Calut Manastırı

Calut Manastırı, Albanya'nın Oğuz şehrindeki Calut köyünde bulunan ve 5.-6. yüzyıllara tarihlenen bir manastırdır. Kompleks, zengin bir şekilde dekore edilmiş büyük bir kilise, küçük bir antik bazilika ve yardımcı binaların kalıntılarını içermektedir.

Antik Calut Bazilikası, geniş salon planlı bir tapınaktır. Yapının batı ve güney duvarları kısmen korunmuş olsa da, kuzey ve doğu duvarlarının yalnızca çok küçük bölümleri ayakta kalabilmiş, taşları ise tapınağın içine çökmüştür. 1811 yılında komplekse eklenen Büyük Kilise ise dört iç sütuna sahip, kubbesiz, geniş üç nefli bir bazilikadır.

 Kompleksin içinde yer alan binalar 
Manastır, Oğuz şehrindeki Calut köyünün kuzeydoğusunda yer almaktadır. Kompleks, zengin bir şekilde dekore edilmiş büyük bir kilise, küçük bir antik bazilika ve yardımcı binaların kalıntılarını içermektedir.

 Antik bazilika 

Antik Calut Bazilikası büyük salonlu bir tapınaktır. Dua salonu 6×4,30 m, sunak apsisi ise 3,65×1,75 m ölçülerindedir. Tapınağın 2–2,6 metre yüksekliğindeki batı ve güney duvarları kısmen korunmuş olsa da, kuzey ve doğu duvarlarından çok azı günümüze ulaşmış ve taşları tapınağın içine dökülmüştür. Salonun tonoz örtüsü vardı; bunu, harabede günümüze ulaşan yapı kalıntıları kanıtlamaktadır.

Antik bazilika, ilgi çekici bir duvar örgüsüne sahiptir. Yapının inşasında kireç taşı, çakıl taşı, pişmiş tuğla ve moloz beton kullanılmıştır. Moloz beton, büyük olasılıkla mabedin bulunduğu alanda gerçekleştirilen çok sayıda inşaat faaliyeti sonucunda elde edildiği düşünülmektedir. Kitabedeki kayda göre, antik bazilika yapısındaki son inşaat çalışmaları 1211 yılında gerçekleştirilmiştir. Tapınağı inceleyen G. Memmedova'ya göre, batı duvarının örgüsü ilk haliyle günümüze ulaşmıştır.

Mabedin duvarları, kalınlıkları ve duvar örgüsü tekniği bakımından Gavurkale Bazilikası'nı hatırlatmaktadır. Tek fark, cephe taşlarının eşit ölçü ve biçimlere sahip olmamasıdır. Bu tür karma bir duvar örgüsü zemininde, giriş kapısı bütüncül taştan yontulmuş çerçeveler üzerine oturtulmuş yarım daire biçimli kemeriyle belirgin bir kontrast oluşturarak öne çıkar. Batı duvarındaki küçük pencere, yekpare dikdörtgen bir taş üzerine haç biçiminde oyulmuştur. Doğu duvarında ise altar bölümünden mabede ışık girmekteydi. Yan duvarlarda pencereler bulunmakla birlikte, bunlar günümüze ulaşmamıştır.

G. Memmedova, antik bazilikanın ilk inşa edilen yapısal biçimini erken Orta Çağ'a tarihlendirerek, mabedin V. yüzyıldan daha geç olmamak üzere inşa edildiğini belirtmektedir. Yerel bir efsaneye göre ise mabedin temeli I. yüzyılda Aziz Yelisey tarafından atılmıştır.

 Büyük bazilika 
Büyük bazilika 1811'de inşa edildi. Bu yeni kilise, kubbesiz, dört iç sütunlu, büyük, üç nefli bir bazilikadır.

 Kilise mensupları 

 Keşiş Xələt, Nic'teki Aziz Yelisey Kilisesi'nin din görevlisi olarak Avetik Ohancanyan Cotatiants'a eğitim vermiştir.Ermənistan Milli Arxivi, fond 56, siyahı 12, dosye 531

Kaynakça

 Bibliyografya 



Kategori:Azerbaycan'daki manastırlar
Kategori:Azerbaycan'daki yapılar