Oksiklorinasyon

Oksiklorinasyon, hidrojen klorür ve oksijenden klor () eşdeğeri üretme işlemidir.  Bu işlem endüstriyel açıdan caziptir çünkü hidrojen klorür klorun kendisinden daha ucuzdur.Marshall, K. A. 2003. Chlorocarbons and Chlorohydrocarbons, Survey. Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology

Örnek
Reaksiyon genellikle 1,2-dikloroetan üretiminde en yaygın kullanılan katalizör olan bakır(II) klorür (CuCl2) ile başlatılır. Bazı durumlarda CuCl2, yardımcı katalizör olarak KCl, LaCl3 veya AlCl3 varlığında silika üzerinde desteklenir. Silikanın yanı sıra, çeşitli alümina türleri, diatomik toprak veya pomza gibi çeşitli destekler de kullanılmıştır. Bu reaksiyon oldukça ekzotermik (238 kJ/mol) olduğundan, katalizörün termal bozunmasını önlemek için sıcaklık izlenir. Reaksiyon şu şekildedir:
CH2=CH2  +  2 CuCl2   →   2 CuCl  +  ClH2C-CH2Cl

Bakır (II) klorür, bakır klorürün oksijen ve ardından hidrojen klorür ile ardışık reaksiyonları sonucu tekrar oluşur:
½ O2  +  2 CuCl  →   CuOCuCl2
2 HCl  +  CuOCuCl2    →   2 CuCl2  +  H2O

Kullanım alanları
Oksiklorinasyon, etilenin vinil klorüre dönüştürülmesinde kullanılır. Bu işlemin ilk adımında etilen, oksiklorinasyona uğrayarak 1,2-dikloroetan elde edilir:
CH2=CH2  +  2 HCl  +  ½ O2    →    ClCH2CH2Cl  +  H2O

Oksiklorinasyon, daha sonra vinil klorüre dönüştürülen 1,2-dikloroetan üretiminde özel bir öneme sahiptir. Aşağıdaki reaksiyonda görülebileceği gibi, 1,2-dikloroetan parçalanır:
ClCH2CH2Cl    →   CH2=CHCl  +  HCl

Bu kraking işleminden elde edilen HCl, ham madde HCl'nin (veya 1,2-dikloroetan üretmenin ana yolu olarak etilenin doğrudan klorlanması seçilirse Cl2'nin) tüketimini azaltmak için oksiklorinasyon yoluyla geri dönüştürülür.

Demir(III) klorür, ticari olarak oksiklorinasyon gibi yöntemler yoluyla üretilir. Örneğin, demir cevherlerinin hidroklorik asitte çözünmesi, demir klorürlerin bir karışımını verir:

Demir (II) klorür, oksijen ve hidroklorik asitle reaksiyona sokularak demir (III) türevine dönüştürülür:

 Kaynakça 

Kategori:Halojenler
Kategori:Organik reaksiyonlar
Kategori:İnorganik reaksiyonlar