Gnoseoloji

Gnoseoloji ("bilgi çalışması") "bilgi ve biliş felsefesi"dir. Sovyet ve Sovyet sonrası felsefede, bu kelime sıklıkla epistemolojinin eşanlamlısı olarak kullanılır.Гносеология. Новейший философский словарь. Минск: Книжный Дом. А. А. Грицанов.1999. Terim şu anda Doğu Hristiyanlığı ile ilgili olarak da kullanılmaktadır.John Meyendorff Christ in Eastern Christian Thought 1975 s. 77: "The classical book on Eastern Christian gnosiology is by V. Lossky, The Mystical Theology of the Eastern Church (London: James Clarke, 1957)." Gnoseoloji ile epistemoloji birbiri ile çok karıştırılsa da epistemoloji kavramı bilimsel bilgiyi inceleyen felsefe dalını, gnoseoloji kavramı ise sezgisel bilgiyi inceleyen felsefe dalının adıdır.

 Etimoloji 
Terim, Antik Yunanca gnosis ("bilgi", γνῶσις) ve logos ("söz" veya "söylem", λόγος) kelimelerinden türetilmiştir. Dilbilimsel olarak, bunu Grekçe episteme ("kesin bilgi") ve logos kelimelerinden türetilen epistemoloji ile karşılaştırabiliriz.

"Gnoseoloji" terimi bugün pek iyi bilinmiyor, ancak Baldwin'in (1906) Psikoloji ve Felsefe Sözlüğü'nde yer alıyor.William Warren Philosophical dimensions of personal construct psychology 1998 p. 24 "This term, gnosiology, is less well known today and a likely source for the description is Baldwin's (1906/1960) Dictionary of Psychology and Philosophy." Encyclopædia Britannica (1911) "Ancak Gnoseoloji terimi henüz genel kullanıma girmedi." diyor.

"Gnoseoloji" terimi (Modern Yunanca: γνωσιολογία), Modern Yunanca'da İngilizce'den daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Felsefi bir kavram olarak gnoseoloji, genel olarak bilgi teorisini ifade eder. Antik Yunan felsefesinde duyusal algı ve aklın bir bileşimi olarak algılanan ve daha sonra belleğe (hafıza sistemi olarak adlandırılır) dönüştürülen bilgi teorisi. Bilim bağlamında ele alındığında, gnoseoloji farklı bir anlam kazanır: bilginin, kökeninin, süreçlerinin ve geçerliliğinin incelenmesi. Gnoseoloji, bilgi türlerinin incelenmesidir; yani bellek (deneyden elde edilen soyut bilgi "episteme" veya öğretilebilir bilgidir), deneyim tümevarım (veya ampirizm), tümdengelim (veya rasyonalizm), bilimsel tümevarımsal akıl yürütme, tefekkür (theoria), metafizik ve içgüdüsel veya sezgisel bilgi. Gnoseoloji, insan ontolojisinin noesis ve noetik bileşenlerinin incelenmesine odaklanır."The Illness and Cure of the Soul" by Metropolitan Hierotheos of Nafpaktos. 

Gnoseoloji içerisinde gnosis, noesis'ten türetilmiştir. Noesis, nous'un deneyimlerini veya faaliyetlerini ifade eder. Bu, gnosis'in incelenmesini ve kökenini ve gnoseolojiyi sezgisel ve/veya içgüdüsel olanın incelenmesi haline getirir.

 Ayrıca bakınız 

 Epistemoloji
 Anozognozi
 Yeoryos Metallinos
 Bilgi teorisi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Faith And Science In Orthodox Gnosiology and Methodology, Rev. Prof. George Metallinos at University of Athens, Greece

Kategori:Epistemoloji
Kategori:Felsefenin dalları