Parçalama (bölme)

İlkokul matematik eğitiminde, parçalama (bazen kısmi bölümler yöntemi olarak da adlandırılır), basit bölme işlemlerini tekrarlı çıkarma yoluyla çözmek için kullanılan temel bir yaklaşımdır. Bölen, bölünen ve kısmi bölümleri ayıran bir çizginin eklenmesi nedeniyle bu yaklaşım "adam asmaca yöntemi" olarak da bilinir.  Ayrıca bu yöntemin, çarpma işlemindeki ızgara yönteminde (grid method) bir karşılığı da bulunmaktadır.

Genel olarak parçalama (chunking), bölüm hesabının basamak değerlerine daha az bağımlı olması bakımından geleneksel yöntemden daha esnektir. Sonuç olarak bu yöntem, genellikle bölme işlemi için daha sezgisel ancak daha az sistematik bir yaklaşım olarak kabul edilir; bu yöntemde verimlilik, büyük ölçüde kişinin sayısal işlem becerilerine bağlıdır.

Büyük bir sayının küçük bir sayıya bölünmesiyle elde edilecek tam sayı bölümünü hesaplamak için öğrenci; büyük sayı sıfıra inene veya kalan, küçük sayıdan (bölenden) daha az olana kadar, büyük sayıdan tekrarlı olarak "parçalar" çıkarır. Burada her "parça", küçük sayının kolay hesaplanan bir katıdır (örneğin 100×, 10×, 5×, 2× vb.).

Aynı zamanda öğrenci, o ana kadar çıkarılan küçük sayı katlarının (yani kısmi bölümlerin) bir listesini oluşturur; bu liste toplandığında sonuç, tam sayı bölümünün kendisini verir.

Örneğin, 132  8 işlemini hesaplamak için; sırasıyla 80, 40 ve 8 çıkarılarak geriye 4 kalması sağlanabilir:

       132
        80   (10 × 8)
        --
        52
        40   ( 5 × 8)
        --
        12
         8   ( 1 × 8) 
        --
         4
             --------  
       132 =  16 × 8 + 4

10 + 5 + 1 = 16 olduğu için, 132  8 işleminin sonucu 16, kalanı ise 4'tür.

Birleşik Krallık'ta, temel bölme işlemleri için kullanılan bu yaklaşım, 1990'ların sonlarından bu yana ilkokullarda yaygın sınıf kullanımına girmiştir. O dönemde "Ulusal Sayısal Strateji" (National Numeracy Strategy), uyguladığı "sayısal saati" (numeracy hour) ile standart yöntemlerin ezbere dayalı öğrenimi (rote learning) yerine, hesaplamalarda daha serbest biçimli sözlü ve zihinsel stratejilere yeni bir vurgu getirmiştir.Gary Eason, Back to school for parents, BBC News, 13 February 2000.

Geleneksel olarak öğretilen kısa bölme ve uzun bölme yöntemleriyle karşılaştırıldığında, parçalama yöntemi tuhaf, sistemsiz ve keyfi görünebilir. Ancak, doğrudan kısa bölmeye geçmek yerine parçalama yönteminin, bölme işlemine daha iyi bir giriş sağladığı savunulmaktadır. Bunun nedeni kısmen, odağın sadece ardışık rakamlar üretme kuralları yerine, her zaman bütüncü (holistic) olması ve hesaplamanın bütününe ve anlamına odaklanmasıdır. Parçalamanın daha serbest yapısı, başarılı olmak için sadece kalıplaşmış bir prosedürü izleme yeteneğinden ziyade, konunun gerçek anlamda kavranmasını gerektirdiği anlamına da gelir.Anne Campbell, Gavin Fairbairn, Working with support in the classroom, SAGE, 2005; pp. 59–60 via Google books

Parçalamayı uygulamanın alternatif bir yolu, standart uzun bölme şablonunun kullanılmasını içerir; ancak tek fark, kısmi bölümlerin (partial quotients) uzun bölme çizgisinin üzerinde üst üste yığılması ve tüm sayıların (basamak değerleriyle) açıkça yazılmasıdır. Elinizde olandan daha fazla parça çıkarmanıza izin vererek, parçalamayı tamamen çiftyönlü (bidirectional) bir yönteme genişletmek de mümkündür.

 Kaynakça 

 Daha fazla okuma 
 Rob Eastaway ve Mike Askew (2010), Anneler ve Babalar için Matematik, Square Peg. 
Khan Academy - Kısmi Bölüm Yöntemi

Kategori:Matematik eğitimi
Kategori:Temel aritmetik
Kategori:Bölme