Rossi-Farrel ölçeği

Rossi–Forel ölçeği, 19. yüzyılın sonlarında İtalyan jeolog Michele Stefano de Rossi ile İsviçreli bilim insanı François-Alphonse Forel tarafından geliştirilen on basamaklı bir deprem şiddeti (intensity) ölçeğidir. 1870'lerin sonlarında ortaya çıkmış, 1883’te standartlaşmış ve 20. yüzyıl başlarına dek yaygın kullanılmış; ardından daha ayrıntılı Mercalli şiddet ölçeği ile yer değiştirmiştir.

Bu madde şiddet (intensity) ölçeği hakkındadır; büyüklük (magnitude) için bkz. Deprem büyüklüğü.
sağ|küçükresim|Bir sismogram örneği.
sağ|küçükresim|USGS makroseismik şiddet (MMI) haritasına örnek.

 Tarihçe 
De Rossi, 1873 civarında mikrosismik sarsıntıları tanımlayan bir şema önerdi. Forel, Cenevre Gölü çevresindeki gözlemlerine dayanarak tanımları genişletti. İkili, 1883’te on basamaklı tek bir metinde uzlaşarak Rossi–Forel ölçeğini yayımladı. Ölçek 20. yüzyıl başlarına dek Avrupa’da ve başka bölgelerde başvurulan başlıca şiddet sistemi oldu; 1902’den itibaren Mercalli şiddet ölçeği daha ayrıntılı betimleriyle yaygınlaştı.

 Ölçek basamakları 
Aşağıdaki tablo, klasik Rossi–Forel tanımlarının Türkçe özetidir. Basamaklar sahadaki makroseismik etkiler üzerinden betimlenir ve depremin büyüklüğünü değil yerel şiddetini ifade eder.
SeviyeKısa tanım (özet)ISadece aletlerle kaydedilen; deneyimli gözlemci tarafından güçlükle algılanır.IIÇok hafif; dinlenen az sayıda kişi hisseder; farklı tip sismograflarca kaydedilir.IIIHafif; istirahat hâlindeki birkaç kişi hisseder; süresi/yönü sezilebilir.IVHafif; hareket hâlindeki kişiler de hisseder; kapı/pencere/ince eşyalar titrer.VOrta; çoğu kişi hisseder; bazı eşyalar yer değiştirir; kimi çanlar çalar.VIGüçlü; uykudakiler uyanır; avizeler belirgin sallanır; saatler durabilir; ağaç/çalılar dalgalanır.VIIÇok güçlü; eşyalar devrilir; sıvalar dökülür; panik görülebilir; binalarda orta-ağır hasar.VIIIHasar verici; bacalar yıkılır; duvarlarda geniş çatlaklar oluşur.IXYıkıcı; çok sayıda yapıda kısmi ya da tam göçme.XÇok yıkıcı; geniş alanlı yıkım, zemin çatlakları, kaya düşmeleri/heyelanlar.

 Bilimsel önemi 

 Standartlaşma: Makroseismik gözlemlerin betimlenmesinde ilk uluslararası ortak dillerden biri oldu.
 Tarihsel sismoloji: Arşiv kayıtlarının ve tarihî depremlerin yeniden değerlendirilmesinde referans çerçeve sağlar.
 Modern ölçeklere köprü: MSK-64 ve EMS-98 gibi sistemlerin gelişiminde temel basamak oluşturdu.

 Rossi–Forel ve büyüklük kavramı 
Rossi–Forel bir şiddet ölçeğidir; büyüklük, sismik kaynakta açığa çıkan enerjiyi sayısal olarak tanımlar (örn. Mw). Aynı büyüklükteki iki deprem, yerel koşullar nedeniyle farklı Rossi–Forel şiddetleriyle hissedilebilir. Bu nedenle şiddet haritaları, yerel zemin koşulları ve yapı stokuyla birlikte yorumlanır.

 Ayrıca bakınız 

 Mercalli şiddet ölçeği
 MSK-64
 EMS-98
 Deprem şiddeti
 Deprem büyüklüğü

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 






Kategori:Deprem ölçekleri
Kategori:Sismoloji ve deprem terminolojisi