Karbonmonoksit zehirlenmesi

Karbonmonoksit zehirlenmesi, genellikle aşırı seviyelerde karbon monoksit (CO) solunmasından kaynaklanan bir zehirlenme türüdür. Belirtiler genellikle grip ile benzerlik gösterir ve yaygın olarak baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, kusma, göğüs ağrısı ve kafa karışıklığı şeklinde kendini gösterir. Büyük maruziyetler bilinç kaybına, aritmilere, nöbetlere veya ölüme neden olabilmektedir. Klasik olarak tanımlanan "kiraz kırmızısı deri" nadiren görülmektedir. Uzun vadeli komplikasyonlar arasında yorgunluk hissi, hafıza sorunları ve hareket sorunları yer almaktadır. Dumana maruz kalanlarda siyanür toksisitesi de dikkate alınmalıdır.

Karbon monoksit zehirlenmesi kazara, kişinin kendi hayatına son verme girişimi olarak veya başka birinin hayatına son verme girişimi olarak meydana gelebilir. CO, başlangıçta tahriş edici olmayan renksiz ve kokusuz bir gazdır. Organik maddenin eksik yanması sırasında üretilir. Bu, karbon bazlı yakıtlarla çalışan motorlu taşıtlardan, ısıtıcılardan, sobalardan veya pişirme ekipmanlarından kaynaklanabilir. bunların haricinde metilen klorüre maruz kalmaktan da kaynaklanabilir. Karbon monoksit, öncelikle hemoglobinle birleşerek karboksihemoglobin (HbCO) oluşturarak kanın oksijen taşımasını engelleyerek olumsuz etkilere neden olur. Ek olarak, miyoglobin ve mitokondriyal sitokrom oksidaz etkilenir. Tanı, sigara içmeyenlerde %3'ün üzerinde ve sigara içenlerde %10'un üzerinde HbCO düzeyine dayanmaktadır.

Zehirlenmeyi, karbon monoksit dedektörleri, gazlı cihazların uygun şekilde havalandırılması, bacaların temiz tutulması, soba gibi ısıtıcıların içerisinde yakıtın tam olarak yanması veya söndürülmesi ve araçların egzoz sistemlerinin sağlıklı olması önleyebilir. Zehirlenmenin tedavisi genellikle destekleyici bakımla birlikte %100 oksijen verilmesiyle yapılır. Bu genellikle semptomlar ortadan kalkana ve HbCO seviyesi %10'un altına düşene kadar sürer. Hiperbarik oksijen tedavisi şiddetli zehirlenmelerde kullanılırken, standart oksijen tedavisine göre ek faydası belirsizdir. Etkilenenler arasında ölüm riski %1 ile %30 arasındadır.

Karbon monoksit zehirlenmesi nispeten yaygındır ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda 20.000'den fazla acil servis ziyaretine neden olmaktadır. Birçok ülkede en sık görülen ölümcül zehirlenme türüdür. Amerika Birleşik Devletleri'nde yangınla ilgili olmayan vakalar yılda 400'den fazla ölüme sebep olmaktadır. Özellikle elektrik kesintileri sırasında taşınabilir jeneratörlerin kullanılması nedeniyle zehirlenmeler kış aylarında daha sık meydana gelir. CO'nun toksik etkileri antik tarihten beri bilinmektedir. Hemoglobinin CO'dan etkilendiği keşfi 1857'de yapılmıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Tıbbi acil durumlar
Kategori:Endüstriyel hijyen
Kategori:Doğalgaz güvenliği
Kategori:MDWiki'den çevrilen maddeler
Kategori:Kaynağı esas olarak tıbbi olmayan maddelerin toksik etkileri