Macarlı İskender Paşa

Macarlı İskender Paşa veya doğum adıyla János Derecskey (d. 1829, Derecske – ö. 1878 yazında, Selânik), Macar asker ve Osmanlı ferîkidir. 1848 Macar Devrimi'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve Polonyalı mülteci gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığınarak Müslüman oldu. 1878 yazında Teselya'da bir ayaklanmayı kontrol altına almaya çalışınca öldürüldü.

 Hayatı 

 Macaristan Krallığı'ndaki yaşamı 
János Derecskey, 'da Avusturya İmparatorluğu'nun Macaristan Krallığı'ndaki Derecske kasabasında asil bir Macar âileye doğdu. Erken yaşamı hakkında bilgi yoktur. 1848 Macar Devrimi'ne katıldı. 24 Kasım 1848'de, Varad şehrinde teşkil edilmekte olan 55. Honvéd Taburu'na üsteğmen rütbesiyle katıldı. Aynı yılın Aralık ayında askerleriyle birlikte Transilvanya Ordusu'nda görev yaptı. 1 Nisan 1849'da yüzbaşı rütbesine terfî etti. 12 Haziran'da, başarılarından ötürü kendisine üçüncü dereceden Askerî Liyâkat Madalyası verildi. 20 Temmuz'da, komuta ettiği Kızılkule Geçidi'ndeki ileri karakol birliği, Rus kuvvetleri tarafından mağlup edilerek Eflak topraklarına çekilmek zorunda kaldı.

Macar Devrimi'nin akamete uğramasının üzerine Derecskey; Cumhurbaşkanı Lajos Kossuth ve kabinesinin çoğu üyesi, Yosef Bem, György Klapka, Henryk Dembiński, Józef Wysocki, György Kmety, Fischel Freund, Adolf Farkas, Josef Kohlman ve diğer pek çok Macar ile Polonyalılar gibi Osmanlı İmparatorluğu'na ilticâ etti.

 Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı 
Osmanlı Bulgaristanı genelinde mülteci kamplar kuruldu; Derecskey, Vidin'e sığındı. Buradayken, birçok kişi Müslümanlığa geçerek (kendisi dâhil) Hristiyan inançlarını geride bıraktılar. Artık Macarlı İskender Bey olarak anılan Derecskey, 31 Ekim 1849'da Yosef Bem (Murad Paşa) ve Fâik Bey liderliğinde bir mülteci grubu ile Vidin'den Şumnu'ya göçtü. Osmanlı Ordusu'na katılarak paşa, sonralarda ferîk yapıldı. Macarlı İskender Paşa, genellikle Balkanlar'da işlev görmüştür. 1878 yazında, Selânik'te ve 93 Harbi'nin müteakiben, Teselya genelinde gerçekleşen bir ayaklanmayı bastırmaya çalışırken 48-49 yaşlarında öldürüldü. Oğullarının eğitim masrafları, Sultan II. Abdülhamid tarafından karşılandı. Derecskey'in çocuklarından Mehmet Fahri Şundur, PTT'nin ilk genel müdürüdür.

 Kaynakça 

Kategori:1829 doğumlular
Kategori:1878'de ölenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Müslüman olan Hristiyanlar
Kategori:Kırım Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri
Kategori:Çatışmada ölen Osmanlılar
Kategori:Macaristan Krallığı'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler