Şeyh Said Çıkarması

Şeyh Said Çıkarması, bir Britanya kraliyet müstemlekesi olan Aden'i ele geçirmek maksadıyla icra edilen Osmanlı harekatlarının bir parçasıydı. Bu hadise, 10 Kasım 1914 tarihinde, bölgede mevcut Osmanlı istihkamlarını, su kuyularını ve mühimmatını tahrip etmek gayesiyle H. V. Cox riyasetinde gerçekleştirilen bir Britanya taarruzu idi. Harekât, ertesi gün Osmanlı kuvvetlerinin ricatı ve Britanya'nın kati zaferi ile neticelenmiştir.Connelly, Mark. "The British Campaign in Aden, 1914–1918". Journal of the Centre for First World War Studies, 2:1 (2005) 65–96.

Arka Plan
Britanya, 5 Kasım 1914'te Osmanlı İmparatorluğu'na harp ilan etti. Buna mukabele olarak Osmanlılar, altı gün sonra Britanya'ya harp ilan ettiler. Harbin bidayetinden itibaren Osmanlılar, Arap kabileleriyle birlikte Britanya'nın Aden Müstemlekesi'ni ve onun hinterlandı olan Aden Protektorası'nı ele geçirmeyi planlamışlardı. Osmanlılar, bu planı icra etmek maksadıyla, Perim Adası'na doğru Kızıldeniz'e uzanan bir yarımada olan Şeyh Said'de, Kızıldeniz'in girişini muhafaza eden küçük bir kale bulundurmaktaydı.Prothero, G.W. (1920). Arabia. London: H.M. Stationery Office. p. 75. Bu esnada Britanya, Hindistan'dan Süveyş'e gitmekte olan Tuğgeneral H. V. Cox komutasındaki 29. Hint Tugayı'na, seyrine ara vererek Şeyh Said'i zaptetmesi ve orada toplanmış Osmanlı kuvvetlerini imha etmesi emrini verdi.Richard J. Shuster, "Aden". The Encyclopedia of World War I: A Political, Social and Military History, Volume 1, Spencer C. Tucker, ed. (Santa Barbara: ABC-CLIO, 2005), p. 37.

Muharebe
10 Kasım'da Britanyalılar, Yarımada'da mevcut Osmanlı garnizonuna karşı bir taarruz harekâtı icra etmek üzere 29. Hint Tugayı'nın üç taburunu ve 23. Sih İstihkam Alayı'nı taşıyan nakliye gemilerini sevk etti. Zırhlı kruvazör HMS Duke of Edinburgh refakatinde, nakliye gemileri çıkarma yapacak bir mevki ararken Osmanlı garnizonuna ateş açıldı. Lakin evvelce planlanan mevki, hava muhalefeti sebebiyle askerlerin ihraç edilmesine gayrimüsaitti ve birlikler, zırhlı kruvazörün himaye ateşi altında biraz daha açıkta başka bir noktaya çıktılar. 29. Hint Tugayı ve 23. Sih İstihkamcıları, çıkarmaya iştirak eden bahriyelilerle birlikte Osmanlı mevzilerine hücum ederek Türkleri sahra toplarını terk etmeye ve ricata mecbur bıraktılar. Ertesi gün, bir bahriye tahrip müfrezesi ile Osmanlı istihkamları Britanya kuvvetlerine kaybedildi.Aden & Yemen, 1905-1919
Ram Narain Mehra Zaptedilmesini müteakip, buradaki Osmanlı kalesi Britanyalılar tarafından havaya uçuruldu.
küçükresim|Zırhlı kruvazör HMS Duke of Edinburgh

Çıkarma Sonrası
Bunu müteakip H. V. Cox, Süveyş'e doğru seyrini sürdürdü. Zira taarruzu iç kesimlere doğru sürdürmek gayrimüsaitti. Osmanlıların ise Aden Protektorası hududunun kuzeyinde konuşlanmış kıtaları mevcuttu. (bkz. 7. Kolordu) Tesiri itibarıyla bu hadise, Hicaz-Yemen Cephesi'ni fiilen başlattı. Temmuz 1915'te yarımada, 19 Ocak 1919 tarihindeki teslimiyetlerine değin Osmanlı kuvvetlerince savunulmaya devam etti.Mehra, Ram Narain (1988). Aden & Yemen, 1905-1919

Kaynakça

Kategori:I. Dünya Savaşı cepheleri
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Britanya İmparatorluğu
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda muharebeler
Kategori:Yemen'in savaşları