Hükümdar Sarayı (Eski Gence)

Hükümdar Sarayı, Eski Gence Kale Şehri'nde bulunan bir tarihi yapıdır. İlk inşası 11.-12. yüzyıllara tarihlenmektedir. Anıt, arkeolog İshak Caferzade'nin önderliğinde 1939-1940 yılları arasında yapılan kazılar sırasında keşfedilmiş ve incelenmiştir.

Sarayın bulunduğu alanda yapılan arkeolojik kazılar, 11.-15. yüzyıllar arasında eski Gence'deki yaşamla ilgili birçok bilgiye ulaşılmasını sağlamıştır. Sarayın hangi döneme ait olduğunu belirlemede en önemli rolü, kalıntıların bulunduğu alanda bulunan seramik kalıntıları ve sikkeler oynamıştır.

Saray binasının ve kompleks içindeki diğer binaların duvarları kerpiç tuğla ve kil harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Nehir taşı ve kireç harcı ise sadece kompleksi çevreleyen duvarların yapımında kullanılmıştır.

 Tarihi 
küçükresim|upright=1.14|Saray kompleksini çevreleyen savunma duvarlarının günümüze ulaşan kalıntıları.
1939 yılında Eski Gence Kalesi'nin ilk sur duvarı içinde, kale surunun doğu köşe kulesinin 200 adım kuzeyinde yapılan kazılar sırasında, 240m² alana sahip bir yapı kompleksinin kalıntıları keşfedildi. Yapı kompleksinin çevresinde çok sayıda hizmet odası da bulundu. Lüks yapısı, Orta Çağ için çok büyük olan alanı ve konumu (yerleşimin tam merkezinde, kalenin içinde yer almaktadır) nedeniyle, keşfedilen kompleksin Hükümdar Sarayı olduğuna karar verildi.

Saray bölgesinde yapılan arkeolojik kazılar, 11.-15. yüzyıllarda Eski Gence'yle ilgili bir dizi bilginin açığa çıkmasını sağladı. Sarayın ait olduğu dönemin belirlenmesinde en büyük rolü, komplekste bulunan seramik kalıntıları ve sikkeler oynadı. Y. A. Pakhomov'un sarayda bulunan sikkeler üzerindeki çalışması sonucunda, büyük salonun zemininde bulunan altın sikkelerin Bizans imparatorları  (1068-1070) ve  (1069-1071) (oğulları Mihail (1071-1078), Andronikos ve Konstantin ile birlikte) ait olduğu ortaya çıktı. Tüm sikkeler 1067-1070 yılları arasında basılmıştır.

Katran Tebrizi'nin şiirlerinde Şeddadi hükümdarı Ali Leşkar-i Taberi II'nin Gence'de Leşkar-i Taberiabad adında bir şehir kurduğundan bahsedilmektedir.

 Mimari özellikler 
Saray binasının ve kompleks içindeki diğer binaların duvarları kerpiç ve kil harcı kullanılarak inşa edildi. Sadece kompleksi çevreleyen duvarlar nehir taşı ve kireç harcı kullanılarak inşa edildi.

Sarayın duvarları içten kil harcıyla kaplanmıştı. Odalardan birinde, kil harcının üzerine başka bir kaplama daha uygulanmış, ardından alçı harcı sürülmüş ve bu kaplama duvar resimleriyle süslenmiştir.

 Hükümdar hamamı 
Hükümdar Hamamı, 1938-1939 yıllarında Eski Gence Kalesi bölgesinde, Hükümdar Sarayı'nın yanında, ilk kale duvarı içinde yapılan arkeolojik kazılar sırasında keşfedilmiştir.  Yapının mimari özellikleri, odaların ve suyun ısıtılması için koşulların görülmesi ve iki su borusunun bulunması, araştırmacıların bu yapının bir hamam olduğu sonucuna varmalarını sağlamıştır.

Kaynakça

 Bibliyografya 


Kategori:Azerbaycan'daki saraylar
Kategori:Azerbaycan'daki arkeolojik sitler