Şah Abbas Camii (Tovuz)

Şah Abbas Camii veya Yanıklı Camii, Azerbaycan'ın Tovuz rayonuna bağlı Yanıklı köyünde yer alan ve inşa tarihi 17. yüzyıla tarihlenen tarihi bir camidir.

 Tarihi 
Yanıklı Camii, Şah I. Abbas'ın Safevi topraklarında inşa ettirdiği 999 camiden biridir. Caminin inşa kitabesi günümüze ulaşamamış olsa da, mimari tarzı ve yapım zamanına dayanarak bu caminin de mimar Şeyh Bahaeddin tarafından yaptırıldığı kabul edilmektedir.

1930'lara kadar faaliyet gösteren cami, Sovyet döneminde depo olarak kullanılmıştır. Yapıda 1984–1986 yılları arasında kapsamlı onarım ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

 Mimari özellikleri 
Yanıklı Camii'nin dış planı kare biçimindedir. İç mekanda, yapının doğu köşelerinde tek katlı köşe odaları, batı köşelerinde ise iki katlı köşe odaları yer almaktadır. Binanın ana kütlesi, dört yönde çıkıntı yapan merkezi planlı bir ibadet mekanından oluşmaktadır. Mekanın orta bölümü bir kubbe ile örtülmüş olup, bu merkezden uzanan yan bölümler tonozlu örtü sistemiyle kapatılmıştır.

Caminin inşa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Kare biçimli ve ortasında kubbe bulunan cami tipi, mimarisi bakımından Gence'deki Şah Abbas Camii ile benzerlik göstermektedir. Abdülvahap Selamzade, yapının söz konusu plan özellikleri ile kubbeli ve kemerli yapılara özgü inşa tekniklerini esas alarak caminin inşa tarihini 17. yüzyıla tarihlendirmiştir.

Yanıklı Camii, Gence'deki Şah Abbas Camii'nden bazı yönlerden farklılıklar göstermektedir. Yanıklı Camii'nin dış cephesinde derin giriş nişleri yer almaz; bu unsurlar yapının içinde yer almaktadır. Cami, Abşeron bölgesinde 15.–16. yüzyıllara tarihlenen, merkezi mekanın dört yönde genişlediği plan tipine sahip camilerle benzer bir mimari karakter kazanmıştır. Bunun yanı sıra, Selamzade Camii'nin duvar kalınlıklarının Gence'deki Şah Abbas Camii'ne kıyasla belirgin ölçüde daha fazla olması, yapının yapısal özellikleri açısından dikkat çekici bir unsurdur.

Mihrabın bina içindeki konumu özgün bir düzenleme ile ele alınmıştır. Bu bağlamda mihrap, geleneksel düz duvar yüzeyi yerine derin bir niş içine yerleştirilmiş olup, mekansal ve görsel açıdan belirgin bir vurgu oluşturacak şekilde tasarlanmıştır

Binanın duvarları ve çatısı kare şeklinde pişmiş tuğlalardan yapılmıştır. Temel yapımında kumtaşı kullanılmıştır.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 



 Ayrıca bakınız 

 Şah Abbas

 Dış bağlantılar 

 Şah Abbas'ı tahtta, Nadir'i ise kundakta gören köye duyduğumuz terk edilmiş güven - FOTOĞRAF RAPORU
 Tarihi Şah Abbas Camii Tehlikede, ARB24 TV
Kategori:Azerbaycan'daki Şii camileri
Kategori:Safevi mimarisi
Kategori:17. yüzyılda tamamlanan camiler
Kategori:Vikiveri'de OSM ilişki kimliği olmayan bilgi kutusu için harita işaretleyici