Çeraktar Manastırı

Çerekdar Manastırı, Ağdara rayonundaki Çerekdar köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. İnşaat kitabesine göre, kompleksin ana kilisesi 1260 yılında inşa edilmiştir.

 Tarihi 
Yapı üzerindeki inşa kitabesine dayanılarak, kompleksin ana kilisesinin 1260 yılında tesis edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut binaların mimari ve planlama özelliklerine dair analizler ile epigrafik verilerin incelenmesi, kiliseyi çevreleyen yapıların farklı inşa evrelerine ait olduğunu ve zaman içerisinde eklemlenerek kompleksi oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Manastır yerleşkesinde yürütülen epigrafik çalışmalar kapsamında, S. Barkhudaryan tarafından toplam 11 adet yazıt tespit edilmiştir. Söz konusu kitabeler üzerinde yapılan paleografik incelemeler; yerleşkenin kronolojik gelişimini aydınlatan 1152, 1206, 1347 ve 1360 tarihlerini içermekte olup, manastırın 12. yüzyılın ortalarından 14. yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanan geniş bir zaman diliminde aktif bir dini ve idari merkez olarak kullanıldığını teyit etmektedir.

 Mimari özellikler 
Manastırı oluşturan binaların çoğu günümüze kadar harabe halinde ulaşmıştır. Manastır bünyesindeki yapılarda kullanılan düzgün yontulmuş kesme taşlar ve bezemeli haç taşları, zaman içerisinde yerlerinden sökülerek çevre yerleşimlere taşınmıştır. Söz konusu mimari ve epigrafik elemanlar, bölgedeki sivil konutların inşasında devşirme malzeme (spolia) olarak kullanılmış, bu durum manastır kompleksinin özgün dokusunda ciddi bir tahribata yol açmıştır. Ancak kilise binası iyi korunmuş olup, narteks, yemekhane ve çan kulesinin bir kısmı muhafaza edilmiştir. Tüm bu binalar arasında çok sayıda haç, mezar taşı ve yazıt taşı bulunmaktadır.

Manastırın ana kilisesi, 7x3 metre boyutlarında, küçük ölçekli ve dikdörtgen plan şemasına sahip bir bazilikadır. Yapının üst örtüsü, dıştan kırma çatı (çift taraflı çatı) formuyla korunan bir beşik tonoz sisteminden oluşmaktadır. Kilisenin doğu tarafında dikdörtgen bir sunak bulunmaktadır. Kilisenin batı tarafındaki narteksin sadece bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Güney kısmının köşelerindeki yarım daire kuleler, narteksin de savunma sisteminin bir parçası olduğunu göstermektedir. Yemekhane binası kiliseye güneyden bitişiktir. Yemekhanenin kuzey duvarı ve doğu ve batı duvarlarının bazı kısımları korunmuştur.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

Kategori:Alban Havari Kilisesi