Rusya'nın Birleşik Spor Sınıflandırma Sistemi

Rusya'nın Birleşik Spor Sınıflandırma Sistemi (), Rusya’daki beden eğitimi sistemi kapsamında hem sporcular hem de antrenörler için gerekli ölçütleri düzenleyen bir sistemdir.

 Tarihçe 
Sovyetler Birliği döneminde, SSCB'nin Birleşik Spor Sınıflandırma Sistemi () uygulanmaktaydı. Birçok Varşova Paktı ülkesi de bu sistemin kendi versiyonlarını geliştirmiştir. Rusya, diğer Sovyet sonrası devletler ve bazı müttefik ülkeler günümüzde de kendi sistemlerini sürdürmektedir.

Modern Rusya’daki ilk Birleşik Spor Sınıflandırma Sistemi 1994’te yürürlüğe girmiş olup 1996 yılına kadar geçerli olacak şekilde hazırlanmıştır.Теория и практика физической культуры, 1997, № 7  Yaz sporları için USCS 2014–2017, kış sporları için ise USCS 2015–2018 geçerlidir.

USCS, sporculara resmi spor unvanları ve derecelerinin verilme usulünü ve bu unvanlara başvuracak sporcular için gerekli koşulları belirleyen tek düzenleyici belgedir. USCS, Tüm Rusya Spor Sicili ve Rusya Federasyonu Spor Bakanlığı tarafından tanınan sporlar listesine uygun olarak hazırlanır.

Sporcuların unvan alabilmeleri için karşılamaları gereken standartlar USCS’de belirlenir. Bunun yanında, bu standartların hangi şartlarda karşılanması gerektiği (müsabaka düzeyi, hakemlerin yeterliliği, rakiplerin seviyesi vb.) de ayrıca tanımlanır. Gereklilikler her spor dalına özgü olup Rusya’daki gelişim seviyeleri de dikkate alınır.

USCS dört yıllık dönemler için hazırlanır ve kabul edilir. Birden fazla sürüm aynı anda yürürlükte olabilir, ancak farklı sporlar için koşullar tanımlanmışsa bu geçerlidir. 2007 yılında Rusya hükûmeti tarafından Rusya Onurlu Usta Sporcusu unvanı ihdas edilerek önceki unvanın yerini almıştır.

 Sporcular 
Sınıflandırma 1935 yılında oluşturuldu ve bundan önce çeşitli spor dallarında mevcut olan ayrı sınıflandırmalara dayanıyordu. 1949’dan itibaren, fiziksel eğitimdeki yeni standartları yansıtmak için her dört yılda bir —Olimpiyat döngüsüne denk gelecek şekilde— revize edildi. Belge, SSCB’de uygulanan tüm sporlar için spor derecelerinin ve unvanlarının verilmesi için gerekli test standartlarını, ilkeleri ve koşulları içeriyordu.

1970’li yıllardan itibaren SSCB’de sporcular için aşağıdaki dereceler (önem sırasına göre) bulunmaktaydı:
 SSCB Onurlu Usta Sporcusu (, kısaltması "ЗМС", bazen Honoured Master of Sport of the USSR olarak çevrilir) — uluslararası şampiyonluk kazanmış ve spora değerli katkılar sağlamış sporcular
 SSCB Uluslararası Klasman Usta Sporcusu (, kısaltması "МСМК") — uluslararası şampiyon
 SSCB Usta Sporcusu (, kısaltması "МС") — ulusal şampiyon
 SSCB Usta Sporcu Adayı (, kısaltması "КМС") — ulusal sıralamada yer alan sporcu
 Birinci Sınıf Sporcu () — bölge şampiyonu
 İkinci Sınıf Sporcu () — il şampiyonu
 Üçüncü Sınıf Sporcu () — şehir şampiyonu
 Birinci Sınıf Genç Sporcu ()
 İkinci Sınıf Genç Sporcu ()
 Üçüncü Sınıf Genç Sporcu ()

Bu unvanların her biri yalnızca resmi müsabakalardaki sonuçlara göre verilirdi. Rütbeyi kazanan sporculara seri numarası bulunan bir rozet verilirdi.

küçükresim|upright|Rusya Usta Sporcusu unvanı rozeti
Bu sistem, SSCB’nin uydu ülkeleri arasında da yaygınlaştı ve 1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasına kadar Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Polonya ve Romanya’da kullanıldı. Rusya sistemi sürdürdü; eski Sovyet cumhuriyetleri Belarus, Moldova, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Ukrayna ve Özbekistan da benzer veya aynı sistemi uygulamaktadır. Moğolistan’da ise Onurlu Sporcu () unvanı 1960’tan bu yana verilmektedir. Arnavutluk’ta spor unvanları sistemi 1967’de kurulmuştur.

 Sovyet Olmayan Usta Sporcular 
SSCB Onurlu Usta Sporcusu unvanı, az sayıda yabancı sporcuya da verilmiştir.

30 Ocak 1952’de bu unvan Agustín Gómez Pagóla’ya verilmiştir. İspanya’da doğan Gómez, İspanya İç Savaşı sırasında 1937’de SSCB’ye gitmiş, 1947–1954 yılları arasında Torpedo Moskova’da oynamış ve 1951–1953 yıllarında takım kaptanı olmuştur.

1972’de, Sovyetler Birliği’nin kuruluşunun 50. yıldönümünü anmak amacıyla, bu unvan Sovyet yanlısı ülkelerin önde gelen sporcularına verilmiştir:

  Maria Gigova (dünya şampiyonu, ritmik jimnastik)
  András Balczó (modern pentatlon, Macaristan’da Yılın Sporcusu: 1966, 1968, 1969)
  Karin Büttner-Janz (1972 Olimpiyat şampiyonu, artistik jimnastik)
  Ri Ho-jun (1972 Olimpiyat şampiyonu, atış sporları)
  Teófilo Stevenson (1972 Olimpiyat şampiyonu, boks) (ayrıca 1976 ve 1980’de de kazandı)
  Khorloogiin Bayanmönkh (1972 dünya şampiyonu, serbest güreş)
  Włodzimierz Lubański (1972 Olimpiyat şampiyonu, futbol)
  Nicolae Martinescu (1972 Olimpiyat şampiyonu, güreş)
  Ondrej Nepela (1972 Olimpiyat şampiyonu, artistik buz pateni)

 Antrenörler 
küçükresim|upright|SSCB Onurlu Antrenörü rozeti
küçükresim|upright|Rusya Onurlu Antrenörü rozeti

Sovyet sisteminde unvanlar, antrenörlerin ulusal ve uluslararası başarılarına göre verilirdi. Önemli uluslararası başarılar SSCB Onurlu Antrenörü unvanını getirirken, ulusal düzeydeki başarılar ilgili Sovyet cumhuriyetinde Onurlu Antrenör unvanı ile ödüllendirilirdi.

  SSCB Onurlu Antrenörü ()
  Özbek SSC Onurlu Antrenörü ()
  Gürcistan SSC Onurlu Antrenörü ()

Aynı sistem günümüzde de çoğu eski Sovyet cumhuriyetinde uygulanmaktadır. Örneğin:

  Rusya Onurlu Antrenörü ()
  Ukrayna Onurlu Antrenörü ()
  Özbekistan Onurlu Antrenörü ()

 Rus olmayan antrenörler 
2007’den itibaren bazı yabancı antrenörlere de Rusya’daki sporların gelişimine katkılarından ötürü Rusya Onurlu Antrenörü unvanı verilmiştir:

   2007: David Blatt, Rusya erkek basketbol milli takımının antrenörü, 2007 Avrupa Basketbol Şampiyonası şampiyonu
  2008: Giovanni Caprara, Rusya kadın voleybol milli takımı antrenörü, 2006 Avrupa Voleybol Şampiyonası şampiyonu
  2008: Dick Advocaat, futbol, Zenit St. Petersburg teknik direktörü, 2007-08 UEFA Kupası ve 2008 UEFA Süper Kupası şampiyonu
  2013: Guus Hiddink, futbol, Rusya millî takımı teknik direktörü, 2008 Avrupa Şampiyonası üçüncüsü
  2013: Oleg Znarok, buz hokeyi, Dinamo Moskova başantrenörü, 2011–12 KHL sezonu Gagarin Kupası şampiyonu
  2013: Harijs Vītoliņš, buz hokeyi, Dinamo Moskova yardımcı antrenörü, 2012–13 KHL sezonu Gagarin Kupası şampiyonu

 Hakemler ve görevliler 
küçükresim|Eskrim antrenörü Galina Gorokhova’ya verilmiş SSCB Onurlu Antrenörü kimlik kartı
Rusya Onurlu Hakemi unvanı, “Tüm Rusya Spor Görevlisi” seviyesine ulaşmış ve hakemlik kariyerinde üstün başarı göstermiş spor hakemleri ile görevlilere verilebilmektedir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Ağırlık kaldırma, yüzme ve koşu için gerekliliklerin Rusçadan İngilizceye haritalanması
 Büyük Sovyet Ansiklopedisi, 3. baskı, cilt 9, s. 64

Kategori:1935'te Sovyetler Birliği'nde kurulan oluşumlar
Kategori:1994'te Rusya'da kurulan oluşumlar
Kategori:Sovyetler Birliği'nde spor
Kategori:Rusya'da spor

Kategori:Sovyetler Birliği madalya ve nişanları