Otağ-ı Hümâyun

Otağ-ı Hümâyun ya da Hünkâr Kasrı, İstanbul'un Esenler ilçesinde, Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü sınırları içinde yer alan, kökeni 15. yüzyıla uzanan, Osmanlı döneminde padişahın sefer öncesi orduyu uğurladığı ve törenler düzenlediği köşk yapısıdır. 2010 yılında gerçekleştirilen restorasyonun ardından "Otağ-ı Hümâyun Kültür Merkezi" olarak kullanıma açılmıştır.

Kaynaklarda yapı; Davut Paşa Kasrı, Davut Paşa Sarayı, Taş Köşk/Kasır, Hünkâr Kasrı ve Otağ-ı Hümâyun adlarıyla anılır.

Yapı, sur dışındaki Topkapı kapısından Edirne Yolu'na uzanan eski kervan yolu üzerinde yer alan tarihi Davutpaşa Sahrası alanındadır; günümüzde YTÜ Davutpaşa Kampüsü içindedir. Aynı alanda Davutpaşa Kışlası, tarihi bir çeşme ve diğer bazı Osmanlı yapıları bulunmaktadır.

 Tarihçe  
 Erken dönem  
küçükresim |sağ|Davutpaşa Kışlası Çeşmesi
Geleneksel anlatı, sahra alanındaki taş köşkün ilk olarak 1483 dolaylarında Davud Paşa tarafından inşa ettirildiğini; yapının 16. ve 17. yüzyıllarda çeşitli onarımlar ve eklerle kullanıldığını belirtir. Bazı araştırmacılar köşkün III. Mehmed döneminde (1595–1603) yaptırıldığını, yapının mimarı olarak da Dalgıç Ahmed Ağa'yı işaret eder; I. Ahmed devrinde (1603–1617) küçük ilaveler yapıldığı aktarılır. 16–17. yüzyıllarda padişahın sefere katılmadığı durumlarda ordunun Davutpaşa Sahrası'nda toplanıp Hünkâr Kasrı'ndan uğurlandığı bilinmektedir.

 18–19. yüzyıllar  
Bölge, Osmanlı askeri teşkilatlanması bağlamında önemini korumuş; Davutpaşa'da kışla inşası sürecinde köşk bakımsız kalmış, ancak 19. yüzyılda onarımlar görmüştür. Bazı kaynaklarda kışlanın yapımı sırasında Hünkâr Kasrı/Otağ-ı Hümâyun'un Krikor Amira Balyan tarafından onarıldığı belirtilir. 1849 tarihli bir çeşme daha sonra 20. yüzyıl sonlarında Otağ-ı Hümâyun yakınlarına taşınmış ve 2019'da restore edilmiştir.

 20. yüzyıl  
Bölge, askeri ve sivil işlevler arasında değişen kullanımlara sahne olmuştur. 1999'da Davutpaşa Kışlası alanı YTÜ'ye devredilmiş, kampüsleşme süreciyle birlikte Otağ-ı Hümâyun için kapsamlı restorasyon hazırlıkları gündeme gelmiştir.

 2010 restorasyonu ve sonrası  
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti programı kapsamında YTÜ ve Ajans işbirliğiyle yürütülen yaklaşık 9–12 aylık restorasyon çalışmasının ardından yapı 27–28 Aralık 2010 tarihlerinde kültür merkezi olarak açılmıştır. Sonraki yıllarda iç mekan tefrişi ve aydınlatmalar üzerine uygulamalar yapılmış, YTÜ tarafından bakım-onarım ve çevre düzenleme işleri sürdürülmüştür. 2015'te AA'ya verilen bir röportajda YTÜ yönetimi, Otağ-ı Hümâyun restorasyonunun tamamlandığını belirtmiştir.

 Mimari  
Yapı, giriş sofası, divanhane (büyük salon), odalar, hizmet birimleri ve merdivenlerden oluşan iki katlı bir köşk niteliğindedir. Literatürde "taş otağ" olarak tanımlanan kütle, sefer otağının (çadır) anıtsal, kalıcı bir mimari karşılığı şeklinde yorumlanır. İç mekanda dönemsel onarımlara bağlı farklı katmanlar ve tefriş unsurları tespit edilmiştir; modern restorasyonda çimentolu sıvalar çıkarılıp horasan harcıyla müdahaleler yapılmış, divanhane için özel bir avize tasarlanmıştır.

 Kullanım ve erişilebilirlik  
Otağ-ı Hümâyun, YTÜ Davutpaşa Kampüsü içinde yer aldığından kampüs güvenliği ve etkinlik takvimine bağlı olarak sınırlı ölçüde erişilebilmektedir. Mekân, dönem dönem sergi ve kültür-sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Esenler'deki yapılar
Kategori:İstanbul'daki kasırlar
Kategori:Osmanlı kasırları
Kategori:İstanbul'daki köşkler