Özcan Abacı

Özcan Abacı (d. 1966, Geçkin, Edirne), talika yapım ustası.

Edirne'nin kültürel miras unsuru olan talikaların (tek atla çekilen Edirne'ye özgü dört tekerlekli yaylı at arabası) ve faytonların aslına sadık kalarak 1/5 ölçekli ahşap minyatürlerini yapar. Ölçekli olarak talika ve fayton yapan Türkiye'deki tek ustadır. Talikacılık geleneği alanında 2024'te Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.

 Yaşamı 
1969'da Edirne'nin Süloğlu ilçesinin Geçkinli köyünde doğdu. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde sağlık teknisyeni olarak görev yapmaktadır. 1990'da boş zaman uğraşı olarak orijinalinin birebir aynısı ulaşım araçları ve tarım aletleri yapmaya başladı.

Ürettiği gemileri, tınaz makinesi ve diğer ahşap maketleri Edirne'de bir karma sergide sergiledi. İlk yaptığı tınaz makinesini dönemin valisi Edirne'yi ziyaret edecek olan dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e hediye etmek üzere satın aldı.

Valilik Devecan Kültür Merkezi'nde kendisine bir atölye kurdu ve Edirne'ye özgü bir şeyler üretmesini istedi. Böylece üretime Geçkinli köyü yerine Edirne'deki atölyede minyatür talika yaparak devam etti. 2002'de ahşap talika maketiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın düzenlediği bir hediyelik eşya tasarımı yarışmasına katıldı. Bu yarışma sırasında bakanlık, 15 adet talika sipariş etti; talikalar bakanlığın mağazalarında satılmaya başladı. Abacı, Kültür Müdürlüğü'nün siparişi üzerine maket köprüler, kutular, sandıklar da yaptı ancak daha sonra talika, fayton ve tınaz makinesi olmak üzere üç model üzerine yoğunlaştı. Valiliğin açtığı atölyenin kapanması üzerine üretime Sanayi Bölgesi'nde kiraladığı bir atölyede devam etti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan "Geleneksel El Sanatları Sanatçısı" ünvanı alan Abacı, ulusal ve uluslararası çeşitli etkinliklere katıldı; çeşitli ödüllere değer görüldü. Yaptığı talikalar ve faytonlar, gerek Kültür ve Turizm Bakanlığı gerekse Edirne Valiliği aracılığıyla üst düzey kişilere hediye olarak sunuldu. TRT için çekilen Abdülhamit belgeselinde kullanıldı. "Talikacılık", kaybolmaya yüz tutmuş meslekler listesine alındı.

2024 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.

Abacı, eserlerini  Edirne'deki Sinagog Kültür Sanat Evi'nde sergilemektedir.

 Ödüller 
 2024 Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü
Kaynakça

Kategori:Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri
Kategori:1966 doğumlular
Kategori:Geleneksel sanatçılar
Kategori:Edirne ili doğumlu sanatçılar
Kategori:Yaşayan insanlar