Seyfullah Paşa

Dağıstanlı Seyfullah Paşa (1852, Ilısu – 9 Mart 1909, İstanbul), Sahur asıllı Osmanlı ferîk-i evveli, devlet adamı, diplomatı, askerî eğitmeni ve ajanıdır. Ilısu Sultanlığı hânedanının asilzâdesidir. Özellikle 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'ndaki mühim hizmetleriyle tanınır.

 Hayatı 
1852'de Rusya'nın Ilısu kasabasında doğdu. Lezgi veya Avar asıllı olduğu iddiâ edilmişse de, aslında Ilısu Sultanlığı'nı hükmetmiş Sahur asıllı Necef Bey âilesine mensuptur. Babası Rus ordusunda Albay Mehmed Hasbi Ağa (Mehmed Hasib Han)'dır. Lev Tolstoy'un Hacı Murat romanında, Hacı Murat'ın başını kesen kişi olarak adı geçmektedir. Tiflis'teki Jimnas Harp Okulu bitirdikten sonra 1870'te İstanbul'a göç etti; kardeşi Mehmed Muhlis Paşa ise 1872'de Osmanlı safına geçti. 

1873'te Harbiye'den kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. 93 Harbi'nde Abdülkerim Paşa'nın yâveri olarak tümen komutanlığı yaptı; Muhlis Paşa da kendisi gibi Balkanlar'da çatıştı. Ardından Avrupa'da başta olmak üzere çeşitli okullarda askerî eğitmenlikle uğraştı. 1884'te Golç Paşa ile Osmanlı askerlerini eğitti. 1885'te Osmanlı'nın Atina ataşemiliteri, ertesi sene Yenişehir başkonsolosu oldu. Aynı zamanda Yunanistan genelinde ajanlık yapıyordu. Ağustos 1889'da yalnızca yedi günlüğüne Çetine sefiri kaldı.

küçükresim|Seyfullah Paşa|sol

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nın patlak vermesiyle mirliva sıfatıyla Ethem Paşa'nın kumandasındaki Alasonya ordusuna atandı. 27 Nisan'da Yenişehir'in zapt edilişinde emeği geçti. Dömeke Muharebesi gibi önemli çatışmalarda yer aldı. Seyfullah Paşa liderliğindeki birlikler, Yunan kuvvetlerince terk edilen ve Yunanistan'ın kilidi sayılan Furka (Φούρκα) Boğazı'nı 20 Mayıs'ta ele geçirdi; böylece Atina yolu açıldı.Başlangıcından Günümüze Kadar Büyük Türk Klasikleri, İstanbul: Ötüken Neşriyat. 8, s. 52. Savaşın akabinde II. Abdülhamid'in en gözde paşalarından ve hâfiyelerinden oldu, ferîk ile Sultan'ın yâveri yapıldı.Hece: Aylık Edebiyat Dergisi, Ankara: Hece Yayınları, 2007. 11, 121-122, s. 345. 1904'te tahsis edilen ferîk-i evvel mertebesine getirilen ilk kişidir. 1905'te Selânik'te Ksenofondas Peonidis'in tasarladığı Seyfullah Paşa Köşkü'nü (Villa Mordoch olarak da bilinir) inşâ ettirdi.

küçükresim|Seyfullah Paşa Köşkü (Villa Mordoch)|sağ

Seyfullah Paşa, Şubat 1906'da Yanya vâliliğine tevcih edildi. Çoğunlukla Arnavut Bayram Fehmi Bey benzeri eşkıyâlarla mücâdeleye girişti. Görevini lâyıkıyla yerine getiremediği gerekçesiyle Sultan tarafından azli talep edildi; ancak Sadrâzam Avlonyalı Ferid Paşa'nın îtirazı üzerine Seyfullah Paşa Aralık 1907'ye kadar işlevde kaldı. Aralık 1907-Şubat 1908 târihlerinde ise İşkodra vaâiliğini yürüttü.

küçükresim|Seyfullah Paşa|sol

İkinci Meşrutiyet'in ilk zamanlarında yapılan çirkin bir dedikodu yüzünden ya da ağır bir hastalık yaşadığı için 9 Mart 1909'da İstanbul'da 56-57 yaşlarında tabancasıyla intihar etti. Karacaahmet Mezarlığı'ndaki Köprülü Âilesi Hazîresi'ne defnedildi. Yakınında yengesi Firdevs Hanım ve yeğeni Câfer Bey ile kardeşi Mehmed Muhlis Paşa gömülüdür. İbrâhim Alâeddin Gövsa'ya göre "meziyetli bir insan ve değerli bir asker olarak tanınmıştır". Çeşitli nişanlarla taltif edilmişti. Çocukları bulunuyordu. Adıgörklü ve Mehmed Sâdık adında kardeşleri de vardı. Türkçe, Rusça, Almanca, Rumca, Fransızca, İngilizce, Sahurca ve Avarca konuşabiliyordu.

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 





Kategori:1852 doğumlular
Kategori:Azerbaycan doğumlular
Kategori:1909'da ölenler
Kategori:İstanbul ilinde intihar edenler
Kategori:İntihar eden askerler
Kategori:Türkiye'de ateşli silahla intihar edenler
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Sahurlar
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Osmanlı diplomatları
Kategori:Osmanlı casusları
Kategori:Osmanlı Yanya valileri
Kategori:Osmanlı İşkodra valileri
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri
Kategori:Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'de öğrenim görenler
Kategori:1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:Rus İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler