Lizbon Antlaşması'nın imzalanması

Lizbon Antlaşması'nın imzalanması, 13 Aralık 2007'de Lizbon, Portekiz'de gerçekleşti. O dönemde Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi Başkanlığı'nı yürüten Portekiz Hükûmeti, töreni 15. yüzyıldan kalma Jeronimos Manastırı'nda düzenledi. Burası, Portekiz'in 1985'te Avrupa Birliği (AB) katılım antlaşmasını imzaladığı yerle aynıydı.José Sócrates on the signing of the Treaty of Lisbon 27 AB üye devletinden temsilciler hazır bulundu ve 2001'de başlayan müzakereleri sona erdiren Antlaşma'yı tam yetkililer olarak imzaladı. Ayrıca, ilk kez bir AB antlaşması, üç ana AB kurumunun başkanları tarafından da imzalandı. Ana törenden sonra, devlet ve hükûmet başkanları, Avrupa bütünleşmesi yolunda Avrupa ülkelerinin kardeşliğini simgeleyen özel olarak dekore edilmiş bir Lizbon tramvayıyla birlikte gezintiye çıktılar.

 Arka plan 
Lizbon Anlaşması'nda (o zamanlar 'Reform Anlaşması' olarak anılıyordu) yer alan siyasi anlaşmaya giden diplomasi ve arabuluculuk, büyük ölçüde 2007'nin ilk yarısında Almanya'nın, Şansölye Angela Merkel liderliğindeki Avrupa Birliği Konseyi başkanlığının bir başarısıydı. 18 ve 19 Ekim 2007'deki Avrupa Konseyi toplantısında, Almanya'dan sonra başkanlığı devralan Portekiz, Anlaşma'nın Portekiz'in başkenti Lizbon'da imzalanması konusunda ısrar etti. Bu istek kabul edildi ve böylece Anlaşma, Avrupa Birliği anlaşmalarına isim verme geleneğine uygun olarak Lizbon Anlaşması olarak adlandırıldı. Portekiz başkanlığı, 2007'nin sonlarında, daha sonra 13 Aralık olarak belirlenen Anlaşma'nın imzalanması için bir program ve tören düzenlemekle görevlendirildi.Proud Portugal leaves mixed EU presidency record , EUobserver.

 Tören 
küçükresim|left|José Sócrates imza töreninden önce konuşma yaparken
Saat 10:00'da, 27 üye devletin tam yetkili temsilcileri ve üç ana AB kurumunun başkanları, araç konvoylarıyla Jeronimos Manastırı'na gelmeye başladılar. Onları sırasıyla Portekiz Başbakanı José Sócrates ve Dışişleri Bakanı Luis Amado karşıladı. Tüm katılımcılar ve izleyiciler, manastırın geçici bir çatıyla kapatılan ana avlusunda yerlerini aldığında, bir Portekizli çocuk korosu, piyano eşliğinde Avrupa marşının orijinal Almanca versiyonu olan Ludwig van Beethoven'ın Neşeye Övgü'sünü seslendirdi. Bu aradan sonra, sırasıyla Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso, Avrupa Parlamentosu Başkanı Hans-Gert Pöttering ve Portekiz Başbakanı ( Avrupa Konseyi Başkanı rolünde) José Sócrates, günün tarihi önemini vurgulayan konuşmalar yaptı. Öğle saatlerinde ana imza töreni başladı ve 27 üye devletin temsilcileri, anlaşmayı ülke adlarının alfabetik sırasıyla imzaladı. Daha sonra, tanınmış Portekizli halk sanatçısı Dulce Pontes, ülkenin geleneksel Fado türünde bir müzik parçası seslendirdi. Jeronimos Manastırı'ndaki program, liderlerin tarihi binanın Güney Kapısı dışında geleneksel bir 'aile fotoğrafı' çekilmesiyle sona erdi.

 İmzacılar listesi 
Üye ülkelerin temsilcileri antlaşmayı aşağıdaki sırayla imzalamışlardır:

 Mekan ve dekorasyonlar 

Lizbon'un Belém semtinde bulunan ve 1502'den kalma Manueline tarzı Jerónimos Manastırı'nın ana şapeli, Portekiz dönem başkanlığı tarafından ana imza töreninin düzenlenmesi için seçilmiştir. Bu kararın bir nedeni de Portekiz'in 1985'te Avrupa Birliği'ne katılım anlaşmasının da aynı yerde imzalanmış olmasıdır.

İmza töreninin kendisi, arka planda büyük bir LCD ekranın bulunduğu bir podyumda gerçekleşti. Bu ekranda, ilgili üye devletin temsilcileri antlaşmayı imzalarken o ülkenin ulusal bayrağı dalgalanıyordu.

 Gordon Brown'ın yokluğu 
Birleşik Krallık Başbakanı Gordon Brown, törende anlaşmayı imzalaması planlanan tek ulusal temsilci olmasına rağmen törene katılmadı ve Dışişleri Bakanı David Miliband anlaşmayı tek başına imzaladı. Brown, belgeyi aynı günün ilerleyen saatlerinde düzenlenen devlet ve hükümet başkanları öğle yemeğinde imzaladı. Mazeret olarak İngiliz milletvekillerinden oluşan bir komite önünde ifade vermesi gerektiği belirtildi. Bu durum, muhalefet partilerinden eleştiri aldı. Muhafazakarlar, bu hareketin Brown'ın "korkak" görünmesine neden olduğunu ve bunun "uluslararası diplomaside çok iyi olmadığını" kanıtlayan bir "gösteri" olduğunu iddia etti. Liberal Demokratlar ise bu durumun "ciddi sorular" ortaya çıkardığını savundu ve Chris Huhne, bunun "beceriksiz ve mızmız bir davranış" olduğunu ve "Gordon Brown'ın AB ortaklarıyla dürüst ilişkiler kurma konusundaki itibarını tehlikeye attığını" söyledi. İngiliz medyasının bir kısmı da Brown'ı bu yüzden eleştirdi ve anlaşmayı imzalamaktan utandığı için böyle davrandığını öne sürdü. BBC Siyaset Editörü Nick Robinson, Brown'ın imza törenine katılma imkanı olmasına rağmen katılmamayı tercih ettiğini iddia etti.

Tramvay turu ve Fayton Müzesi öğlen yemeği
küçükresim|Liderleri taşımada kullanılan tramvay
küçükresim|Devlet ve Hükûmet başkanları için düzenlenen kutlama yemeği Ulusal Fayton Müzesi'nde gerçekleştirildi
Manastırın dışında çekilen grup fotoğrafının ardından, liderler hep birlikte Lizbon'un elektrikli tramvaylarından birine binerek yolculuk yaptılar. Devlet ve hükümet başkanlarını taşımanın bu sıradışı yolu, Avrupa entegrasyonu yolundaki Avrupa ülkelerinin kardeşliğinin bir simgesi olarak tanımlandı. Yolculuk, Portekiz'in Ulusal Fayton Müzesi'nde sona erdi ve burada tarihi kraliyet faytonları koleksiyonunun ortasında şenlikli bir öğle yemeği düzenlendi. İngiltere Başbakanı Gordon Brown'ın gecikmesi, onun müzeye gelmesi ve anlaşmayı orada imzalamasıyla sonuçlandı.Proud Portugal leaves mixed EU presidency record , Telegraph.

Gösteriler ve eleştiri
Anlaşma Lizbon'da imzalanırken protestocular da oradaydı. Örneğin, İngiliz baskı grubu "I Want a Referendum" (Referandum İstiyorum), anlaşmanın Birleşik Krallık'ta ek bir referandum yapılmadan, yalnızca İngiltere Parlamentosu tarafından onaylanmasını protesto etmek için bir gösteri düzenledi.Events , I Want a Referendum. Amsterdam Anlaşması, tüm olağan Avrupa Konseyi toplantılarının merkezi olarak Brüksel'i belirlemişti. Anlaşmanın imzalanacağı gün, bu toplantılardan birine denk geldiği için mekan konusunda anlaşmazlık yaşandı. Belçika, zorunlu toplantıları anlaşmaya aykırı olarak Brüksel dışında yapma konusunda bir emsal oluşturmamak için toplantının Brüksel'de yapılmasını istiyordu. Portekiz AB Dönem Başkanlığı ise, anlaşmaya Lizbon Antlaşması adını verebilmek için toplantının Lizbon'da yapılmasını istedi. Sonuç olarak, anlaşma Lizbon'da imzalandı ve ardından toplantıya Brüksel'de devam edildi. Bu durum, medyaya, 27 ayrı gereksiz uçak yolculuğu yaparak AB'nin çevresel duruşunu zedeledikleri için liderlere saldırmak için açık bir davetiye oluşturdu. Bu yolculuklar, AB'nin Kyoto sonrası bir anlaşma için uluslararası destek aradığı bir döneme denk geldi. Sonunda, bazı liderler (üç Benelux ülkesinin liderleri gibi) uçaklarını birleştirdi.EU leaders to sign up to new treaty , EUobserver.

Yayınlanması
Törenin televizyon yayını, Portekiz'in kamu yayın kuruluşu olan Rádio e Televisão de Portugal tarafından yapıldı.EU Presidency , Portugal 2007. Tören, Portekiz dönem başkanlığının internet sitesi gibi uluslararası televizyon haber ağlarında, örneğin Euronews'te canlı olarak yayınlandı.

Ayrıca bakınız
Ulusal Fayton Müzesi
Lizbon Antlaşması'nın onaylanması

Kaynaklar

Dış bağlantılar

Resmî websiteler
Portekiz Cmhurbaşkanlığı Websitesi
Lizbon Antlaşması'nın imza töreni (video; arşiv)
Kim kimdir
Genel bakış

Medya raporları
EU leaders sign landmark treaty, BBC
European leaders sign new EU treaty in Lisbon, EurActiv
EU leaders sign landmark reform treaty with British PM absent, AFP
Leaders Commit to EU's Future by Signing the Lisbon Treaty, Deutsche Welle
EU leaders to sign up to new treaty, EUobserver
Brown flies to Lisbon for belated EU treaty signing, The Guardian
It is polite to turn up on time, The Guardian
With glitz, EU marks start of Lisbon Treaty rules, Associated Press

Kategori:Lizbon Antlaşması