Konstantinos ve Eleni Kilisesi (Mustafapaşa)

Konstantinos ve Eleni Kilisesi, Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı Mustafapaşa beldesinin meydanında bulunan, yığma ve oyma tekniğiyle yapılmış 18. yüzyıldan kalma kilise yapısı.

Eski adı Sinasos olan Mustafapaşa'da 19. yüzyıldaki en önemli iki kilisesinden birisi idi. Beldenin Rum halk tarafından Pazar ayinleri ve bayramlar dışında, okul törenleri, piskoposun konuk karşılama törenleri, padişahın sağlığı ya da ordunun başarısı için dua okunma törenleri için de kullanmaktaydı.

 Tarihçe 
küçükresim|İç mekân
Kilise adını, Bizans İmparatoru I. Konstantin ve annesi İmparatoriçe Eleni'den alır. Bir halk efsanesine göre, Sinasoslu bir havyar tüccarının yanında İstanbul'a götürdüğü Kel Mehmet ismindeki Sinasoslu, Osmanlı sarayında vezir olmuş ve havyar tüccarı hamisini çağırmış; iyiliğinin karşılığı olarak kilise yaptırma iznini kabul etmişti. Ancak  söylenceye göre "40 gün içinde bitirebilirseniz bir kilise inşa edin''' dediği için tüm köy halkı birlikte çalışmış ve kiliseyi kısa sürede tamamlamayı başarmıştı. Bir diğer söylenceye göre kilise Kayseri Başpiskoposu olan ve bölgedeki pek çok kilisenin kitabesinde adı geçen Neophios'' adlı din adamı tarafından inşa ettirilmişti.

Giriş kapısının üzerindeki kitabeye göre yapı I. Ahmed'in saltanatı sırasında 1729 yılında yapılmış, Sultan Abdülmecid döneminde 1850'de temellerinden itibaren onarım görmüştür.  Kilisenin batı cephesindeki duvarda buluna yazıtlarda onarıma destek sağlayan kişilerin adlarının yazıldığı düşünülür.

Kilise, günümüzde kültür-sanat etkinlikleri için kullanılır. 1990'lı yıllardan itibaren kilisede Mayıs ayında sembolik ayin törenleri yapılmaktadır. Patrik Bartholomeos, bu kiliseyi çeşitli defalar ziyaret etmiş ve ayin yönetmiştir.

 Mimari özellikleri 
Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı bir yapıdır. Sarı ve gri renkteki kesme taşlardan yapılmıştır. Batısında bir avlu bulunur. Naosun doğusunda dıştan kısmen kaya, kısmen kesme taş  bir duvarla sınırlanan üç apsis, batısında narteks yer alır.

Batı cephesi, özellikle de giriş kapısının çevresi, boyalı asma dalları, üzüm salkımları ve serafimlerle bezenmiştir. Kilisenin ön yüzündeki merkezî pencerede pencere demirinin üstünde Rumlarının simgesi iki başlı kartalı, ejderhalarla boğuşurken betimleyen figürler ve daha iyi günleri simgeleyen iki güneş, kalemle oyulmuştur. Kilisenin kuzey cephesinde hayvan başı şeklindeki çörten bulunur.

Yapının 1924 yılına ait bir fotoğrafına göre  güneybatısında, beden duvarları üzerine oturan baldaken şeklinde bir çan kulesi mevcuttu. Bu kule, günümüze gelememiştir.

 Kitabe 
Yunanca kitabe kilisenin ağzından yazılmıştır; söyle yazar:
küçükresim|right

 Kaynakça 

Kategori:Mustafapaşa'daki kiliseler