Cömert Kasap Türbesi

Cömert Kasap Türbesi, Azerbaycan'ın Eski Gence bölgesinde, Bakü-Gence demiryolu hattının güneyinde yer alan tarihî bir türbedir.

 Tarihi 

 Cömert Kasap 
Türbede gömülü bulunan Cömert Kasap hakkında tarihî kaynaklarda doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Bir rivayete göre Gence'nin eski mahallelerinden birinde kasaplık yapıp halkına et satarken hiçbir zaman terazi kullanmadan eti adil ve doğru şekilde paylaştırırmış.

Diğer bir rivayete göre, bu türbe, Muhammed'in amcasının oğlu ve dördüncü Raşidi halifesi Ali ibn Ebu Talib döneminde yaşamış, son derece dürüst ve adaletli bir kasabın mezarı üzerine yapılmıştır. Ali halife olmadan önce bir kervanla Arabistan'a gidip onunla görüşmüş, İslam dinini kabul etmiş, dönüşte de Gence'nin ilk Müslümanı olarak henüz İslam orduları şehre girmeden yeni dini halka tanıtmaya başlamış ve düşmanların Gence'ye saldırısı sırasında şehit olmuştur.

 Türbenin inşası 
sol|küçükresim|upright=0.91|Türbe içinde bulunan mezar
Türbede arkeolojik kazılar yapan İshak Caferzade, eserinde şunları belirtir:

Bu bilgilere dayanarak İvan P. Şeblikin, türbenin 11-12. yüzyıllarda inşa edilmiş olabileceği görüşünü ileri sürmektedir. Abdülvahap Selamzade şu şekilde aktarmaktadır:Selamzade'ye göre, mevcut türbenin bazı mimari özellikleri, onun 17. yüzyılda inşa edildiğini göstermektedir. Bu yorumu yaparken özellikle 17-18. yüzyıl türbelerinde karakteristik olan geniş giriş açıklıklarını esas almış ve yapıyı Tovuz bölgesinde yer alan 17. yüzyıla ait Yanıklı Türbesi ile karşılaştırmıştır.

 Restorasyonu 
1139 Gence depremi sırasında, Eski Gence'deki birçok yapı gibi Cömert Kasap Türbesi de ağır hasar görmüştür. 1940 yılında yapılan ilk arkeolojik kazılarda İshak Ceferzade, 7. yüzyıla ait buluntular arasında Cömert Kasap'ın mezarını ortaya çıkarmıştır. 1960'larda türbe yıkılmış ve uzun süre harabe hâlinde kalmıştır.

2004 yılında, Haydar Aliyev Vakfı'nın girişimiyle türbe ve mezarın restorasyonuna başlanmıştır. Restorasyonda Nahçıvan'dan getirilen eski tuğlalar kullanılmıştır.

 Mimarisi 
Türbe sekizgen planlıdır. Sekizgenin köşeleri içten ve dıştan çıkıntılı biçimde işlenmiştir. Dış kısımdaki iki katlı çıkıntılar yapıya karakteristik bir görünüm kazandırır. Türbenin duvarlarında eksen boyunca dört giriş kapısı yer alır. Yapımında kare biçimli pişmiş tuğla ve kireç harcı kullanılmıştır.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 



 Ayrıca bakınız 

 Gence Devlet Tarihi ve Kültürel Rezervi

 Dış bağlantılar 


 Comərdi Qəssab türbəsi 
 Əfsanələr, rəvayətlər, həqiqətlər: “Comərd Qəssab” türbəsi

Kategori:17. yüzyılda mimarlık
Kategori:İslam mimarisi
Kategori:Safevi mimarisi
Kategori:Gence'deki yapılar
Kategori:Vikiveri'de OSM ilişki kimliği olmayan bilgi kutusu için harita işaretleyici