Arşak Hanedanı (Albanya)

Arşak Hanedanı, 3. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar Albanya krallığını yöneten Part kökenli bir hanedandır. Part Arşak Hanedanı'nın bir koluydular ve komşu Ermenistan ve İberya'nın Arşak hükümdarlarıyla birlikte pan-Arşak bir aile federasyonu oluşturdular.

 Tarih 
küçükresim|5. yüzyılda Albanya
Albanya, MÖ 2. yüzyılın sonlarına doğru, büyük olasılıkla Part İmparatoru II. Mithridatis  ile  Ermeni kralı I. Artavasdes () arasındaki savaşlar nedeniyle siyasette önemli bir katılımcı olarak ortaya çıkmıştır. Modern tarihçi Murtazali Gadjiev, Arşakların (Part Arşakların bir kolu) Kafkasya'nın tam kontrolünü sağlamak amacıyla Romalılar tarafından vekil olarak atanarak Albanya krallığını 3. yüzyılın sonlarında elde ettiklerini savunmaktadır. Onların tahta çıkışı, ülkede İranlılığın egemenliğini ve Part dilinin eğitimlilerin dili olarak yükselişini işaret etmektedir.

330'lu yıllarda, İran'ın Sasani Kralı (şahinşah) II. Şâpûr (), Albanya kralı I. Vachagan'i (veya I. Vache) egemenliğini kabul etmeye zorladı. Urnayr, 372'de Bagavan Muharebesi'nde II. Şâpûr'un yanında savaştı ve Ermeni generali I. Mushegh Mamikonian tarafından yaralandı, ancak Mushegh onu bağışladı. Urnayr Albanya'ya döndüğünde, Mushegh'e hayatını bağışladığı için teşekkür eden bir mesaj gönderdi ve ayrıca II. Şâpûr tarafından planlanan bir sürpriz saldırı hakkında bilgi verdi.Faustus of Byzantium, History of the Armenians, Book Four, Chapter 5  yılında Urnayr'ın yerine II. Vachagan geçti. 387 yılında, Sasanilerin entrikaları sonucu Artsah, Utik, Şakaşen, Gardman ve Kolt Ermeni eyaletleri Albanya'ya devredildi.  yılında Şah I. Fîrûz, II. Vache önderliğindeki bir isyanı bastırdıktan sonra Albanya'daki Arşak yönetimini kaldırdı. Yönetimleri daha sonra 485 yılında, Fîrûz'un kardeşi ve halefi Belâş () tekrar kuruldu. Sıkı bir Hristiyan olan III. Vachagan, dinden dönen Albanya aristokratlarına Hristiyan inançlarına geri dönmelerini emretti. Ayrıca Zerdüştlüğe, Paganizme, putperestliğe ve büyücülüğe karşı savaş ilan etti.

 Sasani İranı ile ilişkiler 
Urnayr'dan başlayarak, Arşaklar tekrar tekrar İran'ın hüküm süren Sasani krallarının ailesiyle evlendiler; Urnayr'ın annesi bir Sasani prensesiydi ve kendisi de II. Şâpûr'un kızıyla evliydi, Aswagen muhtemelen onların çocuğuydu; II. Vache, II. Yezdicerd'in yeğeni ve muhtemelen Aswagen olan bir Albanya kralının oğluydu; II. Vache'nin kendisi I. Fîrûz'un yeğeni (veya kız kardeşi) ile evlendi; ve III. Vachagan, II. Yezdicerd'in oğlu (veya yeğeni) ve II. Vache'nin erkek kardeşi (veya yeğeni) idi. Bu durum Gadjiev'in Albanya'daki Arşakları "Arşak-Sasani" olarak adlandırmasına yol açmıştır.  Bu ilişki, Albanya'daki Sasani etkisini güçlendirdi ve ülkede Orta Farsça'nın önemini artırdı.

 Albanya'nın Arşak kralları 
Gadjiev, yazılı kaynaklara dayanarak Albanya'daki Arşak krallarının ve yaklaşık hükümdarlık sürelerinin bir listesini çıkarmıştır.

 I. Vachagan Cesur, –336
 I. Vache, –350
 Urnayr, –375
 II. Vachagan, –385
 Merkhavan, –395
 Sato, –405
 Analiz, –415
 Aswagen, –440
 II. Vache, –462
 III. Vachagan Dindar, –510

 Kaynakça 
Özel

Genel

 Antik çalışmalar 
 Bizantionlu Faustus, Ermenilerin Tarihi.

 Modern çalışmalar 









Kategori:Arşak Hanedanı (Albanya)