Ozan Camii

Ozan Camii, Azerbaycan’ın Gence şehrinde bulunan, 1884 yılında inşa edilmiş cami ve tarihî-mimarlık anıtıdır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtlarının listesine dâhil edilmiştir.

 Tarihi 
Ozan Camii, 1884 yılında Ozan mahallesi sakinlerinin katkılarıyla Gence şehrinde inşa edilmiştir. Ancak anıtın giriş kemeri üzerindeki kitabede yapının inşa tarihi olarak 1786 yılı gösterilmektedir.  Yapının toplam alanı 357,8 m², kullanılabilir alanı ise 223,8 m²’dir. Caminin ana bölümü, kubbe ile örtülmüş kare planlı ibadet salonudur. Yan kısımlarda 2 yardımcı oda bulunmaktadır.

1907 yılında yayımlanan “Molla Nasreddin” dergisinin 12. sayısında, Ozan mahallesinde yaşayanların yardımıyla 1906 yılında caminin onarımı için 2.000 manat para toplandığı bilgisine yer verilmiştir. 1920 yılında Gence isyanında şehri kuşatan Bolşevikler tarafından açılan top ateşiyle caminin bir kısmı yıkılmıştır. Ayrıca, isyan bastırılırken camiye sığınan yerel halk caminin içinde diri diri yakılmıştır. Aslen Gence'li olan asker pilot ve göçmen Mehmet Altunbay, camide gerçekleşen olaya bizzat tanık olmuş ve bunu 1989 yılında Ankara'da yayımlanan kitabında anlatmıştır. Kendi kitabında şöyle belirtmektedir:

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra resmî olarak 1928 yılından itibaren dinle mücadeleye başlanmıştır.  Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu eğitici amaçlarla kullanılmak üzere kulüplerin yönetimine vermiştir. 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami bulunuyorken, 1927'de bu sayı 1.700'e, 1928'de 1.369'a, 1933'te ise 17'ye düşmüştür. Ozan Camii de bu dönemde ibadete kapatılmış, binasında önce görme engelliler için bir artel, daha sonra ise bir gıda mağazası açılmıştır. Caminin binası 1979 yılında restore edilmiştir. İç duvarlara ressam Rüstem Hüseyinguliyev tarafından resimler yapılmıştır. Burada Nizami Anı Müzesi ve bir kitapçı da faaliyet göstermiştir.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtlarının listesine dâhil edilmiştir. Günümüzde camide bir kütüphane faaliyet göstermektedir.

 Dış bağlantılar 
 Gence Ozan camii/ EL Tv
 Ozan Camii Bolşeviklerin top atışlarıyla yıkıldı/ Bele bele İşler
 Gence'de soykırıma tanıklık eden tarihi Ozan Camii / Baku Tv
 Ozan Camii: Kanlı Tarihin Taş Kalıntısı / Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

 Kaynakça 

Kategori:1884'te kurulan oluşumlar