Kurtarıcı Kilisesi (Yayıcı)

Kurtarıcı Kilisesi, Kelbecer rayonunun Yayıcı köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Kurtarıcı Kilisesi'nin 11. yüzyılın sonlarında inşa edildiği, 13. yüzyılda ise kapsamlı yeniden yapılandırma ve restorasyon çalışmalarına tabi tutulduğu öngörülmektedir.

Kurtarıcı Kilisesi, bölgede yer alan manastır kompleksinden günümüze ulaşabilmiş tek yapıdır. Haç planlı olarak inşa edilen kilisenin duvarları iç mekânda kireç harcıyla sıvanmış, zemini ise yontulmuş ve düzgünleştirilmiş taşlarla kaplanmıştır.

 Tarihi 
Kilisenin giriş portalinin alınlığında, kiliseyi yaptıran kişinin adının yazılı olduğu bir kitabe bulunmaktadır: "...Hasan'ın oğlu Vakhtang'ın hükümdarlığı döneminde, biz, Arbasair, John, Sarkis, Grigor ve Serob'un oğulları, Kurtarıcı Kilisesi'ni kendi masraflarımızla yaptırdık."

Kitabede yapım tarihi açıkça belirtilmemekle birlikte, 1214 yılında hayatını kaybeden Haçen Prensi Vakhtang'ın anılması, yapının inşa tarihinin belirlenmesine imkân tanımaktadır. Kurtarıcı Kilisesi'nin 11. yüzyılın sonlarında inşa edildiği, 13. yüzyılda ise kapsamlı yeniden yapılandırma ve restorasyon çalışmalarına tabi tutulduğu öngörülmektedir.

 Mimari özellikleri 
Kurtarıcı Kilisesi, bölgede yer alan manastır kompleksinden günümüze ulaşabilmiş tek yapıdır. Kilise, Tatar Nehri'nin sağ kıyısında yer almaktadır. Kilisenin batı tarafı dik bir uçurumla çevrilidir. Kuzey tarafı ise meyve ağaçları bakımından zengin, yoğun bir ormanla kaplıdır. Tapınak, sahip olduğu stratejik coğrafi konum ve mimari tasarımındaki etkileyici kompozisyonu sayesinde, zarif olduğu kadar görkemli bir görünüm sergilemektedir.

Kilise, boyutlarıyla kompakt bir serbest haç plan şeması sergilemektedir. Haçın kollarını oluşturan birimler, doğu yönündeki apsis hariç, iç mekânda belirgin birer dikdörtgen niş karakterine sahiptir. Bu mekânsal birimler, kesişme noktalarında konumlanan taşıyıcı pilasterler üzerine yükseltilen dördüz kemer sistemi vasıtasıyla birbirine bağlanarak yapının omurgasını oluşturmaktadır. Pilasterler, aynı zamanda dört pencere açıklığına sahip kubbe tamburunu da taşımaktadır.

Haç şeklindeki yapının doğu, güney ve kuzey kanatlarının yan duvarlarında pencere nişleri bulunmaktadır. Kuzey ve güney kanatlarının duvarlarında 4 niş vardır; bunlardan 2'si oval, 2'si karedir.

Kilisenin duvarları içten kireç harcıyla sıvanmış, zemini ise yontulmuş ve düzeltilmiş taşlarla kaplanmıştır. Şeyh Mkrtchyan, Kurtarıcı Kilisesi'nin daha erken bir döneme ait bir kilisenin üzerine inşa edildiğini belirtmekte ve bunun en önemli göstergesi olarak yapının iki ayrı bölümden oluşmasını göstermektedir.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

Kategori:Alban Havari Kilisesi