Arazi İdaresi Temel Modeli

Arazi İdaresi Temel Modeli (, kısaca LADM), arazi idaresine ilişkin verilerin kavramsal olarak modellenmesini amaçlayan uluslararası bir referans modelidir. Model, araziye ilişkin haklar, kısıtlamalar ve sorumluluklar ile bu hakların bağlı olduğu mekânsal birimler ve taraflar arasındaki ilişkilerin standart bir yapıda tanımlanmasını hedefler.

LADM, arazi idaresi sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi ve birlikte çalışabilirliğinin sağlanması amacıyla geliştirilmiş olup, farklı ülkelerdeki tapu, kadastro ve arazi bilgi sistemleri arasında ortak bir kavramsal dil oluşturmayı amaçlamaktadır.

 Amaç ve kapsam 
Arazi İdaresi Temel Modeli'nin temel amacı, arazi idaresi süreçlerinde kullanılan verilerin tutarlı, açık ve yeniden kullanılabilir bir biçimde modellenmesini sağlamaktır. Model; arazi mülkiyeti, kullanım hakları, kısıtlamalar, sorumluluklar ve bunların mekânsal karşılıklarını kapsayan veri yapılarını tanımlar.

Bu kapsamda LADM:

 Araziye ilişkin hukuki ve mekânsal bilgilerin birlikte ele alınmasını,
 Farklı idari ve teknik sistemler arasında veri uyumunun sağlanmasını,
 Ulusal arazi idaresi sistemlerinin geliştirilmesine kavramsal bir çerçeve sunulmasını,
 Sürdürülebilir arazi yönetimi politikalarının desteklenmesini

amaçlamaktadır.

 Arazi idaresi ve arazi yönetimi ilişkisi 
Arazi idaresi, arazi yönetiminin uygulamaya dönük ve teknik boyutunu oluşturur. Arazi yönetimi; politika belirleme, strateji geliştirme ve karar alma süreçlerini kapsarken, arazi idaresi bu politikaların sahada uygulanmasını sağlayan kurumsal ve teknik altyapıyı ifade eder.

Bu bağlamda Arazi İdaresi Temel Modeli, arazi yönetiminin dört temel fonksiyonunun (arazi mülkiyeti, arazi kullanımı, arazi değeri ve arazi geliştirme) veri düzeyinde temsil edilmesini sağlayan bir referans çerçeve olarak değerlendirilir.

 Temel bileşenler 
LADM, arazi idaresine ilişkin bilgileri üç ana kavramsal bileşen altında ele alır:

 Taraflar (Party): Araziyle ilişkili gerçek ve tüzel kişileri ifade eder.
 Haklar, kısıtlamalar ve sorumluluklar (RRR): Arazi üzerindeki hukuki ilişkileri tanımlar.
 'Mekânsal birimler (Spatial Unit): Hakların geçerli olduğu parsel, bina, bağımsız bölüm gibi mekânsal nesneleri kapsar.

Bu bileşenler, araziye ilişkin hukuki ve mekânsal bilgilerin bütüncül bir yapı içerisinde modellenmesini mümkün kılar.

 Uygulama alanları 

 Tapu ve kadastro sistemleri,
 Kentsel ve kırsal arazi yönetimi uygulamaları,
 Coğrafi bilgi sistemleri,
 E-devlet ve mekânsal veri altyapıları,
 Sürdürülebilir kalkınma ve arazi politikaları

gibi birçok alanda kavramsal referans olarak kullanılmaktadır.

 Önemi 
LADM, arazi idaresi alanında ortak terminoloji ve yapı sağlayarak, farklı ülkelerdeki sistemlerin karşılaştırılmasını ve birlikte çalışabilirliğini kolaylaştırmaktadır. Bu yönüyle model, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde arazi idaresi sistemlerinin modernizasyonuna katkı sunmaktadır.

 Ayrıca bakınız 

 Arazi yönetimi
 Kadastro
 Coğrafi bilgi sistemi
 Sürdürülebilir kalkınma amaçları

 Kaynakça