Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa

Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa (1827, Ilısu – 23 Şubat 1896, İstanbul), Sahur asıllı Rus albay ve sonradan Osmanlı süvâri ferîğidir. Ilısu Sultanlığı'nın asilzâdesidir.

 Hayatı 
1827'de Ilısu Sultanlığı'nın başkenti Ilısu'da doğdu. Lezgi veya Avar asıllı olduğu iddiâ edilmişse de, aslında Ilısu Sultanlığı'nı hükmetmiş Sahur asıllı Necef Bey âilesine mensuptur. Babası Rus ordusunda Albay Mehmed Hasbi Ağa (Mehmed Hasib Han)'dır; Lev Tolstoy'un Hacı Murat romanında Hacı Murat'ın başını kesen kişi olarak adı geçmektedir. Mehmed Muhlis, harp okulundan mezun olduktan sonra Ocak 1846'da orduya katıldı. 1866'da albay rütbesiyle İmparatorluk Muhâfızları'nın bir parçası olan Majestelerinin Süvâri Muhâfız Alayı'na nakledildi. 13 Eylül 1870'te görevinden uzaklaştırıldı. 1872'de saf değiştirerek Osmanlı İmparatorluğu'na sığındı; kardeşi Seyfullah Paşa ise 1872'de göçtü.

Muhlis Bey, miralay ünvanıyla Edirne Dıragon Alayı'nda vazîfelendirildi. 1876'da mirliva oldu ve Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa olarak anılmaya başladı. 93 Harbi'nde Dağıstanlı Mehmed Fâzıl Paşa Kafkasya Cephesi'ne, Mehmed Muhlis Paşa ise Balkanlar'a konumlandırıldı. 31 Temmuz 1877'deki Eski Zağra Muharebesi'nde çoğunlukla Çerkesler ve Avarlar'dan oluşan atlılarıyla Rus-Bulgar ordularını perîşan etti. 18 Ağustos'ta Kazanlık'ın geri alınmasında büyük bir rol oynadı. Süleyman Hüsnü Paşa'nın kumandasındaki Balkan ordusu altı tugaya bölündü; süvâri birliklerinin başına Mehmed Muhlis Paşa, topçu birliklerinin başına ise Lehmann Paşa getirildi. Akabinde Şıpka Geçidi Muharebeleri'nde bulundu. 

Savaştaki hizmetlerinden ötürü ferîk ve Sultan II. Abdülhamid'ın yâveri mertebeleriyle onurlandırıldı. Arkasından Cisr-i Mustafapaşa mevki kumandanı yapıldı. Mehmed Muhlis Paşa, 23 Şubat 1896'da İstanbul'da 68-69 yaşlarındayken öldü. Karacaahmet Mezarlığı'ndaki Köprülü Âilesi Hazîresi'ne defnedildi. Yanında eşi Firdevs Hanım ve yakınında oğlu Câfer Bey (Cafarkulu Ağa) ile kardeşi Seyfullah Paşa gömülüdür. Ahmed Han adında bir oğlu daha vardır. Ahmed Han'ın oğlu iş insanı Adilhan Yelisuyski'nin dedesidir. Muhlis Paşa, Sicill-i Osmânî'ye göre "yaşı 70'i geçmiş, cesur, gayretli, sâdık bir kumandandı". Nane Hanım (Danyal Sultan'ın kızı), Böyük Begim (İskander Han Hoski'nin kızı, Fetali Han Hoyski'nin kız kardeşi) ile Firdevs Hanım (Böyük Begim'le aynı kişi olabilir) olmak üzere en az iki eşi oldu.

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 

Kategori:1827 doğumlular
Kategori:Azerbaycan doğumlular
Kategori:1896'da ölenler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Sahurlar
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri
Kategori:Rus İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler
Kategori:Rus İmparatorluğu'nun karacı subayları