bu sırada 7 haneden oluşuyordu. Bu tarihte Çihori, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına (uçastok) bağlı Çihori nahiyesinin bir köyü ve bu nahiyesinin idari merkezi idi. Çihori köyünde 47 hanede tamamı Gürcü olan 454 kişi yaşıyordu. Hane başına düşen ortalama kişi üzerinden hesaplandığında Tetraketi’nin nüfusunun yaklaşık 68 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Klarceti ve Şavşeti bölgelerinde 1904 yılında araştırma gezisi yapan Nikolay Marr’ın gezi notlarında verdiği bilgiye göre Tetraketi, Çihori köyünün sekiz mahallesinden biriydi. Diğer mahalleler köyün merkez mahallesi, Andriatzminda (ანდრიაწმინდა), Libani (ლიბანი), Dasamobi (დასამობა), Gigieti (გიგიეთი), Brili (ბრილი), Agara (აგარა), Nioleti (ნიოლეთი) ve Çedriuli (ჭედრიული) idi. Tetraketi’de bu tarihte 10 kadar ev vardı. Tetraketi halkının tamamı o tarihte Müslüman olmuştu. Bununla birlikte halk Hristiyan olduğu dönemdeki gibi balmumu hazırlıyor ve başta Porta Kilisesi olmak üzere, ziyaret olarak adlandırılan eski kilise yıkıntılarında mum dikip istiareye yatıyordu.Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 224.   ISBN 978-9941-434-11-2.

Tetraketi veya Tetraket Türkçe olmadığı için mahallenin adı, doğrudan Gürcüceden çevrilerek Aktepe olarak değiştirilmiştir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 253, ISBN 978-605-5708-85-6.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Şavşat
Kategori:Tao-Klarceti