Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı

Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı () 1942 yılında Tebriz'de kurulmuş bir örgüttür. Teşkilat üyelerinin başlıca talepleri, halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi, şiddet ve sömürünün sona erdirilmesi, eyalet encümenlerinin yeniden faaliyete geçirilmesi ve Azerbaycan'a kültürel özerklik tanınması yönündeydi.

 Tarihi 
1941 yılının Ağustos–Eylül aylarında Birleşik Krallık ve SSCB birlikleri İran topraklarına girdi. Aynı yılın 17 Eylül'ünde Rıza Pehlevi tahttan feragat ederek ülkeyi terk etti. Bu gelişmenin ardından İran genelinde tutuklu bulunan siyasi mahkûmlar serbest bırakıldı ve farklı siyasal örgütlenmeler ortaya çıkmaya başladı. Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı, bu siyasal ortam içerisinde 1942 yılının Ocak ayında Tebriz'de kuruldu. Örgüt, İsrafil Kadiri, Hüseyin Rızvan, Ahmed İslami ve diğer bazı isimlerin etrafında toplanan grupların birleşmesi sonucunda teşekkül etti.

Teşkilatın programında halkın yaşam standartlarının yükseltilmesi, şiddet ve sömürünün ortadan kaldırılması, eyalet encümenlerinin yeniden kurulması, Azerbaycan'a kültürel özerklik verilmesi, kültürel ve eğitsel faaliyetlerin Azerbaycan Türkçesiyle yürütülmesi ve faşizm yanlısı güçlerin sınırlandırılması gibi talepler yer almaktaydı. Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı'nın yalnızca Tebriz örgütlenmesinde on binden fazla üyesi bulunuyordu. Sadık Padegan, Mir Rahim Vilayi, İsrafil Kadiri, Şevket Hanım Elmdust, A. Mizani, Memi Nünekârani ve Selim Hacızade örgütün Merkez Komitesi üyeleri arasında yer aldı.

Teşkilat üyelerinin büyük çoğunluğunu, büyük toprak sahipleri ve mülk sahipleri tarafından hakları ihlal edilen kesimler oluşturuyordu. Örgütün faaliyetleri hükûmet çevrelerinde rahatsızlık yarattığından, üyeler sürekli takibe ve baskıya maruz kaldı. Tebriz Jandarma Dairesi Başkanı'nın talimatıyla, teşkilatın önde gelen yöneticilerinden İsrafil Kadiri, Selim Hacızade ve diğer bazı kişiler tutuklandı. Etkin kadrolarından yoksun kalan Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı, 1942 yılının sonbaharında faaliyetlerini sona erdirdi. Teşkilatın dağılmasının ardından üyelerinin büyük bir bölümü "Özgürlük Cephesi" adlı örgüte katıldı.

 Kaynakça 
Özel

Genel











Kategori:1942'de kurulan kuruluşlar
Kategori:1942'de feshedilmiş kuruluşlar
Kategori:İran Azerileri
Kategori:Tebriz tarihi