Hacı Şehla Cami

Hacı Şehla Cami, Bakü’nün Balahanı kasabasında bulunan, 19. yüzyıla ait bir mimari eserdir. Caminin kitabesinde, 1385–1386 yıllarında Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'in siparişiyle, usta mimar Arif bin usta Musa Cibal tarafından inşa edildiği yazılıdır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra bina, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke çapında önem taşıyan taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

 Tarihçesi 
Hacı Şehla Cami, 1385–1386 yılları arasında  Şirvanşahlar döneminde Balahanı kasabasının mezarlığında, yüksek bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Cami, giriş kapısı ve iç mekândan oluşmaktadır. Giriş kapısının üzerinde yer alan iki satırlık kitabede şunlar yazılıdır:

Bu imaret Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'indir. Yedi yüz seksen yedinci yıl (787 – 1385/86).

Kapının çerçevesinden biraz uzakta, bu kitabeden biraz solda yer alan kitabede, camiyi inşa eden ustanın adı yazılıdır. İki satırlık bu kitabede “Ustad Arif bin Ustad Musa Cibal'ın eseridir” ifadesi yer alır. Üzerindeki kitabelerde cami “imaret” olarak adlandırılmıştır.

1918 yılında Ermeni Taşnakları tarafından gerçekleştirilen Mart katliamı, Balahanı köyünde de devam etmiştir. Köy halkı, caminin bulunduğu tepe üzerinde siperler kazarak düşmana karşı savunma yapmıştır. Bu olaydan sonra, kasaba sakinleri caminin bulunduğu tepeyi “siper” olarak adlandırmıştır.

 Sovyet İşgali Süreci 
Sovyet işgalinden sonra 1928 yılından itibaren resmî olarak dinle mücadeleye başlandı. Aynı yılın aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Yönetim Kurulu, birçok cami, kilise ve sinagogu eğitici amaçlarla kullanılmak üzere kulüplerin bünyesine verdi. 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami varken, 1927'de bu sayı 1.700'e, 1933'te ise 17'ye düşmüştür.

Bundan sonra cami kapatıldı ve kullanılmadığı için zamanla harap oldu.

 Azerbaycan'ın Özgür Olmasından Sonra 
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke önemine sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

2017 yılında Hacı Şehla Cami, Balahanı kasabası sakinlerinden hayırsever kişilerin mali desteğiyle restore edilmiştir. Onarım ve restorasyon çalışmaları, Kültür Bakanlığına bağlı Kültürel Mirasın Korunması, Geliştirilmesi ve Restorasyonu Devlet Hizmetinin denetimi altında uzmanlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Anıt restore edilirken, tarihi yapının duvarlarında Mart Soykırımı sırasında gerçekleşen çatışmalardan kalan kurşun izleri korunmuştur.

 Ayrıca Bakınız 
Şakir Ağa Türbesi

 Kaynakça 

Kategori:Bakü'deki camiler
Kategori:Bakü'deki dinî yapılar