Kökpar

Kökpar (Kazakça: Көкпар; Kırgızca: Көк бөрү), Kazakistan başta olmak üzere Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan’da oynanan geleneksel bir ata sporudur. Oyunun temelinde atlı oyuncuların yere bırakılan keçi ya da oğlak postunu (ulak) kaparak belirlenmiş hedefe ulaştırmaları vardır.

 Tarihçe 
Kökpar’ın kökenleri Orta Asya’nın göçebe topluluklarının savaş ve avcılık geleneklerine dayanır. Kazak toplumunda özellikle yaygınlaşmış ve milli kimliğin bir parçası haline gelmiştir. Günümüzde Dünya Göçebe Oyunları’nda da yer alan dallardan biridir.

 Oynanış 
 Takımlar ve saha 
- İki takım 10–12 kişiden oluşur, ancak sahada genellikle 4–5 atlı bulunur.  
- Oyun sahası Kökbörü’den daha geniştir; 200×400 metreyi bulabilir.  
- Ortada yaklaşık 30–40 kg ağırlığında keçi ya da oğlak postu yer alır.

 Amaç 
Oyuncular postu kaparak rakip takımın dairesine veya kalesine taşır. Her başarılı taşıma puan sayılır. Maç sonunda en çok puanı toplayan takım galip gelir.

 Buzkaşi, Kökbörü ve Kökpar arasındaki farklar 
Orta Asya’nın üç geleneksel atlı oyunu olan Buzkaşi, Kökbörü ve Kökpar sıkça birbirine karıştırılmaktadır. Ancak aralarında önemli farklar vardır:

 Buzkaşi daha çok Afganistan ve Tacikistan’da oynanır. Bireysel mücadele ön plandadır; yüzlerce atlı aynı anda oyuna katılabilir. Saha çok geniştir ve standart kuralları yoktur.
 Kökbörü Kırgızistan’ın milli sporudur. Takım oyunu şeklinde oynanır ve federasyonlarca belirlenmiş standart kurallara sahiptir. Oyun sahası ölçülüdür ve post, "kazan" adı verilen çukura bırakılarak sayı kazanılır.
 Kökpar ise daha çok Kazakistan'da yaygındır. Takım halinde oynanır fakat kurallar bölgelere göre farklılık gösterebilir. Hedef genellikle daireye ya da kaleye taşımaktır; saha Kökbörü'den daha büyük olabilir.

 Modern dönem 
- 1990'lardan itibaren Kazakistan'da federasyonlar kurulmuş, Kökpar resmi bir spor olarak teşkilatlanmıştır.  
- Dünya Göçebe Oyunları'nda düzenli olarak oynanmaktadır. 
- UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alınması için girişimler yapılmıştır.

 Kazakistan 
küçükresim|right|Kazakistan’da bir kökpar oyunu

Kazakistan'da ilk Ulusal Kökpar Derneği 2000 yılında kurulmuştur. Dernek, 2001'den itibaren yetişkinler için yıllık kökpar şampiyonaları, 2005'ten itibaren ise gençler için şampiyonalar düzenlemektedir. Ülkenin tüm 14 bölgesinde profesyonel kökpar takımları bulunmaktadır. En fazla profesyonel takımın bulunduğu bölgeler Güney Kazakistan (32 takım), Cambıl bölgesi (27 takım) ve Akmola bölgesi (18 takım) olmuştur. Kazakistan millî kökpar takımı günümüzde Avrasya şampiyonu unvanını elinde bulundurmaktadır.

 Ayrıca bakınız 
 Buzkaşi  
 Kökbörü

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu

Kategori:Geleneksel sporlar
Kategori:Hayvanlı sporlar
Kategori:Binicilik sporları
Kategori:Kazakistan'da spor
Kategori:Kırgızistan'da spor