Hacı Bedel Camii

Hacı Bädel Camii – XIX yüzyıla ait tarihî-mimarlık eseri, cami. Azerbaycan’daki “Baskal” Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı’nda yer almaktadır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihinde aldığı 132 sayılı kararla yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

 Hakkında 
Hacı Bedel Camii, 1854 yılında Baskal kasabasının Demirçibazar mahallesinde inşa edilmiştir. Cami, Hacı Bedel Meşadi Ağa oğlu tarafından yaptırılmıştır. Baskal’ın Koşabulaq mahallesinden olan Hacı Bedel, camiyi kızı Sitare Hanım’ın şerefine yaptırmıştır. Cami, Allahi ve Meşedi Settar adlı ustalar tarafından inşa edilmiştir.

Caminin avlusunda bir türbe de bulunmaktadır. Buraya Seyid Ümbülbanu adında bir kişi defnedilmiştir. Söylenenlere göre, kendisi İmam Cafer Sadık’ın (a.s) neslinden gelmektedir. Türbenin giriş kapısındaki kitabe, Seyid Ümbülbanu’nun 1855–1898 yılları arasında yaşadığını ve türbeye defnedildiğini belirtmektedir.

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan’da 3.000 cami varsa, 1927’de bu sayı 1.700, 1928’de 1.369 ve 1933’te ise 17 idi. Hacı Bedel Camii de bu dönemde ibadete kapatıldı. Başlangıçta binaya dokuma tezgahları yerleştirilmiş ve bina kelagayi atölyesi olarak faaliyet göstermiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ise bina, Köy Tüketim Topluluğu’nun deposu olarak kullanılmıştır. 1985 yılında camide kapsamlı onarım ve restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Çürümekte olan tavan, caminin zemini ve avlunun taş döşemesi yenilenmiştir. 1989 yılında, cami de dahil olmak üzere bu alanda “Baskal” Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı oluşturulmuştur.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, 1991 yılında cami tekrar ibadet için kullanılmak üzere halka açılmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararıyla, cami yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

 Mimarlığı 
Caminin tavanı ahşaptan, zemini ise taştandır. Çatısı demir levha ile kaplanmıştır.  Caminin içinde iki kemerli ve altı dikdörtgen biçimli pencere bulunmaktadır. İbadet salonu, kadınlar ve erkekler için olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Kadınlar bölümü, ana salonda yapılan ahşap bir eyvanda yer almaktadır. İbadet salonunun kapasitesi 200 kişidir. Minberi ahşaptan yapılmıştır. Mihrabı ise Baskal hattatları tarafından çeşitli süslemelerle zenginleştirilmiştir. Mihrabın üzerinde, güvercin figürü üzerinde Arapça olarak birkaç kez “Ali” ismi yazılmıştır. Bu yazılar, ayna efektiyle birleşerek “Muhammed” ismini oluşturmaktadır. Caminin bir kubbesi ve bir minaresi vardır. Kubbenin yüksekliği 4 metredir.

 Ayrıca bakınız 
Şeyh Muhammed Cami

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan'daki camiler
Kategori:İsmayıllı Rayonu
Kategori:19. yüzyılda tamamlanan camiler