Cafer Kaşif

Cafer Kaşif veya Cafer Muhammedzade (1894, Mamakan – 1946 veya 1947, Tebriz veya Tahran), Azerbaycanlı şair. 21 Azer hareketinin katılımcısı ve Azerbaycan Şairler ve Yazarlar Derneği Yönetim Kurulu üyesiydi. Azerbaycan Milli Hükümeti'nin düşüşünden sonra Şah güçleri tarafından öldürüldü.

 Hayatı 
Cafer Muhammedzade 1893 yılında Mamakan'da doğmuştur. Uzun süre Tiflis'te yaşamış ve şiirleri basında yayımlanmıştır. "Kaşif" lakabını kullanmaya başlamıştır. 1938 yılında İran'a sürgün edilmiştir.

1945'te 21 Azer hareketine katılmıştır. 20 Kasım 1945'te Azerbaycan Halk Kongresi, Tebriz'deki Ark Tiyatrosu'nda faaliyetlerine başlamıştır. Cafer Kaşif de Azerbaycan Halk Kongresi'ne delege olarak katılmıştır. "Hürriyet Perisine" ve "El Kaygısı" gibi şiirleriyle tanınmış, eserleri çeşitli basın yayın organlarında yayımlanmıştır. Azerbaycan Millî Hükümeti'nin kurulmasından sonra kurulan Azerbaycan Şairler ve Yazarlar Derneği'nin Yönetim Kurulu üyeleri arasında yer almıştır.

5 Aralık 1946'da, Miyane'ye doğru saldıran Şah'ın birlikleri, Gulam Yahya önderliğindeki askerler tarafından durdurulmuştur. Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinden gelen insanlar, Şah'ın ordusuna karşı savaşmak için kendilerini silahlandırmaları konusunda Millî Hükûmete çağrıda bulunmuşlardır. Bunun ardından, Mir Cafer Pişevari liderliğinde Savunma Komitesi kurulmuştur. Komitenin ilk görevi, Tebriz'de sıkıyönetim ilan etmek ve "Babek" adı verilen gönüllü gruplar kurmak olmuştur. Gönüllü grupların başlangıçta 600 kişi katılmıştır. Daha sonra Mir Cafer Pişevari, Sovyetler Birliği'nden askeri destek talep etmiştir. Ancak, bu talebi karşılık bulmamıştır.

11 Aralık 1946'da Azerbaycan Millî Meclisi, kan dökülmesini önlemek amacıyla Kızılbaş Halk Ordusu ve fedai güçlerine Şah'ın birliklerine direnmemeleri ve savaş alanlarını terk etmeleri emrini vermiştir. O günden itibaren, yerel beylerin kurduğu silahlı gruplar ve sivil giyimli jandarmalar büyük katliamlar yapmaya başlamışlardır. Bu çeteler Tahran Radyosu tarafından "İranlı vatanseverler" olarak tanımlanıyorlardı. Çetelerin asıl amacı demokratları yok etmek ve Şah'ın birliklerinin şehirlere girmesini sağlamaktı. Tebriz ve Azerbaycan'ın diğer şehirlerinde geniş çaplı yağmalar başlamış, katliamlar yaşanmıştır. Azerbaycan Millî Hükümeti dağılmıştı. 14 Aralık 1946'da, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya'nın desteğiyle İran ordusu Tebriz'e girmiştir. İran ordusunun Tebriz'e girmesinin ardından yağmalar ve katliamlar devam etmiştir. Binlerce kişi tutuklanmış ve sürgüne gönderilmiştir. Meydana gelen katliamlarda, ADF üyeleri, fedailer ve tanınmış şairler Ali Fitret, Sadi Yüzbendi, Cafer Kaşif ve Muhammedbağır Niknam öldürülmüştür. Cafer Kaşif'in ölümü ile ilgili görüş ayrılıkları yaşanmaktadır. Bazı yazarlara göre 1946'da Tebriz'deki Nazmiye Meydanı'nda, bazı yazarlara göre ise 1947'de Tahran'da öldürülmüştür. Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi ve Tebriz Milli Filarmoni Orkestrası'nın kurucusu Ali Tudeh'e göre Cafer Kaşif evinin önünde öldürülmüştür.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

















Kategori:1894 doğumlular
Kategori:1946'da ölenler
Kategori:1947'de ölenler
Kategori:İranlı şairler
Kategori:Azerbaycan Demokratik Partisi siyasetçileri