Çerkes Abdi Paşa

Çerkes Abdi Paşa (ö. 14 Haziran 1880, İstanbul), Abhaz asıllı Osmanlı müşîri, devlet adamı, hukukçusu ve askerî eğitmenidir. Eylül 1875'ten Haziran 1876'ya kadar Zabtiye Nâzırlığı'nda bulundu. 1876-1878 Osmanlı-Karadağ, 1876-1878 Osmanlı-Sırp ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşları'ndaki gönüllü Çerkes birliklerine kumanda etti.

 Hayatı 
Koca Hüsrev Mehmed Paşa'nın evlâd edindiği kölelerdendir.  Abhaz Moçan kabilesine mensup olmasına karşın Çerkes olarak anılıyordu. Enderûn'da eğitim gördükten sonra, orada 1831'e kadar piyâde hocalığı yaptı. Orduya katılarak 1832'de miralay, 1838'de mirliva ve 1839'da ferîk mertebelerine ulaştı. Kırım Savaşı sırasında gerçekleşen Epir Ayaklanması'nı bastırmakla görevlendirildi. Kasım 1857'de İşkodra Sancağı'nın mutasarrıfı oldu. Aynı zamanda sancağın fırka kumandanı olan Abdi Paşa, Eylül 1861'in sonlarında, birtakım kuleler kurarak tedbir almasına rağmen bölgede kendisine karşı bir ayaklanma çıktığı için istifâ etmek zorunda kaldı. 1861-1862 Osmanlı-Karadağ Savaşı'nda Ömer Lütfi Paşa'nın emri altında bulundu. Nisan 1862-Nisan 1863 araları yeniden İşkodra mutasarrıflığını îfâ etti. Nisan 1863'te 2. Ordu'nun başına geldi. Temmuz 1866-1868 yıllarında Bosna Vilâyeti'nde faaliyet gösterdi.
küçükresim|Abdi Paşa'nın portresi|sol

Nisan 1863-Nisan 1869'de 2., Haziran 1869-Ağustos 1871'de 3., Ağustos-Kasım 1871'de 2., Kasım 1871-Şubat 1872'de 4., Nisan 1872-Ağustos 1873'te ise 2. Orduların müşîrliklerini yürüttü. 1871'de Şûrâ-yı Devlet, Ağustos 1873'te de Tanzimât-ı Askeriye üyesi yapıldı. Eylül 1875'ten Haziran 1876'ya kadar Zabtiye Nâzırlığı'nı sürdürdü. Aralık 1876-Nisan 1877 târihlerinde 3. Ordu komutanı ve Manastır vâlisiydi. Haziran 1877'de Yanya vâliliğine atandı. 1876-1878 Osmanlı-Karadağ, 1876-1878 Osmanlı-Sırp ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşları'ndaki gönüllü Çerkes birliklerine kumanda etti. Fundina Muharebesi gibi önemli çatışmalarda çarpıştı.Petrović, Mirko; Dučić, Nićifor (1864). Junački spomenik, pjesne o najnovijim Tursko-Crnogorskim bojevima, spjevane od velikoga vojvode Mirka Petrović-Njegosa. ss. 141-142. Ekim 1878'de Dâr-ı Şûra âzâsı oldu. 14 Haziran 1880'de İstanbul'da öldükten sonra Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Oğulları Mehmed Rauf ve Hüsrev Paşalardır. Kızları da vardı. Sicill-i Osmânî'ye göre "savaşlarda kendini ispat etmiş, gayretli, dürüst bir adamdı".

 Kaynakça 

Kategori:1880'de ölenler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Osmanlı Abhazları
Kategori:Osmanlı mareşalleri
Kategori:Osmanlı hukukçuları
Kategori:Osmanlı Manastır valileri
Kategori:Osmanlı Yanya valileri
Kategori:2. Ordu (Osmanlı) Komutanları
Kategori:3. Ordu (Osmanlı) komutanları
Kategori:4. Ordu (Osmanlı) komutanları
Kategori:Şûrâ-yı Devlet üyeleri
Kategori:Zaptiye nâzırları
Kategori:Kırım Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri