Suriye İç Savaşı kronolojisi (23 Aralık 2016-6 Mart 2020)

Suriye İç Savaşı’nın Aralık 2016-Mart 2020 dönemi, Halep'in düşüşünden İdlib ateşkesine kadar olan dönemi ifade eder.

Bu dönemde ABD destekli SDG, IŞİD kontrolündeki geniş alanları ele geçirerek örgütün Suriye’deki toprak hâkimiyetini büyük ölçüde sona erdirdi. Rakka ve Deyrizor çevresindeki operasyonlar, hem yoğun koalisyon bombardımanı hem de ağır sivil kayıplarıyla sonuçlandı. 

Aynı süreçte Baas rejimi ve Rusya, Halep’in tamamen geri alınmasından başlayarak ülke genelinde kapsamlı bir karşı saldırı dalgası yürüttü. Rejim güçleri, Barada Vadisi, Palmira ve Doğu Guta gibi kritik alanları yeniden ele geçirerek başkent Şam çevresindeki kuşatmaları kırdı. Han Şeyhun ve Duma’daki kimyasal saldırı iddiaları uluslararası tepkiye yol açtı. Rusya’nın yoğun hava desteği, özellikle 2017-2018 döneminde rejimin ilerleyişinin ana belirleyicisi oldu. 

Türkiye ise Fırat Kalkanı’nın ardından Afrin’e yönelik Zeytin Dalı Harekâtı’nı başlatarak kuzeydeki güç dengelerini kökten değiştirdi. Afrin’in ele geçirilmesi, Türkiye ile ABD arasındaki gerilimi artırdı ve SDG’nin konumunu zayıflattı. 

Aynı dönemde güneydeki muhalif bölgeler rejim tarafından art arda düşürüldü ve Deraa ile Kuneytra tamamen rejim kontrolüne geçti. İdlib, Rusya ve Türkiye’nin arabuluculuğunda kurulan ateşkes ve tampon bölgelerle savaşın son büyük muhalif kalesi hâline geldi. 2018 ve 2019’da SDG’nin Fırat’ın doğusundaki son IŞİD kalelerine saldırısı sonucunda Baghuz’un düşmesi, örgütün Suriye’deki “halifeliğinin” resmi olarak sona erdi. 

Türkiye, Barış Pınarı Harekâtı’nı başlatarak SDG’nin kontrol ettiği geniş bir hattı hedef aldı. 

2019–2020 kışında rejim ve Rusya’nın İdlib’e yönelik büyük operasyonu, milyonlarca sivili etkileyen yeni bir insani krize yol açtı. Türkiye, başlattığı Bahar Kalkanı Harekâtı ile Baas rejimine ağır kayplar yaşattı ve İdlib'e yönelik Baas/Rus ilerleyişinin yarattığı bu krizi engelledi ve 5 Mart 2020’de Türkiye ve Rusya arasında imzalanan ateşkes, cephe hatlarını dondurarak çatışmaları kısmen durdurdu. 

Türkiye/ÖSO ilerleyişi (Aralık 2016-Mart 2017)

küçükresim|Ağustos 2016'da askeri durum

24 Şubat 2017'de Türk destekli Özgür Suriye Ordusu güçleri, Fırat Kalkanı Harekatı kapsamında El-Bab şehrinin tamamını kontrol altına almıştı. Türk Hava Kuvvetleri, 24 Nisan'da El-Malikiye yakınlarındaki YPG ve YPJ mevzilerine yönelik birkaç hava saldırısı düzenledi . Saldırılar ABD tarafından kınandı. .

ABD destekli SDG ilerleyişi (Ocak-Ekim 2017)
30.000'e kadar Arap, Hristiyan ve Kürt savaşçı kullanan ve Batı Koalisyonu'nun desteğiyle SDG, Fırat'ın Gazabı kod adlı bir operasyon gerçekleştirdi . Aralık 2016'ya kadar, daha önce IŞİD tarafından kontrol edilen Rakka'nın batısındaki birçok köyü ve araziyi ele geçirdi   ve Ocak 2017'ye kadar Rakka'nın batısındaki toprakların büyük bir kısmı ele geçirildi ve operasyonun ikinci aşaması tamamlandı.

BM Suriye Soruşturma Komisyonu, 20 Mart'ta ABD öncülüğündeki koalisyonun hava saldırıları sonucu Rakka'daki bir okul yakınında 150'ye yakın sivilin öldürüldüğünü bildirdi.
küçükresim|Mayıs 2017'de Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'de ABD zırhlı aracı
Han Şeyhun'a düzenlenen kimyasal saldırının ardından , ABD Donanması'na ait savaş gemileri, kimyasal saldırının kaynağı olduğu söylenen Baas rejiminin Şayrat Hava Üssü'ne 59 Tomahawk füzesi fırlattı. 7 Nisan 2017'de gerçekleşen Amerikan saldırısı, Suriye Baas hükümeti güçlerine yönelik resmi olarak duyurulan ilk kasıtlı saldırıydı. .US strikes on Syrian base: what we know  – AFP. Retrieved 8 April 2017. ABD'nin Akdeniz'de bulunan savaş gemileri 03.45'te Şayrat Hava Üssü'nü Tomahawk füzeleri ile vurmaya başladı. Saldırı sonunda 59 füze atıldı. Saldırı sonrası ilk açıklama ABD başkanı Donald Trump'dan geldi. Saldırı emrini kendisinin verdiğini söyleyen Trump diğer ülkeleri ABD'nin yanında olmaya çağırdı. Pentagon ise saldırıdan önce Rusya'nın bilgilendirildiğini aktardı. Buna rağmen, Baas rejiminin çöl taarruzu devam etti ve 9 Haziran'da Baas hükümeti güçleri, 2015'ten bu yana ilk kez Suriye-Irak sınırının bir kısmını güvence altına aldı. .

1 Eylül'de Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Rakka'daki Eski Şehir'in kontrolünün tamamını IŞİD'den ele geçirdi.

10 Eylül'de SDG, Deyr ez-Zor ilinin kuzey ve doğu kesimlerinde IŞİD'e karşı yürüttükleri saldırının bir parçası olarak 50 km ilerlediklerini ve Deir ez-Zor şehrinin doğusundaki bir sanayi bölgesine ulaştıklarını iddia ediyor.

26 Eylül 2017 günü saat 00:06'da Tu-95MS stratejik bombardıman uçakları Suriye'ye seyir füzeleri ateşledi. Baas rejimi, SDG bölgelerine bir miktar özerklik tanınmasını değerlendireceğini söylüyor.Syria to consider granting Kurds greater autonomy, Al-Jazeera, 26 September 2017

17 Ekim'de, dört aydan uzun süren şiddetli çatışmaların ve ABD öncülüğündeki koalisyonun bombardımanının ardından, SDG, Kuzey Suriye'deki Rakka şehrinin tam kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu.Raqqa, ISIS ‘Capital,’ Is Captured, U.S.-Backed Forces Say, The New York TimesU.S.-backed forces say Raqqa liberated from ISIS, CBSSyria: Raqqa 'liberated from Islamic State' in sign of jihadists' collapsing fortunes, ABC SDG, dört aylık çatışmanın ardından IŞİD'in fiili başkenti Rakka'yı ele geçirdi.

19 Ekim'de SDG, Suriye'nin en büyük petrol sahası olan El Ömer petrol sahasını İslam Devleti güçlerinden ele geçirdi.

ABD hükümeti, 1 Mayıs'ta ABD öncülüğündeki koalisyonun "Suriye'deki son IŞİD kalelerini kurtarma operasyonlarını" duyurdu. Bu operasyonlar, "IŞİD'den kurtarılan nüfusun Baas rejimi veya İranlı destekçileri tarafından sömürülmemesini" sağlayacaktıLaunching of Operations To Liberate Final ISIS Strongholds in Syria U.S. Department of State, 1 May 2018.Syria: US-backed forces launch 'final' operation against 'Islamic State' strongholds Deutsche Welle, 1 May 2018.

12 Haziran'da Tal el-Şayir'deki ABD öncülüğündeki koalisyon saldırılarında en az 13 sivil öldü.

Baas/Rus ilerleyişi (Aralık 2016-Nisan 2017)
küçükresim|Halep'teki Rus istihkamcılar , 23 Aralık 2016
22 Eylül'de Baas rejimi Halep'te yeni bir saldırı ilan edip  14 Aralık'ta Halep'teki son muhalif kalesi Baas rejimi tarafından geri almıştı. Ardından bir ateşkes anlaşması imzalandı .
24 Şubat 2017'de Baas rejimi ve SDG güçleri, Halep kırsalında IŞİD kontrolündeki diğer kasabaları da ele geçirdi.

29 Aralık - Barada Vadisi Kuşatması Suriye muhalefeti ve Baas rejimi heyetleri, Barada Vadisi'nde ateşkes sağlanması için görüşmelerde anlaştı. Şam'ın batısındaki Barada Vadisi'nin muhaliflere teslim olması karşılığında, Şam Fetih Cephesi savaşçıları ve Özgür Suriye Ordusu'na İdlib Valiliği'ne serbest geçiş hakkı tanınacak. Bu durumda, Zabadani ve Medaye tecrit edilecek ve Baas rejimi tarafından yeni bir ateşkes ve tahliye için baskı yapmak amacıyla kullanılabilecek.
29 Ocak - Barada Vadisi taarruzu: Baas rejimi, Barada Vadisi'nin tam kontrolünü ele geçirdi. Baas rejimi, El-Fijeh Kaynaklarını onarmak için bakım işçileri gönderdi ve böylece Büyük Şam'da yaşayan 5 milyon kişiye su temini sağlandı.

Aralık 2016'da Suriye Baas rejimi güçleri, Halep'in muhaliflerin elindeki tüm bölgelerini tamamen geri alarak şehirdeki 4 yıllık savaşı sona erdirdi. 29 Aralık'ta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye Baas rejimi ile muhalif gruplar (IŞİD ve Cephet Fetih el-Şam gibi BM tarafından terörist olarak tanımlanan gruplar hariç) arasında, Rusya ve Türkiye'nin garantör, İran'ın ise imzacı olduğu ve 30 Aralık'ta Suriye saatiyle 00:00'da (02:00 UTC) yürürlüğe giren yeni bir ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurdu. Gruplar arasında görüşmelerin 15 Ocak'ta Kazakistan'ın başkenti Astana'da yapılması planlandı. Aynı gün, Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi, Şam ve çevresindeki bölgelerde büyük tedarik altyapısının hedef alınmasının ardından dört milyon insanın güvenilir suya erişimi olmadığını bildirdi ve tüm tarafları temel hizmetleri garanti altına almaya çağırdı.
küçükresim|2017 Güney Suriye Çöl Harekatı sırasında Doğu Aslanları Ordusu'na ait bir BM-21 Grad roket topçu kamyonu

küçükresim|Suriyeli muhalifler, Nisan 2017'de Şam'ın Kabun kentinde Baasçı hükümet güçlerine karşı çatışmada

2 Ocak 2017'de muhalif gruplar, Şam yakınlarındaki Barada Vadisi'nde Baas rejimi güçlerinin ateşkesi ihlal ettiği iddialarının ardından planlanan görüşmelerden çekileceklerini söylediler. Ocak ayının sonunda Baas hükümeti güçleri Barada Vadisi'ni ele geçirmeyi başardı ve Şam'ın su temini yeniden sağlandı. 14 Şubat'ta Baas rejimi ile muhalifler arasındaki ateşkes ülke genelinde çöktü ve çeşitli yerlerde yeni çatışmalara ve Daraa'da yeni bir muhalif saldırısına yol açtı   23 Şubat'ta Cenevre'de yeni bir barış konferansı düzenlendi, aynı gün Türk güçleri Halep'in kuzeydoğusundaki El Bab'ı IŞİD'den ele geçirdi . .  Suriye Baas hükümeti güçleri, Halep'in doğusunda Deyr Hafir'i IŞİD'den almak ve Türklerin daha fazla ilerlemesini engellemek için bir saldırı başlattı .

Bu arada, 21 Mart'ta Hama'nın kuzeyinde başlayan Baas rejimi güçleri ile muhalif gruplar arasındaki yoğun çatışmalar devam etti.  29 Mart'ta Hama'nın dış kesimlerinde muhalif saldırısını durduran Baas hükümet güçleri karşı saldırıya geçti ve 16 Nisan'da muhaliflerin tüm kazanımlarını tersine çevirdi; Nisan ayı sonunda Halfaya ve Taybat el-İmam kasabalarını ele geçirdiler  

2 Mart - Palmira taarruzu: Baas rejimi, Rusya'nın desteğiyle Palmira'yı IŞİD güçlerinden geri aldı. IŞİD, Aralık 2016'nın başlarında ani bir saldırıyla şehri Baas rejimi güçlerinden ele geçirmişti.

4 Nisan'da Han Şeyhun kasabası, kimyasal silahların da kullanıldığı iddia edilen yoğun bir hava saldırısına maruz kaldı ve bu saldırı sonucunda 100'e yakın kişi hayatını kaybetti.

7 Nisan'da Baas rejiminin Şayrat Hava Üssü'ndeki tesisler ve uçaklar, Doğu Akdeniz'deki Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyerleri USS Porter ve USS Ross'tan fırlatılan 59 Tomahawk seyir füzesiyle vuruldu. ABD, saldırının 4 Nisan Han Şeyhun saldırısının Baas rejimi tarafından gerçekleştirildiğine dair istihbarata yanıt olarak düzenlendiğini iddia etti. Bu, ABD'nin Baas rejimini doğrudan hedef alan ilk tek taraflı askeri eylemiydi.

12 Nisan'da, muhaliflerin elindeki Zabadani ve Madaya kasabalarının sakinlerinin Baas rejimi kasabaları El-Fu'ah ve Kefraya sakinleriyle takas edilmesine ilişkin anlaşma yürürlüğe girdi  15 Nisan'da, El-Fu'ah ve Kefraya'dan tahliye edilenleri taşıyan bir otobüs konvoyu Halep'te bir intihar bombacısının saldırısına uğradı ve 126'dan fazla kişi öldü.

Kazakistan'ın başkenti Astana'da 23-24 Ocak 2017 tarihlerinde Türkiye ve Rusya'nın önderliğinde İran, ABD ve BM Genel Sekreteri Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura gözetiminde İç savaşın tarafları Suriye rejimi ve Suriye Muhalifleri bir araya gelerek müzakerelerde bulundu. 2 Mayıs'ta Astana'daki barış görüşmelerinde, Rusya Federasyonu ve Türkiye devlet başkanları Suriye'de "güvenli bölgeler" oluşturulmasına destek verdiklerini açıkladılar. Suriyeli muhaliflerin temsilcileri, İran İslam Cumhuriyeti'nin anlaşmaya dahil edilmesini protesto etmek için görüşmelerle ilgili bir basın toplantısını terk ettiler.

Rusya, İran ve Türkiye, 4 Mayıs'ta Astana'da Suriye'de dört " çatışmasızlık bölgesi" oluşturmak üzere bir anlaşma imzaladı: İdlib ili, Humus ilinin muhaliflerin kontrolündeki kuzey kesimleri , muhaliflerin kontrolündeki Doğu Guta ve Ürdün-Suriye sınırı . Anlaşma bazı muhalif gruplar tarafından reddedildi, ve Demokratik Birlik Partisi (PYD) de anlaşmayı kınayarak, ateşkes bölgelerinin "Suriye'yi mezhepsel olarak böldüğünü" söyledi. Ateşkes 6 Mayıs'ta yürürlüğe girdi
7 Temmuz 2017'de ABD, Rusya ve Ürdün, güneybatı Suriye'nin bir bölümünde ateşkes konusunda anlaştı ve Rusya, Baas rejiminin anlaşmaya uyacağının güvencesini verdi. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 14-15 Eylül'de gerçekleştirilen Astana Görüşmeleri'nde İdlib'in çatışmazlık bölgesi ilan edidiğini ve üç ülkenin - Türkiye, Rusya, İran- gözlemcilerinin İdlib'in belirli yerlerine yerleştirileceğini duyurdu. Amacın, Suriye ordusu ile Özgür Suriye Ordusu arasında çatışmayı engellemek olduğu açıklandı. Ayrıca, Suriye'deki savaşın siyasi çözümle sona ereceği söylendi.

Türkiye/ÖSO'nun Afrin harekatı (Ocak-Mart 2018)

20 Ocak 2018'de  Zeytin Dalı Harekâtı:Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Afrin ve Menbiç'i SDG'den almak için askeri harekatın başladığını duyurdu.Türk ordusu , Kuzey Suriye'deki Kürt nüfuslu Afrin Kantonu ve Şehba Kantonu'nun Tel Rıfat Bölgesi'nde , Demokratik Birlik Partisi'ne (PYD), silahlı kanadı Halk Koruma Birlikleri'ne (YPG) ,The Turkish military operation in Afrin, northern Syria Retrieved 7 July 2024 ve Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) Mustafa Aydın. Public support for cross-border operations Hürriyet Daily News, 1 February 2018. karşı sınır ötesi bir operasyon başlattı. 

3 Şubat'ta Rus Su-25 savaş uçağı İdlib üzerinde düşürüldü; Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm sorumluluğu üstlendi.

küçükresim|Şubat 2018'de Suriye'deki askeri durum18 Mart'ta Zeytin Dalı Harekatı'nın 58. gününde, Afrin şehri, Suriye Milli Ordusu (SMO veya ÖSO), Türk Silahlı Kuvvetleri ve çeşitli muhalif gruplar Afrin'i YPG ve YPJ'den ele geçirdi Savaş, genel olarak stratejik bir zafer olarak görülüyordu çünkü yakınlardaki İdlib vilayetine bir kara koridoru açacak ve onları oradaki koalisyona katılmak isteyen diğer muhalif gruplarla bağlantılandıracaktı. Türkiye'nin ABD ile ilişkileri, iki NATO müttefikini ve onların Suriyeli vekillerini birbirine düşüren Afrin operasyonuyla kırılma noktasına geldi.

 Baas/Rus ilerleyişi (Eylül-Kasım 2017) 

5 Eylül'de Baas rejiminin Orta Suriye saldırısı , Rus hava kuvvetleri ve donanmasının aktif katılımıyla üç yıllık IŞİD kuşatmasının Deyr ez-Zor'dan kaldırılmasıyla sonuçlandı. .Сирийская армия деблокировала Дейр-эз-Зор, сообщили в Минобороны РФ NEWSru, 5 September 2017.Syrian army breaks Isis' three-year-long siege of Deir Ezzor: Liberating the city will mean relief for its 70,000 residents as Isis, feeling the pressure, begins to conscript female fighters. The Independent, 5 September 2017. IŞİD, muhalifleri bölgeden uzaklaştırmış ve rejim güçlerini Deyrizor şehir merkezi ve çevresindeki birkaç kasabada kuşatmaya almıştır. Deyrizor şehir merkezinin bir bölümü IŞİD, bir bölümü ise rejimin elindedir.

2014 yılının temmuz ayında şehri kuşatma altına alan Irak ve Şam İslam Devleti, 3 yıllık saldırılar sonucunda  137'nci Tugay'ın direnişini kıramadı ve 3 yıl boyunca Suriye ordusu ile İslam Devleti arasında savaş devam etti. 5 Eylül 2017 tarihinde Suriye Kaplan Kuvvetlerinin Deyrizor'a girmesiyle birlikte kuşatma fiilen kırıldı. Bazı kaynaklar ABD'nin kuşatma kırılmadan kısa bir süre önce 20 IŞİD komutanını Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetlerine ait bir araçla Suriye'nin kuzeyine kaçırdığını iddia etti. Kuşatmanın kırılmasının ardından şiddetli çatışmalar ve Suriye ordusunun ilerleyişi devam etti. Suriye ordusu 7 Eylül 2017'de Deyrizor'un batısında, Ayaş Bölgesi'nde bulunan askeri depoları İslam Devleti'nden geri aldı.

9 Eylül 2017'de Suriye ordusu Güney Deyrizor'da İslam Devleti'nin üstüne gitmeye devam etti ve Teym petrol arazisini ele geçirdi. Güney Deyrizor'da Rusya destekli Suriye ordusu ilerlerken, ABD destekli YPG Deyrizor'un kuzeyinde Deyrizor operasyonunu başlattığını duyurdu ve harekete geçti. 10 Eylül 2017'de Suriye ordusu, Rusya ordusu ile yaptığı ortak operasyon ile Deyrizor'da Irak ve Şam İslam Devleti'nin hava üssünü kuşatmasını da deldi ve ilerlemeye devam etti. YPG ise Deyrizor operasyonuna "Cezire Fırtınası" adını vererek Deyrizor'un merkezine taarruz başlattı. İlk gün 45 km yol alan ve Deyrizor'a 6 km kadar yaklaşan YPG ile IŞİD'in anlaştığı iddia edildi. 10 Eylül 2017 sonrası Rusya'dan yapılan açıklamada Suriye ordusunun kentin yüzde 85'ini kontrol ettiği duyuruldu. ABD destekli YPG ise Suriye ordusu ile Irak'taki Şii grupların sınırda koridor kurmasını engellemek için Deyrizor'a operasyonunu sürdürdü. Fırat'ın bir tarafında Suriye ordusu ilerlerken diğer tarafında YPG ilerlemeye devam etti.

YPG, yaptığı son açıklamada Suriye ordusunun Fırat'ı geçmesine izin vermeyeceğini açıklarken Rusya Dışişleri sözcüsü Maria Zakharova Suriye ordusunun Fırat'ın doğusuna geçtiğini söyledi. Diğer yandan Suriye Devlet Başkanı Esad'ın danışmanı Buseyna Şaban, Suriye topraklarının hepsi Suriye ordusunun eline geçene kadar savaşılacağını söyledi. Savaşılacak gruplar arasında ABD destekli YPG'nin de olduğunun altını çizdi. 16 Eylül 2017 gecesi saat 03.00 sularında Suriye ordusu ile Rus ordusu savaş uçakları ile YPG'yi vurdu. Saldırının Deyrizor'un doğusunda Sanayi bölgesi yakınlarında yapıldığı iddia edildi. Suriye ordusu, havaalanı kuşatmasını deldikten sonra havaalanı çevresine taarruz başlattı. Havaalanın kuzeyinde bulunan el-Cufra köyü IŞİD'den geri alındı.

17 Eylül 2017 gecesi, Suriye Arap Ordusu Fırat Nehri'nin doğusunda yer alan Mazlum ve Marrat bölgelerini ele geçirerek, resmi olarak Fırat'ın doğusuna geçmiş oldu. Bu gelişme, ABD'nin daha önce "kırmızı çizgi" olarak tanımladığı bir bölgeye yapılan ilk geçiş olarak kayda geçti. ABD öncülüğünde kurulan uluslararası koalisyonun komutan yardımcısı Robert Jones, daha önce yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun Fırat'ın doğusuna geçmesine izin verilmeyeceğini ifade etmişti. Suriye ordusunun doğuya yönelik ilerleyişinin sonraki hedefinin Haseke olduğu yönünde iddialar ortaya atılmıştır. Bu iddialara göre, Suriye hükûmet güçlerinin amacı, Haseke'yi kontrol altına alarak, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile Suriye'deki Kürt bölgeleri arasındaki kara bağlantısını kesmekti. Suriye ordusu 5 Eylül 2017'de Deyrizor'daki İslam Devleti kuşatmasını kırdıktan sonra 3 Kasım 2017'de Deyrizor'un merkezini tamamen ele geçirdi. Ordunun Deyrizor'u ele geçirmesi Suriye Devlet Televizyonundan "Şehir terörizmden tamamen kurtuldu." olarak verildi. Suriye ordusu Deyrizor'un merkezini ele geçirmiş olsa bile şehrin kuzeyinde YPG bulunuyor ve birçok alana sahip. Kuzeyde YPG, güneyde Suriye ordusu Deyrizor'u tamamen ele geçirip İslam Devleti'ni Suriye'den attı. İslam Devleti'nin son toprağı Irak üzerindeki Qaim kenti. Bu bölgeye de ekimin sonunda Irak ordusu operasyon başlatmıştı.

22 Eylül'de SOHR, Baas rejimi güçleri ile IŞİD militanları arasında Doğu Hama bölgesinde bir anlaşmaya varıldığını bildirdi. Ateşkes, IŞİD üyelerinin ve ailelerinin kontrol ettikleri köylerden tahliyesini içeriyor.

3 Kasım'da İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman, Esad'ı Suriye iç savaşında "zafer kazanmış" olarak nitelendiriyor ve eski düşmanların artık ona "kur yaptığını" hatırlatıyor.
Baas rejimi, Deyr ez-Zor'u IŞİD'den ele geçirdi.

8 Kasım'da Baas rejimi, Ebu Kemal'i ele geçirdi Syrian army ousts 'IS' from Albu Kamal, last urban stronghold in country, Deutsche Welle, 8 November 2017 ve saldırısını şehrin kuzeyine yönelterek Hamdan Askeri Hava Üssü'nü ele geçirdi.Breaking: Syrian Army liberates Hamdan Airbase north of Albukamal , Leith Fadel, Al-Masdar 09/11/2017

Rusya, 6 Aralık'ta Suriye'nin IŞİD'den "tamamen kurtarıldığını" ilan etti; 11 Aralık'ta Başkan Putin, Suriye'deki Rus üssünü ziyaret ederek Suriye'ye konuşlandırılan kuvvetlerin kısmen geri çekilmesini emrettiğini duyurdu.Putin declares "complete victory" on both banks of Euphrates in Syria Reuters, 6 December 2017.Putin announces Russian troop withdrawal from Syria during visit BBC.Владимир Путин посетил авиабазу Хмеймим в Сирии kremlin.ru, 11 December 2017.Vladimir Putin announces Russian withdrawal from Syria during visit to airbase The Telegraph, 11 December 2017.

26 Aralık'ta Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Rusya'nın Suriye'deki iki askeri üssünde (Tartus ve Lazkiye) kalıcı bir varlık oluşturmaya başladığını duyurdu.

 Baas/Rus ilerleyişi (Ocak-Eylül 2018) 

Ocak-Şubat 2018'de Baas rejimi ve müttefikleri, Hama ilindeki Tahrir el-Şam (HTŞ) güçlerine ve diğer muhaliflere karşı ilerlemeye devam etti .

2 Ocak - Beit Jinn tarruzu: Baas rejimi ve müttefikleri, Batı Guta'daki Beit Jinn bölgesine doğru ilerleyerek 3 köyü ve tepeyi ele geçirdi.Syrian Army restores control over entire West Ghouta after six years of war , Al-Masdar

11 Ocak Kuzeybatı Suriye harekâtı: Baas rejimi, Halep'in güneyinde Ebu el-Duhur Hava Üssü'ne doğru ilerleyerek 34 köyü ele geçirdi ve İdlib'in doğu kırsalındaki güçlerden yaklaşık 6 km mesafeye ulaştı.<nowiki>

Baas hükümeti, 21 Şubat'ta Şam'ın doğusundaki muhaliflerin elindeki Guta'yı ele geçirmek için bir operasyon başlattı ; operasyon yoğun bir hava saldırısıyla başladı

18 Şubat  Rif Şam saldırısı (Şubat 2018): Doğu Guta'da Baas rejimi yeni bir kara harekâtı başlattı; yoğun hava ve topçu saldırıları gerçekleşti.

19 Şubat  Suriye Kurtuluş Cephesi-Tahrir el-Şam çatışması: Halep ve İdlib vilayetlerinde şiddetli çatışmalar; Doğu Guta'da ilk 24 saatte 97 sivil öldü ve 500 yaralandı.New Bombing Campaign Hits 5 Hospitals, Among Worst Days in Syrian History, ReliefWeb, 19 February 2018

23 Şubat'ta Doğu Guta’da hava saldırıları ve topçu saldırıları altı günde 400'den fazla sivilin ölümüne yol açtı.Five-day assault on Syria enclave kills more than 400, Hasan Mohamed, AFP•February 23, 2018U.N. Security Council to vote on Friday on demand for Syria truce, Reuters, 23 February 2018World leaders urge Syria cease-fire as fighting escalates, AP, 23 February 2018

11 Mart'ta Baas rejimi, muhaliflerin elindeki Doğu Guta bölgesinin %59'unu ele geçirdi.

15 Mart'ta On binlerce sivil, Doğu Guta'dan tahliye edildi.Thousands flee violence in mass exodus from Syrian towns, AFP

7 Nisan 2018'de Duma şehrinde 70 kişinin öldüğü   ve 500 kişinin yaralandığı bir kimyasal saldırı bildirildi . Olay yerindeki sağlık görevlileri, bu ölümlerin nedeninin klor ve sarin gazına maruz kalma olduğunu belirtti . . Olayın ardından Baas rejimi Duma şehrine girdi ve şehrin kontrolünü ele geçirerek beş yıllık Guta Kuşatması'nı sona erdirdi. ABD, İngiltere ve Fransa, 14 Nisan'da Duma'da meydana geldiği düşünülen kimyasal saldırıya yanıt olarak Suriye'deki çok sayıda Baas rejimine ait hedefe füze saldırısı düzenledi .

14 Nisan'da Doğu Guta'daki son muhalif ve sivil gruplar tahliye edildi; Baas rejimi bölgenin kontrolünü tamamen ele geçirdi.

19 Nisan'da Baas rejimi ve FHKC-GK, IŞİD tarafından kısmen işgal edilmiş olan Güney Şam'daki Filistinli mülteciler için kurulan Yarmuk kampına karşı bir saldırı başlattı . 21 Mayıs'ta Baas rejimi Yarmuk kampını tamamen geri aldı ve böylece Suriye Arap Ordusu'nun 6 yıl sonra başkenti tamamen kontrol etmesini sağladı.Osama Moussa and Tom Rollins Yarmouk, A Palestinian Tragedy Plays Out In Syria, Mada Masr, 24 May 2018Syrian cleric condemns 'flagrant looting' after regime captured Yarmouk, Al-Araby 24 May 2018

21 Mayıs'ta IŞİD mensubu 1.600 savaşçı ve aileleri El-Hacerü'l-Esved ve Yermuk Kampı'ndan tahliye edildi; Baas rejimi bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirdi.The regime forces start sweeping Yarmouk Camp after the end of existence of ISIS and the exit of hundreds towards the Syrian Desert, Syrian Observatory for Human Rights

Haziran ayında başlayan Güney Suriye saldırısının sonucunda 6 Temmuz'da Rus güçlerinin desteğiyle Baas rejimi Ürdün sınırına ulaştı ve Nasib Sınır Kapısı'nı ele geçirdi.

6 Temmuz'da Güney Suriye taarruzu sonucunda Baas rejimi Ürdün sınırına ulaştı ve Nasib Sınır Kapısı'nı ele geçirdi.

17 Eylül'de Rusya ve Türkiye, İdlib'de silahsızlandırılmış bölge ilan etti ve askeri operasyon olasılığını dışladı.

Temmuz ayı sonunda Güney Suriye saldırısı sona erdi ve Baas rejiminin Deraa ve Kuneytra vilayetlerinin kontrolünü tamamen ele geçirmesiyle sonuçlandı.

Savaş devam ederken, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, Suriye'nin savaştan zarar görmüş ülkeyi kendi başına yeniden inşa edebileceğini söyledi. Temmuz 2018 itibarıyla yeniden inşanın en az 400 milyar ABD dolarına mal olacağı tahmin ediliyor. Esad, bu parayı dost ülkelerden, Suriye diasporasından ve devlet hazinesinden borç alabileceğini söyledi. İran, Suriye'nin yeniden inşasına yardım etmekle ilgilendiğini belirtti. Bir yıl sonra bu gerçekleşiyor gibi görünüyordu, İran ve Suriye hükûmeti, İran'ın şebekenin %50'si hasar gören Suriye enerji şebekesinin yeniden inşasına yardım edeceği bir anlaşma imzaladı. Uluslararası bağışçılar, yeniden inşanın finansörlerinden biri olarak önerildi. Kasım 2018 itibarıyla, yeniden inşa çabalarının çoktan başladığına dair raporlar ortaya çıktı. Yeniden inşa sürecinin karşı karşıya olduğu en büyük sorunun yapı malzemesi eksikliği ve var olan kaynakların verimli bir şekilde yönetilmesinin sağlanması gerektiği bildirildi. Yeniden inşa çabaları şimdiye kadar sınırlı bir kapasitede kaldı ve sıklıkla şehrin belirli bölgelerine odaklandı, böylece dezavantajlı insanların yaşadığı diğer bölgeler göz ardı edildi. Suriye'de altyapıyı yeniden inşa etmek için çeşitli çabalar devam ediyor. Rusya, Suriye'nin Tartus limanını modernize etmek için 500 milyon dolar harcayacağını söylüyor. Rusya ayrıca Suriye'yi Basra Körfezi'ne bağlamak için bir demiryolu inşa edeceğini de söyledi.Russia to modernize Syria port, build railway across Syria to Persian Gulf . Major commercial projects could potentially make it easier for Tehran to increase its influence in Israel's northeastern neighbor. Rusya ayrıca BM'nin kurtarma çalışmalarına da katkıda bulunacak. Suriye, iki Rus firmasına petrol arama sözleşmeleri verdi. Suriye, dünya çapında yüzün üzerinde gelişmekte olan ülkede altyapıya yatırımı teşvik etmek için tasarlanan Çin'in "Bir Kuşak, Bir Yol" ɡirişimine katılmak için Çin ile ciddi diyalog içinde olduğunu duyurdu. 12 Ocak 2022 Çarşamba günü Çin ve Suriye, Şam'da bir mutabakat zaptı imzaladı. Muhtıra, Suriye Tarafı Planlama ve Uluslararası İşbirliği Komisyonu Başkanı Fadi al-Khalil ve Çin tarafının Şam Büyükelçisi Feng Biao tarafından imzalandı. Muhtıra, Suriye'nin Çin ve diğer ortak ülkelerle ticaret, teknoloji, sermaye, insan hareketi ve kültürel değişim gibi alanlarda iş birliğini genişletmeyi amaçlayan girişime katılmasını öngörüyor. Diğer ayrıntıların yanı sıra, ortak devletlerle bu iş birliğinin geleceğini tanımlamayı amaçlıyor.

30 Aralık'ta Baas rejimi, Irak'ın Suriye topraklarında IŞİD'e saldırmasına resmen izin verdi Assad Authorizes Iraq to Attack ISIS in Syria , Haaretz, 30 December 2018. Irak, ertesi gün Deir ez-Zor'daki IŞİD hedeflerini vurdu.Iraqi jets strike ISIS target in Syria a day after Damascus carte blanche, The National, 31 December 2018.

20 Ocak'ta İsrail, Golan Tepeleri üzerinde bir İran roketinin engellendiği iddiasının ardından, Suriye'deki Hizbullah ve İran mevzileri olduğunu düşündüğü noktalara bir dizi seyir füzesi ve güdümlü bomba saldırısı başlattı. Şafak vakti gerçekleşen saldırılarda 11 kişi hayatını kaybetti ve Rusya, bunlardan 4'ünün Suriye askeri olduğunu iddia etti.

11 Şubat'ta Rusya ve Türkiye, Ankara'da savunma bakanlarının bir araya gelmesinin ardından, Suriye'nin İdlib vilayetindeki durumu istikrara kavuşturmak için "kararlı" önlemler alma yönündeki ortak niyetlerini açıkladılar.
 Türkiye/SMO (Eylül 2018-Mart 2019) 

17 Eylül 2018'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İdlib'de tampon bölge oluşturulması konusunda anlaşmaya vardılar .

12 Aralık'ta Türk hükümeti, ABD'nin bölgedeki Türk sınır güvenliğini sağlama çabalarına açıkça bir tepki olarak, YPG'ye karşı "birkaç gün içinde" operasyonlara başlayacağını duyurdu. Buna karşılık Pentagon , ABD güçlerinin faaliyet gösterdiği Kuzey Suriye'de yapılacak herhangi bir tek taraflı askeri eylemin "kabul edilemez" olacağını söyledi  Ancak Başkan Trump, 19 Aralık 2018'de Suriye'deki tüm birliklerin çekileceğini aniden duyurdu ve ardından Türkiye planlanan saldırıyı erteledi.

1 Ocak 2019'da başlayıp 10 Ocak 2019'a kadar süren süreçte, Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ), muhaliflerin elindeki İdlib ve Halep genelinde Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin (UKC) mevzilerine saldırdı ve onları ele geçirdi . 9 Ocak 2019'da iki grup arasında ateşkes sağlandı ve UKC, İdlib'deki son mevzilerini Hayat Tahrir el-Şam'a teslim ederek Afrin'deki Suriye Milli Ordusu'nun kontrolü altındaki bölgelere çekildi . 10 Ocak'ta Hayat Tahrir el-Şam, daha önce UKC tarafından tutulan kalan mevzilerin kontrolünü ele geçirdi 
 ABD destekli SDG ilerleyişi (Aralık 2018-Mart 2019) 

14 Aralık 2016 Deyrizor harekatı, Hacin Muharebesi: SDG, Hajin kalesini IŞİD’den ele geçirerek Orta Fırat Nehri Vadisi’ndeki son fiili başkenti kontrol altına aldı.

19 Aralık'ta ABD Başkanı Trump, IŞİD’in yenilgisini ilan ederek Amerikan askerlerinin Suriye’den çekileceğini duyurdu.

6 Ocak 2019'da ABD, Aralık ayında askerlerinin çekileceğini duyurmasının ardından, çekilmenin koşulu olarak YPG liderliğindeki müttefiklerinin güvenliğini dayattı. Türkiye daha önce, çekilmeden sonraki dönemde Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu'na karşı bir harekât düzenleyeceğini duyurmuştu.

15 Ocak'ta Menbiç kentinde IŞİD'in üstlendiği intihar saldırısında en az 19 kişi hayatını kaybetti. Bunlar arasında dört ABD askerinin öldüğü, üçünün de yaralandığı bildirildi.
Suriye Demokratik Güçleri (SDG), el-Susah'ı IŞİD'den tamamen ele geçirdi .

23 Ocak'ta IŞİD'in karşı saldırısının ardından Suriye Demokratik Güçleri, IŞİD'in elindeki El-Bağuz Favkani ve El-Şahle kasabalarına saldırdı. El-Bağuz'un içinden şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi. Daha sonra El-Şahle ve El-Bağuz Favkani'nin tamamen kurtarıldığı bildirildi.

9 Şubat'ta Suriye Demokratik Güçleri, Orta Fırat Nehri Vadisi'ndeki (MERV) kalan IŞİD yerleşim bölgesine son saldırısını başlattı.

28 Şubat'ta Suriye Demokratik Güçleri, Baghuz Fawqani'de çoğunluğu Ezidilerden oluşan onlarca başsız cesedin bulunduğu toplu bir mezar keşfetti.

14 Mart'ta Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Baghuz'un eteklerindeki IŞİD kampının ele geçirilmesinin ardından ilerleme kaydettiğini açıkladı.

19 Mart'ta SDG, Baghuz'da IŞİD'e karşı mücadelede "önemli ilerleme" kaydedildiğini bildiriyor; kasabanın kendisi tamamen kurtarılmış durumda, sadece Fırat nehri boyunca birkaç küçük cep kalmış durumda.

21 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in tartışmalı Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıma niyetini açıkladı; bu hareket İsrail tarafından memnuniyetle karşılandı.

23 Mart'ta Suriye Demokratik Güçleri, IŞİD'in elindeki son toprakları ele geçirerek, örgütün Suriye'deki toprak kontrolünü sona erdirdi.23 Mart'ta, sivillerin Baghuz'dan ayrılmasıyla haftalarca süren aralıklı çatışmaların ardından SDG, beş yıllık "halifeliğin" sona erdiğini ve IŞİD'in Suriye'de yenildiğini söyledi.

29 Nisan IŞİD lideri Ebu Bekir el-Bağdadi, 2014'ten bu yana ilk kez videoda görünüyor; 40 saniyelik videoda el-Bağdadi, Baghuz Muharebesi'nden bahsediyor ve Sri Lanka Paskalya bombalamalarını övüyor.Islamic State leader al-Baghdadi appears in new video

7 Ağustos'ta  ABD ve SDG'nin elinde bulunan Kuzey Suriye'ye olası bir Türk harekatını önlemek amacıyla, Kuzey Suriye'de yeni bir silahsızlandırılmış tampon bölge oluşturulması konusunda Türkiye ile anlaşmaya vardı.

31 Ağustos'ta Suriye'nin muhaliflerin kontrolündeki İdlib Valiliği'ndeki Huras ed-Din üssünde El Kaide bağlantılı militanları hedef alan bir Amerikan seyir füzesi saldırısında 40'tan fazla militan öldürüldü.

26 Ekim'de ABD Ortak Özel Harekat Komutanlığı'nın (JSOC) 1. SFOD-D (Delta Kuvvetleri) Türkiye sınırındaki İdlib iline düzenlediği baskın sonucunda DEAŞ lideri Ebu Bekir el-Bağdadi öldürülerek terör örgütüne darbe vuruldu.

30 Aralık'ta ABD, Suriye'de İran'la ittifak halindeki gruplara karşı hava saldırıları başlattı.
 Baas/Rus taarruzu (Mayıs-Ağustos 2019) 

6 Mayıs Kuzeybatı Suriye saldırısı: Baas rejimi, Suriye Hava Kuvvetleri ve Rus Hava Kuvvetleri'nin bölgeye yönelik altı günlük yoğun hava saldırılarının ardından, Kuzey Hama ve Güney İdlib'de HTS ve NFL kontrolündeki bölgelere kara harekâtı başlattı.küçükresim|Eylül 2019'da Suriye'deki askeri durum
6 Mayıs'ta Baas rejimi, Rus Hava-Uzay Kuvvetleri ile koordinasyon halinde , Kuzeybatı Suriye'de Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm , Ceyş el-İzza ve Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin elindeki bölgelere karşı bir kara saldırısı başlattı ; bu saldırının, söz konusu grupların silahsızlandırılmış bölge içerisinden gerçekleştirdiği ve Baas rejimikontrolündeki bölgelere yönelik tekrarlanan saldırılar olduğu belirtildi  

22 Mayıs'ta Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm'a bağlı dört savaşçının, üç gün önce, 19 Mayıs Pazar günü Baas rejimi yanlısı güçler tarafından atılan klor gazı mühimmatları sonucu yaralandıkları iddia ediliyor.

Üçüncü kuzeybatı Suriye saldırısının ardından, Baas rejimi 19 Ağustos'ta Han Şeyhun kasabasının kontrolünü ele geçirmeyi başardı ve böylece Kafr Zita , Lataminah ve Morek kasabalarında Morek'teki Türk gözlem noktası da dahil olmak üzere bir muhalif cephesi oluşturdu. Baas rejimi 23 Ağustos'ta tüm cepheyi ele geçirerek Morek'teki gözlem noktasını kuşattı.

23 Ağustos'ta Baas rejimi, muhalif güçlerin çekilmesinin ardından, stratejik öneme sahip Kafr Zita, El-Lataminah ve Murak kasabalarının yanı sıra çok sayıda köy ve bir arkeolojik alanın kontrolünü ele geçirerek, Hama'nın kuzeyindeki tüm alanı ele geçirdi.

30 Ağustos'ta Baas rejimi ve Rusya, İdlib'deki durumu istikrara kavuşturmak amacıyla 31 Ağusto s'tan itibaren tek taraflı ateşkes ilan ettiklerini duyurdular 

19 Aralık'ta Baas rejimi ve müttefikleri, İdlib Valiliği'nde bulunan Suriye muhalif güçlerine karşı bir askeri operasyon başlattı.
 Türkiye/SMO (Ağustos-Ekim 2019) 

7 Ağustos'ta ABD ve Türkiye , Suriye'nin kuzeyinde yeni bir silahsızlandırılmış tampon bölge kurulmasını öngören bir anlaşmaya vardı .

küçükresim|upright=1.8| ABD güçlerinin geri çekilmesinin ardından Türkiye, Ekim 2019'da YPG kontrolündeki kuzey Suriye'ye yeni bir saldırı başlattı. SDG, bölgeyi savunmak için Baas rejimiyle bir anlaşma yaptı.

2019'da Türkiye'nin kuzeydoğu Suriye'ye yönelik saldırısına ve ABD'nin güçlerini çekmesine yanıt olarak Rusya arabuluculuk yönünde bazı çabalar başlattı ve Şam'daki Baas rejimi ile YPG liderliğindeki SDG arasında müzakereler ve ilk mutabakat sağlandı .: Kurdish forces backed by US strike deal with Syria’s Assad, in major shift in 8-year war, By Helen Regan and Eliza Mackintosh, CNN, Mon 14 October 2019.Turkey-Syria offensive: Kurds reach deal with Damascus to stave off assault. Agreement to hand over border towns comes after more than 700 Isis affiliates escape camp. Bethan McKernan in Akçakale, Mon 14 Oct 2019 website of The Guardian. Rusya ayrıca Suriye, Türkiye ve SDG güçlerinin pozisyonlarında yeni değişiklikler yapan İkinci Kuzey Suriye Tampon Bölgesi'nin oluşturulması için bir anlaşma müzakere etti

5 Ekim'de Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kuzey Suriye'ye yönelik tam kapsamlı bir Türk harekatı konusunda uyarıda bulundu.

ABD hükümeti, 7 Ekim'de ABD güçlerinin Türk operasyonunu desteklemeyeceğini ancak bölgeden çekileceğini ve operasyonun gerçekleşmesine izin vereceğini açıkladı   Bu çekilme, Başkan Donald Trump tarafından emredilmişti ; bu hareket, o dönemde SDG'yi açıkça terk ettiği ve bölgede Suriye ve Rusya'nın hızla doldurması beklenen bir güç boşluğu yarattığı için içeride sert bir şekilde eleştirilmişti 

9 Ekim'de Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, kuzeydoğu Suriye'ye yönelik harekâtın başladığını duyurdu. Mazlum Abdi , Rusya ve Baas rejimi ile ortaklık kurmaya hazır olduklarını açıklayarak, "Eğer onlarla birlikte çalışma yoluna gidersek Moskova ve Beşşar Esed ile acı verici tavizler vermek zorunda kalacağımızı biliyoruz. Ancak tavizler ile halkımızın soykırımı arasında seçim yapmak zorunda kalırsak, halkımız için yaşamı seçeceğimizden eminiz." dedi

13 Ekim'de Baas rejimi ve SDG, Rus hükümetinin arabuluculuğunda, Türkiye'nin kuzeydoğu Suriye'deki saldırısını caydırmaya odaklanan bir anlaşma yaptı. Suriye birlikleri, Ayn İsa ve Tell Tamer gibi şehirlere girmek de dahil olmak üzere çeşitli YPG güçlerini tehdit eden Türk birliklerine karşı koymak için bazı bölgelerde pozisyon aldı Syrian troops enter Kurdish fight against Turkish forces. Deal to support Kurds in exchange for key cities set to open new front in civil war. Michael Safi in Amman and Bethan McKernan in Akçakale Mon 14 October 2019.What is the situation in north-eastern Syria? Turkey has begun an offensive in an area controlled by the Kurdish-led SDF. Michael Safi, Mon 14 October 2019.

Bu arada, uluslararası alanda, Türkiye'nin NATO'daki rolü , ABD destekli SDG'ye yönelik harekatının ardından analistler, yorumcular ve savaş gözlemcileri tarafından mercek altına alınmaya başlandı. Dahası, Türkiye ile diğer NATO üyeleri arasında, NATO'nun durumu yönetme konusunda fiilen "güçsüz" görüldüğü ve Türk hükümetinin NATO'nun Suriye'deki sahadaki gelişmeler üzerinde fazla nüfuz sahibi olmadığının farkında olduğu bir ayrışmanın açık işaretleri vardı ABD kongre üyeleri, özellikle Cumhuriyetçi senatör Lindsey Graham  ve Demokrat temsilci Eric Swalwell  Türkiye'nin NATO üyeliğinin askıya alınması çağrısında bulunmaya başladılar. Rusya'nın Suriye özel temsilcisi Alexander Lavrentiev, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik saldırısının kabul edilemez olduğu konusunda uyarıda bulundu ve Rusya'nın Türk ve Suriye birlikleri arasında çatışmayı önlemeye çalıştığını belirtti.

Rusya ve Türkiye, 22 Ekim'de 2019 Soçi Anlaşması ile İkinci Kuzey Suriye Tampon Bölgesi'nin kurulması konusunda anlaşmaya vardı .

Silahsızlandırma anlaşmasının şu şartları içerdiği bildirildi The Sochi Agreement And Its Implications 25 OCTOBER 2019.

	Kuzey Suriye'de bir tampon bölge oluşturulacak. Bölge, Fırat Nehri'nden Tel Abyad'a ve Ras el-Ayn'dan Irak-Suriye sınırına kadar uzanan yaklaşık 30 kilometre ( 19 mil ) derinliğinde olacak, ancak SDG'nin kontrolündeki Kamışlı kasabasını kapsamayacak .
	Tampon bölgenin kontrolü Baas rejimi ve Rus Askeri Polisi tarafından ortaklaşa sağlanacak .
	SDG'nin çoğunluğunu oluşturan tüm YPG güçleri, anlaşmanın duyurulmasından itibaren 150 saat içinde silahlarıyla birlikte tampon bölgeden tamamen çekilmelidir. Bu çekilme, 23 Ekim öğlen saatlerinde bölgeye girecek olan Rus Askeri Polisi ve Suriye Sınır Muhafızları tarafından denetlenecektir.
	YPG ayrıca Menbiç ve Tel Rıfat kentlerinden de çekilecek .
	YPG'nin çekilmesinin ardından, tampon bölge alanında ortak Rus-Türk kara devriyeleri gerçekleştirilecek, ancak sınırdan yalnızca 10 kilometre (6,2 mil) uzaklıkta ve Kamışlı hariç.
	Türkiye, Tel Abyad ve Resulayn kasabaları arasında gerçekleştirdiği harekatta ele geçirdiği bölgelerin kontrolünü tek başına elinde tutmaya devam edecek .
	Baas rejimi, Türkiye-Suriye sınırında 15 adet sınır karakolu inşa edecek ve yönetecek .
	Taraflar, Suriyeli mültecilerin "güvenli ve gönüllü bir şekilde" yeniden yerleştirilmesi için ortak bir çalışma başlatacak.
	Taraflar, "Suriye'nin siyasi birliği ve toprak bütünlüğünün korunması" ile "Türkiye'nin milli güvenliğinin" korunması konusunda mutabakata varacak.
	Taraflar, Adana Mutabakatı'nın önemini bir kez daha teyit edecekler . Rusya, Adana Mutabakatı'nın uygulanmasını kolaylaştıracak.

Diplomatik atılımın ardından SDG, Baas rejimi ile SDG arasında siyasi bir çözüme ulaşılması halinde Baas rejimi ile birleşmeye hazır olduğunu belirtti 

 Baas/Rus taarruzu (Aralık 2019-Şubat 2020) 

Rusya ve Suriye, Ağustos ayındaki tek taraflı ateşkes ve ABD'nin duyurduğu yaptırımlara rağmen, 2019'un sonuna doğru İdlib ili ve çevresindeki muhalif güçlere yönelik saldırılarını artırdı  Baas rejiminin düzenlediği hava saldırıları Ma'arrat al-Nu'man Bölgesi'ni hedef aldı ve 20'den fazla kişi öldü. Aynı hafta, Suriye iç savaşı sırasında iddia edilen savaş suçları nedeniyle Suriye, İran ve Rusya'ya yeni yaptırımlar içeren bir yasa tasarısı ABD senatosundan geçti. .

Baas rejimi güçleri ve müttefikleri, 19 Aralık 2019'da Suriye'nin kuzeybatı kırsalında bir kara harekâtı başlattı . Asıl amaç, Şam'ı Halep'e bağlayan M5 yolunu ele geçirmekti. Aralık 2019'un sonlarında Erdoğan, Suriye'nin İdlib'e yönelik bombalamasının Türkiye'ye yeni mülteci dalgaları girmesine neden olduğunu belirtti. Erdoğan, Türkiye'nin bu yeni akını idare edemeyeceğini ve bu akının "tüm Avrupa ülkeleri tarafından hissedileceğini" belirtti

küçükresim|Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin Şubat 2020'de Ma'arrat el-Nu'man'ın ele geçirilmesine ilişkin resmi açıklaması

Kısa bir ateşkesin ardından, Baas rejimi Ocak 2020'de Ma'arretü'n-Nu'man şehrine doğru ilerlemeye başladı. Hızlı ilerlemenin ardından, Baas rejimi şehre doğu, kuzey ve güney eteklerinden ulaşarak şehri neredeyse kuşattı. Baas rejimi, 28 Ocak 2020'de Ma'arrat el-Nu'man'ı ele geçirdi. Bu, Baas rejiminin 2012 savaşından bu yana şehri ilk kez kontrol altına almasıydı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, 19 Şubat 2020'de, Türkiye'nin muhaliflerin elindeki İdlib vilayetine Baas rejiminin saldırısını önlemek için bir operasyon başlatmaya hazırlandığı sırada, Suriye ile Türkiye arasındaki sınırı her iki ülkeden gelen insanlar için güvenli bir yer haline getirme niyetini açıkladı.

Şubat 2020'de Baas rejimi, kuzeye, Serakib şehrine doğru ilerlemeye başladı . Bu arada, saldırı kuzeybatı Suriye'de yarım milyondan fazla insanı yerinden etti. 5 Şubat 2020'de Baas rejimi, dört Türk gözlem noktası da dahil olmak üzere Serakib'i tamamen kuşattı . İki günlük bir kuşatmanın ardından Baas rejimi şehre girdi ve aynı gün şehri ele geçirdi 

Baas rejimi, M5 boyunca Halep şehrine doğru kuzeye doğru ilerledi . Yol, 14 Şubat 2020'de tamamen Baas rejimi kontrolü altına girdi. Bu arada Türkiye , gözlem noktalarını güçlendirmek için İdlib'e askeri konvoylar göndermeye başladı. Baas rejiminin bir sonraki hedefi, Halep'in batı eteklerini güvence altına almaktı. Güney ekseninde büyük bir atılımın ardından Baas rejimi, birkaç muhalif ikmal hattını kesmeyi başardı. Baas rejimiu tarafından kuşatılma korkusuyla muhalifler  batıya doğru çekilmeye karar verdi ve 16 Şubat 2020'de Hâritan ve Anadan şehirleri de dahil olmak üzere batı Halep'in kontrolü Baas rejimine kaldı.

20 Şubat 2020'de muhalifler , Türk topçu desteğiyle Serakib'e doğru bir karşı saldırı başlattı. Aynı zamanda, Baas rejimi kara ilerlemesini Cebel el-Zaviye ve el-Ghab ova bölgelerine kaydırdı. SOHR'a göre, Baas rejimi 26 Şubat 2020'ye kadar 60 saat içinde 33 kasaba ve köyü ele geçirmeyi başardı. Ertesi gün, Türkiye destekli muhalifler , Serakib'i Baas rejimigüçlerinden tamamen geri alarak Şam-Halep M5 otoyolunu kesti ve kuşatılmış dört Türk gözlem noktasının kuşatmasını kaldırdı.

 Türkiye'nin Baas rejimine yönelik harekâtı (Şubat-Mart 2020)

Kuzeybatı Suriye'deki taarruz, 27 Şubat 2020'de Baas rejimi hava saldırılarının Balyun kasabasındaki bir karakol yakınlarındaki bir Türk mekanize piyade taburunu hedef alması sonucunda büyük bir tırmanışa tanık oldu . Saldırılar 34 Türk askerinin ölümüne yol açtı  Balyun hava saldırılarına yanıt olarak, Türkiye Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Bahar Kalkanı Harekatı'nın başlatıldığını duyurdu . Harekatın amacı, Baas rejiminin Türk askerlerine yönelik saldırısına misilleme yapmak ve Baas rejiminin İdlib'e doğru ilerlemesini durdurmaktı. Türk Silahlı Kuvvetleri ve müttefikleri, 18 köyle birlikte stratejik Zaviye Dağı'nı geri almayı başarırken , Baas rejimi bir ay içinde ikinci kez Serakib'i ele geçirdi. .

Türkiye ve Rusya Devlet Başkanları Erdoğan ve Putin , 5 Mart 2020'de Moskova'da bir araya gelerek Suriye'nin kuzeybatısındaki durumu görüştüler. 6 Mart saat 00:00'dan itibaren yürürlüğe girecek bir ateşkes konusunda anlaştılar.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin harekâtı Baas rejimi kuvvetlerine ağır darbe vurdu. 10 yıllık iç savaşta ağır kayıplar vermiş bulunan Suriye Hava Kuvvetleri, Türk karşı saldırısı sonucunda zaten zayıf duruma düşmüş gücünü de kaybetti. Ağır şekilde kayıp veren Rejim güçleri Bahar Kalkanı Operasyonundan sonra İdlib ve çevresine varil bombası saldırılarına son vermek zorunda kaldı. 2024 yılında yayınladığı bir raporda Syrian Network For Human Rights, İdlib'te son varil bombası saldırısının Mart 2020 tarihinde yapıldığını belirtti. Türk ordusunun müdahalesi, Rusya-İran-Baas rejimi ittifakının muhalif Suriyeli sivil halkı Türkiye'ye "sürme" projesini çökerttiği gibi bu tarihten sonra oluşabilecek yeni mülteci göçlerinin de önüne geçti. Baas rejiminin muhaliflerin elindeki kalan tek il olan İdlib'i ele geçirerek Suriye İç Savaşı'nı kesin zafer ile sonuçlandırması Türkiye tarafından engellendi ve rejim güçleri Mart 2020 tarihinden sonra bir daha muhalif sivilleri topraklarından çıkartıp Türkiye'ye göndermeye çalışmadı.

 Kaynakça 

Kategori:Suriye İç Savaşı