Sarıyya Halilova

Sarıyya Halilova (), Ali Bayramov Kadın Kulübü dikiş fabrikasında çalışan, Azerbaycan'da kadınların peçeden kurtulma hareketinin aktivistlerinden ve peçeyi çıkaran ilk kadınlardan biriydi.

 Katledilmesi 
Sarıyya Halilova, Ocak 1933'te Bakü'de kendi ailesi -babası ve erkek kardeşi- tarafından vahşice öldürüldü. Bu suç, batıl inançlı grubun yenilikçi kadınlara karşı tepkisinin tipik bir örneği olarak kabul edilir. Sarıyya Halilova, Azerbaycan'da kadınların peçeden kurtulması hareketinin bir aktivisti ve peçeyi çıkaran ilk kadınlardan biriydi.

Sarıyya Halilova'nın cenazesi, kadınların eski, ataerkil-batıl inançlı yaşam biçiminin temellerine karşı ciddi bir protestoya dönüştü ve binlerce kadın cenazeye katıldı. Fabrikalarda, tesislerde, kolektif çiftliklerde ve devlet çiftliklerinde çalışan işçi ve köylü kadınlar, Sarıyya'nın öldürülmesine duydukları derin öfkeyi dile getirdiler ve hakları için daha da kararlı bir şekilde mücadele edeceklerine yemin ettiler.

Azerbaycan'ın ilk kadın petrol mühendisi Furuza Karimova'nın kızı Rabiya Sultanzade bunu şöyle hatırlıyor:

Sarıyya, 36 yaşında erkek kardeşi tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Bazı kaynaklara göre, Sarıyya'nın ölümünde babasının da hissesi vardı. Baba, sevgili oğlunun hayatını kurtarmak için cinayetin sorumluluğunu üstlenmekten başka çaresi kalmamıştı. Yaşlılığında, topluma korkunç bir katil olarak tanıtıldı ve hapse atıldı.

O günlerde, Bakü'deki tüm büyük sanayi işletmelerinin çoğunluğu kadınlardan oluşan işçi kolektifleri, cumhuriyetin önde gelen organlarına ve hatta Moskova'ya, katilin idam cezasına çarptırılmasını talep eden dilekçeler yazdılar. Böylece kısa bir yargılama düzenlendi. Sarıyya'nın babası idam cezasına çarptırıldı ve Bayil kışlasının avlusunda tereddütsüz kurşuna dizildi.

Sarıyya'nın kendi erkek kardeşi Alakbar tarafından öldürüldüğü gerçeği tüm şehir ve güvenlik güçleri tarafından biliniyordu ve 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

 Anısı 
Sarıyya Halilova'nın anısı, sadece bir yıl sonra "İsmet" (diğer adıyla "Geleneklerin Yıkımı") adlı uzun metrajlı filmin çekimiyle ölümsüzleştirildi. Bu film sadece Sarıyya'nın anısına değil, aynı zamanda Azerbaycan'ın ilk kadın pilotu Leyla Memmedbeyova'nın anısına da ithaf edilmişti. Böylece yönetmen, özetleyerek Azerbaycanlı kadınların kaderini yansıttı.Zöhrə Fərəcova. SƏMANI FƏTH EDƏN QADIN . regionplus.az, 11.11.2014 

Filmin yönetmeni Mikayil Mikayilov anılarında şöyle yazdı:

Leyla Memmedbeyova ise film hakkında şunları söylüyor:

"İsmet" filminin yanı sıra, 1927'de çıkan "Oktyabr'ın on Yıllığı" belgesel filmi, Ali Bayramov'un adını taşıyan ilk kadın kulübünün çalışmalarını ve bu kulübün kuruluşunu, onu kuran Ceyran Bayramova ile birlikte yansıtıyordu.

 Ayrıca bakınız 
 İsmet
 Ali Bayramov Kadın Kulübü

 Kaynakça 

Kategori:1897 doğumlular
Kategori:1933'te ölenler
Kategori:Ali Bayramov Kadın Kulübü üyeleri
Kategori:Azeri kadınlar
Kategori:Bakü'de ölenler