Gomoku

Gomoku, bir soyut strateji masa oyunudur. Geleneksel olarak Go taşları (siyah ve beyaz taşlar) kullanılarak 15×15'lik bir Go tahtası üzerinde oynanır. Geçmişte ise 19×19'luk tahtalar standarttı. Taşlar genellikle hareket ettirilmediği veya tahtadan çıkarılmadığı için Gomoku, bir kâğıt kalem oyunu olarak da oynanabilmektedir. Oyun, farklı ülkelerde çeşitli isimlerle bilinmektedir.

 Kurallar 
Oyuncular sırayla kendi renklerindeki bir taşı boş bir kesişim noktasına yerleştirirler. Oyuna siyah başlar. Yatay, dikey veya çapraz doğrultuda kendi rengindeki beş taşı kesintisiz bir sıra hâlinde dizen ilk oyuncu oyunu kazanır. Bazı kural varyantlarında, bu sıranın tam olarak beş taş uzunluğunda olması gerekmektedir; altı veya daha fazla taşın sıralanması galibiyet sayılmaz ve buna "overline" (aşırı sıra) denir. Eğer tahta tamamen dolduğunda kimse 5'li bir sıra oluşturamamışsa oyun berabere biter.

 İlk oyuncu avantajı 
Gomoku'da herhangi bir kısıtlama uygulanmadığında, ilk oyuncu belirgin bir avantaja sahiptir. Gomoku, 1994 yılında Victor Allis tarafından çözülmüş bir oyundur. Standart kurallarda (kısıtlama olmadan) hatasız oynayan ilk oyuncunun (siyah) kazanacağı kanıtlanmıştır.

Gomoku şampiyonalarında bir dönem, ilk oyuncunun ilk taşını tahtanın merkezine yerleştirmesini zorunlu kılan "Pro" açılış kuralı kullanılmıştır. Bu kuralda ikinci oyuncunun taş yerleşimi konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmamaktaydı. İlk oyuncunun ikinci taşı ise ilk taşından en az üç kesişim noktası uzağa yerleştirilmeliydi. Söz konusu kural, 1989 ve 1991 Dünya Şampiyonalarında uygulanmıştır. Bu iki şampiyonadaki sonuçlar incelendiğinde, ilk oyuncunun (siyah) oyunların %67'sini kazandığı görülmektedir.

Bu dengesizlik turnuvalar için aşırı kabul edildiğinden, 2009 yılında Gomoku turnuvalarında Swap2 açılış protokolüne geçilmiştir. Swap2 kuralında ilk oyuncu, tahtaya ikisi siyah ve biri beyaz olmak üzere üç taş yerleştirir. Ardından ikinci oyuncu şu üç seçenekten birini tercih eder: siyah taşlarla oynamak, beyaz taşlarla oynamaya devam edip dördüncü taşı (beyaz) yerleştirmek ya da tahtaya biri siyah, biri beyaz olmak üzere iki taş daha ekleyerek renk seçimini ilk oyuncuya bırakmak.

Swap2 açılış protokolü kullanıldığında, ilk oyuncunun kazanma oranının yaklaşık %52 olduğu hesaplanmıştır; bu durum oyunu büyük ölçüde dengelemekte ve ilk oyuncu avantajını neredeyse tamamen ortadan kaldırmaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Soyut strateji oyunları
Kategori:Geleneksel tahta oyunları
Kategori:Japon oyunları
Kategori:Japon icatları
Kategori:Kâğıt ve kalem oyunları
Kategori:Go