Hacılar Ezanı Çeşmesi

Hacılar Ezanı Çeşmesi, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve 1798 tarihinde Ahmet Ağa tarafından inşa ettirilmiş bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

 Tarihi 
Çeşme ismini arkasında konumlanan ve hacı adaylarının hacca gitmeden önce burada toplanıp kurban kesip ezan okuduğu Hacılar Ezanı Namazgahı'ndan almaktadır. Cephesindeki inşa kitabesine göre Hicri 1213 (Miladi 1789) tarihinde Ahmet Ağa tarafından inşa ettirilmiştir. Aynı cephede bulunan tamir kitabesinden Hicri 1321 (Miladi 1903) tarihinde Cezzar Mustafa tarafından tamir ettirildiği anlaşılmaktadır.

Mülkiyeti Edirne Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne ait olan çeşme 2005 yılında Edirne Eski Eserleri Koruma ve Yaşatma Derneği tarafından "Eski Eserleri Koruma ve Yaşatma" çalışmaları kapsamında onarılmıştır.

Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.

 Mimarisi 
Dikdörtgen planlı, kesme taş ve mermer malzemeli, tek cepheli çeşmenin cephesi iki tarafındaki dışa taşan kenar silmeleri üzerine oturmaktadır. Çeşme cepheleri boyunca düz kenar silmeleri hizasında dolanan daire profilli silme aynı zamanda ön cephedeki inşa ve tamir kitabelerini de birbirinden ayırmaktadır. Üst kısımdaki inşa kitabesinin alt iki köşesinde birer madalyon ve bu madalyonların etrafını çevreleyen bitkisel motifler vardır. İnşa kitabesi altındaki silmeyle ayrılan tamir kitabesi ise yine bir silmeyle ayrılan mermer aynı taşına kadar devam etmektedir. Zemin kotuna yakın konumlanan mermer ayna taşı ve lülenin yakın zamanlı bir onarımda eklendiği anlaşılmaktadır.

2005 yılındaki onarım sırasında kırık ve eksik taşlar tamir edilmiş, taş yüzeyleri temizlenmiş ve bazı kısımlar taş taklidi sıva ile tamamlanmıştır. Yol seviyesinin yükselmesi nedeniyle kesme taştan yapılmış beş bölmeli uzun yalağı zemin seviyesi altında kalmış, günümüzdeki muhdes yalak ise 2005 yılında onarımda eklenmiştir. Günümüzdeki üst örtüsü arkaya doğru eğimli düz çatı şeklindedir.

 Kitabesi 
Çeşmenin güney cephesinde yatay bir silmeyle birbirinden ayrılmış mermer malzemeli inşa ve tamir kitabeleri bulunmaktadır. İnşa kitabesi 4 satır ve 4 sütuna ayrılmıştır ve iki alt köşesinde içleri yazılı madalyonlar bulunmaktadır. Bu madalyonda inşa kitabesini yazan hattat Taşçıbaşızâde Muhammed (Mehmed) Refi‘ olarak aktarılmaktadır. Tamir kitabesi ise 2 satır halinde sülüs hatla yazılmıştır.

Murat Karademir tarafından aktarılan inşa kitabesi transkripsiyonu:Barek Allah bu hayrata / La nazır bi misal
Medhe seza bir kasr bu / Çeşmesin ab-ı zülal / Sırrı bu ayn Ahmed Ağa / Sarfa layık bunca mal
Rızayı hakdır meramın / Ede makbul bir zeval / Dua yerine rast gelmek / Cümleye emr mehal
Sabit ruyi tarihini garaib / Yol hesabda kıl-ü-kalOral Onur tarafından aktarılan inşa kitabesi transkripsiyonu:Bârek-Allah bu hayratı / Lâ-nazîr bimisâl
Medhe seza bir kasır bu / Çeşmesin ab-ı zülâl / Sırrı bu ayn Ahmed Ağa / Sarfa lâyık bunca mal
Rızayı haktır merâmın / İde makbul bî-zevâl / Dua yerine rastgelmek / Cümleye emir mecal
Sabit rû-yi tarihini garaib / Yok hesapta kil ü kal
1213 / Kad beniMurat Karademir tarafından aktarılan inşa kitabesinin sol alt köşesindeki madalyonun transkripsiyonu:........ El- fakir
Muhammed el-Refi el- maruf
Taşçıbaşı
ZadeOral Onur tarafından aktarılan inşa kitabesinin sol alt köşesindeki madalyonun transkripsiyonu:Cezr-ül fakir Muhammed
el-Ref'i el-mağfur
TaşçıbaşızadeMurat Karademir tarafından aktarılan inşa kitabesinin sağ alt köşesindeki madalyonun transkripsiyonu:Kad beni
Sene
1213Murat Karademir tarafından aktarılan tamir kitabesi transkripsiyonu:Cezzar Mustafa beğ ve halilesi hace
Remziye hanım ruhlarıçün El- Fatiha
1321Oral Onur tarafından aktarılan tamir kitabesi transkripsiyonu:Cezzar Mustafa bey ve halileri Hacer
Refzaye hanım ruhları için elfatiha

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 



Kategori:Edirne ilindeki çeşmeler
Kategori:Edirne ilindeki Osmanlı yapıları
Kategori:Osmanlı çeşmeleri