Henri de Rohan

Henri de Rohan (21 Ağustos 157913 Nisan 1638), Rohan Dükü ve Léon Prensi, bir Breton-Fransız asker, yazar ve Fransız Din Savaşları sırasında Huguenotların lideriydi.

 Erken yaşamı 
Rohan, Bretonya'daki Blain Şatosu'nda doğdu. Babası Rohan Vikontu II. René (1550-1586), Avrupa'nın köklü hanedanlarıyla bağlantılıydı ve aynı zamanda Fransa'nın en eski ve en seçkin ailelerinden birinin de başıydı. Rohan, bilgili ve güçlü bir karaktere sahip olan annesi Catherine de Parthenay tarafından yetiştirildi. Doğuştan ailenin ikinci oğlu olan Henri, abisi René'in genç yaşta ölümü üzerine hanedanın varisi hâline geldi. On altı yaşında saray ve ordu çevrelerinde görünmeye başladı ve kısa sürede IV. Henri’nin özel ilgisini kazandı. Condé Ailesi'nden sonra Fransız Protestanlarının doğal lideri olarak görülmesi de bu döneme rastlar.

1598'de imzalanan Vervins Barış Antlaşması'nın ardından, askerî kariyerine geçici olarak ara vermesi ve yaşının devlet görevleri için erken görülmesi nedeniyle seyahate çıktı. 1600 yılında, İtalya, Almanya, Alçak Ülkeler ve İngiltere'yi kapsayan uzun bir Avrupa seyahati sırasında İskoçya'yı ziyaret etti. Bu yolculuklar sırasında özellikle İngiltere’de I. Elizabeth tarafından şövalyelikle onurlandırıldı ve İskoçya Kralı VI. James tarafından Prens Charles'ın vaftiz babası yapıldı. İskoçya’da bulunduğu sırada, VI. James tarafından saray çevrelerinde kabul edildi ve 1600 yılında Edinburgh'da onun onuruna bir ziyafet düzenlendi. Bu ziyaret kapsamında kraliyet ailesinin çeşitli üyeleriyle görüşen Rohan, daha sonra seyahatlerini "Voyage du duc de Rohan, faict en l’an" adlı eserinde kaleme aldı. Eserde Danimarkalı Anne ve çocuklarına dair övgü dolu bir bölüm de yer almaktadır.P. Hume Brown, Early Travellers in Scotland (Edinburgh: James Thin, 1978), pp. 90–95.

 Askeri kariyeri 
Fransa'ya döndüğünde yirmi dört yaşındayken dük ve soylu unvanını aldı. 1603'te Sully Dükü Maximilien de Béthune'in kızı Marguerite de Béthune ile evlendi ve bu evlilikten sonra Rohan ailesinin ikametgâhını Pontivy'ye taşıdı. 1610'da IV. Henri'nin ölümünün ardından, 1615–1616 yıllarında naip Marie de' Médici'nin hükûmetine karşı Huguenot ayaklanmasına liderlik etmiştir. XIII. Louis döneminde, Kardinal Richelieu'nun etkisiyle Protestan hareket üzerindeki askerî ve siyasî baskı daha da yoğunlaştı. 
küçükresim|Rohan Dükü Henri (1579–1638)|sol
1617'de Béarn'da Katolik ibadetine izin verilmesi, daha önce tamamen Reformcu çizgide olan bölgede büyük bir tepkiye yol açtı ve Protestan direnişinin yeniden örgütlenmesini hızlandırdı. Bu dönemde Rohan, 1620'li yıllarda Saintonge, Guyenne ve Languedoc gibi bölgelerde patlak veren iç savaşlarda, Huguenotların başlıca generali olarak öne çıkmış ve özellikle Languedoc'ta yürüttüğü seferlerde önemli başarılar elde etmiştir. 1623 ve 1626 yıllarında XIII. Louis'nin hükûmetiyle kısa süreli barışlar yapmasına rağmen, 1627'de La Rochelle Savaşı sırasında yeniden silahlanmış ve 1629'daki Alès Barışı'na kadar Languedoc'ta mücadeleyi sürdürmüştür. La Rochelle'de sınırlı askerî başarılar elde etmesine rağmen, Protestan direnişinin son kalelerini uzun vadede korumakta zorlandı. Bu savaşın olaylarını daha sonra Mémoires adlı eserinde anlatmıştır.

Venedik'te geçirdiği uzun bir sürenin ardından 1634'te Fransa'ya dönen Rohan, Valtellina'da Habsburglara karşı yürütülen askerî harekâtın komutasına getirilmiştir. Askerî bakımdan başarılı olmasına rağmen yerel halkı Fransa yanlısı bir çizgiye çekememiş ve 1637'de bölgeden ayrılmak zorunda kalmıştır. Fransa için hâlâ tehdit olarak görüldüğünden Cenevre'ye çekilmiş, ardından Saksonya-Weimar Dükü Bernhard'ın hizmetine girmiştir.

 Ölümü 
küçükresim|Henri de Rohan'ın Aziz Pierre Katedrali'nde bulunan mezarı
28 Şubat 1638'de Rheinfelden Muharebesi'nde yaralanıp ve esir edilmiştir. Albay Taupadel tarafından esaretten kurtarılan Rohan, Bern kantonundaki Königsfelden Manastırı'na götürüldü ve orada hayatını kaybetti.

 Eserleri 

 Voyage du duc de Rohan, faict en l'an
 Le Parfait Capitaine (1636) adlı askerî kuram eseri
 Traité du gouvernement des treize cantons
 Mémoires

 Kaynakça