Nicholas Ambraseys

Nicholas Neocles Ambraseys (, 19 Ocak 1929, Atina - 28 Aralık 2012, Londra), Yunan sismolog, jeoteknik mühendisi ve bilim insanı. Ambraseys, Imperial College London'da mühendislik sismolojisi alanında profesör ve kıdemli araştırma görevlisi olarak görev aldı. Uzun yıllar boyunca Avrupa'da deprem mühendisliği ve sismoloji alanında önde gelen isim ve otoritelerden birisi olarak kabul edildi.

 İlk yılları ve eğitimi 
Nicholas Ambraseys, 19 Ocak 1929'da Atina'da doğdu. 1952'de Atina Ulusal Teknik Üniversitesi'nden lisans derecesi ile mezun oldu. Kraliyet Yunan Hava Kuvvetleri'nde zorunlu askerlik görevinden sonra  sonra İngiltere'ye taşınarak Imperial College London'da inşaat ve sivil mühendislik alanında yüksek lisansını tamamladı. 1958'de  "Dolgu barajların sismik kararlığı" tezi ile Alec Skempton ve Alan Bishop danışmanlığında doktorasını aldı. 

 Kariyeri 
9 Temmuz 1956'da, Santorini'nin yaklaşık 80 km kuzeybatısındaki Amogas yakınlarında meydana gelen 7.7  Mw büyüklüğündeki bir deprem, Doğu Ege'de 20. yüzyılın en büyük tsunamisini yarattı. Yunan takımadalarındaki liman yapılarının istikrarı üzerindeki etkisini araştırırken, 1956 depremi ve tsunamisinin analiz edilmesiyle ilgilenmeye başladı. Çalışmaları, analitik becerilerini zorladı ancak aynı zamanda sonraki kariyerine yön verecek iki alan olan depremlerin ve tarihsel kayıtlarının incelenmesini tetikledi. 

Kariyerine 1958'de Imperial Collage'de inşaat mühendisliği departmanında öğretim görevlisi olarak başladı ve bu görevini 1962 yılına kadar sürdürdü. Ambraseys, kısa bir süre Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Illinois Üniversitesi'nde doçent olarak ders verdi. Daha sonra Yunanistan'a dönerek Ulusal Teknik Üniversitesinde hidrodinamik alanında profesör olarak akademik kadroya dahil edildi. Mezun olduğu Imperial Collage'a döndü ve burada kariyerinin geri kalanını geçirdi. Mühendislik sismolojisinde öğretim görevlisi ve daha sonra üniversitede reader olarak hizmet verdi. 

1968'de Imperial’ın Mühendislik Sismoloji Bölümü'nü kurdu ve 1971'den 1994'te emekli olana kadar başında yer aldı. 1994 yılında 65 yaşında iken emeritus profesör unvanıyla emekli oldu, ancak Kıdemli araştırma görevlisi olarak çalışmalarını sürdürdü. Kurumda hibe almaya, doktora öğrencilerini danışmanlık yapmaya ve makale yayınlamaya devam etti. Imperial College'da geçirdiği süre boyunca, dünya genelindeki deprem hasarlarını incelemek için 30'dan fazla Birleşmiş Milletler saha görevine liderlik etti. Bu çalışmalar, kırılma haritalaması, yoğunluk değerlendirmeleri ve hasar değerlendirmelerinin bir karışımını kullanarak sismik sonrası araştırmalar için standart yöntemler oluşturdu. Ayrıca çok sayıda büyük barajın tasarım ve yerleşiminde danışmanlık yaptı. 

 Araştırmaları ve çalışmaları 
Ambraseys'ın araştırma ilgi alanları çeşitlilik gösterdi. Deprem kaynağını daha iyi anlamaya çalışmaktan, tarihsel belgeler ve sismogramların titiz değerlendirilmesine; mühendislik amaçlarıyla gelecekteki depremlerde oluşacak sarsıntının öngörülmesini iyileştirmeye yönelik ivme (strong-motion) çalışmalarından, depremlerin zemin, binalar ve nüfus üzerindeki etkisini anlamaya ve modellemeye kadar uzandı. İlk katkılarından birisi, 20. yüzyılda Kuzey Anadolu Fayı boyunca domino etkisiyle batıya doğru gerçekleşen kırılmaların, son 2000 yıl içinde en az iki benzer dizilimin en yenisi olduğunu ve Türkiye'nin kuzey ve güneydoğusu arasında sismik aktivite dönemlerinin yüzlerce yıl boyunca dönüşümlü olarak gerçekleştiğini fark etmesi oldu. Daha sonra, doğu ve kuzey İran arasındaki uzun vadeli sismik aktivitedeki benzer dalgalanmalara ilişkin kanıtları ve Ölü Deniz fay hattı, Marmara Denizi ve Korint Körfezi'ndeki sismik üretkenlikteki uzun vadeli dalgalanmaları tartışarak, yerel sismik süreçlerin durağan olmadığına dair güçlü kanıtlar sundu.

Deprem Mühendisliği Dergisi'nin kurucu üyelerinden birisi oldu ve zemin mekaniği ve deprem mühendisliği üzerine çok sayıda derginin editörlüğünü yaptı. Avrupa Deprem Mühendisliği Derneği tarafından onuruna iki yılda bir verilen seçkin konferans ödülü verilmektedir.

 Aldığı ödül ve üyelikler 
Ambraseys, mühendislik ve tarih araştırmalarına yaptığı katkılar nedeniyle birçok bilimsel ödüle ve üyeliğe değer görüldü. Kraliyet Coğrafya Derneği'nden bilimsel keşifler için Busk Madalyası (1975), Kraliyet Mühendislik Akademisi Üyeliği (1985), Deprem Mühendisliği ve Yapı Dinamikleri Derneği Onursal Üyeliği (1986) ve Atina Üniversitesi'nden fahri doktora unvanı (1993)'na layık görüldü. Ambraseys, 1987 yılında Deprem ve İnşaat Mühendisliği Dinamiği Derneği (SECED) tarafından düzenlenen ilk Mallet–Milne Konferansı’nı vermek üzere davet edildi. 

1997'de Avrupa Akademisi üyeliğine seçildi. 1998 Üsküp Şehri Özgürlük Ödülü tevcih edildi. 2002'de Londra Jeoloji Derneği William Smith Madalyası'na değer görülürken, 2003 yılında Atina Akademisi üyeliğine dahil oldu. 2004 yılında İngiliz Geoteknik Derneği tarafından düzenlenen 44. Rankine Konferansı’nı sunmak üzere davet edildi ve burada "Mühendislik, sismoloji ve zemin mekaniği" başlıklı bir konuşma yaptı. 2005'te, Amerikan Sismoloji Derneği (SSA) tarafından verilen Harry Fielding Reid Madalyasına layık görüldü. Bu madalya, SSA tarafından verilen en yüksek onur ödülü ve yalnızca yılda en fazla bir kez, sismoloji ve deprem mühendisliği alanlarında olağanüstü katkılar sağlayan kişilere verilmektedir. Bu ödülü daha önce alan isimler arasında Charles Francis Richter ve C. Allin Cornell gibi sismoloji alanındaki öncülerinden figürler bulunmaktadır. 

 Özel hayatı ve ölümü 
18 Ağustos 1955'te Xeni Stavrou ile evlendi. Nicholas Ambraseys, kısa bir hastalıktan sonra 28 Aralık 2012'de Londra Putney'deki evinde 83 yaşında hayatını kaybetti.
 Seçilmiş yayınları 

 Ambraseys, N., Melville, C. (1982). İran Depremleri Tarihi, Cambridge University Press.

 Ambraseys, N., Melville, C., Adams R. (1994). Mısır, Arabistan ve Kızıldeniz’in Sismisitesi, Cambridge University Press.

 Ambraseys, N., Finkel C. (1995). Türkiye’nin Sismisitesi, Eren Yayıncılık.

 Ambraseys, N., Sigbjörnsson R. (1999). İzlanda’nın Sismisitesinin Yeniden Değerlendirilmesi, Polytechnica Yayınları, Reykjavik.

 Ambraseys, N., Adams R. (2000). Orta Amerika’nın Sismisitesi, Imperial College Press.

 Ambraseys, N. (2009). Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da Depremler: 1900’e Kadar Olan Sismisitenin Disiplinlerarası Bir İncelemesi, Cambridge University Press.

 Kaynakça 

Kategori:1929 doğumlular
Kategori:2012'de ölenler
Kategori:Atina doğumlu bilim insanları
Kategori:Imperial College London öğretim üyeleri
Kategori:Imperial College London'da öğrenim görenler
Kategori:Atina Ulusal Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Modern Atina Akademisi üyeleri
Kategori:Royal Academy of Engineering üyeleri
Kategori:Yunan sismologlar
Kategori:Londra'da ölenler