Örük, Oltu

Örük (Gürcüce: ურეკი), tarihsel Tao bölgesinde eski bir yerleşimdir. Eski adı Gürcüce Ureki olan bu köy, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı Bahçelikışla köyünün sınırları içinde yer alır.

Tarihçe

Örük köyünün eski adı olan Ureki (ურეკი), Gürcücede balta girmemiş orman anlamına gelir.Nikoloz Kitzmarişvili, „დაუცხრომელთა სამყოფელი“, Tiflis, 2016 Köyün adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Urek (اورك) şeklinde yazılmıştır.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 597. Köyün adı Türkçede sonradan Örük'e dönüşmüştür.

Ureki köyünün yer aldığı Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Ureki köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 73 Hristiyan haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 75. ISBN 978-9941-25-828-2 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine eklenen kayıtlarda da Ureki, Gürcistan Vilayeti içinde, Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Bu defterde Oltu livasının Kuzey ve Anzav nahiyelerinde Ureki adını taşıyan iki köy daha bulunuyordu.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 595, 598, 600.

Ureki köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Erük-Kubad (Эрюк-Кубадъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Avdost nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 92'si kadın ve 70'i erkek olmak üzere, 27 hanede yaşayan 162 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 88 kişi Ermeni, 72 kişi Türk olarak kaydedilmiştir. Bu sayımda Oltu kazasında "Erük" olarak kaydedilmiş ve Erük-Anzav nahiyesine bağlı bir köy daha bulunuyordu.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında düzenlediğini araştırma gezisinin notlarında "Uruki" (ურუკი) şeklinde yazdığı Ureki'nin Bahçelikışla köyüne komşu olduğunu ve burada Ermenilerin yaşadığını yazmıştır.Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli’de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 52.

Ureki veya Örük, daha sonra köy olmaktan çıkmış,  Bahçelikışla köyünün bir mahallesi haline gelmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti