Moğolistan başbakanı

Moğolistan başbakanı (), Moğolistan hükûmetinin başkanıdır. Başbakan, cumhurbaşkanı tarafından aday gösterilir, Moğolistan parlamentosu veya Büyük Devlet Khural tarafından atanır ve parlamentonun güvensizlik oyu ile görevden alınabilir. Görevdeki başbakan, 13 Haziran 2025 tarihinde istifa eden Luvsannamsrain Oyun-Erdene'nin yerine geçen Gombojavyn Zandanshatar'dır.

 Görev ve sorumluluklar 
Başbakan, kabine bakanlarını atama ve görevden alma yetkisine sahiptir ve Moğolistan'ın 21 ilinin valilerini ve başkent Ulan Batur'un valisini atamaktan sorumludur.Montsame News Agency. Mongolia. 2006, Foreign Service Office of Montsame News Agency, , p. 47 Ayrıca, başbakan iç politikayı şekillendirmede ve hükümetin yasama gündemini yönlendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Çeşitli devlet kurumları ve bakanlıkların başkanları gibi hükûmetin kilit isimlerinin atanması da başbakanın etki alanına girer.

Siyasi reformlar söz konusu olduğunda, başbakanın kararları hem ulusal hem de il düzeyinde yönetim yapılarını önemli ölçüde etkileyebilir ve bu da Moğolistan'ın siyasi sistemindeki yürütme gücünün merkezileşmesini yansıtmaktadır. Bu yetki yoğunlaşması, zaman zaman çeşitli siyasi aktörlerin bölgesel düzeyde karar alma sürecinde daha fazla özerklik talep etmesiyle, adem-i merkeziyetçilik çağrılarına yol açabilir.

 Tarihçe 
Başbakanlık makamı, Dış Moğolistan'ın Mançu Çing Hanedanı'ndan bağımsızlığını ilan etmesinden kısa bir süre sonra, 1912 yılında Moğolistan Bogd Hanlığı tarafından kuruldu. Bu, 1910'larda birçok ülke tarafından tanınmadı. 1921 yılında Moğolistan'ın Beiyang Çin işgalinden ikinci (ve daha genel olarak tanınan) bağımsızlık ilanına kadar, bu makam, o dönemde Moğol Halk Devrimci Partisi olarak bilinen bir komünist grup tarafından kontrol ediliyordu. 1924 yılında parti, Moğolistan Halk Cumhuriyeti'ni kurdu ve başbakanlık makamı, halk komiserleri konseyi başkanı olarak bilinen bir makamla değiştirildi. Bu unvan 1946'da bakanlar kurulu başkanlığı olarak değiştirildi. Başbakan unvanı ancak 1990'da, Halk Devrimci Partisinin iktidarını kademeli olarak bırakmasıyla yeniden canlandırıldı. Ancak, isim değişikliklerine bakılmaksızın, modern Moğolistan hükûmeti bu makamın 1912'den beri kesintisiz olarak var olduğunu kabul etmekte ve bu makamı üstlenen tüm kişileri başbakan olarak saymaktadır.

Bu görevin ilk sahibi konusunda bazı karışıklıklar vardır. Tseren (veya Tserenchimed) adlı bir lama, geçici hükûmet döneminde "başbakan" (aslında içişleri bakanı) olarak görev yapmış ve bazen modern görevin ilk sahibi olarak gösterilmiştir. Ancak Moğolistan hükûmeti, ilk resmi görev sahibi olan Tögs-Ochiryn Namnansüren'i ilk kişi olarak kabul etmektedir. Tsengeltiin Jigjidjav'ın statüsü konusunda da bazı karışıklıklar vardır. Bazıları onu sadece başbakan vekili olarak görürken, bazıları tam anlamıyla başbakan olarak görmektedir. Moğolistan hükûmeti ikinci görüşü benimsemektedir.

 Ayrıca bakınız 
 Moğolistan başbakanları listesi

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Moğolistan hükûmetinin resmi internet sitesi (Moğolca)