Çaparhâne

Çaparhâne (, 'ulak evi') Ahameniş İmparatorluğu'nda bir posta istasyonuna verilen isimdir.

II. Kiros tarafından kurulan ve daha sonra I. Darius tarafından geliştirilen Ahameniş İmparatorluğu'nun geniş posta hizmetleri ağı, antik Yakın Doğu'nun büyük şehirlerinin çoğunda başlıca kraliyet iletişim yöntemi olarak hizmet ediyordu. Her , esas olarak, Büyük Darius tarafından batıda Sardis (günümüzde Manisa, Türkiye) ile doğuda Susa (günümüzde Huzistan, İran) arasında Pers habercilerinin hızlı hareketini kolaylaştırmak için yeniden düzenlenen ve yeniden inşa edilen antik bir yol olan Kraliyet Yolu üzerinde yer alıyordu.

Angaros ()  olarak da bilinen kuryeler, Kraliyet Yolu boyunca bir günlük mesafelerde duraklarda dönüşümlü olarak kullanılıyordular. Biniciler yalnızca Büyük Kral'ın hizmetindeydi ve yürüyerek yaklaşık 90 güne kıyasla mesajlar bu ağ sayesinde Susa'dan Sardis'e () sadece dokuz günde ulaşıyordu. Bu nedenle, bir  temelde bir ekspres kuryeydi; güzergahındaki her istasyonda kendisine taze malzemeler ve atlar sağlanıyordu, bu da kendi başına malzeme tedarik etme veya atının dinlenmesini beklemeyle ilgili gecikmeleri ortadan kaldırarak yolculuğunu büyük ölçüde hızlandırmasına olanak sağlıyordu.

Latince Angarium olarak bilinen eski Perslerin posta sistemi Greko-Romen dünyasında olağanüstü verimliliği nedeniyle övülmüş ve bu nedenle Roma İmparatorluğu'nda cursus publicus () olarak uyarlanmıştır. Çaparhâne, aynı isimle Osmanlı İmparatorluğu'nda resmî haberleşmeyi sağlayan posta teşkilâtı ve ordunun konaklama noktaları için de kullanılmıştır.

 Herodot'ta 
Herodot, MÖ 440 civarında Tarihler'de Çaparhâne'yi anlatır. Kraliyet Yolu ve üzerindeki çeşitli Çaparhâne istasyonları hakkındaki tasviri V. Kitap'ta yer alır:

VIII. Kitapta elçileri şöyle anlatıyor:

Angarium tanımının bir cümlesi "Ne kar, ne yağmur, ne sıcak, ne de gecenin karanlığı, her birinin kendisine verilen görevi en yüksek hızla tamamlamasını engeller" ifadesi, New York şehrindeki eskiden Amerika Birleşik Devletleri Posta Servisi'nin ana şubesi olarak kullanılan James A. Farley Binası'nda yazılıdır.

 Ayrıca bakınız 
 Kral Yolu, Ahameniş İmparatorluğu'nda eski bir yol sistemidir

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 

Kategori:İranlı icatları
Kategori:Ahameniş İmparatorluğu
Kategori:Posta