Balık gözü lens

Balık gözü lens, geniş panoramik ya da yarımküre biçiminde görüntüler oluşturmak amacıyla görsel bozulma sağlayan, ultra geniş açılı bir lenstir. Balık gözü lensler, doğrusal (rectilinear) lenslerin çok ötesine geçen son derece geniş görüş açıları sağlar. Doğrusal perspektif çizgileri oluşturan görüntüler üretmek yerine, balıkgözü lensler özel bir eşleme yöntemi ("bozulma"; örneğin: eş-katı açı/equisolid angle, aşağıya bakınız) kullanır ve bu sayede görüntülere karakteristik dışbükey, doğrusal olmayan bir görünüm kazandırır.

küçükresim|Amsterdam'daki Oude Kerk'in dairesel balık gözü fotoğrafı. Dış kenarlara doğru renk sapması açıkça görülebilir.
"Balık gözü" terimi, 1906 yılında Amerikalı fizikçi ve mucit Robert W. Wood tarafından, bir balığın suyun altından yukarıya doğru gördüğü ultra geniş yarımküresel görüşe dayanarak ortaya atılmıştır (Snell penceresi olarak bilinen bir olgu). Bu lenslerin ilk pratik kullanımı 1920'lerde meteorolojide bulut oluşumlarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiş ve bu nedenle "tüm-gökyüzü lensleri (whole-sky lenses)" olarak adlandırılmışlardır. Bir balıkgözü lensin görüş açısı genellikle 100 ile 180 derece arasındadır, ancak 280 dereceye kadar görüş açısı sağlayan lensler de mevcuttur. Odak uzaklıkları ise, tasarlandıkları film formatına bağlıdır.

Balık gözü lenslerin fotoğrafçılık için seri üretimi 1960'ların başında yapılmaya başlanmıştır ve genellikle benzersiz, bozuk görünümler elde etmek için kullanılmaktadır. Popüler 35 mm film formatında balık gözü lenslerin tipik odak uzaklıkları dairesel görüntüler için 8–10 mm, tüm kareyi dolduran diyagonal görüntüler için ise 12–18 mm aralığındadır. 1/4 inç veya 1/3 inç formatında CCD ya da CMOS sensör gibi daha küçük algılayıcılar kullanan dijital kameralarda ise "mini" balık gözü lenslerin odak uzaklığı 1–2 mm kadar kısa olabilir.

Balık gözü lenslerin başka kullanım alanları da vardır; örneğin, balık gözü lensle çekilmiş ya da bilgisayar üretimli grafiklerle oluşturulmuş görüntüleri yeniden projeksiyonla yarımküre biçimli ekranlara yansıtmak için kullanılabilirler. Ayrıca kutup ışıkları ve meteorların kaydı gibi bilimsel fotoğrafçılıkta, bitki örtüsü (kanopi) geometrisini incelemede ve yere yakın güneş radyasyonunu hesaplamada da kullanılırlar. Günlük yaşamda ise en çok, geniş bir görüş alanı sağlamak amacıyla kapı dürbünü (peephole) olarak karşımıza çıkarlar.
sağ|küçükresim|Jimi Hendrix Experience'ın Are You Experienced (1967) albümünün kapağı, üçlünün balık gözü lens kullanılarak çekilmiş bir fotoğrafını içermektedir.
sağ|küçükresim|Modern bir DSLR Pentax K-1'de balık gözü Takumar 11/18mm lens.

 Örnek görüntüler 

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Balık gözü projeksiyon teorisi
 Mevcut ve Uygun Fiyatlı Tüm Balık Gözü Fotoğrafçılık Objektiflerinin Listesi
 Yeni Balık Listesi, Luca Vascon, 2021
 Alternatif arşivlenmiş URL

Kategori:Fotoğraf lensleri
Kategori:Fotoğrafçılık terimleri