Azerbaycan'daki tarihî koruma alanlarının listesi

Bu liste, Azerbaycan'daki tarihî koruma alanlarının bir listesidir ve Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki 29 tarihî koruma alanını içermektedir.

Bu koruma alanlarından 14'ü tarihi ve kültürel; sekizi tarihî ve mimarî, ikisi ise tarihî ve sanatsal niteliktedir. Yanar Dağ, tarihî, kültürel ve doğal bir koruma alanı olarak işlev görmektedir. Koruma alanlarından üçü Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti topraklarında yer almaktadır. İçerişehir, Kobustan ve Yukarı Baş doğa koruma alanları UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alırken, Ateşgah, Ordubad ve Şuşa aday listesindedir.

 Onay süreci 
Azerbaycan Bakanlar Kurulu'nun "Anıt Koruma Alanlarına İlişkin Model Yönetmeliğin Onaylanması" Kararına göre, koruma alanı, tarihi ve kültürel anıtların, arkeolojik ve mimari eserlerin, etnografik, nümizmatik, epigrafik, antropolojik materyallerin, binaların, anıtların, tarihi olaylar ve şahsiyetlerle ilgili nesnelerin bulunduğu devlet tarafından korunan bir bölge ve yerleşim yeridir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın emriyle özel öneme sahip arkeolojik, etnografik, mimari, şehir planlama ve diğer kompleksler doğa koruma alanı ilan edilmiştir.

 Liste 
 No.  Ad  Listelenme tarihi Kısa bilgi  Notlar1 Gülistan tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Jugha Köprüsü, kervansaray, Jugha Kalesi, türbe, kilise, nekropol, Elinceçay Hangahı, vb.  2   İçerisinde şunlar bulunmaktadır:: Safevi Kervansarayı, Hacı Bakşi Camii, Nardaran Camii, Pirseyid Camii, Cuma Camii, Said Yusif Camisi, Nardaran Kalesi, Han Hamamı, Gazi Türbesi.  3  İçerişehir tarihi ve mimari koruma alanı  Dünya çapında öneme sahip anıtlar: Kız Kulesi, Şirvanşahlar Sarayı, Muhammed Camii.    Devlet önemi taşıyan anıtlar: Ağa Mikail hamamı, kervansaray, Bakü Kalesi, Molla Ahmed Camii, Gasim Bey Hamamı, Hacı Camii, Hanlar Camii, Aşura Camii, Şeyh İbrahim Camii, Hazreti Ali Camii, Gileyli Camii, Cuma Camii, Çarşı Meydanı, Han Sarayı, Yeraltı Hamamı, Baba Kuhi Baküvi Camii.  Yerel öneme sahip anıtlar: Beyler Camii, Aziz Nikola Kilisesi, Aziz Bartolomeus Kilisesi, Ağa Zeynal Hamamı, Hacı Eibat Camii, Mirza Ahmed Camii, Hacı Gaib Camii, Şah Evi, Kemerli Bina, Kervansaray. 4  Çırakkale Şabran tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: yarım daire kuleler, dörtgen bir kale ve seramik eşya üretimi için bir atölye.  5  "Şamkir Eski Şehri" devlet tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Antik Şamkir kalıntıları, köprü, Şamkir kalesi, Kız Kulesi, Abbasi Camii, Koroğli Kalesi, Alman Kilisesi, Oğuz Mezarlığı, Hristiyan Kilisesi, Alman Kerkü.  6 Yanar Dağ tarihi, kültürel ve doğal koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Kurt Yuvası, Gyrmyaki Çukuru ve Yanardag Dağı  7 Gobustan eyalet tarihi ve sanatsal koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Kaya oymaları ve antik yerleşim yerleri, Ana Zaga, Firuz-1, Jeyranlar, Firuz-2, Shongar, Maral adlı kamplar, petroglifler, Kaval Taş  8  Kınalık tarihi, mimari ve etnografik koruma alanı    İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Ateşe tapanlar tapınağı, Hızır Peygamber Türbesi, Şeyh Şalbuz Camii, Ebu Müslim Camii, mağaralar vb.  9 Kesikçidağ tarihi ve kültürel koruma alnı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Keşikçidağ, Bertuban, Çiçikuri, Udabno manastırları.  10 Ateşgah tarihi ve mimari koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Tapınak, şapel, 26 hücre ve bir kervansaray (1713).  11 Gence tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Eski Gence şehri, Gencekalesi, İmamzade Türbesi.  12 Gala tarihi ve etnografik koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: 7 devlet anıtı ve 34 yerel öneme sahip anıt.  13 Şuşa tarihi ve mimari koruma alanı   Şuşa Kalesi, Gence Kapıları, İrevan Kapıları, Ağoğlan Kapıları, Divanhane, Rasta Çarşısı, Şeytan Çarşısı, Karabağ Han Sarayı, İbrahimhalil Han Sarayı, Karaboyut Hanım Sarayı, Muhammedgasan Ağa Sarayı, Hurşidbanu Natavan'ın Evi, Mehmandarovların Evi, Hacıbeyovların Evi, Han'ın Evi (Zohrabbekovlar), Safarbekovların Evi, Faramazovların Evi, Beybutovların Evi, Gadimovların Evi, Mir Muhsun Nevvab'ın Evi, Esad Bey'in Evi, Cafergulu Ağa'nın Evi, Abdurrahim Bey Hagverdiyev'in Evi, Yusif Vezir Çemenzaminli'nin Evi, Sadigcan'ın Evi, Seyid Şuşinski'nin Evi, Bülbül'ün Evi, Firudin Bey Koçarlı'nın Evi, Keçacı Oğlu Muhammed'in Evi, Süleyman Sani Ahundov'un Evi, Geray Asadov'un Evi, Cabbar Garyagdioğlu'nun Evi, Süleyman Vezirov'un Evi, Necef Bey Vezirov'un Evi, Hanlık Kervansarayı, Kazan Katedrali, Vaftizci Yahya Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi, Kız Manastırı, Yukarı Gevhar Ağa Camii, Aşağı Gevhar Ağa Camii, Hacı Yusifli Camii, Saatli Camii, Malıbeyli Camii, Culfalar Camii, Çukur Mahalle Camii, Çol Gala Camii, Koçarlı Camii, Mamay Camii, Mardinli Camii, Güyülük Camii, Seyidli Camii, Hoca Mercanlı Camii, Malıbeyli Hamamı vb.  14 Yukarı Baş tarihi ve mimari koruma alanı   İçerisinde şunlar bulunmaktadır: Nukha Kalesi, Şeyhanlar Sarayı, Şeyhanovlar Evi, Aşağı ve Yukarı Kervansaraylar, Han Camii, Cuma Camii, Ömer Efendi Camii, Gilakhli Camii, İmam Ali Camii, Ağvan Hamamı, vb.  15 Başgal tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde yerel öneme sahip iki anıt bulunmaktadır.  16   İçerisinde yerel öneme sahip 93 anıt bulunmaktadır.  17   İçindekiler: Nekropol.  18 Ordubad tarihi ve kültürel koruma alanı   Şunları içerir: Yuxarı Ailis Kilisesi, Aziz Thomas Kilisesi, Cuma Camii, Meiramça Camii, Yetim Camii, Dilber Camii, Mingis Camii, Gırkhayag Camii, Aşağı ve Yukarı Ambaras, Angam Camii, Eyvaz ve Der Türbeleri.  19 Zagatala tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerisinde yerel öneme sahip 19 anıt bulunmaktadır.  20 Gabala tarihi ve kültürel koruma alanı   Koruma alanı üç bölümden oluşmaktadır: antik kent, Salbir ve Gala. Koruma alanında faaliyet gösteren bir arkeoloji merkezi bulunmaktadır.  21 Avey tarihi ve kültürel koruma alanı   Damjili Mağarası'nı da içerir.  22 Ilısu tarihi ve kültürel koruma alanı   İçerir: Ulu Köprüsü, Cuma Camii, Sumug Kalesi, Şamilgala (Galacha) Kalesi, Jinli-gala Kalesi, Ram-rama Şelalesi.  23 Gemikaya tarihi ve sanatsal koruma alanı   Kaya oymaları içerir.  24  Pir Hüseyin Hanegahı tarihi ve mimari koruma alanı   Şunları içerir: Minareli bir cami, kale duvarlarıyla çevrili bir kompleks, vb. 25  "Şirvanşahlar Sarayı" devlet tarihi ve mimari koruma alanı-müzesi    Şunları içerir: Şirvanşahlar Sarayı, Divanhan, Keykubad Camii, Seyid Yahya Bakuvi Türbesi, Murad Kapıları, Şah Camii, Şirvanşahlar Türbesi, hamamlar.  26  "Aksu Orta Çağ Kasabası" devlet tarihi ve kültürel koruma alanı   Orta Çağ Aksu kentini içerir.  27 Guba Soykırımı Anıt Kompleksi   1918 Mart soykırımının kurbanlarının kalıntılarının bulunduğu bir kompleksi içerir.  28 Arpaçay tarihi ve kültürel koruma alanı   Şunları içerir: Oğlankale, Gazma mağarası, Akhurin nekropolü vb.  29  "Beşparmak Dağı" devlet tarihi, kültürel ve doğal koruma alanı   Şunları içerir: Beşparmak Dağı ve Pir Khidir Zinda.   

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan devlet rezervleri