Şapıraştı boyu

Şapıraştı (Kazakça: Шапырашты, şapıraştı), Büyük Cüz'ün Uysun boylar birliği içinde yer alan bir Kazak boyudur.

 Etimoloji 
Şecereye göre, boyun adı Şapıraştı adlı atanın isminden türemiştir. Kaynaklarda bu adın şapraştı, çapraştı, çapraçtı ve çaşraştı gibi farklı biçimleri de yer almaktadır.

 Tarihi 

 Tarihsel veriler ve boy yapısı 
Şapıraştı boyuna ilişkin tarihsel veriler ancak 19. yüzyılın başlarından itibaren mevcuttur. Bu dönemde Şapıraştı, Ulu Jüz bünyesindeki boylar arasında zikredilmekte olup, boyun alt kolları ilk kez şu şekilde kaydedilmiştir: Teke, Tölemis, Çibıl, İkey, Eshoca, Ajıke ve Keney.

V. V. Vostrov'a göre, Şapıraştı boyuna dair erken dönem kaynaklarda doğrudan bilgiler bulunmamaktadır. Vostrov, yalnızca varsayımsal olarak, Kâşgarlı Mahmud'un verdiği boy listesinde geçen Çigil ve Çomul adlarının, Çibıl ya da Emil kollarıyla; Kay adının ise İkey boyu ile özdeşleştirilebileceğini belirtir. Ancak bu eşleştirmelerin yalnızca ad benzerliğine dayandığını vurgular.

N. A. Aristov, Şapıraştı boyunu beş kola ayırmaktadır: İkey, İshoca, Asıl, Çabıl ve Aykım. Ostrov ise altı kol zikreder: İkey, Asıl, Çibıl, Emil, Töre-tukum ve Aykım. Ostrov'a göre İshova kolu, Emil kolunun ikinci kuşağı içerisinde yer almaktadır. Ayrıca Ostrov, Alban boyunun bir kısmının, özellikle Çibıl kolunun, Şapıraştı boyundan çıktığını belirtmektedir.

 Nüfus ve coğrafi dağılım 
Arşiv kaynaklarına göre, 19. yüzyılın ikinci yarısının başlarında (1865–1868) Şapıraştı boyunun nüfusu 1.910 çadır olarak kaydedilmiştir. Kazak Sovyet Ansiklopedisi'nin göre, Şapıraştı boyu kış aylarını İle Turgen Dağı yamaçları, Talgar, Almatı, Aksay, Kaskelen, Kargalı ve Jamantı bölgelerinde geçiriyorlardı. V. V. Ostrov'un verilerine göre ise Şapıraştı boyunun Aykım, Çibıl, Asıl, İkey (Ekey), Emil ve Töre-Tukum kolları Vernensk ilçesi sınırları içinde yerleşmiştir. Vostrov'un bilgilerine göre ise Şapıraştı boylarının Aykım, Çıbıl, Asil, İkey (ekey), Yemıl ve Töre-tukum kolları Vernenskiy (Verniy) kazasında yerleşmişti.

 Kaynakça 

Kategori:Kazak boyları
Kategori:Kazaklar