Kırmızı Taş Manastırı

Kırmızı Taş Manastırı, Kelbecer rayonundaki Çapar köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Bölgede bulunan kitabeler ve haç taşlarına dayanarak, yapıların 12.-13. yüzyıllara ait olduğu düşünülmektedir.

Manastır kompleksi; ana kilise, bir şapel (küçük kilise), narteks ve bir sovmea (yemekhane/refektuvar) birimlerinden teşekkül etmektedir. Yerleşkedeki binaların genelinde yapı malzemesi olarak işlenmemiş yerel nehir taşları tercih edilmiştir. Buna karşın; pencere ve kapı söveleri, yapı köşeleri ve diğer statik yük taşıyıcı unsurlarda düzgün yontulmuş kesme taş kullanımıyla malzeme hiyerarşisi sağlanmıştır.

 Tarihi 
Bölgede tespit edilen epigrafik veriler ve haç taşları (haçkarlar) üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, yerleşkedeki yapıların 12. ve 13. yüzyıllar arasına tarihlendirilmesi gerektiği öngörülmektedir.

 Mimari özellikler 
küçükresim|upright=0.91|Kompleksin genel planı
Kompleks, Çapar köyüne 8 km uzaklıkta yer almakta olup, büyük ve küçük bir kilisenin yanı sıra bir giriş holü ve bir şapelden oluşmaktadır. Kompleksin merkezindeki büyük kilise binasının kuzeyinde başka bir küçük kilise ve sovmea bulunmaktadır.

Ana kilise ile nef arasındaki boşlukta başka bir küçük binanın kalıntıları bulunmaktadır. Kilise ve nef, dikdörtgen planlı basit bir tek nefli bazilika biçimindedir. Ana kilisenin batı aksına eklemlenen narteks; kare plan şeması ve iç mekânda serbest bırakılmış pilonlar üzerine oturan haç tonozlu üst örtü sistemiyle, döneminin karakteristik mimari çözümlerini yansıtan özgün bir yapıdır.

Manastır bünyesindeki yapıların tamamında ana malzeme olarak işlenmemiş yerel nehir taşları kullanılmıştır. Buna karşın; pencere ve kapı söveleri, yapı köşeleri ve diğer statik yük taşıyıcı unsurlar, düzgün yontulmuş kesme taşlarla inşa edilerek strüktürel bir hiyerarşi oluşturulmuştur.

Kilise ve sovmea aynı mimari tarzda tasarlanmıştır. Söz konusu yapılar, mimari kurgu bakımından büyük oranda benzerlik göstermekle birlikte; birbirlerinden yalnızca naosun (dua salonu) boyutları ve giriş açıklıklarının aksiyel konumlanışı noktalarında ayrışmaktadırlar. Küçük kilise ve sovmea ortak bir avluyu paylaşmaktadır. Narteksin biri batıda, diğeri kuzeyde olmak üzere iki girişi vardır. Narteks, manastır mimarisindeki birincil işlevinin yanı sıra, keşişlerin defnedildiği bir nekropol alanı (mezar yeri) olarak da kullanılmıştır.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

Kategori:Alban Havari Kilisesi