Ölüm ve Cimri

Ölüm ve Cimri, Flaman ressam Hieronymous Bosch'un  eseri olan bir yağlıboya tablosu.

küçükresim

Yaklaşık 1490–1516 yılları arasında yapılan resim, Kuzey Rönesansı geleneğinde üretilmiştir. Eserde, günah ve kurtuluş arasındaki gerilim sahnelenmektedir. Farklı müzelerde bulunan Ahmaklar Gemisi ile Oburluk ve Şehvet Algeorisi tablolarını da içeren sökülmüş üç parçalı bir resmin parçalarından birisidir. Boyutu 93 x 31 cm'dir. 

 Betimleme 
Resimde, cimri bir adamın hayatının son anları betimlenir. Ölüm döşeğindeki adamın yatmakta olduğu oda, koyu renkli, dar ve gotik bir mekân olarak tasarlanmış, Orta Çağ ahlakının tehdit edici havası görselleştirilmiştir. Odada semboller her köşeye yerleştirilmiştir: dünyevi arzuları simgeleyen altın ve değerli eşyalar ile ruhun kurtuluşunu simgeleyen çarmıh ve tesbih. 

Yataktaki figür, genç yaşta ölmek üzere olan, cimri ve ikiyüzlü bir adamın temsilidir. Bir eliyle, bir kasanın içindeki fare suratlı bir iblisin tuttuğu keseye para koyarken diğer eliyle tespih çekmesi, aynı anda hem Tanrı'ya hem de şeytana hizmet etmeye çalıştığına işaret eder.

Yatak perdelerinin altından göz atan küçük bir canavar, cimriyi bir kese altınla cezbederken; sağda diz çökmüş bir melek, onu penceredeki haçı fark etmeye teşvik ederken ve solda ölüm, elinde ok tutarken resmedilmiştir.

Resimde, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde birer eleştiri sunulmaktadır. Bireysel düzeyde, dünyevi mallar ve ilahi kurtuluş arasında sıkışan birey eleştirilirken, toplumsal düzeyde, toplumun zenginlik ve yozlaşma karşısındaki kırılganlığı eleştirilmektedir.

 Yolcu Triptiği 
'Ölüm ve Cimri' aslında 'Yolcu Triptiği'nin (The Wayfarer) bir parçasıydı. Orijinal triptiğin ne zaman ve hangi koşullar altında söküldüğü bilinmemektedir. Triptiğin diğer parçaları "Yolcu", "Ahmaklar Gemisi" ve onun bir parçası olan "Oburluk ve Şehvetin Alegorisi" idi. Orta panel kaybolmuştur.

 Kaynakça