Ulu Cami (Nahçıvan)

Nahçıvan Ulu Camii (), Azerbaycan'ın Nahçıvan şehrindeki Atabeglerin Mimari Kompleksi'nin anıtsal yapılarından biri olan eski bir camidir. 20. yüzyılda yıkılan bu mimari anıt, 19. yüzyıldan kalma resim ve fotoğraflarla belgelenmiştir.

 Genel Bakış 
Merend ve Urmiye camilerinde olduğu gibi, Nahçıvan'daki Cuma Camii'nin duvarlarında da iki mızraklı kemer bulunmaktaydı; ancak kübik gövdesinin güney duvarı bir kubbe ile örtülüydü. Bu, 12. yüzyılda Azerbaycan'ın merkezinde yeni bir yerel cami tipinin yaratıldığını ve geliştirildiğini göstermektedir. Fotoğraf belgelerine göre, caminin üç tarafı da sütunlar ile çevriliydi. Ancak bunların görünümü hakkında günümüzde bilgi bulunmamaktadır.

V. A. Engelguard'a göre:

Bu nedenle, iki minareli kemerin, hücreleri ve sütunlu galerisi olan Cuma camisine bağlı olduğu ve caminin avlusuna açıldığı düşünülebilir. Tarihi kaynaklardan, Atabeglerin mimari kompleksinde bir medrese olduğu bilinmektedir. Bu medresenin, Cuma camisi ile doğrudan bağlantısı olduğu şüphesizdir. İki minareli kemerin, Atabegler kompleksinin dini yapılarının toplandığı avlunun kemeri olduğu düşünülmektedir.

Atabeg Külliyesi'nin ilk yapıları saray ve divan ise, son yapısı da yalnızca fotoğraflarda belgelenmiş olan kemerdir. Doğu Bilimleri uzmanı N. Khanikov, bu kemeri 19. yüzyılda gördüm ve kapısında bulunan bir yazıdan "1187 yılında, Azerbaycan Atabeyler Devleti'nin süvari lideri ve vergi tahsildarı Emir Nureddin tarafından caminin inşası emredilmiştir" yazısını okudum şeklinde belirtmiştir. Bu yazı "Acemi Nahçıvani'nin eseri" sözleriyle tamamlanıyordu. Büyük giriş kemeri, kısa ve uzun kemerlerle çevriliydi ve orantılı biçimde oluşturulmuş kemerin kenarlarında silindirik gövdeli minareler vardı ve bunlar yazıtlı bir bom ile örtülmüştü. Bu Nahçıvan anıtı, bu şekildeki ilk kemerlerden birine sahip olmasıyla, 11. ve 12. yüzyılların ortalarındaki Azerbaycan dini mimarisinin ulaştığı en yüksek seviyenin kanıtıdır. Bu tür bir kemer kompozisyonu, sonraki yüzyıllarda birçok İslam ülkesinde ana mimari yöntem haline gelmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Azerbaycan'da İslam
 Azerbaycan'daki camiler listesi

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan'daki anıtlar
Kategori:Ulu camiler
Kategori:İldenizliler
Kategori:Yıkılmış camiler
Kategori:20. yüzyılda Azerbaycan'da feshedilmiş oluşumlar