Ordubad Ulu Camii

Ordubad Ulu Camii ya da Şah Abbas Camii, Ordubad şehrinin tarihi merkezinde yer alan bir camidir. Cami, 1604 yılında inşa edilmiştir.

Şah I. Abbas'ın emriyle Nahçıvan-Meraga Mimarlık Okulu tarzında inşa edilen cami, Ordubad şehrinin merkez meydanında yer alan en yüksek noktaya inşa edilmiştir.

 Tarihi 
Ordubad'da yer alan cami, şehrin Orta Çağ'dan kalma mimari anıtları arasında yer almaktadır. Kentin merkez meydanındaki en yüksek noktada konumlanan cami, ihtişamlı kompozisyonuyla bölgenin görsel odağı haline gelmektedir. Caminin mimari görünümü, 17. ve 18. yüzyıllara ait anıtların temel özelliklerini taşımaktadır. Ulu Cami'nin doğu kapısının üzerindeki taş kitabede, Şah I. Abbas'ın Farsça yazılış beş satırlık fermanı bulunmaktadır.Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın məscid və ziyarətgahları. Naxçıvan:"Əcəmi" Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2018,216 səh 1604 yılına ait bu fermanda şunlar yazılıdır:

Bu ferman, Ulu Cami'nin inşa tarihini Geç Orta Çağ olarak tescilleyen ve yapının kronolojik aidiyetini kesinleştiren temel bir belgedir. Ancak caminin düzeni, bazı unsurları ve sanatsal tasarımı, yapının asıl temelinin çok daha erken bir döneme ait olduğunu ortaya koymaktadır. Caminin 17. yüzyılda kapsamlı bir şekilde restore edildiğine inanılmaktadır. Caminin iç duvarlarındaki geometrik süslemeler, Nahçıvan'ın eski anıtlarındaki yapılarla benzerlikler göstermektedir. Bazı kaynaklara göre, 1902-1903 yıllarında camide yapılan onarım çalışmaları sırasında bulunan bir tuğla üzerindeki bir yazıt, caminin 12.-13. yüzyıllarda inşa edildiğini göstermektedir. Geçmişte Ulu Cami'nin güneyinde yer alan meydanda kervansaraylar ve dükkânlar bulunmaktaydı. Bu meydan ile cami alanı birlikte tek bir merkezi kompleks oluşturmaktaydı. Araştırmacılar, Ulu Camii'nin günümüzdeki görünümünün daha sonraki dönemlerde gerçekleştirilen eklemeler sonucunda şekillendiğini belirtmektedir. Günümüzde medrese yapıları caminin kuzeydoğusunda, zorhane ise caminin batısında konumlanmaktadır. Cami ve çevresindeki yapılar, 1987 yılında kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçirilmiştir.

 Mimari özellikleri 
Ordubad Ulu Camii'nin günümüzdeki görünümü, tarihsel süreç içerisinde geçirdiği çok sayıda inşa ve restorasyon evresinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Abdülvahap Selamzade'ye göre, caminin dış görünümü 17. yüzyılın başlarında şekillenmiştir. Caminin doğu kapısındaki kitabede Şah I. Abbas'ın caminin inşasına dair fermanı ve 1012 Hicri (1604 Miladi) tarihi kaydedilmiştir.

Caminin planında özel bir yere sahip olan ve binanın çekirdeğini oluşturan üç nefli merkezi ibadet salonu, binanın en eski bölümüdür. Bina, kumtaşıyla kaplı yüksek bir kaya yüzeyine inşa edilmiş olup, yapay bir kaide üzerine inşa edilmiş izlenimi uyandırmaktadır. Sonuç olarak yapı, mutlak yüksekliği fazla olmamasına rağmen, çevresindeki diğer yapılar arasında daha yüksek ve daha anıtsal bir görünüme kavuşmuştur.

Merkezi salonu örten kubbe hariç, binanın diğer bölümlerinin çatısı düzdür. Yapının cephe kurgusu ve mimari dili, bütünüyle 17. yüzyıl (Safevi dönemi) özelliklerini yansıtmaktadır. Dikdörtgen kemer çerçevesi içine yerleştirilmiş derin kemerli niş motifi, o dönemin Safevi mimarisinin karakteristik özelliğidir. Caminin duvarları kumtaşından yapılmış ve pişmiş tuğlalarla kaplanmıştır.

 Resim galerisi 

 Kaynakça 

 Bibliyografya 



 Ayrıca bakınız 

 Nahçıvan Ulu Camii

Kategori:17. yüzyılda tamamlanan camiler