Lökok Paşa

Lökok Paşa ya da doğum adıyla Joseph-Marie Lecocq (1836, Fransa – Mart 1905, İstanbul), Fransız asker, askerî mühendis, eğitmen ve diplomattır. Osmanlı ordusunda ferîk rütbesine kadar ulaştı.

 Hayatı 
Joseph-Marie Lecocq, 1836'da Fransa'da doğdu. École Polytechnique ve École d'état-major'da öğrenim gördü. 1859'da Sardinya ordusuna katılarak İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı'nda Avusturyalılara karşı çatıştı. 1862-1870 yıllarında Simplon, Kalabriya ve Sicilya'da askerî mühendislik yaptı. Fransa-Prusya Savaşı'nda Loire ordusunda Prusyalılarla çarpıştı. Demiryollarının inşâsı sürecinde Osmanlı İmparatorluğu'na göçerek 1872'de Sırbistan'da, 1873-1874'te Arnavutluk'ta, 1879'da Anadolu'da ve 1885'te Rumeli'de askerî mühendis olarak teknik çalışmalarda yer aldı.Lecocq Pacha (1836-1905). 93 Harbi'nin Balkan Cephesi'ndeki çatışmalarına tanıklık etti. 1878'de Rusya'da diplomat sıfatıyla bulundu ve Çar II. Aleksandr ile Gorçakov'un huzurunda Trakya'nın Osmanlı kontrolünde kalmasını savundu. Kısa süre sonra miralay ünvanıyla Osmanlı ordusuna katılarak Harbiye'de istihkâm mühendisliği profesörlüğüne atandı.Revue française de l'étranger et des colonies et l'exploration, 1887, 5, s. 452.

Jeoloji konulu Amelî İlmü'l-Arz adlı 101 sayfalık eserini 1887'de yayımladı. Sultan II. Abdülhamid'in yâveri oldu.Revue du monde catholique, 1896, 128, s. 107. Mirliva Lökok Paşa olarak Harbiye'de askerî mühendislik, jeoloji, mâdencilik, jeodezi, topçuluk, şimendifercilik ve topoğrafya dersleri olmak üzere geniş bir yelpâzede eğitim verdi.Annuaire Oriental du Commerce, de l'Industrie, de l'Administration et de la Magistrature 1889-1890. İstanbul: Cervati Frères & Cie, 1890. s. 259. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı, kendisinin öğrencilerine telkin ettiği ilkeler temelinde yürütüldü ve bu sâyede büyük bir başarıyla sonuçlandı.Mercure de France, 1916, 115, s. 442. Ayrıca Ereğli Kömür Havzası'ndaki faaliyetlerin genişletilmesine önemli ölçüde emeği geçti.Sciences Politiques, 1886, s. 99. Mart 1905'te İstanbul'da 68-69 yaşlarındayken öldü. 11 Mart'ta ise askerî törenle şehirde bir mezarlığa defnedildi. Fransız büyükelçisi Jean Antoine Ernest Constans yakın olmasına rağmen cenâzeye gitmedi.

Lökok Paşa, Almanya'yı dengelemek amacıyla bir Fransız-Osmanlı-Rus ittifakını ısrarla destekledi. Osmanlı İmparatorluğu'nda demiryolları, mâdenler ve limanlar gibi stratejik alanlarda Fransız ekonomik nüfuzunun genişlemesini teşvik etti. Boş zamanlarını nümismatik çalışmalarıyla değerlendirdi. Ferîk mertebesine kadar yükselen Paşa, başta ikinci dereceden İftihar ve İmtiyaz Nişanları olmak üzere çeşitli nişanlarla onurlandırıldı.

 Kaynakça 

 Notlar 

Kategori:1836 doğumlular
Kategori:Fransa doğumlular
Kategori:1905'te ölenler
Kategori:Fransız askerler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:İstanbul ilinde defnedilenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Osmanlı diplomatları
Kategori:Fransız yazarlar
Kategori:Osmanlı yazarları
Kategori:Fransa-Prusya Savaşı'nda kişiler
Kategori:Fransa'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler