Halil Azerbadegan

Halil Azerbadegan (), siyasetçi, 21 Azer hareketi katılımcısı. Azerbaycan Millî Meclisi üyesi, Azerbaycan Millî Hükümeti döneminde önce Meraga, daha sonra da Erdebil valisi.

Tebriz'de kurulan Demokrasi Ocağı teşkilatının başkanı, Tudeh Partisi Azerbaycan İl Komitesi ve Azerbaycan Demokrat Fırkası Merkez Komitesi üyesiydi. Azerbaycan Milli Hükümeti'nin çöküşünden sonra tutuklandı ve idam edildi.

 Hayatı 
Halil AzerbadeganUrmiye'de doğmuştur. 1905-1911 İran Meşrutiyet Devrimi'ne katılmıştır.

1943'te Tebriz'de kurulan Demokrasi Ocağı teşkilatının başkanlığına seçilmiştir. 1944'te Demokrasi Ocağı teşkilatı Tudeh Partisi ile birleşmiştir. Bunun ardından Halil Azerbadegan, Tudeh Partisi'nin Azerbaycan İl Komitesi üyeliğine seçilmiştir. 1945'te Azerbaycan Demokrat Fırkası'nın kurulmasının ardından partinin Merkez Komitesi üyeliğine seçilmiştir 20 Kasım 1945'te Azerbaycan Halk Kongresi, Tebriz'deki Ark Tiyatrosu'nda faaliyetlerine başlamıştır. Halil Azerbadegan, Urmiye temsilcisi olarak Azerbaycan Halk Kongresi'ne katılmıştır.

27 Kasım-2 Aralık 1945 tarihleri arasında, İran tarihinde ilk kez kadınların da katıldığı serbest seçimler yapılmıştır. Urmiye'de yapılan seçimler sonucunda Halil Azerbadegan, Azerbaycan Millî Meclisi'nde Urmiye temsilcisi olarak seçilmiştir. Azerbaycan Millî Hükümeti tarafından Meraga valisi olarak atanmıştır. Valilik görevi sırasında Meraga'da yeni yollar, okullar ve bir sinema salonu inşa edilmiştir. Ağustos 1946'da Erdebil valisi olarak atanmıştır. Valilik görevi sırasında Erdebil'de Balıklı Nehri üzerine bir köprü inşa edilmiş, ayrıca şehirde okullar inşa edilmiştir.

11 Aralık 1946'dan itibaren, İran ordusu büyük şehirlere girmeden önce, yerel beylerin kurduğu silahlı gruplar ve sivil giyimli jandarmalar büyük katliamlar yapmaya başlamışlardır. Bu çeteler Tahran Radyosu tarafından "İranlı vatanseverler" olarak tanımlanıyorlardı. Çetelerin asıl amacı demokratları yok etmek ve Şah'ın birliklerinin şehirlere girmesini sağlamaktı. Tebriz ve Azerbaycan'ın diğer şehirlerinde geniş çaplı yağmalar başlamış, katliamlar yaşanmıştır. Azerbaycan Millî Hükümeti dağılmıştı Binlerce kişi tutuklanmıştır. Meydana gelen katliamlarda, ADF üyeleri, fedailer ve tanınmış şairler Ali Fitret, Sadi Yüzbendi, Cafer Kaşif ve Muhammedbağır Niknam öldürülmüştür. 4 Aralık 1946'da, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya'nın desteğiyle İran ordusu Tebriz'e girmiştir. İran ordusunun Tebriz'e girmesinin ardından yağmalar ve katliamlar devam etmiştir. Halil Azerbadegan şehri terk etmemiştir. Birkaç gün boyunca Erdebil için savaşmıştır. Daha sonra tutuklanmıştır. Bir süre hapiste tutulduktan sonra 15 Mart 1947'de idam edilmiştir.

 Kaynaklar 

 Kaynakça 

 Bibliyografya 




















Kategori:Azerbaycan Millî Hükûmeti Millî Meclisi Milletvekilleri
Kategori:Azerbaycan Demokratik Partisi siyasetçileri
Kategori:1947'de ölenler
Kategori:Urmiye doğumlular