Blunt Paşa

Blunt Paşa veya doğum adıyla Walter James Blunt (d. 1835, Sussex – ö. 1909, İstanbul), ferîk rütbesine sahip olan Britanya asıllı Osmanlı paşasıdır. Osmanlı kara ordusundaki en seçkin Britanyalı olarak kabul edilen Blunt, ölümüne dek 32 yıl boyunca Osmanlı Devleti'ne hizmet etti.

 Hayatı 
 Gençliği 
Walter James Blunt, 1835'te Britanya İmparatorluğu'nda doğdu. Ailesinin soyu, Sussex bölgesindeki  köyünde bulunan Plaw Hatch malikânesine dayanmaktadır. Kırım Savaşı'na Teğmen rütbesiyle katılmasından ötürü, gençliği hakkında bir bilgi mevcut değildir. Osmanlı hizmetindeki bir başka Britanyalı olan Baker Paşa'nın (Valentine Baker) daveti üzerine Osmanlı İmparatorluğu'na göç etti. Osmanlı jandarmasında görev yapacak ve reform sürecine katkı sağlayacaktı. Britanya asıllı Mâhir Paşa (George Colville Borthwick) da aynı görevi üstlenmek üzere Osmanlı'ya taşındı.

 Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı 
 Gelişi ve ilk yılları 
1877'de Jandarma Islâh Meclisi'ne Miralay tayin edildi. 1877 sonlarından Ocak 1878'e kadar, 93 Harbi sırasında Edirne'de Türk Kızılay ile birlikte yaralı askerlere çorba ve ekmek dağıtımı yaptı. Blunt, 1888'de Mirliva rütbesine yükseltilerek Paşa unvanını kazandı, 1890'da ise Sultan II. Abdülhamid'in yâveri oldu.

 1891 Şark Ekspresi Olayı 
31 Mayıs 1891'de, Paris'e giden Şark Ekspresi, Çerkezköy yakınlarında raydan çıkarıldı. Çoğunluğu Alman, Fransız ve Britanyalı olan yolcular soyuldu ve aralarında onlarca önemli kişilerin de bulunduğu birçok rehin alındı. Saldırı, Yunan eşkıya Anasthatos'un liderliğindeki bir haydut grubu tarafından gerçekleştirildi. Soygun, o dönemde 160.000 dolar (bugünün değeriyle milyonlarca dolar) kayba neden oldu. II. Abdülhamid, ancak Kayser II. Wilhelm'in müdahale tehdidinden sonra konuyu ciddiye aldı. İstanbul'daki Alman büyükelçisinin Osmanlı Bankası'ndan gerekli altın paraları temin etmesine izin veren Sultan, masrafları kendisinin karşılayacağını taahhüt etti. 9 Haziran'da, saatler süren gergin müzakerelerin ardından rehineler fidye karşılığında serbest bırakıldı.
küçükresim|sol|Henri Meyer'in saldırıyı tasvir eden çizimi
Bu sırada Edirne polis müdürü Blunt Paşa'ydı. Benzer olayların tekrar yaşanmaması için, Doğu Trakya'dan geçen tüm trenleri korumak üzere bir kırsal polis birliği kurulmasını ve ekspres trenlerde silahlı muhafızlar bulundurulmasını önerdi. Kabul gören öneriler doğrultusunda, Edirne garnizonuna 6.000 askerlik ek birlik sevk edildi. Bu kuvvetler, şehir ve çevresine (özellikle en kritik bölge olan Çerkezköy-Uzunköprü demiryolu hattı boyunca) konuşlandırıldı.

 Hapishane reformları 
1893-1900 yılları arasında, II. Abdülhamid'in hapishane reformları kapsamında İstanbul'da merkezi bir hapishane inşa etme planları kesinlik kazanmıştı. Proje, Yedikule Zindanları'nın yıkılarak yerine modern bir cezaevi yapılmasını öngörüyordu. Osmanlı Devleti bu görev için dönemin ünlü mimarlarından August Jasmund, Alexandre Vallaury, Mimar Kemaleddin, öğrencisi Çatalcalı Fehmi ve diğerlerini görevlendirmişti.
sağ|küçükresim|Blunt Paşa'nın hapishane projesi
Blunt Paşa, mimar olmamasına rağmen, jandarmadaki neredeyse 20 yıllık tecrübesi nedeniyle hapishane planı hazırlamakla görevlendirilenlerden biriydi. Tasarladığı proje, Pensilvanya'daki  örnek alınarak hazırlanmıştı ve dolayısıyla Amerika ile Batı Avrupa'daki yeni hapishane düzenlemelerine uygundu. Blunt Paşa'nın projesi, en modern ve gelişmiş çalışma olarak değerlendirilmişti. Ancak 1900'de hapishanenin inşasından tamamen vazgeçildi.

 Son yılları 
2 Aralık 1894'te II. Abdülhamid, Blunt Paşa'dan Bitlis'e giderek Ermeni Olayları hakkında saraya doğrudan rapor vermesini talep etti. Ancak Blunt'ın sağlık durumu bu görevi üstlenmesine engel oldu.The New York Times (7 Aralık 1894). Londra. 44 (13508): 5. 6 Ekim 1895'te Ferîk rütbesine terfi etti. Yakın dostu olan ve kendisiyle hiçbir akrabalığı bulunmayan Wilfrid Scawen Blunt, Paşa'nın hakkında "hiçbir komutanlık görevi olmayan ve bütün vazifesi, her Cuma Selamlık töreninde üniformasıyla Padişah'ın arabasının arkasında yürümekten ibaret bir paşa" ifadesini kullanmıştır. Aralık 1902'de Sultan'ın emriyle Rumeli vilayetlerine bir komisyon gönderilecekti. Komisyonun görevi, jandarma ve polis teşkilatını yeniden düzenlemekle birlikte kötüye kullanım iddialarını soruşturmaktı. Komisyona Nâsır Paşa, Harbiye Nezâreti'ne bağlı olan Jandarma Dairesi'nden iki subay, Osmanlı ordusunda görev yapan bir Alman subayı ve Blunt Paşa atandı.

Blunt Paşa, Şişli'nin Feriköy semtindeki Kabristan Sokak'ta (özellikle 51 Rue Kabristan) ikamet ediyordu; burası Osmanlı döneminde Pera ilçesine dahildi. Wilfrid Scawen Blunt, paşanın evini "altın boynuz manzaralı kemerli penceresi olan, eski moda küçücük bir ev" diye tasvir eder. Blunt Paşa, Osmanlı hizmetindeki bir diğer Britanyalı olan Woods Paşa (Henry Felix Woods) ile çok yakın dosttu.

 Ölümü 
Walter James Blunt Paşa, 1909'da İstanbul'da 74 yaşında felç geçirerek öldü. Devlet tarafından mareşal törenine layık görülerek Haydarpaşa İngiliz Mezarlığı'na, Britanya kökenli Hobart Paşa'nın yakınına defnedildi.

 Galeri 

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 





Kategori:1835 doğumlular
Kategori:1909'da ölenler
Kategori:Sussex doğumlular
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:İstanbul ilinde defnedilenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Britanya İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler
Kategori:Kırım Savaşı'nda Britanyalılar
Kategori:93 Harbi'nde Osmanlı askerleri