Çöl Kale Mahallesi

Çöl Kale Mahallesi, Şuşa'nın mahallelerinden birisidir. 18. yüzyılda kurulmuştur. Şuşa Kalesi'nin aşağı mahalleleri, konumları ve iklimleri nedeniyle yukarı mahallelerinden farklıydı. Kale surlarına en yakın bölgede, Hurşidbanu Natevan'ın sarayı, Esad Bey Yavanşir'in saray kompleksi, Han Şuşinşin'in evi ve Uzeyir Bey Hacıbeyli'nin ata mülkü bulunmaktaydı. Çöl Kale'nin bulunduğu Kurtlar ve Saatli mahallelerinde, Karabağ'ın en ünlü ailelerinden Zohrabbeyovların evi, Karabüyük Han'ın sarayı ve tanınmış şahsiyet Ahmed Bey Ağaoğlu'nun babasının malikanesi gibi ünlü yerler yer almaktaydı. Ayrıca, bu mahallelerde birçok tanınmış şahsiyet de yetişmiştir. Karabağ Hanlığı'nın baş veziri ve şair Molla Panah Vagif, Saatli Mahallesi'nde yaşamış ve bu mahalledeki medresede ders vermiştir.Hüseynov, Y. Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin tarixi/Yunis Hüseynov; red. və rəyçi Z. H. Bayramlı (ön söz müəl.).–Bakı: [n.y.], 2019.–207s.

 Tarihi 
Uzun, taş döşeli bir yol, mahalleyi ortadan ikiye ayırmaktadır. Karabağ Hanları'nın Sarayı da, Çöl Kale Mahallesi'ne doğru uzanan bu yolun üzerinde yer almaktadır. Şuşa'nın işgaline kadar bu büyük yapı, konut olarak kullanılmaktaydı. Binanın büyük bir kapısı vardı. Sokağa açılan küçük kapısı ise estetik görünümüyle dikkat çekmekteydi.. Şuşa bulaqları: 2015.15 sentyabr. S.6–7. Söz konusu giriş kapısı, estetik detaylarıyla Han Sarayı'nın mimari bütünlüğüne kendine özgü bir güzellik katmaktadır. Saray kompleksi, geniş bir alana yayılan mimari bileşenleri ve peyzaj düzenlemesiyle dikkat çekmektedir. Sarayın çevresi taş duvarlarla çevrilidir.Yunis Hüseynov, Bakı-2015. Şuşa nəşriyyatı, səh. 152 Şuşa'da kurulan son mahalle "Çöl Kale Mahallesi" idi. Bu mahallenin sakinleri, kale surlarının inşası tamamlandıktan sonra buraya taşınarak kalenin dışında konumlandıkları için, şehir halkı onlara "Çöl Kaleliler" yani "kalenin dışında yaşayanlar" adını vermiştir. O zamandan beri mahalle bu isimle anılmaktadır. Şuşa'nın hayırseverlerinden Hacı Nasır Rzaoğlu, 1889 yılında bu mahalleye bir çeşme yaptırmıştır.

küçükresim|Çöl-qala məhəlləsi

 Mimarisi 
Çöl Kale Mahallesi'nde düzlük alanlar, mahalle meydanları ve camiler, boyutları ve mimari üsluplarıyla diğerlerinden ayrılmaktadır. Kalenin alt kesimlerinde çok sayıda kuyu, gölet ve çeşme bulunmaktadır. Sokakların ve mahalle meydanlarının genişliği ile konut binaları, hana ve hanın ailesine ait yapılar, tüccarlara ve din adamlarına ait yapılar, mahallenin görkemini önemli ölçüde artırmaktadır. Mahalle, adını kale surlarına olan yakın konumundan almaktadır. Mahallede de bir cami, bir hamam, küçük bir meydan ve bir çeşme bulunmaktaydı. Mahallede ayrıca Hurşidbanu Natevan'ın sarayı, Asad bey Cavanşir'in saray kompleksi, Han Şuşinşin'in evi ve Uzeyir Hacibeyov'un babasının malikanesi yer almaktadır.Mahmudov, Y. Qarabağ: Real tarix, faktlar, sənədlər / Y. M. Mahmudov, K. K. Şükürov; baş məsləhətçi E. Ə. Mahmudov; məsləhətçilər A. Ə. Paşayev, F. H. Vahabov; naşir: B. H. Axundov; İngilis dilinə tərcümə edən: B. İ. Hacıyev. – Bakı: Təhsil. – 2005. – Mətn paralel olaraq Azərbaycan və ingilis dillərindədir.Çingiz Qacar, "Köhnə Şuşa", Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2019, 349 səh.

 Ayrıca bakınız 

 Çöl Kale Camii

 Kaynakça 

 Bibliyografya 

 Karabağname. 2. Kitap.

 Dış bağlantılar 







Kategori:Azerbaycan Yahudileri