Bir-ül Hasene Baskını

Bir-ül Hasene Baskını (Hasna), I. Dünya Savaşı sırasında, 1917 Şubat’ında Sina Yarımadası’nda vuku buldu. Bu, bir tarafta İmparatorluk Hecinsüvari Kolordusu’na bağlı takviye edilmiş bir tabur ile diğer tarafta bir miktar Türk askeri ve silahlı Bedevîlerden mürekkep küçük çaplı bir harekât idi. Bu baskın, Britanya Ordusu’nda ilk defa bir hava tıbbî tahliyesinin yapılmasına vesile oldu.

Bu baskın, İngiliz kuvvetlerinin Sina ve Filistin Cephesi’nde Sina Yarımadası’nı yeniden ele geçirmek maksadıyla giriştiği üç harekâtın üçüncüsü idi. Mısır Seferî Kuvvetleri (EEF) süvarileri ve develeriyle Sina’nın merkezine doğru ilerleyerek son Osmanlı garnizonlarını Filistin’e geri püskürtmeyi hedefledi.

 Arka plan 
Akdeniz kıyısında ve Akabe Körfezi’nde bulunan İngiliz gemileri, El Ariş üzerinden geçen sahil yolunu ve Ma‘an’dan Nehl vasıtasıyla Süveyş Kanalı’na inen güzergâhı muhafaza etmekteydi. Osmanlı kuvvetleri, Huseyme’den güneye, Sina’nın ortasından Süveyş Kanalı’na uzanan yolda, Bir-ül Hasene ve Nehl gibi mevkileri tutuyordu.

 Baskın 
Mısır Seferî Kuvvetleri kumandanı General Archibald Murray, hem Nehl’e hem de Nekhl’in  kadar kuzeyinde, Cebel Helal ile Cebel Yellek arasında bulunan Bir el Hassana’ya taarruz edilmesini emretti.Gullett (1941), s.246)Cutlack (1941), s.53. Üç kol hâlinde süvari ve hecinsüvari birlikleri 18 Şubat’ta hücum etmek üzere harekete geçti. Bir kol, Serapeum’dan (muhtemelen İsmailiye civarı) diğeriyse Süveyş’ten 13 Şubat 1917’de çıkıp Nehl Baskını’nda birleşecekti.Murray (1920), s.112. 2. Tabur (Britanya), İmparatorluk Hecinsüvari Kolordusu’ndan Binbaşı J.R. Bassett, Hong Kong ve Singapur Dağ Bataryası ile birlikte El Ariş’ten Magdhaba üzerinden yürüyüşe geçti.Falls (1930), Cilt 1, s.277.

Bu kol 16’sında Lahfan’a erişti, 17’sinde ise Magdhaba’dan ileri atıldı. Ertesi sabahın şafağında Osmanlı garnizonunu kuşattılar. Garnizon, üç subay ve 19 neferden ibaretti; yanlarında bazı silahlı Bedevîler de vardı. Osmanlı askerleri teslim oldu, ancak Bedevîler ateş açarak Onbaşı McGregor’un bileğini parçaladı. Teslim olanlar arasında, 15 Ekim 1916’da Maghara’ya yapılan başarısız İngiliz taarruzunda garnizon kumandanı olan Nur Efendi de vardı. Baskında 21 tüfek, birkaç deve ve 2100 fişek ele geçirildi.

Bir el Hasene’nın tesliminden sonra Bassett’in birliği, Nehl’den çekilerek buraya yönelmesi muhtemel Osmanlı kuvvetlerini karşılamak maksadıyla mevzide kaldı.Gullett (1941), s.246–7.

 Hava yoluyla tıbbî tahliye 
küçükresim|Londra’daki İmparatorluk Savaş Müzesi’nde bir B.E.2c.
19 Şubat’ta Kraliyet Uçuş Kolordusu, McGregor’u bacağı atel içerisinde iken bir Royal Aircraft Factory B.E.2c çift kişilik tayyaresinin rasıt mahalline oturtarak El Ariş’e uçurdu. Bu, Britanya tarafından yapılan ilk hava tıbbî tahliyesi idi.Dolev (1986), Cilt 132, ss. 34–36. Uçuş 45 dakika sürdü. Hava nakline alternatif olarak, yaralıyı Hafif süvari sahra ambulansı denilen Kakole ile devenin üzerine bağlanan bir sedye ile götürmek gerekirdi. Bir tarihçinin ifadesiyle bu vasıta, hayvanın yürüyüş tarzından ötürü “yaralılar için ıstırabın en şiddetlisi” idi.Dennis vd. (2008), s. 352. Kakole ile yolculuk günler sürüyordu.

 Ayrıca bakınız 
 Birinci Gazze Muharebesi
 Rafa Muharebesi

 Kaynakça 

Kategori:I. Dünya Savaşı Sina ve Filistin Cephesi'nde muharebeler
Kategori:1917'de çatışmalar