Tavşanlı (Ağdere)

Tavşanlı (2024'e kadar Arachadzor), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdere rayonunun Tavşanlı köy idari bölgesinde bulunan bir köydür.

 Toponimi 
Tavşanlı, bazı kaynaklarda Ayıderesi adıyla da anılmaktadır. 19. yüzyılda, bu köye yerleşen Ermeniler (1830'da Zengezur'daki Okçu köyünden) adını Aracadzor olarak değiştirmiş ve resmîleştirmişlerdir. Araştırmacılar, Aracadzor oykonimisini, Ermenice arc ve dzor kelimelerinden oluşan ve "ayı vadisi" anlamına gelen bir yer adı olarak açıklamışlardır. Aslında, araça/araçı Türk dillerinde "koruyucu, bekçi" anlamına gelirken, zor/zur "tepe, zirve" anlamına gelmektedir. Ermenicede arca (ardıç) ve dzor (dere) kelimelerinden oluşmaktadır. Ermeni araştırmacı G. Kapansyan'a göre, Ermenistan ve Yukarı Karabağ'daki bazı yerleşim yerlerinin adlarında geçen Ermenice dzor kelimesi, Urartu dilindeki tara (dere) kelimesiyle ilişkilidir. Urartu dilindeki tara kelimesi ise eski Türkçe dere kelimesinden gelmektedir. Ermenicede arca (ardıç) kelimesi yoktur. Bu yer adı Türk kökenlidir. Orta Çağ'da İravani bölgesinde Arcazur, Arcanotsa gibi köy isimleriyle aynı anlama gelmektedir.

1917 yılında Tavşanlı, altı kış kampı olan büyük bir köy olarak tescil edildi. Bu coğrafi ismin Tavşanlı aşiretinin adıyla ilişkili olduğu ve bir etnotoponim olduğu varsayılabilir. 1992 yılında köyün eski adı geri getirildi. Tavşan bileşeni içeren coğrafi isimler, Kafkasya dahil olmak üzere Türk yer adlarında yaygındır: Tavşan Dağı (Gabala), Tavşan Ovası (Şeki bölgesinin Orta Zayzit köyü), Tavşan Vadisi (Gebele, Zengilan, Laçin ve Masallı), Tavşan Platosu (Aksu), Tavşan Tepesi (Abşeron, İmişli, Gebedey), Tavşanlı (Türkiye), Tavşanlı (Ermenistan) ve diğerleri.

 Tarihi 
Tavşanlı köyü daha önce Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi Ağdere rayonunun idari topraklarının bir parçasıydı, ancak 1992'de Ağdere rayonu kaldırıldı ve toprakları komşu Ağdam, Tatar ve Kelbecer ilçeleri arasında bölündü. Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin 13 Ekim 1992 tarihli 327 sayılı Kararı ile, Ağdere ilçesinin kaldırılan Arachadzor köyü Kelbecer ilçesinin idari yapısına devredildi. Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin 29 Aralık 1992 tarihli 428 sayılı Kararı ile Kelbecer ilçesinin Arachadzor köyü, Tavşanlı köyü olarak yeniden adlandırıldı. Köy, 1993 yılında Ermenistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi. 19-20 Eylül 2023'te Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin terörle mücadele tedbirleri sonucunda Azerbaycan kontrolüne geri döndü.

5 Aralık 2023'te köy Ağdere rayonuna dahil edildi.

 Tarihi anıtlar 
M. Ö 11.-9. yüzyıllara tarihlenen ve 9 höyükten oluşan Tavşanlı Höyükleri köyün yakınında yer almaktadır.

 Coğrafyası ve iklimi 
Köy, Karabağ sıradağlarının eteklerinde, Haçınçay Nehri kıyısında yer almaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Kelbecer Rayonu'ndaki yerleşim birimleri