402. Piyade Tümeni (SSCB)

402. Azerbaycan Piyade Tümeni, II. Dünya Savaşı sırasında Azerbaycan SSC'de kurulan ve SSCB Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı bir askerî birliktir.

 Tarihçesi 

 Kuruluşu 
Tümen, Halk Savunma Komiserliği'nin 11 Ağustos 1941 tarihli direktifi esas alınarak oluşturulmuştur. Askerî birliğin kuruluş tarihi 15 Eylül olarak belirlenmiştir.

26 Ağustos 1941'de Transkafkasya Cephesi komutanı 402. Piyade Tümeni'nin kurulmasına ilişkin bir direktif imzaladı. 28 Ağustos'ta tümenin oluşumu Azerbaycan SSC'deki Hankendi (o zamanki Stepanakert) şehrinde başladı. İran'a gitmeden önce tümenin personeli:

 Subaylar: 1295 kişi
 Astsubaylar: 1088 kişi
 Er: 8104 kişi

Tümen 9400 askerden oluşuyordu. Personelin %90'ı Azerbaycan vatandaşıydı. Tümen 4095 tüfek, 1330 makineli tüfek, 197 hafif makineli tüfek, 40 makineli tüfek, 205 tanksavar tüfeği, 295 top, 197 havan topu, 83 araç ve diğer askeri teçhizat ve araçlarla donatılmıştı.

 Kadro 

 833. Piyade Alayı
 838. Piyade Alayı
 840. Piyade Alayı
 960. Topçu Alayı
 184. Müstakil Tanksavar (Kendinden Tahrikli Topçu) Tümeni
 188. Uçaksavar Taburu (11.12.1942 tarihine kadar)
 672. Havan Taburu (30.11.1942 tarihine kadar)
 459. Keşif Bölüğü
 678. Müstakil İstihkam Taburu
 848. Müstakil İletişim Taburu (697. Bağımsız İletişim Bölüğü)
 482. Tıbbi Tabur
 475. Müstakil Kimyasal Savunma Bölüğü
 512. Motorlu Taşıma Birimi
 247. Sahra Fırını
 822. Tümen Veteriner Tıp İstasyonu
 1456. Saha Posta İstasyonu
 Devlet Bankası, Bölge 304. Bilet Gişesi

 Muharebe Tarihi 
Ekim 1941'den Nisan 1942'ye kadar, Sovyet-İngiliz ve Sovyet-İran anlaşmaları uyarınca "güney güzergahı" üzerinden silah tedarikinin sağlanması amacıyla, tümen İran işgaline katıldı. Mayıs 1942'de Tümen Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne nakledildi. Eylül 1942'de, tümenin 840. Piyade Alayı, Transkafkasya Cephesi komutanı Orgeneral I.V. Tulenyev tarafından denetlendi. Denetim, tümenin askeri operasyonlara hazır olduğunu gösterdi. 24 Eylül 1942'de 44. Ordu karargahı, tümen içinde 3 günlük tatbikatlar düzenledi. Bu tatbikatlar, askerî birliğin askeri ve politik olarak hazır olduğunu ve muharebelere başarıyla katılabileceğini gösterdi.

4 Ekim 1942'de Tümen, Transkafkasya Cephesi'nin 44. Ordusu'nun 9. Piyade Kolordusu'na dahil edildi ve Gudermes'e konuşlandırıldı. 3-27 Ekim 1942 tarihleri arasında Terek Nehri'nin sağ kıyısında konuşlandı ve Grozni'nin savunmasına katıldı. 30 Kasım 1942'de 402. Azerbaycan Piyade Tümeni, 114. Tümen, 416. Azerbaycan Piyade Tümeni ve 5. Don Kazak Süvari Kolordusu ile birlikte genel bir taarruza geçti. Zayıf topçu desteğine rağmen, tümen 34 km ilerlemeyi başardı. Yüzbaşı M. Aliyev ve Kıdemli Teğmen B. Rasulov komutasındaki 833. Piyade Alayının 3. Taburu, Almanları 123rakımlı tepeden çıkarmayı başardı; Teğmen A. Hajiyev komutasındaki 8. Piyade Alayı ise 115,6 rakımlı tepeyi ele geçirdi. Ancak, destek eksikliği nedeniyle 402. Tümenin birçok bölümü Almanlar tarafından kuşatıldı ve çatışmayla kuşatmadan kurtulmak zorunda kaldı.

Naydenovskaya Rosha ve Yigma bölgelerinde, ayrı birlikler düşman birlikleri tarafından kuşatıldı ve şiddetli direnişin ardından tümenin bir kısmı öldürüldü. Bir kısmı da esir alındı. 839. Piyade Alayı komutanı Binbaşı Bayramov da öldürüldü. 5 Aralık sabahı, Binbaşı M. Abdullayev komutasındaki 840. Alayın iki piyade taburu, Almanları 123 rakımlı tepeden tekrar püskürttü, ancak 6 Aralık'ta Alman tanklarına karşı koyamadılar ve 123 rakımlı tepeyi terk etmek zorunda kaldılar. O sırada, Binbaşı A. Abbasov komutasındaki 833. Alayın bazı birlikleri, Mozdok'un kuzeydoğusunda, Iskerskaya-Kapustino-Novolenyev-Mayorsk hattında savunma pozisyonu aldı. Almanlar, savunma bariyerini aşmak için 100'e yakın zırhlı araç çekti. Savaş sırasında Almanlar, 36 zırhlı araç kaybederek geri çekildi. Bu muharebedeki başarılarından dolayı 833. Piyade Alayı'ndan 75 asker ve subaya nişan ve madalya verildi.

9 Aralık'ta, taarruza devam etmek için tümenin emrine 15 tank verildi. Bundan sonra, tümenin birlikleri12 km daha ilerledi. Bu süre zarfında 402. Tümen, Otrashnikovo, Staro-Bukhirovo, Shirkutovskoye, Khokhlatsky, Smirnovka, Poti-Onin, Yigma ve Naydenovsky yerleşlelerini kurtardı. 12 Aralık'ta, 402. Tümen, şiddetli çatışmaların ardından Mozdok şehrini Alman birliklerinden temizledi. 12 Aralık itibarıyla tümenin personelinin sadece yarısı, 4.000 kadar asker kalmıştı. 44. Ordu Askeri konseyinin kararıyla, askerî birliğin personelinin 416. Piyade Tümeninin kadrosunu tamamlamak için kullanılmasına karar verildi. Tümenin liderliği ve karargâahı, tümeni tamamlamak için Grozni'ye gönderildi. O zamandan itibaren 402. Piyade Tümeni, Transkafkasya Cephesi'nin yedek kuvvetlerinde kaldı ve esasen eğitim gören bir Azerbaycan milli tümeni haline geldi.

 Tümen Komutanları 

 Albay Volkovich Timofey İvanoviç: 08.15.1941 - 22.02.1942
 Albay Ali Naci Hüseyinov: 02.23.1942 - 12.09.1942
 Albay Syzranov Dmitry Mihayloviç: 12.10.1942 - 12.19.1942
 Albay (16 Haziran 1943'ten itibaren Tümgerenal) Karakoz Mark Trofimovich 20.12.1942 - 25.04.1944)
 Tümgenerak Abdullah oğlu Aliyarbeyov Tarlan: 26.04.1944 - 13.03.1945)
 Albay Hacıbaba Memmed oğlu Zeynalov 03.14.1945 - 05.09/.1945

 Öne Çıkan Askerler 

 Binbaşı A. Abbasov
 Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Mammad Mammadov
 Teğmen A. Dadashev
 Teğmen B. Rasulov
 Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Marrahamov

 Ayrıca Bakınız 

 77. Dağ Tümeni (2. Kuruluşu)
 416. Piyade Tümeni

Kategori:Sovyetler Birliği'nin orduları
Kategori:1941'de kurulan askerî birimler
Kategori:1940'larda Sovyetler Birliği'nde kurulan oluşumlar