İfikratis

küçükresim|Payava Mezarı'ndaki peltastisler (MÖ 360 civarı), İfikratis dönemine ait. Exomis, tepeli ve yanaklıklı pilos ve yuvarlak pelte kalkanla donatılmış olup, uzun bir mızrakla üstten saplama pozisyonunda tasvir edilmişlerdir.
İfikratis (; ) MÖ 4. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Atinalı bir generaldir. Hafif zırhlı peltastisleri düzenleyerek antik Yunan savaşlarında devrim yaratan önemli piyade reformlarıyla tanınır.

Cornelius Nepos, İfikratis'in öyle bir lider olduğunu yazmıştır ki, sadece kendi zamanının ilk komutanlarıyla kıyaslanabilecek düzeyde değil, daha eski generallerden bile hiçbiri onun üstünde sayılamazdı. Askeri taktikler konusunda derin bir bilgiye sahipti, sık sık orduların komutasını üstlenmişti ve kendi hatası yüzünden hiçbir girişiminde başarısız olmamıştı. Her zaman icat ve mükemmellik konusunda öne çıkan birisiydi; sadece askeri sanata birçok yeni şey getirmekle kalmamış, aynı zamanda daha önce var olanlarda da birçok iyileştirme yapmıştır.Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 1

 Hayatı 
Rhamnous bölgesinden bir ayakkabıcının oğlu olup daha sonra Trak Kralı I. Kotis'in kızıyla evlenmiş ve ondan bir oğlu olmuştur. Oğluna, Truva Savaşı sırasında Atina'nın efsanevi kralının adından esinlenerek Menesthefs () adı verilmiştir. İfikratis'in diğer oğlu da İfikratis adını taşıyordu, MÖ 335'ten önce bir ara Atina elçisi olarak Pers sarayına gönderilmiştir. İssos Muharebesi'nin ardından Pers sarayı ve diğer Yunan elçileriyle birlikte İskender tarafından esir alınmıştır. İskender, hem Atina şehrine olan dostluğundan hem de babasının şanını hatırlamasından dolayı ona özel bir saygı göstermiş; bilinmeyen bir hastalıktan öldüğünde İskender, cesedinin memleketine taşınması için ödeme yapmıştır.Arrian, Anabasis, 2.15.4

Makedonya Kralı I. Eurydice, III. Amintas'in ölümünden sonra oğullarını koruması için İfikratis'ten (büyük olan) rica edince, o da onları koruması altına almıştır.Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 3 

Plütark, İfikratis'in paralı askerin zenginliğe ve zevke düşkün olabileceğini, böylece arzularını tatmin etme araçlarına olan arayışının onu daha büyük bir pervasızlıkla savaşmaya yönlendirebileceğini düşündüğünü yazmıştır.Plutarch, Galba, Gal.1.1 - GRPlutarch, Galba, Gal.1.1 - EN

 İfikratis'in reformları 
Ününü, askeri başarıları kadar, peltastislerin veya hafif silahlı paralı askerlerin (küçük pelte kalkanlarından dolayı bu adı almışlardır) teçhizatında yaptığı iyileştirmelere de borçludur. Tarihçiler, reformlarından hangi tür "peltastislerin" etkilendiği konusunda tartışmışlardır; en popüler görüşlerden biri, Yunan hafif piyadelerinin performansını, ana savaş hattının bir parçası olarak uzun süreli elden ele dövüşe girebilmeleri için iyileştirdiği yönündedir; bir diğer güçlü görüş ise, değişikliklerini MÖ 5. yüzyılın sonları ve 4. yüzyılın başlarındaki Yunan kara savaşlarında önemli bir faktör olan paralı hoplitler üzerinde uyguladığını öne sürmektedir. Üçüncü bir olasılık ise, reformlarının Atina donanmasının gemilerinde denizci olarak görev yapan hoplitlerle sınırlı olmasıdır.Ueda-Sarson, Luke, The Evolution of Hellenistic Infantry, Part 1: The Reforms of Iphikrates

Geleneksel Yunan piyade askerleri çok büyük kalkanlar, kısa mızraklar ve küçük kılıçlar kullanırdı; İfikrates, hareketlerinde ve çatışmalarda daha aktif olmalarına yardımcı olan daha küçük ve daha hafif pelte kalkanları tanıttı, mızrakların uzunluğunu iki katına çıkardı ve kılıçları daha uzun yaptı. Bronz zırhların yerine, metal zırha eşdeğer koruma sağlayan ancak ağırlığı büyük ölçüde azaltılmış keten linothorax kullanımını teşvik etti.A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890) William Smith, LLD, William Wayte, G. E. Marindin, Ed., calceus Daha uzun silahlar, daha hafif zırh ve kalkanla birleştiğinde, birliklerinin hızla hareket etmesine ve taktik durumlarda daha agresif bir yaklaşım sergilemesine yardımcı oldu.

İfikratis, talim ve manevraya özel önem veren, katı bir komutandı. Cornelius Nepos, Yunanistan'da hiçbir birliğin İfikratis'in birliklerinden daha disiplinli veya liderlerinin emirlerine daha itaatkâr olmadığını belirtmiştir.Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 2

İfikrate reformlarının, Makedonya Kralı II. Filip'in sarissa ile donatılmış Makedon falanksını oluşturmasında en büyük etkilerden biri olduğu düşünülmektedir. Oğlu İskender, bu yeni piyade oluşumunu birçok fetihinde kullandı.Mattew, C. (2015) An Invincible Beast: Understanding the Hellenistic Pike Phalanx in Action, Pen and Sword. p. 119

 Korint Savaşı 
İfikratis, Phlius topraklarına saldırdığında, şehir halkı ona karşı savunmasız bir şekilde çıktı, fakat İfikratis bir pusu kurmuştu ve askerleri onların çoğunu öldürdü.Xenophon, Hellenika, 4.4.15

İfikratis ve askerleri Arkadia'nın birçok bölgesini işgal ederek korumasız alanları yağmaladılar ve hatta surlarla çevrili şehirlere saldırdılar. Arkadialı hoplitler, İfikratis'in ünlü peltastisler ile karşılaşmaktansa surlarının içinde kaldılar.Xenophon, Hellenika, 4.4.16

İfikrates, birlikleriyle birlikte MÖ 392/390'da Korint yakınlarındaki Lechaeum Muharebesi'nde Spartalıların ünlü hoplitlerinden oluşan bir morayı (yaklaşık 600 kişilik bir tabur) neredeyse yok ederek Spartalılara ağır bir darbe indirdi. Başarısının ardından, Korint Savaşı sırasında Atinalılar için şehir üstüne şehir aldı; ancak Argoslarla olan bir anlaşmazlık sonucu Korint'ten Hellespont'a transfer edildi ve burada da aynı derecede başarılı oldu.

 Trakya - Seuthes 
Antalkidas Barışı'ndan (MÖ 387) sonra, Atinalıların müttefiki olan Trakya Odris Kralı Seuthes'e krallığını geri kazanmasında yardım etti ve Kotis'e karşı savaştı; ancak daha sonra onunla bir ittifak kurdu.

 Mısır seferi 
küçükresim|İfikratis, MÖ 373'te II. Farnabazos'un Mısır'a karşı düzenlediği Ahameniş seferinin bir parçasıydı.
MÖ 378 civarında, Ahameniş İmparatorluğu'nun Mısır'ı yeniden fethetmelerine yardımcı olmak için paralı askerlerden oluşan bir kuvvetle gönderildi, ancak II. Farnabazos ile yaşadığı bir anlaşmazlık seferin başarısız olmasına yol açtı. Atina'ya döndüğünde, MÖ 373'te Lakedaimonlular tarafından kuşatılmış olan Korfu'nun kurtarılması için bir sefere komuta etti.

 Trakya - Kotis 
MÖ 371 barışından sonra İfikratis Trakya'ya döndü ve tüm Trakya Chersonese'nin kontrolü için Atina'ya karşı yapılan savaşta kayınpederi I. Kotis'in yanında yer alarak şöhretini bir nebze zedeledi. Ancak İfikratis, Atina kalelerini kuşatmayı reddetti ve Antissa'ya kaçtı.Demosthenes, Against Aristocrates

 Müttefikler Savaşı 
Atinalılar kısa süre sonra onu affettiler ve ona İkinci Atina İmparatorluğu'ndan bazı müttefiklerine karşı Müttefikler Savaşı'nda ortak bir komuta verdiler. Şiddetli bir fırtına sırasında savaşa girmeyi reddettikleri için dördüncü komutan Hares tarafından kendisi ve iki meslektaşı görevden alındı.

İfikratis beraat etti ancak ağır bir para cezasına çarptırıldı. Daha sonra MÖ 353 civarında ölümüne kadar Atina'da kaldı (bazı kaynaklara göre Trakya'ya çekildi).

 Kaynakça 
Özel

Genel


 Dış bağlantılar 
 Life of Iphicrates, by Cornelius Nepos
 Sayings of Iphicrates, from the Moralia of Plutarch
 Sixty-three Stratagems of Iphicrates, from Book 3 of Polyaenus

Kategori:MÖ 4. yüzyılda Antik Atinalılar
Kategori:Doğum yılı bilinmeyenler
Kategori:MÖ 350'lerde ölenler
Kategori:MÖ 410'larda doğanlar