Memmedbeyli

Memmedbeyli, Azerbaycan'ın Doğu Zengezur Ekonomik Bölgesi'ndeki Zengilan rayonundaki Memmedbeyli köy idari bölgesinde bulunan bir köy ve Memmedbeyli köy idari bölgesinin merkezidir.

Mammadbayli köyü, Hakari Nehri kıyısında yer almaktadır.

 Toponimi 
Köyün eski adı Terekeme idi. 19. yüzyılda köy, Zengilanlı Memmed Bey'e aitti ve daha sonra onun adıyla anılmıştır.

 Tarihi 
Rus İmparatorluğu döneminde Memmedbeyli köyü, Yelizavetpol valiliğine bağlı Garyagin rayonunda yer almaktaydı.

Sovyet döneminde köy, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Zengilan rayonuna bağlıydı. Birinci Karabağ Savaşı sırasında, Ağustos 1993'te, köy Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildi. İşgalden sonra köy yerle bir edildi. Apartman binaları, köy okulu ve mezarlık yıkıldı.

20 Ekim 2020'de, İkinci Karabağ Savaşı sırasında, Azerbaycan ordusu Memmedbeyli köyünün kontrolünü yeniden ele geçirerek köyü işgalden kurtarmıştır.

 Köyün restorasyonu 
28 Ekim 2025'te Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla Memmedbeyli köyünün açılışı gerçekleşti. Başka köylere taşınan sakinlere dairelerinin anahtarları verildi. Eskiden Memmedbeyli köyü, İkinci Ağalı köyünün doğusunda yer almakta iken, restore edilen Ağalı köyünün yaklaşık olarak batısında yeniden inşa edilmiştir. O dönemde Ağalı köyü, İkinci Ağalı ve Üçüncü Ağalı köylerinin bulunduğu yerde yeniden kuruldu, ancak o dönemde Birinci Ağalı, İkinci Ağalı ve Utsukuni Ağalı köyleri henüz resmen birleşmemişti.

 Nüfus 
upright=1.82|küçükresim|right|Memmedbeyli ve Ağalı köyleri sakinlerinin Zengilan'a dönüşü

1886 aile listelerinden derlenen "Transkafkasya Bölgesi Nüfusuna İlişkin İstatistiksel Bilgiler Derlemesi"ne göre, Cebrayil rayonunun Kavalin köyü bölgesine bağlı Terekeme (Memedbeyli) köyünde 93 ev ve 426 Azerbaycanlı (kaynakta "Tatar" olarak belirtilmiştir) yaşamaktaydı. Bunlar İslam'ın Şii mezhebine mensup Müslümanlardı.

1912 "Kafkas Takvimi"ne göre, Garyagin rayonundaki Memmedbeyli köyünün nüfusu 761 kişiydi ve bunların büyük çoğunluğu Azerbaycanlıydı (takvimde "Tatar" olarak belirtilmiştir).

1 Ocak 1933 tarihli kayıtlara göre, Memmedbeyli köyü, Azerbaycan SSC'nin Zengilan rayonuna bağlı Memmedbeyli köy meclisinin bir parçasıydı. Köyün nüfusu 796 kişi olup 163 haneden (0 ortak hane, 163 bağımsız hane) oluşmaktaydı. Nüfusun 387'si erkek, 409'u kadındı.

 Yıllar 

 1981'de 996 kişi.
 2004'te 1763 kişi.

 Kültürel anıtlar 
Köyde, mimar Ali Majdaddin tarafından inşa ettirilen bir türbe bulunmaktadır. Türbede Yahya ibn Muhammed el-Haj defnedilmiştir. Yahya ibn Muhammed el-Haj Türbesi, 14. yüzyılın başlarına tarihlenen bir mimari anıt niteliğindedir. Türbe, 1305 yılında mimar Ali Majdaddin tarafından İpek Yolu üzerinde inşa edilmiştir.

1975 yılında mezarın yeraltı kısmında kazılar yapıldı ve bu kazılar sonucunda bir mezar odası keşfedildi.

 Ayrıca bakınız 

 Memmedbeyli Türbesi

 Resim galerisi 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Zəngilan rayonu, Məmmədbəyli kəndindən video görüntülər. / Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi
 Təbiəti dağılan, evləri dağılan, qəbiristanlığı yerlə-yeksan edilən Məmmədbəyli kəndi. / Azərbaycan Dövlət Xəbər Agentliyi

 Bibliyografya 

 Mütəllim Həsənov, "Məmmədbəyli kəndi" məqaləsi, "Qərib məzarlar" kitabı, Bakı, "Nurlan".

Kategori:Azerbaycan'daki tarihî yerler