Dadaş Tağızade

Dadaş Tağızade, İran Komünist Partisi, Tudeh Partisi ve Azerbaycan Demokrat Fırkası üyesi ve Azerbaycan Millî Hükümeti döneminde Meraga'dan Azerbaycan Millî Meclisi'ne seçilmiş bir siyasetçidir.

Siyasi faaliyetleri nedeniyle mahkeme kararı olmaksızın 8 yıl hapis yatmış ve ardından sürgüne gönderilmiştir. Azerbaycan Millî Hükümeti'nin dağılmasının ardından öldürülmüştür.

 Hakkında 
Dadaş Tağızade 1881 yılında Meraga'da doğmuştur.

1920-1921 yıllarında Gilan Cumhuriyeti'nin kurulması sürecinde aktif olarak yer almıştır. Cumhuriyet'in yıkılmasının ardından Bakü'de saklanmıştır. Daha sonra geri dönmüş ve Enzeli'de örgütlenen birliğin aktif üyelerinden birisi olmuştur. 1924'te parlamentoda Rıza Şah'a karşı gerçekleştirilen protesto eylemlerine katılmış ve aynı yıl İran Komünist Partisi'ne üye olmuştur. 1927'de parti tarafından eğitim için Moskova'ya gönderilmiştir. Moskova'da Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'nde eğitim görmüştür. 1930'da mezun olduktan sonra Tahran'a dönmüştür. Ağırlıklı olarak Mâzendaran'daki işçiler arasında faaliyet göstermiştir.

Siyasi faaliyetleri nedeniyle baskı görmüş ve 1931'de tutuklanarak Kasr-ı Kaçar Hapishanesi'nde hapsedilmiştir. 1939'da hapisten çıkmış ve Bicar'a sürgün edilmiştir. 1941'de sürgünden kurtulmuş, Tahran'a gelmiş ve Tudeh Partisi'ne üye olmuştur. Partinin Meraga ve Gosaçay komitelerinin kurulması süreçlerine katılmış, Tudeh Partisi Azerbaycan İl Komitesi üyeliğine seçilmiştir.

1945'te Azerbaycan Demokrat Fırkası kurulduktan sonra partiye üye olmuş ve partinin Meraga İl Komitesi başkanlığına getirildi. 27 Kasım-2 Aralık 1945 tarihleri arasında, İran tarihinde ilk kez kadınların da katıldığı serbest seçimler yapılmıştır. Meraga'da yapılan seçimler sonucunda Dadaş Tağızade en çok oyu alarak Azerbaycan Millî Meclisi'ne Meraga delegesi olarak seçilmiştir. 12 Aralık 1945'te Azerbaycan Millî Hükümeti kurulmuştur.

5 Aralık 1946'da, Miyane'ye doğru saldıran Şah'ın birlikleri, Gulam Yahya önderliğindeki askerler tarafından durdurulmuştur. Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinden gelen insanlar, Şah'ın ordusuna karşı savaşmak için kendilerini silahlandırmaları konusunda Millî Hükûmete çağrıda bulunmuşlardır. Bunun ardından, Mir Cafer Pişevari liderliğinde Savunma Komitesi kurulmuştur. Komitenin ilk görevi, Tebriz'de sıkıyönetim ilan etmek ve "Babek" adı verilen gönüllü gruplar kurmak olmuştur. Gönüllü grupların başlangıçta 600 kişi katılmıştır. Daha sonra Mir Cafer Pişevari, Sovyetler Birliği'nden askeri destek talep etmiştir. Ancak, bu talebi karşılık bulmamıştır.

11 Aralık 1946'da Azerbaycan Millî Meclisi, kan dökülmesini önlemek amacıyla Kızılbaş Halk Ordusu ve fedai güçlerine Şah'ın birliklerine direnmemeleri ve savaş alanlarını terk etmeleri emrini vermiştir. O günden itibaren, yerel beylerin kurduğu silahlı gruplar ve sivil giyimli jandarmalar büyük katliamlar yapmaya başlamışlardır. Bu çeteler Tahran Radyosu tarafından "İranlı vatanseverler" olarak tanımlanıyorlardı. Çetelerin asıl amacı demokratları yok etmek ve Şah'ın birliklerinin şehirlere girmesini sağlamaktı. Tebriz ve Azerbaycan'ın diğer şehirlerinde geniş çaplı yağmalar başlamış, katliamlar yaşanmıştır. Azərbaycan Azerbaycan Millî Hükümeti dağılmıştı.  4 Aralık 1946'da, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya'nın desteğiyle İran ordusu Tebriz'e girmiştir. İran ordusunun Tebriz'e girmesinin ardından yağmalar ve katliamlar devam etmiştir. Binlerce insan tutuklanmış, sürgüne gönderilmiştir. Meydana gelen katliamlarda, ADF üyeleri, fedailer ve tanınmış şairler Ali Fitret, Sadi Yüzbendi, Cafer Kaşif ve Muhammedbağır Niknam öldürülmüştür.

Şah'ın birliklerinin Meraga'yı ele geçirmesinin ardından Dadaş Tağızade tutuklanmıştır. Ölümüyle ilgili çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Bazıları Meraga'da kurşuna dizildiğini, ya da asıldığını, bazıları ise Tebriz Askeri Mahkemesi'nin kararıyla 5 Mayıs 1947'de Tebriz'de asıldığını aktarmaktadır. Vasiyetinde şunları yazmıştır:

 Kaynaklar 

 Kaynakça 

 Bibliyografya 
























Kategori:Azerbaycan Millî Hükûmeti Millî Meclisi Milletvekilleri
Kategori:Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Azerbaycan Demokratik Partisi siyasetçileri
Kategori:1947'de ölenler
Kategori:1881 doğumlular