Çayağzı, Yusufeli

Çayağzı, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Mutlugün (eski adı Sarzep) bir mahallesidir.

Tarihçe

Çayağzı mahallesinin eski adı Tzablovani'dir. Tzablovani (წაბლოვანი) Gürcüce bir yer adı olup “tzabli” (წაბლი:"წაბლი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5 kestane) kelimesinden türemiştir ve kestanelik anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Zabluvan veya Zablovan olarak girmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 102.  ISBN 978-9941-25-828-2Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 330, ISBN 9786058624818. Gürcistan'da Haşuri belediyesinin sınırları içindeki Tzablovana köyü de aynı anlama sahiptir.

Tzablovani, Orta Çağ'da Gürcistan'ın batı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Tzablovani erken dönem Osmanlı kaydında bir köy olarak yer almamıştır. 

Osmanlı idaresinin vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusu tespit ettiği 1835 yılında köyün adı Zablovan (ذابلوان) yerine sehven Dablovan (دابلوان) biçiminde yazılmıştır. Bu sırada Tzablovani, Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağında Kavkaseti nahiyesine bağlı Şatut köyünün bir mahallesiydi. Zablovan mahallesinin nüfusu 60 haneden oluşuyordu. Bu mahalle dışında Şatut köyünde 32 hane yaşıyordu. İki yerleşim yerinde toplam 92 hanede 255 erkek tespit edilmişti.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 330, ISBN 9786058624818.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 102.  ISBN 978-9941-25-828-2Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 212.  Yüksek lisans tezi

Zablovan veya Tzablovani sonraki nüfus tespitlerinde de Şatut köyünün bir mahallesiydi. Şatut köyüne Çıralı adının verildiği 1959 yılında Zablovan adı da Çayağzı olarak değiştirilmiş olmalıdır. Bu tarihte adı Mutlugün olarak değiştirilen Sarzep de Çıralı köyünün bir mahallesiydi. 2005 yılında Mutlugün köye dönüştürülünce, Çayağzı (Zablovan) da bu köye bağlanmıştır.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 330, ISBN 9786058624818.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Yusufeli belde ve köyleri