Muhsine Hatun (İskender Paşa'nın kızı)

Muhsine Hatun, Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa'nın eşi olan 16. yüzyıl Osmanlı şahsiyetidir. Uzun yıllar boyunca İbrahim Paşa'nın, Sultan Süleyman'ın kız kardeşi Hatice Sultan ile evli olduğu düşünülmüşse de, modern tarih araştırmaları Paşa'nın eşinin aslında Muhsine Hatun olduğunu ortaya koymuştur.İsmail Hakkı Uzunçarşılı, "Pargalı İbrahim Paşa Kanuni Sultan Süleyman'ın Damadı Değildi", Belleten, Cilt: 29, Sayı: 114, 1965.

 Kimliği ve Ailesi 
Muhsine Hatun, İbrahim Paşa'yı henüz köle iken eğitip yetiştiren ve onu saraya takdim eden İskender Paşa'nın torunudur.Ebru Turan, "The Marriage of Ibrahim Pasha (ca. 1495-1536): The Rise of a Favorite", Turcica, 41, 2009, ss. 3-36. İskender Paşa'nın oğlu (veya damadı) olan bir beyin kızı olduğu kabul edilir. İbrahim Paşa ile evliliği, Paşa'nın eski hami ailesine olan vefa borcu ve siyasi ittifak arayışının bir parçası olarak görülür.

 İbrahim Paşa ile Evliliği 
İbrahim Paşa ile Muhsine Hatun 1524 yılının Mayıs ayında, İstanbul'da on beş gün süren ve dönemin en görkemli düğünlerinden biri sayılan bir törenle evlenmişlerdir.Nigar Anafarta, "Osmanlı Arşivinde Bulunan Bazı Belgeler", İstanbul, 1970. Bu düğünün ihtişamı, halk arasında İbrahim Paşa'nın bir sultan ile evlendiği algısını yaratmış ve bu yanlış bilgi yüzyıllarca tarih yazımına sızmıştır.

Ancak arşivlerde bulunan mektuplar, İbrahim Paşa'nın eşine "Muhsine" diye hitap ettiğini ve kendisini "İskender Paşa'nın torunu" olarak andığını kanıtlamaktadır. Muhsine Hatun, eşine yazdığı mektuplarda duyduğu özlemi dile getirmiş; İbrahim Paşa ise ona gönderdiği yanıtlarda sevgi dolu ifadeler kullanmıştır.

 Hatice Sultan Karışıklığı 
Geleneksel Osmanlı tarihçiliğinde ve popüler kültürde (bkz: Muhteşem Yüzyıl) İbrahim Paşa'nın, Kanuni'nin kız kardeşi Hatice Sultan ile evli olduğu anlatılır. Bu iddianın kaynağı, düğünün saray himayesinde yapılması ve çok görkemli olmasıdır. Ancak tarihçi İsmail Hakkı Uzunçarşılı ve ardından Ebru Turan'ın yaptığı arşiv çalışmaları, Hatice Sultan'ın o tarihlerde başka bir devlet görevlisiyle evli olduğunu veya dul olduğunu, İbrahim Paşa'nın ise kesin olarak Muhsine Hatun ile evlendiğini ispatlamıştır.

 Ölümü 
Muhsine Hatun'un ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, İbrahim Paşa'nın 1536 yılındaki idamından sonra dul kaldığı ve mütevazı bir hayat sürdüğü tahmin edilmektedir. Mezarı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

 Popüler Kültürdeki Yeri 

 2011-2014 yılları arasında yayımlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde İbrahim Paşa, Hatice Sultan ile evli gösterilmiş, Muhsine Hatun karakterine yer verilmemiştir. Ancak tarihsel gerçekliğe odaklanan belgesellerde bu kimlik düzeltilmektedir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Belleten - Uzunçarşılı Makalesi