Romangal İpek Fabrikası

Romangal İpek Fabrikası (Çınarönü İpek Fabrikası ya da Turgut Yılmazipek İpek Fabrikası olarak da bilinir), Bursa'da 19. yüzyılda inşa edilmiş bir ipek fabrikasıdır.

Osmangazi ilçesinin Muradiye mahallesinde Kaplıca  Caddesi üzerinde bulunur. 10bin metrekarelik alanda 25'ten fazla yapıyı içeren bir tesistir. Romangalle ailesinin 1938'e kadar yaşadığı ve bir dönem Fransız konsolosluğu olarak da kullanılan üç katlı ahşap yapı da bunlardan birisidir. 1938'de Faik Yılmazipek'in satın aldığı fabrika 1992'de tamamen kapanmıştır.

 Tarihçe 
İsviçreli bir girişimci olan Emanuel Falkaisen'in 1838'de Bursa'ya geldiği ve bu fabrikayı kurduğu düşünülür. Falkaisen, Basel'deki ipek tedarik ettiği fabrikanın 1848'de Paris'te meydana gelen işçi devriminde etkilenmesiyle iflas etti. Fabrika, Bursa'ya yerleşip ipekçilikte önmeli başarılar elde etmiş Brotte ailesine geçti. Auguste Brotte'un 1880 yılında ölümünden sonra borçlarını ödeyebilmek için eşi, sahip oldukları iki ipek fabrikasını satmak zorunda kaldı. Bu fabrikanın Gamet ailesine satıldığı düşünülür.

1914 yılında I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Bursa'daki Fransız kolonisi üyeleri Paul Gamet, Alexandre Brotte ve Jules Lacaze gibi isimler Çankırı ve Çorum'a sürgüne gönderilmiştir. Savaş sonrasında fabrika Romangalle ailesine geçti; ancak kesin tarihi bilinmez. Romangalle ailesi fabrikayı Silkor ismiyle işletti.  Fabrika içine yaptırılan konut yapısı, 1929 yılı civarında Fransız Konsolosluğu olarak kullanıldı. Mösyö Romangalle 1938 yılına kadar, Madam Romangalle ile birlikte konutta ikamet etti.

Mösyö Romangalle, ipeğe konan muamele vergisi nedeniyle ipekçiliği bıraktı. İpek fabrikasının yakınındaki Taşçıoğlu Fabrikası'nı işleten Faik Yılmazipek, Marcel Romangalle'den  fabrikayı 1940'lı yılların sonuna doğru satın aldı. Faik Bey'den sonra fabrikayı oğuları çalıştırdı. Fertur A.Ş. adıyla işletilen fabrika 1979 yılında 400 ila 500 arasında işçi kapasite ile çalışmaktaydı. 1987'de mancınıkhane ünitesi, 1992'de fabrikanın tamamı kapatıldı.

Fabrika, Osmangazi Belediyesi tarafından Kasım 2024'te kamulaştırıldı; yeni işlevler kazandırma konusunda öneriler oluşturulması amacıyla Ocak 2025'te bir çalıştay gerçekleştirildi.

 Ayrıca bakınız 

 Muradiye İpek Fabrikası

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 2024 yılı görüntüleri, Bursa.com

Kategori:İpek üretimi
Kategori:Osmangazi'deki yapılar
Kategori:Bursa ili ekonomisi