Abelsonit

Abelsonit, kimyasal formülü  olan bir nikel porfirin mineralidir. 1969 yılında ABD'nin Utah eyaletinde keşfedilmiş ve 1975 yılında tanımlanmıştır. Bu mineral, jeokimyacı Philip H. Abelson'un adını almıştır. Bilinen tek kristal jeoporfirin türüdür.

Tanımlama
Abelsonit yarı saydam ve pembe-mor, koyu grimsi mor, soluk morumsu kırmızı veya kırmızımsı kahverengi renktedir. Mineral, ince çıta veya plakalar veya 'ye kadar küçük agregalar halinde bulunur. Mineral benzen ve aseton içinde çözünür, su, seyreltik hidroklorik asit ve seyreltik nitrik asit içinde çözünmez.

Oluşumu ve şekillenmesi
Bu mineral, sadece Green River Oluşumunun Parachute Creek Üyesinden bilinmektedir. Keşfedilmesinden bu yana Utah'daki Uinta Havzasında ve 1985'ten beri Colorado'daki Piceance Havzasında bilinmektedir. Abelsonit, albit, analkim, dolomit, mika, ortoklaz, pirit ve kuvars ile birlikte bulunur.

Abelsonit, petrol şistinin çatlaklarında, boşluklarında ve tabakalanma düzlemlerinde oluşan ikincil bir mineraldir. Mineral muhtemelen, uygun bir jeolojik ortama sulu çözelti olarak taşınan klorofil, büyük olasılıkla klorofil a'nın diyajenezinden oluşmuştur. Alternatif kaynaklar, metan üretimi için kritik öneme sahip Kofaktör F430'da yakın bileşiklerin kullanıldığı Metanojen Arkea'dır.

2003 yılında, abelsonit ilk kez tamamen sentezlendi.

Yapı
küçükresim|left|

1989 yılında, abelsonit kristal yapıya sahip bilinen tek jeoporfirin idi. Çoğu jeoporfirin, geniş bir karbon sayısı aralığını kapsayan bir dizi homolog olarak bulunur. Abelsoniti oluşturan porfirin yaygındır, ancak genellikle diğer porfirinlerden izole olarak bulunmaz.

Bu mineral, porfirin halkasının merkezinde nikel bulunan bir deoksifolloeritroetoporfirindir (DPEP). Mineralin çoğu, az miktarda C30 norizomer içeren bir C31 porfirininden oluşur. Mineral, triklinik kristal sisteminde kristalleşir.

Tarihçe
Bu mineral ilk olarak 1969 yılında Utah'ın Uintah County bölgesinde Western Oil Shale Corporation tarafından alınan bir karot numunesinde tespit edilmiştir. 1975 yılında Geological Society of America Abstracts with Programs dergisinde tanımlanmıştır. Mineral, Science dergisinin uzun süreli editörü Philip H. Abelson'un (1913–2004) organik jeokimya alanındaki çalışmaları nedeniyle onun adını almıştır.

Tip örnekleri, Londra Doğa Tarihi Müzesi ve Washington, DC'deki Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nde bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız
 Mineraller listesi

Notlar

Kaynakça

Bibliyografya






Dış bağlantılar

Images of abelsonite from mindat.org

Kategori:Nikel mineralleri
Kategori:Organik mineraller
Kategori:Triklinik kristal sistemi
Kategori:Uzay grubu 2'deki mineraller
Kategori: 1975 yılında tanımlanan mineraller
Kategori:Green River Oluşumu