Ömer'in öldürülmesinin kutlanması

Ömer'in öldürülmesi, (Farsça: عمرکشان) bazı On İki İmamcı Şiî Müslümanları tarafından İran’da her yıl düzenlenen bir kutlamadır. Kutlama ilk olarak, ikinci halife Ömer bin Hattab’ın Fars kökenli köle Ebû Lü’lüe tarafından öldürülmesini kutlamak için ortaya çıkmıştır. Farsçada Omerkoşen (Ömer'in öldürülmesi), Arapçada Iydü'z-Zehra (Zehra'nın bayramı), Ferhat'üz-Zehra (Zehra'nın sevinci) gibi kelimelerle tabir edilir.

İlk olarak 16. yüzyılda İran'ın Safeviler tarafından Şiileştirilmesi sırasında kutlanan; ; . festival, başlangıçta her yıl hicri takvimin 26 Zilhicce günü Ömer'in ölüm yıldönümünde, Ebu Lü'lüe'nin Kaşan'daki türbesinde düzenleniyordu.; cf. . Ancak daha sonra İran'ın başka yerlerinde de kutlanmaya başlandı, bazen 26 Zilhicce yerine 9 Rebiülevvel'de kutlanıyordu.; ; cf. .

Festivalde, baskıcı halifeyi öldürerek dinini savunan ulusal kahraman olarak Baba Şücaeddin (kelimenin tam anlamıyla 'dinin cesur babası') lakabıyla anılan Ebu Lü'lüe anılırdı.; ; . Ömer sadece Arap olmayanlara zulmeden biri olarak görülmüyordu,Ömer döneminde Araplar ile Arap olmayanlar arasındaki gerginlikler için bkz. . aynı zamanda Muhammed'in kızı ve Ali'nin karısı Fatıma'yı tehdit ettiği ve yaraladığı da düşünülüyordu; Fatıma bu yüzden onu lanetlemişti.. Erken Safevi İranı'nda ilk üç halifeye yönelik lanetleme geleneğiyle ilişkili olan; cf. . bu festivalde, Ömer'in kuklalarının dövülmesi ve yakılması, ayrıca kötüleyici şiirler okunması ve lanetlenmesi yer alıyordu.; .

Ancak Kaçarlar döneminde (1789-1925) ilk üç halifeye yönelik lanet ve aşağılama ritüelleri, Sünni Osmanlılarla gelişen siyasi ilişkiler nedeniyle yavaş yavaş terk edildi. 20. yüzyılın başlarında Ömer Koşen festivali İran'ın büyük şehirlerinde artık kutlanmıyor, sadece kırsal kesimde varlığını sürdürüyordu.. 19. yüzyılın sonlarında Pan-İslamizmin yükselişiyle daha da hızlanan bu değişim,. 1979'daki İslam Devrimi ile zirveye ulaştı ve ardından ritüel İran İslam Cumhuriyeti'nde resmen yasaklandı.; cf. .

Bu kutlama bazı Şii bölgelerinde yüzlerce yıldır yapılmaktadır; ancak son yıllarda birçok Şii dini otoritesinin muhalefeti nedeniyle bu törenin resmi ve kamusal alanda kutlanması durdurulmuştur, ancak bazı Şiiler bu günü hâlâ özel olarak ve evlerinde kutlamaktadır.

 Kaynakça 
Özel

Genel

Kategori:Ömer bin Hattab
Kategori:Şii anma günleri