Abuzer bey İrzayev

Rzayev (İrzayev) Abuzer bey Esger bey oğlu (17 Ekim 1876, Yelizavetpol – 15 Haziran 1920, Bakü), Gence'nin ilk uzman mimar-mühendisi, Azerbaycan ulusal bağımsızlık hareketinin aktif üyelerinden biri ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu üyesiydi. Refibeyli soyundan gelmektedir.

 Hayatı 
Abuzer bey Esger bey oğlu İrzayev, 20 Ağustos 1876'da Gence'de doğdu. İlk öğrenimini önce mollahanede, daha sonra Şah Abbas Camii'ndeki medresede aldı. Tiflis Realni Okulu'nu (1894) ve Moskova Teknik Okulu'nu (1899) bitirdi.

Abuzer Bey'in üç çocuğu vardı. Almanya'da yüksek mühendislik eğitimi alan oğullarından Samed 1922'de Türkiye'ye, Esger ise 1925'te İran'a gitmek zorunda kalmıştı. 1915 doğumlu tek kızı Züleyha Hanım, Tıp Enstitüsü'ne girmiş fakat dördüncü sınıfta eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalmıştır.

 Faaliyetleri 

 Çarlık dönemi 
1899'dan itibaren Musa Nağıyev ve Murtuza Muhtarov'un Bibiheybet'teki petrol sahalarında mühendis, ardından maden müdürü olarak çalıştı. Petrol sanayisindeki kriz nedeniyle 1909'da Gence'ye taşındı ve kısa süre sonra Gence Şehir İdaresi Başkan Yardımcılığına seçildi. Şehrin içme suyu temini alanında verimli çalışmalar yürüttü. 1917 Şubat Devrimi'nden sonra kurulan Gence Guberniya İcra Komitesi üyesi oldu.

 ADC dönemi 
Azerbaycan Deokratik Cumhuriyeti Millî Şurası'nın 19 Kasım 1918 tarihli "Azerbaycan Meclis-i Mebusanı'nın Kuruluşu Hakkında Yasası" uyarınca, Gence şehrinden parlamentoya seçildi. Başlangıçta "Bağımsızlar" fraksiyonunu, 1919 Ekim'inde bu grubun dağılmasının ardından büyük çoğunluğunun Müsavat Partisi ile birleşmesi üzerine Müsavat ve Bağımsızlar Fraksiyonu'nu temsil etti. Ayrıca Maliye-Bütçe Komisyonu üyesi, sonrasında da komisyon başkanı olarak görev yaptı. 1920 Nisan işgalinden sonra bir süre Bibiheybet bölgesindeki petrol madenlerinin müdürlüğünü üstlendi. Ancak 15 Haziran 1920'de, Azerbaycan Olağanüstü Komisyonu tarafından tutuklandı ve 28 Ağustos 1920'de kurşuna dizilerek idam edildi.

Mehmet Emin Resulzade, 1923 yılında yazdığı "Azərbaycan Cümhuriyyəti keyfiyyəti-təşəkkülü və indiki vəziyyəti" (Azerbaycan Cumhuriyeti: Kuruluşu ve Mevcut Durumu) adlı eserinde, Abuzer bey İrzayev'i "Azerbaycan'ın istiklal şehidi" olarak nitelendirmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin siyasetçileri
Kategori:Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti parlamentosunun üyeleri
Kategori:Bakü'de ölenler
Kategori:1920'de ölenler
Kategori:Gence doğumlular
Kategori:1876 doğumlular