Üşbûne Emirliği

Üşbûne Emirliği (; ), İber Yarımadası'nın batısında yer alan, Arap kökenli bir tayfa devletiydi. Beni Hazrec kabilesine bağlı Sâbûr Hanedanı tarafından 1022 yılında kuruldu ve 1034 yılında Batalyevs Emirliği tarafından fethedilene kadar varlığını sürdürdü.

Tarihçe

Kurtuba Halifeliği,  (1009-1031) sırasında önce parçalandı sonra yıkıldı. Bu dönemde diğer bölge valileri gibi, Batı bölge Valisi ()  bağımsızlığını ilan ederek (1009) Batalyevs ve çevresinde hüküm sürmeye başladı. Vezir olarak da kız kardeşi ile evli olan Abdullah b. Eftas ()'ı tayin etti.

Sâbûr 1022 yılında öldüğünde geride daha çocuk yaşlarında iki oğul bırakmıştı. Abdülmelik ve Abdülazîz adındaki bu çocukların naipliğini İbnü’l-Eftas üstlendi. Fakat bir süre sonra Batalyevs'in yönetimini tamamen ele geçirerek  kurdu ve el-Mansûr unvanıyla Batalyevs emiri olarak hüküm sürmeye başladı.

İbnü’l-Eftas, Abdülmelik ve Abdülazîz'e dokunmadı ve onların Batalyevs'ten ayrılarak Üşbûne'ye yerleşmelerine izin verdi. Kardeşler burada bir süre sonra isyan başlattılar. Abdülazîz, Üşbûne'nin idaresini ele geçirerek şehri birkaç yıl yönetti. Ölümünün ardından yönetim kardeşi Abdülmelik'e geçti. Ancak onun kötü idaresi halk arasında memnuniyetsizliğe yol açtı ve bir süre sonra Üşbûne halkı İbnü’l-Eftas'tan yardım talep etti. Bunun üzerine İbnü’l-Eftas, oğlu Muhammed b. Abdullah’ı bir ordu eşliğinde Üşbûne'ye gönderdi. Muhammed b. Abdullah, herhangi bir direnişle karşılaşmadan şehri teslim aldı ve Batalyevs topraklarına kattı. Abdülmelik b. Sâbûr bağışlandı ve ailesiyle birlikte Kurtuba'ya gitmesine izin verildi.

Eftasîler, 1093 yılına kadar Üşbûne ve çevresinde hüküm sürdüler. 1093 yılında León Krallığı, Üşbûne'yi ele geçirdi. 1094–1141 yılları arasında Murâbıtlar bölgeye hâkim oldular. Murâbıtlar’ın İber Yarımadası'ndan çekilmesiyle doğan otorite boşluğu, ikinci bir taifa döneminin başlamasına yol açtı ve Batalyevs Emirliği tekrar kuruldu (1141-1147). 25 Ekim 1147'de Portekiz Krallığı, bir kuşatma sonrasında şehri ele geçirdi; böylece Üşbûne'de Müslüman hâkimiyeti sona erdi.

küçükresim|upright=0.91|Sâbûr es-Saklebî'ye ait mezar taşı, 

küçükresim|upright=1.36|11. yüzyılın sonlarına doğru İber Yarımadası

Taifa Emirleri
 Abdülazîz b. Sâbûr: (1022−1030?)
 Abdülmelik b. Sâbûr: (1030?−1034?)
 Batalyevs Emirliği'ne dahil oldu: 1034–1093
 León Krallığı: 1093
 Murâbıtlar: 1094–1141
 Batalyevs Emirliği'ne dahil oldu: 1141–1147
 Portekiz Krallığı:  sonrasında fethedildi (1147)

Dış bağlantılar

TDV İslâm Ansiklopedisi:
Üşbûne 
İbnü’l-Eftas 
: 
Sâbûr es-Saklebî  
İbnü’l-Eftas  

 Ayrıca bakınız 
 Batalyevs Emirliği
 Endülüs
 İspanya tarihi
 Sünni hanedanlar listesi
 Aşağı sınır bölgesi ()

 Kaynakça 
Notlar

 Dipnotlar

 Kullanılan kaynaklar





Kategori:Tavâif-i Mülûk
Kategori:Garb el-Endülüs


Üşbûne
Kategori:Lizbon tarihi
Kategori:1022'de kurulan oluşumlar
Kategori:1034'te feshedilmiş oluşumlar
Kategori:11. yüzyılda Endülüs
Kategori:11. yüzyılda Portekiz
Kategori:11. yüzyılda Endülüs'te kurulan oluşumlar
Kategori:Endülüs Özerk Bölgesi tarihi
Kategori:Tarihteki Avrupa'daki Müslüman devletleri
Kategori:Avrupa'daki eski monarşiler