Ahmed Nûrî Paşa

Ahmed Nûrî Paşa ya da doğum adıyla Alfred Ritter zur Helle von Samo (d. 1831, Avusturya İmparatorluğu – ö. 1917), Avusturya asıllı Osmanlı ferîki ve kartografıdır.

 Hayatı 

 Avusturya'daki yaşamı 
Alfred Ritter zur Helle von Samo, 1831'de Avusturya İmparatorluğu'nda soylu bir aileye doğdu. Rittmeister (süvâri yüzbaşısı) rütbesiyle Avusturya-Prusya Savaşı'nda bulundu ve çeşitli çatışmalarda önemli hizmetler verdi (özellikle Königgrätz Muharebesi'nde). Birkaç yıl sonra, Avusturya-Macaristan'ın İstanbul'daki askerî ataşelerinden biri olarak atandı.

 Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı 

 Kartografi kariyeri 
küçükresim|Samo'nun tasviriyle 1872'de Osmanlı İmparatorluğu'nun vilâyetlerine göre Müslüman nüfusunun yoğunluğu

Samo, 1876'da Die Völker des osmanischen Reiches (Osmanlı İmparatorluğu Halkları) eserini tamamlayıp, 1877'de Viyana'da yayımlattı. Kartografya konulu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu'nun vilâyetlerine göre nüfusu, nüfusun dînî inançları, ırkları vb. incelendi. Samo'nun başyapıtı, Osmanlı nüfusunu ve bileşimini araştıran birçok yazar (örneğin Kemal Karpat) ve süreli yayınlar için önemli bir birincil kaynak hâline geldi.

 93 Harbi 
93 Harbi'nin hemen öncesinde Samo, Türk dostlarına ülkesinin savaşa Osmanlı İmparatorluğu'nun tarafında katılacağına dâir söz vermişti. Ancak, Avusturya-Macaristan tarafsızlığını ilân etmişti. Bunun üzerine Samo, Osmanlı ordusuna katılabilmek için askerî ataşelik görevinden ve yarbay rütbesinden azledilmesini talep etti. İstifâsı kabul edildikten sonra İslâmiyet'i kabul etti ve er olarak göreve başladı. Kendisine Bâb-ı Âlî tarafından subay rütbesi teklif edilmesine rağmen reddetti; herhangi bir ünvan olmaksızın orduya katılmak ve kariyerine en baştan girişmek istediğini söyledi. Samo, artık Ahmed Nûrî adıyla anılmakta olup, 93 Harbi sırasında subay yapıldı. Askerî faaliyetlerinin büyük kısmı ve en önemli etkisi, savaşın Avrupa Cephesi'nde gerçekleşti.

 Son yılları 
Ordu'ya katıldıktan üç yıl içinde miralay, kısa süre sonra mirliva oldu. Yıllar sonra, 4. Ordu'ya bağlı 13. Erzincan Redif Fırkası'nın Kurmay Başkanligı'nı yürüttü. 1890'ların ilk yıllarında, Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye'ye bağlı İstanbul merkezli İkinci İstatistik ve Tercüme Şûbesi'nin müdürlüğüne getirildi. 1896'da ferîk yapıldı ve şûbedeki görevini onlarca yıl sürdürdü. Ödülleri arasında Osmâniye ve Mecîdiye Nişanları yer almaktadır. Ahmed Nûrî Paşa; orduya kabul edilişindeki olağanüstü koşullar, içtenliği, dürüst karakteri ve devlete olan sınırsız bağlılığı nedeniyle askerî çevrelerde büyük saygı gördü.

1917'de öldü.

 Kaynakça 

Kategori:1831 doğumlular
Kategori:1917'de ölenler
Kategori:Avusturyalı soylular
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Alman kartograflar
Kategori:Osmanlı kartograflar
Kategori:Müslüman olan Hristiyanlar
Kategori:Prusya-Avusturya Savaşı'nda kişiler
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri
Kategori:Avusturya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler