Otuzuncu Hanedan

Mısır'ın Otuzuncu Hanedanı (XXX. Hanedan veya 30. Hanedan olarak da bilinir), genellikle Antik Mısır'ın Geç Dönem'inin beşinci hanedanı olarak sınıflandırılır. MÖ 380'de II. Nepherites'in I. Nektanebo tarafından devrilmesinden sonra kurulmuş ve MÖ 343'te Ahameniş kralı III. Artaserhas'in Mısır'ı işgal etmesiyle lağvedilmiştir. Bu, Antik Mısır'ın son yerli hanedanıdır; II. Nektanebo'nun devrilmesinden sonra Mısır yabancı egemenliğine girmiştir.

 Tarihçe 
I. Nektanebo, MÖ 380 yılının Kasım ayında tüm Mısır'ın kontrolünü ele geçirmişti, ancak saltanatının çoğunu krallığını Perslerin yeniden fethinden, ara sıra Sparta veya Atina'nın yardımlarıyla savunarak geçirdi. MÖ 365'te Nektanebo, oğlu Teos'u eş kral ve varis yaptı ve MÖ 363'teki ölümüne kadar baba ve oğul birlikte hüküm sürdüler. Babasının ölümünden sonra Teos, günümüz Suriye ve İsrail'indeki Pers topraklarını işgal etti ve kendi kardeşi Tjahapimu'nun entrikaları nedeniyle tahtını kaybettiğinde bazı başarılar elde etmeye başlamıştı.Nicolas Grimal, A History of Ancient Egypt, Blackwell Books: 1992. p. 377. Tjahepimu, Teos'un Mısır'daki hoşnutsuzluğundan yararlanarak oğlunu ve Teos'un yeğeni II. Nektanebo'yu kral ilan etti. Mısır ordusu II. Nektanebo'nun etrafında toplandı ve bu da Teos'u Pers kralının sarayına kaçmaya zorladı. 

II. Nektanebo'nun saltanatı, isyan eden bir satraplık olarak gördükleri Mısır'ı geri alma çabalarıyla domine edildi. İlk on yıl boyunca Nektanebo, III. Artaserhas'ın krallık üzerindeki kontrolünü pekiştirmek zorunda kalması nedeniyle Perslerin yeniden fethinden kaçındı. III. Artaserhas daha sonra MÖ 351/350 kışında Mısır'ı başarısız bir şekilde işgal etmeye çalıştı; yenilgisinin yankıları Kıbrıs, Fenike ve Kilikya'da isyanlara yol açtı. Nektanebo bu isyanları desteklese de, III. Artaserhas sonunda onları bastırdı ve MÖ 343'te bir kez daha Mısır'ı işgal edebildi. Bu ikinci işgal başarılı oldu ve Nektanebo, Nil Deltası'ndaki savunmalarından Memfis'e çekilmek zorunda kaldı ve burada davasının kaybolduğunu gördü. Bunun üzerine güneye, Nübye'ye kaçtı ve burada Napata Kralı Nastasen'in sarayına sığındığı varsayılıyor. Ancak Nektanebo, Edfu'dan gelen bir belgenin on sekizinci yılına tarihlenmesi nedeniyle, Mısır'ın güneyinde 2 yıl daha bağımsız bir yönetim sürdürmeyi başarmış olabilir.  

Kabaş adında karanlık bir figür kendini kral ilan edip MÖ 338-335 yılları arasında Perslere karşı bir isyan başlatmış olsa da, Nektanebo Mısır'ın son yerli firavunu olarak kabul edilmiştir. Kaçışı, Mısır'ın bağımsız bir varlık olarak sonunu getirmiştir.
 Otuzuncu Hanedan'ın firavunları 

Firavun adıResimSaltanat süresiTaht (Saltanat adı)Horus-adıAçıklamaI. Nektanebo(I. Nakhtnebef)framelessMÖ 380–362KheperkareTjemaaTeos adında bir askeri yetkilinin oğlu (kendi oğlu ve halefiyle karıştırılmamalıdır) ve kendisi de önemli bir general olan II. Nefaarud'u tahttan indirdi ve muhtemelen öldürerek Yirmi Dokuzuncu Hanedanı sona erdirdi. Büyük Nektanebo, Mısır'ın başkentini Mendes'ten Sebennytos'a taşıdı. Dine saygı duydu ve anıtları restore ederek ve onlara hediyeler vererek Mısır'ı tanrılara yakınlaştırmaya çalıştı ve ayrıca Mısır'ı saldırgan Ahameniş İmparatorluğu'ndan korudu .Teos(Djedhor)framelessMÖ 362–360IrmaatenreKhaemmaatseshemtawyMÖ 365'ten itibaren babası I. Nektanebo ile birlikte ortak naip olan Teos, Ahameniş Suriye ve Filistin'i, Eber-Nari ve Fenike satraplıkları da dahil olmak üzere fethetmek için bir askeri seferi finanse etmek üzere vergileri artırdığı için Mısır halkı arasında sevilmez hale geldi. Kralın kardeşi Tjahapimu, kendi oğlu II. Nektanebo'yu tahta geçirmek için bundan yararlandı.II. NektaneboframelessMÖ 360–343Senedjemibra SetenpeninhurMerytawyAntik Mısır'ın son yerli hükümdarı olan Nektanebo'nun tahttan indirilmesi, 1952'ye kadar Mısır egemenliğinin sonunu getirdi. Ancak Nektanebo, büyükbabasınınkinden daha büyük ölçekte anıtlar inşa edip onardığı, Yunan polisleriyle ittifaklar kurduğu ve ekonomiyi canlandırdığı için oldukça yetenekli bir firavun, belki de hanedanın en enerjik olanıydı.Ancient History Encyclopedia MÖ 343 civarında III. Artaserhas tarafından devrildi ve Nubia'ya kaçtı; sonraki kaderi tarihte kaybolmuştur, ancak bazıları kısa bir süre sonra öldüğüne inanıyor.

 Otuzuncu Hanedanın zaman çizelgesi 

Otuzuncu Hanedan'ın soy ağacı

* Aidan Dodson & Dyan Hilton, The Complete Royal Families of Ancient Egypt, Thames & Hudson, 2004, p. 256.

 Ayrıca bakınız 

 Geç Dönem

 Kaynakça 

Kategori:Mısır'ın otuzuncu hanedanı
Kategori:MÖ 4. yüzyılda kurulan bölgeler ve ülkeler
Kategori:MÖ 4. yüzyılda varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
Kategori:Antik Mısır'ın hanedanları
Kategori:MÖ 4. yüzyılda Mısır
Kategori:MÖ 380
Kategori:MÖ 343