Nur Ali Han

Zeyrullah Nur Ali Gazi-Bahadır bin Ebü'l-Hayr Han (; 1704-1790) veya kısaca Nur Ali Han, Genç Cüz'ün ikinci hanı. Ebü'l-Hayr Han'ın oğludur.

 Biyografi 
Nur Ali Han, 1704 yılında Ebü'l-Hayr Han ve eşi Feride Begüm'ün en büyük oğlu olarak dünyaya geldi. Doğumunda Zeyrullah adını aldı ve tahta çıkana kadar bu adı kullandı. Babası aracılığıyla Zeyrullah, modern Astana'daki evinden Mekke'ye hac yolculuğunu tamamladıktan sonra hanlık rütbelerine yükselmesiyle tanınan Kazak mirzası Abdullah Sultan'ın torunuydu.

Zeyrullah Nur Ali Han, babasının ölümünün ardından 1748'de tahta çıktı. Saltanatı büyük ölçüde Kazak Hanlığı'nın üç cüze yeniden bölünmesiyle karakterize edildi. Nur Ali Han, Kazak halkını kendi yönetimi altında birleştirmeden önce babasının başlangıçta yönettiği Genç Cüz'ü yönetti.

Genç Cüz'ün hükümdarı olarak Nur Ali Han'a Batı ve Orta Kazakistan'ın büyük bir bölümü üzerinde tam yetki verildi, ancak başka hiçbir yerde yetkisini kullanamadı. Batıda Budist Kalmuklar ve doğuda Çing Hanedanlığı'ndan gelen tehditlerle karşı karşıya kalan Nur Ali Han, devletinin genişleyen yabancı komşulara karşı yıkılmasını önlemek için zamanının çoğunu kaynak toplamak ve güçlü birlikler oluşturmakla geçirdi.

Nur Ali Han, başlangıçta Rus yönetimini kabul etmekte tereddüt etti çünkü bunun Türk-İran, Sünni Müslüman Kazakların kültürel kimliğini yok edeceğini düşünüyordu. Babası Kazak Hanlığı'nı yabancı düşmanlardan korumak için Rus İmparatorluğu ile ittifak kurmuş olsa da, Nur Ali Han bu ittifakı bozdu ve 1752'de Rus İmparatorluğu'na karşı savaş açtı. Bu dönemde ordunun komutanı ünlü Kazak savaş kahramanı Nasrullah Nevruzbay Bahadır'du ve Nur Ali ile birlikte Müslüman Kazak gazilerini çoğu savaşta yönetti. Ancak sayısız askeri yenilgiden sonra Nur Ali, Ruslarla tekrar barış yaptı ve özerk bir devlet olarak Rus İmparatorluğu'na katılmayı kabul etti.

Nur Ali Han, 1786'da çok yaşlı ve hasta olduğu gerekçesiyle tahttan indirildi. Küçük kardeşi Car Muhammad Han, birkaç yıllığına onun yerine Genç Cüz tahtını devraldı ve onu Rusya'nın ticaret kenti Ufa'ya sürgün etti. Nur Ali Han, 1790 yılında Ufa'da 86 yaşında vefat etti.

 Kaynakça 

Kategori:1748 doğumlular
Kategori:1790'da ölenler
Kategori:18. yüzyıl hükümdarları
Kategori:Kazak hanları