Salyan Ulu Camii

Salyan Ulu Camii, Azerbaycan'ın Salyan şehrinde bulunan 19. yüzyıldan kalma bir cami ve tarihi ve mimari bir anıttır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

 Tarihi 
Salyan Ulu Camii, 1865 yılında inşa edilmiştir. Caminin üzerindeki kitabesine göre, yapı Hicri 1283 (Miladi 1865) yılında Mimar Kerbelalı Ali Ekber tarafından Hacı Mehdi'nin oğlu Ağa Hüseyin adına inşa edilmiştir. Caminin mimarı, aslen Erdebilli olan Kerbelalı Ali Ekber'in, hem Hindistan'da hem de Erdebil'de camiler inşa ettiği belirtilmektedir. Caminin giriş kapısının iki yanında iki, iç kısmında ise bir tane taş kitabe bulunmaktadır.

Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği tarafından işgalinin ardından, 1928 yılında resmi olarak dine karşı bir mücadele politikası başlatılmıştır. Aralık 1928'de, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, birçok cami, kilise ve sinagogun dini işlevine son vererek, bu yapıları işçi ve halk kulüpleri olarak faaliyet gösteren Sovyet kültür-eğitim kurumlarının kullanımına devretmiştir. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami bulunmaktayken, bu sayı 1927'de 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te 17'ye düşmüştür. Salyan Ulu Camii de bu dönemde ibadete kapatılmıştır. Yol yapımı gerekçesiyle caminin 21 kubbesinden 6'sı yıkılmış, yapı uzun bir süre depo olarak kullanılmıştır. Daha sonraki dönemde ise bina bölgesel sanat galerisi işlevi görmüştür.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami 1992 yılında faaliyetlerine yeniden başladı. Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 numaralı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

2003 yılında Kura Nehri'nin taşması, bölgedeki yeraltı su seviyesinin aniden yükselmesine neden olmuştur. Bunun sonucunda yapının temel dokusu zayıflamış ve caminin dokuz kubbesi tamamen çökmüştür. Bunun sonucunda, cami bütünüyle işlevsiz hale gelerek kullanılamaz duruma gelmiştir. Cami, 2010-2012 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilerek kullanıma açılmıştır.

 Mimarisi 
Duvarları kesme taş levhalarla kaplı olan caminin avlu alanı 21x20 metre, iç alanı ise 21x12 metredir. Cami, ilk inşa edildiği dönemde yirmi bir kubbelik bir örtü sistemine sahipti. Kubbeler, düz taştan yapılmış 10 sütun üzerinde durmaktaydı. Caminin iç duvarları kırmızı tuğladan yapılmıştır. Minaresinin yüksekliği 8 metredir. Minberi ahşaptan yapılmış olup beş basamaklıdır.

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan'daki Şii camileri
Kategori:Vikiveri'de OSM ilişki kimliği olmayan bilgi kutusu için harita işaretleyici