Aşırı soğuk cüce

Aşırı soğuk cüce, etkin sıcaklığı 2.700 K'den (2.430 °C; 4.400 °F) daha düşük olan yıldızsal veya yıldızaltı bir gök cismidir. Cüce yıldızların bu kategorisi, 1997 yılında J. Davy Kirkpatrick, Todd J. Henry ve Michael J. Irwin tarafından tanımlanmıştır. Başlangıçta M7 tayf türündeki çok düşük kütleli M-tipi cüce yıldızları içeren bu kategori, daha sonraları bilinen en soğuk yıldızlardan T6.5 tayf türü kadar soğuk olan kahverengi cücelere uzanan gök cisimlerini kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Aşırı soğuk cüceler, Güneş'e komşu yıldızlar ve yıldızaltı cisimlerin yaklaşık %15'ini oluşturur. En bilinen örneklerinden biri TRAPPIST-1'dir.

Gezegen oluşum modelleri, bu yıldızların düşük kütleleri ve ön gezegen disklerinin küçük boyutları nedeniyle süper Dünya ve Jüpiter kütleli gezegenlerden ziyade, Merkür - Dünya boyut aralığındaki karasal gezegenlerden oluşan görece bol bir popülasyona ev sahipliği yapabileceğini öne sürmektedir. Yedi adet Dünya boyutunda gezegenden oluşan TRAPPIST-1 gezegen sisteminin keşfi, bu yığılma modelini doğrular niteliktedir.

Diğer düşük kütleli yıldızlarla kıyaslandığında, aşırı soğuk cücelerin yavaş hidrojen füzyonu nedeniyle yaşam sürelerinin en az birkaç yüz milyar yıl olduğu tahmin edilmektedir ve aralarındaki en küçüklerinin ise yaklaşık 12 trilyon yıl yaşayacağı düşünülmektedir. Evrenin yaşının yalnızca 13,8 milyar yıl olması sebebiyle, tüm aşırı soğuk cüceler yaşam döngülerinin henüz başlarındadır. Modeller, bu yıldızların en küçüklerinin yaşamlarının sonunda genişleyerek bir kırmızı dev halini almak yerine mavi cücelere dönüşeceğini öngörmektedir.

 Manyetik özellikler 
2001 yılında M9 tayf türündeki aşırı soğuk cüce LP 944-20'den gelen radyo dalgası patlamalarının tespit edilmesinin ardından birçok astrofizikçi, radyo dalgaları yayan yeni cisimler aramak için Arecibo Gözlemevi ve VLA'da gözlem programları başlatmıştır. Bugüne kadar bu radyo teleskoplarla yüzlerce aşırı soğuk cüce gözlemlenmiş ve bu yıldızlar arasından radyo dalgası yayan bir düzineden fazlası tanımlanmıştır. Bu araştırmalar, aşırı soğuk cücelerin yaklaşık %5-10'unun radyo dalgaları yaydığını göstermektedir. Bu gözlem programları, 800-900 K sıcaklığıyla bilinen en soğuk radyo dalgası yayan kahverengi cüce olan (2012 itibarıyla) 2MASS J10475385+2124234'ü tanımlamıştır. T6.5 tayf türündeki kahverengi cüce 2MASS J10475385+2124234, 1,7 kG'den daha güçlü bir manyetik alana sahiptir ve bu alanın şiddeti, Dünya'nın manyetik alanından yaklaşık 3000 kat daha fazladır. Daha güncel gözlemler, WISEPA J062309.94-045624.6 (T8) adı verilen ve yaklaşık 740 K sıcaklığa sahip, radyo emisyonu olan daha da soğuk bir aşırı soğuk cüceyi tespit etmiştir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 UltracoolSheet: 3.000'den fazla aşırı soğuk cüce ve doğrudan görüntülenen dış gezegeni içeren katalog
 Database of Ultracool Parallaxes : UltracoolSheet'in öncülü

+
*