Ariobarzanis (Frigya satrabı)

küçükresim|Zırhlı süvari: Hellespont Frigyası'nın Ahameniş Hanedanı, Yunan psiloisine saldırıyor, Altıkulaç Lahdi, MÖ 4. yüzyılın başları.
Ariobarzanis (;  ; ölüm: yaklaşık MÖ 362'de çarmıha gerildi), bazen Kioslu I. Ariobarzanis olarak da bilinir, Frigya'nın Pers Satrapı ve askeri komutanı, bir bağımsızlık ayaklanmasının lideri ve MÖ 3. yüzyılda Pontus krallarını durduracak olan Yunan kasabası Kios'un hükümdarları soyundan bilinen ilk kişiydi. Ariobarzanis görünüşe göre Ahameniş hanedanının bir üyesiydi, muhtemelen II. Farnabazos'un oğlu ve MÖ 470'lerde Hellespont'un Daskileion'unu ele geçirmek için yerleşen Farnakis Hanedanı'nın bir parçasıydı. Kios, Daskileion'un yakınında yer almaktadır ve Kios, görünüşe göre Ariobarzanis'in kolu için aile mülklerinin bir payıydı.

Ariobarzanis'in tek selefi, Mithradates adında bir akrabaydı (muhtemelen Kapadokya Satrapı Mithradatis). Arkeolog Walther Judeich, Ariobarzanis'in Mithradates'in oğlu olduğunu iddia etse de Brian C. McGing bu kesin akrabalık iddiasını reddediyor. Görünüşe göre, hiçbir klasik kaynak onları oğul ve baba olarak adlandırmıyor; akrabalık, halefiyet temelinde daha sonra yapılan bir yeniden yapılanma.

 Hükümdarlığı 
Farnabazos, Frigya Satrabı (fl. 413 - MÖ 373), II. Farnakis'in oğlu, MÖ 5. yüzyılın sonlarında Farnabazos'un yeni başa geçtiği dönemde yönetimini ve topraklarını kardeşleriyle paylaştığı belirtilmektedir. Kapadokya Satrapı Mithradates bu kardeşlerden biri olabilir. Kioslu Ariobarzanis de bu kardeşlerden biri olabilir.

Klasik kaynak Appianus, Ariobarzanis'in Pers Büyük Kralı I. Darius soyundan geldiğini aktarır.

Büyük olasılıkla MÖ 407 civarında Perslerin Yunan şehir devletlerine elçisi olan ve Atina ile Sparta'nın dostluğunu geliştiren Ariobarzanis'tir. Ariobarzanis, Genç Kiros'un emriyle üç yıl alıkonulduktan sonra, MÖ 405'te Atinalı elçileri Misya'daki deniz kasabası Kios'a götürdü.

Ariobarzanis, MÖ 5. yüzyılın sonlarında Anadolu'da alt satrap olarak anılmıştır. Daha sonra, akrabası (muhtemelen ağabeyi) olduğu varsayılan II. Farnabazos'un (fl. MÖ 413 - 373) yerine geçmiştir. Frigya ve Lidya satrapı olarak atanan Farnabazos, Pers kralının kızı Apama ile evlenmek üzere Pers sarayına gittiğinde kendisi tarafından görevlendirildi. Böylece Ariobarzanis, günümüzde Türkiye'nin kuzeybatısında bulunan Hellespont Frigyası'nın satrapı oldu. Farnabazos, MÖ 370'lere kadar yaşadı ve Pers monarşisinde Frigya satraplığından daha yüksek mevkilere geldi.

Ariobarzanis, MÖ 388'de Antalcidas'a yardım etti.

 Delfi elçiliği (MÖ 368) 
MÖ 368'de Pers sarayında hala bazı yüksek görevlerde bulunuyor gibi görünmektedir; görünüşe göre kral adına, o yıl Abydoslu Philiscus'un önderliğindeki bir elçilik heyetini Yunanistan'a gönderdiğini görülmektedir. Hem Philiscus hem de Ariobarzanis, üç oğluyla birlikte Atina vatandaşı yapıldı; bu, şehir devletine sunulan önemli hizmetleri gösteren dikkate değer bir onurdu.

Diodoros tarafından Frigya satrabı ve Nepos tarafından Lidya, İyonya ve Frigya satrabı olarak adlandırılan Ariobarzanis, 362 yılında II. Artaserhas'e karşı ayaklanmıştır. Dimosthenis, Ariobarzanis ve üç oğlunun yakın zamanda Atina vatandaşı yapıldığından bahseder. Ertesi yıl ondan tekrar bahseder ve Atinalıların Timotheus'u yardımına gönderdiklerini; ancak Atinalı generalin Ariobarzanis'in krala karşı açıkça isyan ettiğini gördüğünde ona yardım etmeyi reddettiğini söyler.

 Büyük Satrapların İsyanı 

Farnabazos'un diğer oğlu Frigya satrabı II. Artabazos, satraplığı kardeşinden geri almak istediğinde, Ariobarzanis bunu reddetti. Sonuç olarak, MÖ yaklaşık 366'da Ariobarzanis, Ahameniş Kralı II. Artaserhas'a karşı Batı Anadolu satraplarının başarısız bir isyanına katıldı (Büyük Satrap İsyanı). Karya satrabı Mausolos (kısa bir süre), Ermenistan satrabı I. Orontes, Lidya satrabı Aftofradatis ve Kapadokya satrabı Datamis dahil olmak üzere birkaç satrap daha Ariobarzanes'in yanında yer aldı. İsyancı satraplar ayrıca Mısır firavunu Teos'un yanı sıra bazı Yunan şehir devletlerinden de destek aldılar ve Sparta kralı II. Agisilaos paralı asker gücüyle yardımlarına geldi.

Ariobarzanis, MÖ 366'da Karya satrabı Mausolos ve Lidya satrabı Aftofradatis'in Adramitteion'daki kuşatmasına, Agesilaus kuşatmacıların geri çekilmesi için pazarlık yapana kadar direndi.Gershevitch 1985, p. 378

Ariobarzanis, oğlu Mithridatis'in ihanetine uğramış; Pers kralı tarafından çarmıha gerilmiştir.Brosius 2006, p. 29
küçükresim|upright=3|center|II. Farnabazos'dan sonraki soy ağacı.

 Kaynakça 
Özel

Genel
Aristotle, Politics, H. Rackham (translator), Cambridge, MA - Londra, (1944)

Demosthenes, Speeches, C. A. Vince & J. H. Vince (translators), Cambridge—Londra, (1926)
Diodorus Siculus, Bibliotheca, C. H. Oldfather (translator), Cambridge, MA - Londra, (1989)

McGing, Brian C. (1986) "The Kings of Pontus: Some Problems of Identity and Date,". Rheinisches Museum für Philologie, vol. 129 (1986), pp 248..259.
Nepos, Cornetlius (1866) Lives of Eminent Commanders, John Selby Watson (translator), (1886)
Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, , Boston, (1867)
Ksenofon, Cyropaedia, Cambridge, MA - Londra, (1979–83)
Ksenofon, Hellenica, Cambridge, MA—Londra, (1985–86)

Kategori:MÖ 4. yüzyılda İranlılar
Kategori:MÖ 5. yüzyılda İranlılar
Kategori:Farnakis Hanedanı
Kategori:Hellespont Frigyası'nda Ahameniş satraplar
Kategori:MÖ 4. yüzyılda ölenler
Kategori:MÖ 5. yüzyılda doğanlar