Yukarı Kervansaray (Şeki)

Yukarı Kervansaray, Şeki kenti sınırları içerisinde bulunan bir kervansaraydır.

 Konumu 
Şeki şehrinin Mirza Fetali Ahundov Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Gürcənçay'ın kavisli kıyısı boyunca, kentin ticari merkezi konumundaki Yukarı ve Aşağı Kervansaraylar dahil olmak üzere bir dizi yapı bulunmaktadır. Kervansaraylar, feodal Doğu'nun vazgeçilmez unsurları arasında yer almış; bölgeyi ziyaret eden tarihçiler ve seyyahlar, Azerbaycan’dan söz ederken kervansaraylara her zaman özel bir yer ayırmış ve çoğu zaman onları ayrıntılı biçimde tasvir etmişlerdir.

 Tarihi 
İpek Yolu’nun geçtiği güzergahta yer alan Azerbaycan’ın en eski zanaat, ipekçilik ve ticaret merkezlerinden biri olan Şeki, kervan yolları aracılığıyla diğer hanlıkların ve birçok yabancı ülkenin ticaret merkezlerini bir araya getirmiştir. XVIII–XIX. yüzyıllarda şehirde inşa edilen kervansaray yapıları, yalnızca kervanların ve seyyahların konaklaması için değil, aynı zamanda çeşitli ticari işlemlerin yürütülmesi için de tasarlanmıştır.

Büyüklüğü ve ticarete elverişliliğiyle tüm Transkafkasya’da ün kazanan Yukarı Kervansaray, XVIII–XIX. yüzyıllarda Şeki’de bulunan beş büyük kervansaraydan (“İsfahan”, “Tebriz”, “Lezgi”, “Teze Kervansaray”) günümüze ulaşabilmiş iki kervansaraydan biridir. Diğeri ise Aşağı Kervansaray'dır.

XVIII. yüzyıla tarihlenen her iki anıt da yerel ustalar tarafından inşa edilmiştir. Yapım teknikleri ve sundukları olanaklar bakımından son derece kullanışlı ve nitelikli olan bu yapılar, büyük ölçekli ticari anlaşmaların ve alışverişlerin gerçekleştirilmesi için elverişli koşullar sunmuştur.

 Mimarisi 
Toplam alanı 6.000 metrekare olan Yukarı Kervansarayda, Şeki mimarisine özgü olarak tuğla ile dere taşının birlikte kullanılması yapıya özgün bir karakter kazandırmaktadır. Yapı, topoğrafyaya uyumlu biçimde, sokağa bakan cephede 14 metre, iç avlu tarafında ise 8 metre yüksekliğinde inşa edilmiştir. 300'ü aşkın oda ve bodrumdan oluşan kervansarayın iki giriş kapısı vardır. Bina üç katlıdır: Tüccarlar mallarını bodrumlarda depolar, birinci katta ticaret yapar, ikinci katta ise ikamet ederlerdi. Kapıların iç kısımlarındaki tavanlar tuğladan örülmüş tonozlu kubbelerle örtülüdür. Yakın Doğu'nun en büyük tuğla tonozlu kubbelerinden biri sayılan ana girişin zengin biçimde süslenmiş kemeri, arazinin eğiminin fazla olması nedeniyle yapının köşesinde, üçüncü kat seviyesinde inşa edilmiştir. Sade avlusu, tonozlarla örtülü aynı ölçüdeki hücreleri, avlu revakları, havuz ve bunları çevreleyen yeşil alanlar, kervansarayın genel kompozisyonunu tamamlayan başlıca unsurlardır.

 Günümüzdeki durumu 
küçükresim|upright=1.36|Kervansarayın genel görünümü, 2019
Günümüze kadar güzelliğini ve mimari üslubunu koruyarak ulaşan yapı günümüzde otel olarak kullanılmaktadır.

 Ayrıca bakınız 

 Aşağı Kervansaray (Şeki)

 Kaynakça 

 Bibliyografya 



 Dış bağlantılar 



Kategori:Azerbaycan'daki kervansaraylar
Kategori:Vikiveri'de OSM ilişki kimliği olmayan bilgi kutusu için harita işaretleyici