Saatli Mahallesi

Saatli Mahallesi, Şuşa şehrinin 17 mahallesinden biridir.

 Hakkında 
Saatli Mahallesi dik bir yamaç üzerine kurulmuştur. Mahallenin ana caddesinden sola ve sağa doğru kıvrılan dar taş döşeli yollar birbirini tamamlamaktadır. Mahalle camisinin önünde küçük bir meydan bulunmaktadır. Mahalledeki tüm konutlar bir veya iki katlı olarak inşa edilmiştir. Mahalle meydanının kıyısında, pürüzsüz beyaz taş kullanılarak inşa edilmiş bir tatlı su kaynağı yer almaktadır. Pınar, Karabağ hanının kızı Hurşidbanu Natavan'ın 1873'te Şuşa Kalesi'nde inşa ettirdiği kaynaktan beslenmekteydi. Mahalledeki tüm çeşmeler bu pınardan beslenmekteydi.

Mahallenin demografik yapısı, Yirmidört (Yirmidördler) bölgesine bağlı olan Saatli ve Keştazlı köylerinden gelen göçlerle şekillenmiştir. Saatli Mahallesi'nden birçok ünlü şahsiyet çıkmıştır.Çingizoğlu, Ə. Şuşa şəhəri (1750–1850) / Ənvər Çingizoğlu; red. V.Quliyev. – Bakı: Şuşa, 2009. – 247, [1] s

Şuşa'nın mahallelerinden biri olan Koçarlı Mahallesi, Saatli Mahallesi'nin sol tarafındaki dik bir yamaçta yer almaktadır.

Şehir merkezine giden nispeten geniş yolun her iki tarafında konutlar, bir cami, bir kaplıca, bir köprü ve alt kısımda bir meydan bulunmaktaydı. Mahalledeki köprü "Şahlık Köprüsü" olarak adlandırılmaktaydı. 1940'lı yıllarda bu köprü yıkılmış ve meydan biraz genişletilmişti. Mahalledeki konutlar birbirinden farklıydı. Bu durum sosyal eşitsizlikten kaynaklanmaktaydı. Mahallede en fazla 6 adet iki katlı konut binası bulunurken, geri kalanlar tek katlıydı.Yunis Hüseynov, Bakı-2015. Şuşa nəşriyyatı, səh. 152 19. yüzyılda Saatli Mahallesi'nde bir cami, bir medrese ve bir hamam bulunmaktaydı. Saatli Mahallesi'ndeki en ünlü cami, mimar Kerbelayi Safikhan Karabahi'nin tasarımıyla 1883 yılında inşa edilen ve Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından milli öneme sahip tarihi ve kültürel anıt olarak tescil edilen Saatli Cami'dir.

Karabağ Hanlığı'nın sadrazamı, şair Molla Panah Vagif bu mahallede yaşamakta ve mahalledeki medresede ders vermekteydi..Şuşanın məhəllələri: [Köçərli, Qurdlar, Quyuluq, Hacı Yusif,Dəmirçilər, Saatlı, Hacılı, Çöl qala, Culfalar məhəllələri haqqında] // Şuşa. ‒ 2011. ‒ 15 may. ‒ S. 5. Saatli Mahallesi'nde "Şirin Su Hamamı" kazılarak ortaya çıkarılmış ve restore edilmiştir.Nazim Rəhbər oğlu Məmmədov, "Azərbaycan Respublikasının Şuşa şəhərinin tarixi". Bakı, "AVROPA" nəşriyyatı — 2016, 960 səh.

Saatli Mahallesi, adını Saatli boyundan almıştır. Bu boya ait on yedi aile, şair Molla Panah Vagif ile birlikte buraya taşınmıştır. Vagif mahallede bir okul açmış ve bu okulda öğretmenlik yapmıştır.

 Tarihi 
küçükresim|upright=1.82|Saatli boyunun dağılım alanıŞehrin eski mahallelerinden biri olan "Saatli", ilk yerleşimcileri Türkçe konuşan Saatli boyuna mensup kişilerden oluşmaktaydı. Daha önce Arpaçay Nehri'nin aşağı kollarında ve Aras Nehri'nin sağ kıyısında yaşayan Saatlililer, 1630'larda diğer boylarla karışarak Kazak rayonuna yerleştiler. 1795-1797 yılları arasında Ağa Muhammed Şah Kaçar'ın saldırıları nedeniyle bir kısmı Karabağ'a göç ederek Şuşa şehri de dahil olmak üzere birçok farklı yere göç ettiler. Yaşadıkları mahalleye de kendi boylarının adından dolayı "Saatli" adını verdiler.Çingizoğlu, Ə. Şuşa şəhəri (1750–1850) / Ənvər Çingizoğlu; red. V.Quliyev. – Bakı: Şuşa, 2009. – 247, [1] s. Karabağ'ın bir diğer önde gelen hanı İbrahimhalil Han'ın saltanatı sırasında, 8 küçük mahalleden (Hanlık, Saatli, Koçarlı, Mamayi, Hoca Mercanlı, Demirci, Hamam Kabağı, Taze) oluşan Şuşa'nın ikinci büyük mahallesi olan Yukarı Mahalle'yi kurdular. Sonraki yıllarda Şuşa şehrinin oluşumu devam etti. Şehirdeki tüm mahallelerin isimleri, bu şehri kuran Azerbaycan Türklerine aitti. Saatli mahallesinin adı, Saatli boyundan gelmektedir. Bu boya ait on yedi aile, şair Molla Panah Vagif ile birlikte buraya taşınmıştır. Molla Panah Vagif burada bir okul açmış ve ders vermiştir.Müəllif: Çingiz Qacar. Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2019-cu il. 344 səh.Qarabağ – irsimizin əbədi yaddaşı / [ideya və ön sözün müəl. Ə.Qarayev; red. və sözardının müəl. T. Vəliyev; fotolar. H. Hüseynzadə və b.]; Azərb. Resp. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. – Bakı: [s.n.], 2008. – 379, [5] s

 Ayrıca bakınız 
 Aşağı Meydan

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

 Ənvər Çingizoğlu, Şuşa şəhəri (1750–1850), Bakı,"Şuşa", 2009

 Dış bağlantılar 

 http://karabakh Arxivləşdirilib 2017-10-17 at the Wayback Machine