Tarem Taş Atölyesi

Talas Restorasyon Eğitim Merkezi (kısaca TAREM), Kayseri'nin Talas ilçesi Zincidere Mahallesi'nde bulunan geleneksel taş işçiliği, ahşap oyma ve mimari restorasyon eğitimi veren bir merkezdir. Talas Belediyesi ile Kayseri Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (KAYSEM) iş birliğiyle 5 Şubat 2024 tarihinde kurulmuştur. Faaliyetlerini, 1907-1909 yılları arasında İsviçreli hayırsever Maria Gerber tarafından yaptırılan Sion (Zion) Rum Kız Yetimhanesi'nin (Maria Gerber Yetimhanesi) müştemilat hangar binalarında sürdürmektedir.

 Tarihçe 
 Mekânın Tarihi 
Atölyelerin yer aldığı bina kompleksi, tarihi kayıtlarda Sion Yetimhanesi (Maria Gerber Yetimhanesi veya Rum Kız Yetimhanesi / Köy Muallim Mektebi) olarak geçer.
 1907-1909 yılları arasında İsviçreli hayırsever Maria (Marianne) Gerber öncülüğünde kimsesiz çocuklar için yetimhane ve mesleki eğitim tesisi olarak inşa edilmiştir.
 1926-1932 yılları arasında Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'nin ilk Köy Muallim Mektebi olarak hizmet vermiştir.
 2000'lerin başında Talas Belediyesi tarafından restore edilerek kültürel mirasa kazandırılmış, müştemilat hangarları atölyelere dönüştürülmüştür.

 Kuruluş 
Kasım 2023'te Talas Belediyesi ile Kayseri Üniversitesi arasında iş birliği protokolü imzalanmıştır. 5 Şubat 2024'te ilk eğitim dönemi başlamıştır. Merkez, taş, ahşap ve demir atölyelerinden oluşmaktadır.

 Konum 
Talas ilçesi Zincidere Mahallesi, Sion Yetimhanesi müştemilatı.

 Taş İşçiliği 
Merkezde geleneksel taş işçiliği teknikleri uygulanmaktadır:
 El aletleriyle yontma ve oyma (naht, sengtraşî, haccarî).
 Rölyef ve kabartma teknikleri.
 Geometrik ve bitkisel motifler (Selçuklu, Osmanlı dönemleri).
 Kârgir yapı restorasyonu.

Kursiyerler doğal taş bloklar üzerinde uygulama yapmaktadır.

 Ahşap İşçiliği 
Ahşap atölyesinde şu teknikler işlenmektedir:
 Geleneksel el aletleri (tester, rende, keski, oyma kalemi) ve destekleyici makineler.
 Oyma teknikleri (naht, şebekeli oyma, rölyef).
 Kündekârî (çivisiz ve yapıştırıcısız geometrik birleştirme).
 Kakma / tarsi (sedef, kemik, abanoz vb. malzemelerle gömme süsleme).
 Yüzey işlemleri (boyama, vernikleme, bozulma tespiti).
 Tarihî motifler (geometrik desenler, lale, rumi).
 Yerel ve ithal ahşap türleri (ceviz, şimşir, ıhlamur, meşe, sedir, abanoz) kullanılmaktadır.

 Üretilen Eser Örnekleri 
Eğitim kapsamında taş ve ahşap üzerine Osmanlı Devlet Arması rölyefleri, geometrik Selçuklu desenleri, Mimar Sinan motifleri, tarihî çeşme ve sütun başlıkları, kündekârî paneller, şebekeli kafes işleri gibi örnekler hazırlanmaktadır.

 Ustalar 
Merkezde uygulamalı eğitimler deneyimli ustalar tarafından verilmektedir. 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Geleneksel El Sanatları – Ahşap ve Taş İşçiliği dalında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanı verilen ustalar şunlardır:

 Ali İnal: Taş ustası. Aile geleneğiyle mesleğe başlamış; dedeleri taş ustası olup Anıtkabir yapımında ve çeşitli anıtlarda çalışmıştır. Talas Belediyesi restorasyon projelerinde görev almış, Türkiye'nin çeşitli illerinde han, hamam, köprü ve minare restorasyonları gerçekleştirmiştir. TAREM'de taş oyma, rölyef ve restorasyon teknikleri eğitimi vermektedir.
 Şenel Doğan: 67 yaşında ahşap ustası. Çocukluğundan itibaren ahşap oymacılığıyla uğraşmış, ustalarından öğrenmiştir. Geleneksel ahşap oyma ve restorasyon teknikleri konusunda tecrübelidir. TAREM Ahşap Atölyesi'nde uygulamalı eğitim vermektedir.

 Yönetim 
 Metin Oktay Karadağ: TAREM Koordinatörü.
 Emine Türkaslan: KAYSEM Müdürü (akademik koordinasyon).

 Ayrıca bakınız 

 Kündekârî
 Somut Olmayan Kültürel Miras
 Talas Belediyesi
 Kayseri Üniversitesi

 Kaynakça 
 Anadolu Ajansı. "Mimar Sinan'ın memleketinde taş ve ahşap ustalığı geleceğe taşınıyor". 10 Ocak 2026.
 Kayseri Üniversitesi KAYSEM. "Talas Restorasyon Eğitim Merkezi (TAREM)".
 Kayseri Üniversitesi KAYSEM. "Mimari Restorasyon Taş Atölyesi Sertifika Programı".
 Talas Belediyesi. "TAREM'de İkinci Dönem Eğitimler Son Sürat".
 Anadolu Ajansı. "Mimar Sinan'ın eserlerindeki motifleri taşa işliyorlar". 18 Mayıs 2025.
 Talas Belediyesi. "Talas'ta Gelenek Geleceğe Usta Ellerle Taşınıyor". 27 Ocak 2026.

 Dış Bağlantılar 
 Kayseri Üniversitesi KAYSEM Resmî Sitesi
 Talas Belediyesi Resmî Sitesi