Kars Azerileri

Kars Azerileri (Kars Azerbaycanlıları), Türkiye'nin Kars ilinde yaşayan Azerbaycan kökenli Türklerin oluşturduğu bir topluluktur.

Bu topluluk, Kars merkezinden çevre ilçelere geniş bir coğrafyada dağılmış olup tarihî göçler sonucu bugünkü demografik yapısını kazanmıştır. 19. yüzyıl Osmanlı-Rus Savaşları (1877-78) sonrasında gerçekleşen nüfus hareketleri, Kars Azerbaycanlılarının bugünkü dağılımını belirlemiştir. Rus işgali dönemi ve 1920'li yıllar sonrası iskân politikaları, bölgenin etnik yapısını kalıcı biçimde değiştirmiştir.

 Demografik dağılım 
Kars Azerbaycanlıları ağırlıklı olarak Kars merkez mahallelerinde ve çevre ilçelerin köylerinde yaşar. Topluluk, Azerbaycan Kars Başkonsolosluğu'nun düzenlediği 31 Aralık Dünya Azerbaycanlılar Dayanışma Günü etkinliklerinde de bir araya gelmektedir.

 Kars merkezi 
Yeni Mahallesi ve İstasyon Mahallesi'nde yoğunlaşmışlardır. Kökenlerine göre şu gruplara ayrılırlar: Molla Musalılar, Karakilseliler, Kulubeqliler, Çobankereliler

 Kars ilçesi köyleri 
Azerbaycanlı nüfusun çoğunlukta olduğu 12 köy: Başgedikler, Bayraktar, Bekler, Büyükaküzüm, Karakaş, Küçükpirveli, Külveren, Soylu, Tazekent, Yağıkesen, Yalçınlar, Yılanlı.

 Arpaçay ilçesi 
Bacıoğlu, İbişköy, Kayadöven, Mescidli, Meydancık, Taşdere

Karma etnik yapıdaki köyler: Büyükçatma, Gediksatılmış, Küçükçatma, Çetindurak, Demirkent, Hacıpiri

 Akyaka ilçesi 
Akbulak, Aslanhane, Büyükkımlı, Büyükpirveli, Esenyayla, Küçükaküzüm, Küçükkımlı, Şahnalar köyleri ile ilçe merkezinin büyük kısmını oluştururlar.

Ayrıca, Kars Azerbaycanlıları içinde özel bir alt grup olan Qarapapaklar; Kars merkezi, Selim, Sarıkamış ve Arpaçay ilçelerinde yaşar.

 Dil özellikleri 
Kars Azerileri'nin konuştuğu ağız, Azerbaycan Türkçesi ile önemli benzerlikler gösterir. Sürmene Çukuru-Tuzluca göç tabakalarından etkilenen bu ağız; ses bilgisi ve şekil bilgisi bakımından akademik çalışmalarda detaylı biçimde incelenmiştir. Ercilasun'un araştırması, Kars ağızlarının fonetik özelliklerini sistematik olarak belgelemektedir.

Bu ağız özellikleri, Kafkas Üniversitesi'nde 17 Ekim 2025'te düzenlenen 'Türk Dünyası'nda Azerbaycan Türkçesi ve Edebiyatı Araştırmaları 2. Uluslararası Sempozyumu'nda da ele alınmış; 'Batı Azerbaycan ile Kars ağızlarındaki ortaklıklar' oturumunda incelenmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye'deki Azeri göçmenler
Kategori:Türkiye'deki etnik gruplar