Çimenli, Şavşat

Çimenli, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Yoncalı (eski adı Tsihia) köyünün bir mahallesidir. 

Tarihçe

Çimenli mahallesinin eski adı Hatoreti'dir. Gürcüce bir yer adı ola Hatoreti (ხათორეთი), Türkçeye Hatoret şeklinde girmiştir."Hatoret" Taner Artvinli, Artvin yer adları sözlüğünde bu adın Gürcüce olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 133, ISBN 978-605-5708-85-6. Gürcü etnolog ve tarihçi Roland Topçişvili ise, Şavşeti ve İmerhevi yer adları üzerine bir yazısında Hatoreti adının, bu bölgelerdeki pek çok yer adı gibi aile adından geldiğini belirtmiş ve bu köyde eskiden Hatoridzelerin (ხათორიძეები) yaşadığını yazmıştır.

Hatoreti, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Şavşeti bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu yöreyi 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresince bu bölgede kurulmuş olan Şavşat sancağının 1554 yılındaki  sancak beyi de Gürcü prens İosebiti idi.Şavşeti (შავშეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2011, s. 16.  ISBN 978-9941-407-11-6. Bununla birlikte Hatoreti, eski Osmanlı kayıtlarında bir köy olarak yer almamıştır.

Hatoreti mahallesinin bağlı olduğu Tsihia veya Sihiya, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Çıldır Eyaleti'nin İmerhevi sancağının köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bu tarihte köyde 35 hanede 159 erkek yaşıyordu.Hasan Hüseyin Alemdar - Çıldır Eyaleti İmerhev Sancağı 2771 Numaralı Nüfus Defteri’nin Çevirisi ve Değerlendirmesi, Rize, 2020, s. 83, 105-108.  Yüksek lisans tezi

Hatoreti, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatı olarak Rusya İmparatorluğu'na bırakılan topraklarda yer alıyordu. Nitekim Rus idaresi, 1886 tarihli nüfus sayımında Hatoreti'yi Tsihia köyünün dört mahallesinden biri olarak kaydetmiştir. Diğer mahalleler "Cami-meglesi" (Джамн-меглеси), "Çakellar" (Чакелларъ) ve "Çikrik-ogli" (Чикрик-оглы) idi. Bu sayımda "Hatoret” (Хаторетъ) şeklinde yazılmış olan mahalle, Artvin sancağıkın Şavşet-İmerhevi kazasında (uçastok) yer alıyordu. Bu nüfus tespitinde Tsihia köyündeki  47 hanede "Türk" olarak kaydedilmiş 319 kişi yaşıyordu. Küçük bir yerleşim yeri olan Hatoreti’de ise 11 hane bulunuyordu. Tsihia köyünde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden Hatoreti’nin nüfusunun yaklaşık 75 kişiden oluştuğu söylenebilir. 

Hatoreti, 1914 yılında, "Hatoret" (Хаторет) adıyla, Artvin sancağında evcil hayvanlarda görülen bulaşıcı hastalıkların yayılmasına dair Rusça raporda da Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı bir yerleşim yeri olarak kaydedilmiştir.Evcil hayvan hastalıklarına dair Rusça rapor

Hatoreti veya Hatoret Türkçe olmadığı için köyün adı Çimenli olarak değiştirilmiştir. Çimenli günümüzde de Yoncalı köyünün bir mahallesidir."Hatoret"

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Şavşat
Kategori:Tao-Klarceti