Vedik Sanskrit

Vedik Sanskrit, veya basitçe Vedik dil, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-Aryan kolunda bulunan Sanskrit dilinin en eski öncülüdür. M.Ö. ikinci binyılın ortası ve M.Ö. birinci binyılı kapsayan süreçte derlenen Vedalar ve alakalı külliyatlarda bulunur.T. Burrow, The Sanskrit Language, 1. Indian press, Delhi: Motilal Banarsidass, 2001, ISBN 978-8120817678.

Vedik Sanskrit diline ait kapsamlı bir yazılı külliyat günümüze kadar yaşamayı başarmış ve bu Ön Hint-Avrupa ve Ön Hint-Aryan tarihini anlamlandırmada önemli bilgi kaynaklarından biri olmuştur.

 Tarih 

 Tarihsel Köken ve Süreç 
Proto-Hint-İranî dilinin Proto-İranî ve Proto-Hint-Aryan'a ayrılışının, dilbilimsel ölçütlere göre, yaklaşık MÖ 1800 dolaylarında ya da daha önce gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Rigveda’nın en eski ilahilerinin derleniş tarihi kesin değildir; genellikle yaklaşık MÖ 1500’e tarihlenir. Asko Parpola (1988) ile J. P. Mallory (1998), Hint-Aryan ile İranî kolların ayrılma merkezini Tunç Çağı’na ait Baktriya–Margiyana Arkeoloji Bölgesi (BMAC) kültürüneyerleştirir. Parpola (1999) bu modeli ayrıntılandırır ve “Proto-Rigvedik” Hint-Aryanların yaklaşık MÖ 1700'de BMAC'a sızdığını ileri sürer. Ayrıca yaklaşık MÖ 1900'den itibaren Geç Harappa ufkunda erken Hint-Aryan varlığını ve yaklaşık MÖ 1700'den itibaren Pencap’a “Proto-Rigvedik” (Proto-Dardik) bir akının Gandhara Mezar Kültürü ile örtüştüğünü varsayar. Bu modele göre, Hint-Aryan grubunun içindeki Rigvedik dil, Dardik dillerinin doğrudan atasıdır.Parpola, Asko (1999), "The formation of the Aryan branch of Indo-European", in Blench, Roger & Spriggs, Matthew, Archaeology and Language, vol. III: Artefacts, languages and texts, London and New York: Routledge.

Erken Vedik Sanskrit, klasik Sanskrit'e kıyasla çok daha az homojendi. Hinduizmin erken Upanişadlarında ve geç Vedik literatürde kullanılan dil, klasik Sanskrit'e yaklaşır. Vedik Sanskrit'in geç biçiminin Klasik Sanskrit olarak biçimselleştirilmesi, Pāṇini'nin Aṣṭādhyāyī'sine; ve ayrıca Patañjali'nin Mahābhāṣya'sı ile Patañjali'den önce yazılmış olan Kātyāyana'nın şerhine atfedilir.Louis Renou & Jean Filliozat.  L'Inde Classique, manuel des etudes indiennes, vol.II pp.86–90, École française d'Extrême-Orient, 1953, reprinted 2000.  . Hindistan'ın yerli hükümdarlarının bilinen en eski epigrafik kayıtları Prakrit dilindedir. Başlangıçta tüm Hindistan'da epigrafik dil ağırlıklı olarak Prakrit idi; Sanskrit ise ilk kez yaklaşık MÖ 1. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Kuzey Hindistan yazıtlarında görülür. Zamanla Sanskrit, ülkenin tüm bölgelerinde Hint epigrafisinde Prakrit'i tedricen dışlamıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Diller
Kategori:Hint-Avrupa dil ailesi