Ukrayna ve kitle imha silahları

küçükresim|SS-18 Satan nükleer füzesi, tamamen Ukrayna'da Yujmaş tesislerinde tasarlanıp üretilmiştir
küçükresim|Ukrayna'nın ortasındaki SS-24 füzesi için bir füze silosu

Ukrayna, 1922-1991 yılları arasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) bir cumhuriyeti olarak var olmuş ve bir dönem topraklarında Sovyet nükleer silahları ile bunların taşıma sistemlerine ev sahipliği yapmıştır. Eski Sovyetler Birliği, nükleer programını yalnızca dört cumhuriyetine yaymıştı: Belarus, Kazakistan, Rusya ve Ukrayna. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Ukrayna, her biri altı savaş başlığı taşıyan yaklaşık 130 adet UR-100N kıtalararası balistik füze (KABF), her biri on savaş başlığı taşıyan 46 adet RT-23 Molodets KABF, ayrıca 33 ağır bombardıman uçağı devraldı. Bunun sonucunda Ukrayna topraklarında toplamda yaklaşık 1.700 nükleer savaş başlığı bulunuyordu. Bu durum Ukrayna'yı, dünyadaki üçüncü en büyük nükleer güç konumuna getirdi (Kazakistan'dan yaklaşık 300 savaş başlığı fazla, ABD'den 6,5 kat daha az, Rusya'dan ise 10 kat daha az) Ayrıca eski Sovyet nükleer silahlarının, taşıma sistemlerinin ve bunların tasarım ile üretimine dair önemli bilginin yaklaşık üçte birine sahipti. Ancak bu silahların tamamı Ukrayna topraklarında bulunmasına rağmen, Ukrayna'nın fiilî kontrolü altında değildi.

1994'te, bu silahların sökülmesi için Rusya'ya devredilmesini kabul etti ve karşılığında ekonomik tazminat ile Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'tan, mevcut sınırları içinde Ukrayna'nın bağımsızlığına ve egemenliğine saygı gösterileceğine dair güvence alarak Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na (NPT) taraf oldu. Yaklaşık yirmi yıl sonra ise, anlaşmanın taraflarından biri olan Rusya, 2014'te Ukrayna'yı işgal etti ve 2022'den itibaren de işgali yeniden ve daha geniş çapta sürdürdü.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Kostenko, Y., & D'Anieri, P. (2021). Ukraine's Nuclear Disarmament: A History (S. Krasynska, L. Wolanskyj, & O. Jennings, Trans.). Cambridge: Harvard Ukrainian Research Institute.

 Dış bağlantılar 
 Ukrayna Krizi, onlarca yıllık nükleer silah anlaşmalarını sarsıyor
 Ukrayna, Sovyetler Birliği'nden ayrılma yönünde oy kullandı - Bağımsızlık: Seçmenlerin %90'ından fazlası Kremlin'den tarihsel kopuşu onayladı. Seçilmiş başkan, ülkenin nükleer cephaneliği üzerinde kolektif komuta çağrısı yaptı.
 Rusya, Ukrayna ve Sovyetler Birliği'nin dağılması
 Güvenlik Garantileri Memorandumları, 1994
 Kievli milletvekili: "Ukrayna nükleer silahlara geri dönmek zorunda kalabilir"
 Ukrayna Krizi, onlarca yıllık nükleer silah anlaşmalarını sarsıyor
 Kırım'ın askerileştirilmesinin Pan-Avrupa düzeyinde bir tehdit olarak değerlendirilmesi ve NATO'nun tepkisi - 3. baskı

Kitle imha silahları
Kitle imha
Kategori:Sovyet atom bombası projesi
Kitle imha silahları
Ukrayna