Açlık taşı

küçükresim|Elbe nehrindeki açlık taşı
Bu taşlar, kuraklık döneminde bir nehirdeki taşlara oyularak, su seviyesinin gelecek nesillere, su seviyesi tekrar bu seviyeye düşerse kıtlığın yol açacağı sıkıntılara karşı bir uyarı olarak işaretlenmesi amaçlanmıştır. Çek Cumhuriyeti'nin Děčín kentindeki Elbe Nehri'nde bulunan ünlü bir örnekte, "Wenn du mich siehst, dann weine" ("Beni görürsen ağla") yazısı bir uyarı olarak kazınmıştır.

Düşük su seviyeleri, iç su yollarında seyrüseferi de engelleyebilir ve sıkıntılı dönemlere yol açabilir. Açlık taşları, en yüksek su seviyelerini kaydeden yüksek su işaretlerinin aksine, düşük su seviyelerini anmak için genellikle tarihler veya yazılarla işaretlenir.

Dresden'deki Augustus Köprüsü veya Schmilka sınır kapısı gibi taşlı alanlar veya Magdeburg ve Torgau'daki gibi kayalar (Hungerfelsen) da düşük su seviyelerini işaretlemek için kullanılmıştır.

 Tarihçe 
küçükresim|Těchlovice yakınlarında Elbe'deki Açlık Taşı
Açlık Taşları'nın tarihi 15. yüzyıla kadar uzanmaktadır. 1417, 1473, 1616, 1654, 1666 ve diğer tarihlere ait yazıtlar korunmuştur. 19. yüzyılın ikinci yarısında gazete ve seyahat raporlarındaki tasvirler aracılığıyla kamuoyunun bilincine girmişlerdir. Örneğin, Teplitzer Zeitung 30 Ağustos 1876'da şöyle yazmıştır: "Sürekli devam eden kuraklık nedeniyle Elbe Nehri, 1842'den beri görülmemiş üzücü bir manzara sunuyor: Açlık Taşları her yere yayılıyor ve Dresden Elbe Köprüsü'ndeki düşük su seviyesi işareti artık suya değmiyor. Kuraklık nedeniyle Bohemya rotasında buharlı gemi trafiği zaten durduruldu; yağmur yağmazsa birkaç gün içinde Dresden ve Děčín arasında seferler duracak."

1857'de, Neckar'daki Zwingenberg yakınlarında, üzerine 1590, 1766, 1814, 1822, 1832, 1834, 1842 ve o dönemde ayrıca 1857 yılının kazındığı bir açlık taşının bulunduğu bildirildi.

1893'te Linzer Tages-Post, bu taşların "meteoroloji istasyonlarının olmadığı" bir dönemde, özellikle 1842 veya 1893'te kuraklık yıllarını işaret ettiğini bildirdi. Bunlara "en kurak yıllardaki en düşük su seviyelerinin işaretleri, tuhaf bir meteorolojik kayıt" adını verdi ve bunların yalnızca Elbe'de değil, aynı zamanda Fulda ve Weser gibi nehirlerde de bulunduğunu belirtti.

Ren Nehri'ndeki açlık taşları da erken dönemde rapor edilmişti, örneğin 1898'de Schaffhausen yakınlarındaki Ren yatağındaki taşlar. Alfons Paquet, 1923'teki Ren yolculuğu sırasında bu "onlarca yıl suda saklı kalan ve yüzeye çıktıklarında insan elinin izlerini ortaya çıkaran açlık taşlarını" tanımladı.

1892'de, denizcilerin anlattığı hikâyelere göre, Těchlovice yakınlarında büyük bir açlık taşının bulunduğu ve üzerinde şu kehanet yazısının bulunduğu bildiriliyordu: "Ağladık - Ağlıyoruz - Ve siz de ağlayacaksınız." Bu denizci efsanesi, 1904'te çekilen bir fotoğrafla doğrulandı. Taş, 1842, 1874, 1892 ve 1904 tarihlerini gösteriyor ve "Beni bir kez gören ağlamıştır. Şimdi gören ağlayacaktır" diyen Almanca bir söz içeriyor ve 1874 yılı da buna atfedilebilir.
küçükresim|Greenpeace'in yerleştirdiği taşın üzerinde şu yazı yer alıyor: "Beni görüyorsanız, iklim krizi var demektir." Ağustos 2018 Greenpeace
1900'den sonra 1904 ve 1906 yıllarında çizimlerle ve 1911 yıllarında fotoğraflarla Viyana gazetelerinde yer alan Děčín'deki açlık taşına özel bir ilgi gösterildi. Bu taş yalnızca muazzam boyutu nedeniyle değil, her şeyden önce "Beni görürsen ağla" yazısıyla ünlendi. 1904'te gazeteler, her gün bu taşa hac yolculuklarının yapıldığını bildirdi. Gemi sahibi Franz Mayer'in, Těchlovice Taşı hakkındaki efsanesinden ilham alarak, tarih ve adıyla birlikte benzer bir sözü taşa oydurduğu söylenir. Taşı korumak için Su Yolları Ofisi de bu taşı duvarla çevreledi. Bu taşın bir resmi binlerce kartpostalda tüm dünyaya gönderildi. 1938'de pompa üreticisi Frantisek Sigmund, Çekçe benzer bir söz ekledi: "Kızlar, ağlamayın ve şikayet etmeyin, kuru havalarda tarlayı ilaçlayın". Her iki söz de bugün büyük ölçüde okunabilir durumdayken, Tikhovice taşındaki geleneksel söz kazınıp üzerine yazılmıştır. Kompleks, 1904 ile 1926 yılları arasında kademeli olarak bir anıta dönüştürülmüştür.

1904'te Berlin yakınlarındaki Trebatsch'taki Spreewald köyünde de bir açlık taşı bulunduğu ve üzerinde "Bu taşı bir daha görürsen ağlayacaksın, 1417'de su çok sığdı." yazısının bulunduğu bildirildi. Cottbuser Anzeiger'in 1904'te Spreewald'da Jessern yakınlarındaki Schwielochsee'de bulunan ve üzerinde "Beni görürsen ağlayacaksın." yazısının bulunduğu başka bir açlık taşı hakkında rapor verdiği söyleniyor.

1925 yılında Graz şehrindeki Mora Nehri'nde 16. ve 17. yüzyıllara ait yazıtlar taşıyan üç açlık taşı bulunduğu bildirilmiştir.
 Bilinen açlık taşları 
 Akarsu  Konum  Açıklama  Fotoğraf Elbe Děčín (Tetschen)
Elbe Nehri'nin sol kıyısı, Tyrš Köprüsü'nün altında  Yaklaşık 6 m³ taş, Elbe Nehri'nin çeşitli tarihlerdeki düşük su seviyelerini işaret ediyor. Okunabilir en eski yazıt 1616 yılına ait. Daha eski yazıtlar (1417, 1473) zamanla demirleyen gemiler tarafından silinmiş. Taşta ayrıca Çek atasözü "Kızım, ağlama ve şikayet etme, kuruyunca tarlayı sula" ("Neplač holka, nenaříkej, když je sucho, pole stříkej") yer alıyor. Bu atasözü muhtemelen 1938 yılında pompa üreticisi Frantisek Sigmund tarafından eklenmiş. Bu atasözü, eski bir Alman atasözü olan "Wenn du mich sehen, dann weine" (Beni görürsen ağla) sözünden esinlenmiş.iDNES.cz : Labe je 24 centimetrů pod hladinou sucha, odhalilo všechny hladové kameny (Die Elbe liegt 24 cm unter dem Trockenpegel und enthüllt alle Hungersteine), 25. Juli 2018, (auf Tschechisch) (abgerufen am 18. August 2018)
Açlık Taşı Děčín, Elbe Nehri üzerindeki en eski hidrolojik anıtlardan biridir. 120px|Hungerstein in Děčín Elbe Děčín yakınlarındaki Tichlowitz'de 1666 numaralı taş Elbe Děčín yakınında Tichlowitz  Birkaç yıla ait taş: 1892, 1903, 1904, 1911, 1928, 1963, 2015 ve diğerleri. 120px|Hungerstein in Techlovice Elbe Dolní Žleb köyü, Děčín bölgesi  Yaklaşık on açlık taşı,Vysychající koryto Labe odkrývá na Děčínsku hladové kameny |(Das trockene Flussbett der Elbe enthüllt die Hungersteine in Decin) (12. September 2016) (auf Tschechisch) (abgerufen am 18. August 2018) 1842, 1868, 1892, 1904, 2015 tarihli 120px|Hungerstein in Niedergrund Elbe Schmilka Schmilka'daki sınır kapısındaki çakıl alanıNancy Riegel: Die stillen Zeugen der Elbe. In: Sächsische Zeitung. 2. August 2018. Auch online (kostenpflichtig), abgerufen am 2. August 2018. Standorte lt. Abbildung  Elbe Königstein, Prossen'in karşısında  Königstein bölgesinde, Elbe Nehri'nin sol kıyısında, eski demiryolu muhafızının evinin altında bulunan taşta, 1928 ile 2015 yılları arasında beş tarih, Elbe bisiklet yolundan kolayca erişilebilen eğimli bir plaka üzerine oyulmuşturGünther Helmig: Über Hungersteine, in: Das Pross'ner Heft, Nr. 26, Dezember 2015, S. 2–6 120px|Hungerstein in Königstein, bei Prossen Elbe Königstein yakınlarında, sahil gelgitinin üstünde 1681 yılı yazılı taş Elbe Königstein  1952, 2003, 2015 tarihli taş; Elbe Nehri'nin sol kıyısı, Amtsgasse 10'un önündeki Biela ağzının yakınında 120px|Hungerstein in Königstein Elbe Wehlen  Pötzscha Bölgesi, yıl 1868Wehlener Hungerstein (Foto)  Sächsischen Zeitung, sz-online.de, 2. August 2018, abgerufen am 14. August 2018. 120px|Wehlener Hungerstein im Ortsteil Pötzscha Elbe Pirna Şehir arşivlerine göre, 1115 tarihli bir taş olduğu iddia ediliyordu. Ancak kesin yeri artık bilinmiyor. Elbe Nehri'nin sağ kıyısında, Oberposta'nın Pirna semtinde, II. Dünya Savaşı ve Uhlan Anıtları arasında, en az 1707'den 2015'e kadar on beşten fazla tarih taşıyan bir taş bulunmaktadır. 120px|Hungerstein in Pirna Elbe Dresden-Pillnitz  Pillnitz Kalesi merdivenlerindeki batı sfenksinin eteğinde kazınmış alçak su izleri olan açlık taşları, yıl yazıtları: 1778, 1893, 1904, 2003, 2015, 2018. 120px|Hungerstein in Pillnitz Elbe Dresden-Laubegast  Laubegaster Ufer 26'daki Hungersteine, yıl yazıtları: 1893, 1899, 2003, 2015 120px|Hungersteine in Laubegast Elbe Dresden-Laubegast  Laubegaster Ufer 25'ten 45.6 kilometre önce rampanın sonundaki küboid, 2018 yılı, 55 numaralı gösterge 120px|Hungerstein in Laubegast Elbe Dresden-Tolkewitz  Tolkewitz Hungerstein, Tolkewitzer Straße 73, yıl yazıtı: 2016. 80 numaralı gösterge 120px|Tolkewitzer Hungerstein Elbe Dresden-Blasewitz  Tolkewitzer Straße 53'ten önce 48,7 kilometrede bulunan 2×2 metrelik taş, 1930, 1943, 1947, 1950, 1963 ve 60 numaralı ölçüm cihazından diğer tarihler yazıyor 120px|Blasewitzer Hungerstein Tolkewitzer Str. Elbe Dresden-Blasewitz  Albrechtsburg'un karşısında, 2018 yılına ait kumtaşı bloğu 120px|Blasewitzer Hungerstein Kollwitz-Ufer Elbe Dresden-Neustadt / Augustusbrücke  2019 yılı ve bir şiirin yazılı olduğu kumtaşı bloğu, 5./6. köprü kemeri, Elbe'nin sağ kıyısı, 60 numaralı ölçüDresden hat jetzt wieder einen Hungerstein an der Augustusbrücke, in: SZ vom 26. Juli 2019Dresdner Hungersteine liegen wieder frei, in: SZ vom 30. Juli 2019 120px|Blasewitzer Hungerstein Elbe Dresden-Cotta Muhtemelen 1904 tarihli bir kartpostalda, Cotta yakınlarındaki Elbe'de 1630 yılı yazılı üç açlık taşı görülüyor; taşların hâlâ var olup olmadığı belirsiz.  Elbe Radebeul-Kötzschenbroda  1811 yılıyla işaretlenen Altkötzschenbroda, SSV Planeta'nın vapur iskelesi ile tekne limanı arasında yer almaktadır.Zeuge schlechter Zeiten. In: Sächsische Zeitung. 11. August 2018, , abgerufen am 15. August 2018. 120px|Radebeuler Hungerstein Elbe Meißen 1746 raporu: "Meissen yakınlarında, Triebisch'in Elbe'ye döküldüğü yerden çok uzakta olmayan bir yerde, üzerinde tarih bulunan çeşitli taşlar gün yüzüne çıktı, özellikle de 1654 tarihli olanı, çok sıcak hava nedeniyle neredeyse tüm suların kuruduğu yıl..."Johann Friedrich Ursinus: Collektania zur Geschichte der Stadt und des Landes Meißen. 1790. Rumburger Zeitung, 1865'te Hungerstein'ın Meissen'de yeniden ortaya çıktığını bildirdi.Rumburger Zeitung: Kurze Mitteilungen, 11. Oktober 1865, S. 187 (abgerufen am 11. September 2018) (Google-Books-Digitalisat) Elbe Meißen  Üzerinde 2018 yılı yazılı granit blok ve su seviyesini gösteren dalgalı bir çizgi. Tarihi olarak korunan Açlık Taşı (Hungerstein) henüz bulunamadığı için, bu "yeni Açlık Taşı" Elbe Nehri'ne (sağ kıyıya), Knorre Inn'in (Elbtalstraße 3) altına yerleştirildi.Meißen hat wieder einen Hungerstein  sz-online.de, 6. September 2018, abgerufen am 11. September 2018. 120px|Neuer Hungerstein in Meißen Elbe Lorenzkirch Elbe Nehri'nin Lorenzkirch yakasında, küçük feribotta, Strehla ölçüm cihazının 132 metrelik seviyesinde, yüzeyi deniz seviyesinden 87,80 metre yükseklikte bir açlık taşı bulunuyordu. Ölü Elbe kolu 1932'de oluşturulduğunda, taş kaldırılmıştı. 19. yüzyıldan kalma haritalarda ve gravürlerde tasvir edilmiştirBeispiel: Wilhelm Ernst August von Schlieben: Karte der Elbe und der Hochwasserbereiche in Sachsen, 1:4 800, kolorierte Handzeichnung, 1820–1833 (Deutsche Fotothek, Aufnahme: dd_hstad-mf_0005320 ). Elbe Torgau Torgau'daki eski (patlamış) Elbe köprüsünün sağ kıyı kesiminde, Elbe'nin su seviyesi 50 cm olduğunda Açlık Taşları görülebiliyor. 120px|Hungersteine in Torgau Elbe Schönebeck (Elbe), Elbe'nin sağ kıyısında, dalgakıran alanında, kıyıdan yaklaşık 50 m. uzaklıkta  Kaya parçası, boyutları: 1,5 x 1,5 x 2 metre, ağırlığı: 10 ton. İlk olarak Barby'deki Elbe ölçüm istasyonundan 100 cm yukarıdan görülebiliyordu. 2011 yılında Magdeburg Su Yolları ve Denizcilik İdaresi tarafından kıyıya ve 2017'de de eski yerine taşındıktan sonra, kaya parçası artık Barby'deki Elbe ölçüm istasyonundan 32 cm yukarıdan görülebiliyor. 120px|Hungerstein in Schönebeck Elbe Schönebeck (Elbe), Hafen Eskiden Schönebeck Limanı havzasında bulunan ve şu anda doldurulan yapı; şu anki konumu: Salzlandmuseum Schönebeck. 1904 tarihli yazıtta eksi 47 dm (−4,70 m) yazmaktadır. 120px|Hungerstein im Kreismuseum Schönebeck Elbe Westerhüsen, Magdeburg  Elbe Nehri'nin dibindeki kaya oluşumu; Westerhüsen yakınlarındaki açlık taşıdır. 120px|Hungersteine bei Westerhüsen Elbe Magdeburg, Domfelsen  Domfelsen'de kırmızı kumtaşından oluşan kaya oluşumu, Hungerfelsen olarak da bilinir; en az dört yerde, 2018 yılı yazıtları Ağustos/Eylül aylarındaki düşük su seviyesini işaret ediyor. 120px|Domfelsen Magdeburg Elbe Magdeburg, Domfelsen  Greenpeace, Ağustos 2018'de Elbe Nehri'ndeki Katedral Kayası'nın güney ucuna bir Açlık Taşı yerleştirdi. Taşın üzerinde şu yazı yer alıyor: "Beni görüyorsanız, iklim krizi var demektir." Ağustos 2018 GreenpeaceGreenpeace: In Stein gemeisselt  (abgerufen am 24. September 2018) 120px|Greenpeace-Hungerstein am Domfelsen Magdeburg Elbe Bleckede Bleckede–Neu Bleckede feribot terminalinin yakınında, nehir kilometresi 550,0, yazıt: Eğer bu taş su altında kalırsa, hayat tekrar daha renkli olacakBleckede: Schwindende Elbe legt Hungerstein frei.  NDR, 17. August 2018; abgerufen am 17. August 2018. Hirschler göleti Clausthal-Zellerfeld'in doğusundaki tarihi barajda Göl tabanında birkaç açlık taşı. En eskisi 1767 yılına dayanıyor. 120px|Einer der Hungersteine im Hirschler Teich Mosel Traben-Trarbach-Litzig, nehrin sol yakası Malzeme: Arduvaz. Geçmişte, şarap şişeleri geleneksel olarak taş ortaya çıktığında oraya gömülür ve bir sonraki gelgitte çıkarılırdı. Günümüzde ise baraj düzenlemeleri nedeniyle artık görünmüyorlar. Mündesee Angermünde'nin kuzeyinde  Ren Worms-Rheindürkheim, Ren Nehri'nin 449,4 kilometresinde, sol kıyıda  Üzerinde 1857'den itibaren yazıtlar bulunan birkaç taştan biri.  Taşlar, Rheindürkheimer Fahrt üzerindeki Kraneck yakınlarında yer almaktadır. En eski yazıt "ANO 1857" iken, "Hunger Jahr 1947" yazısı taşlara adını vermiştir.   120px|Hungerstein im September 2003 im Rhein bei Worms-Rheindürkheim Ren Remagen-Kripp Hungerfelsen, 2018 ve 2022'de Remagen-Kripp'in önünde görülebilir  Weser Hajen yakınlarında, Weser'in sol kıyısında, Hajen-Ruhberg feribotunun üstünde, bir dalgakıranın dibinde Hajener açlık taşı, Weser nehri üzerinde kırmızı bir kumtaşı bloğudur. 120px|Hajener Hungerstein Weser Würgassen Nehrin 47.55. kilometresinde sağ kıyıda 3 m³ büyüklüğünde açlık taşı, 1800, 1840, 1842, 1847, 1850, 1857, 1858, 1859, 1865, 1874, 1876, 1881, 1911, 1922, 1934 ve 1959 tarihleriyle Weser, Gewässerbeschreibung.  faltboot.org; abgerufen am 18. August 2018 Karl Löbe'nin Weserbuch'una atıfta bulunmaktadırKarl Löbe: Das Weserbuch. Roman eines Flusses. Verlag C. W. Niemeyer, Hameln 1968. Einfeld gölü MühbrookSehpunkt 10: Von Hochwassern und Hungersteinen  neumuenster.de, S. 14 von 25, abgerufen am 23. August 2022. Çiftçi Heinrich Lucht, 1934 yılında ilk Hungerstein'ı Seeblick Oteli'nin çaprazına yerleştirdi. İkincisi ise 1959'da köy koyuna dikildi. 1973, 1976 ve 1998'de daha düşük seviyelere ulaşıldı.

 Ayrıca bakınız 

 Nilometre

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Jan-Michael Lange et al.: Hungersteine in der Elbe. In: Sächsische Heimatblätter, Heft 4/2019, s. 324–329
 Bernd Gross: Die Botschaft der Hungersteine - Eine kulturhistorische Zeitreise im Flussnetz der Elbe, 161 Seiten, 2019, veröffentlicht auf Qucosa
 Dış bağlantılar 

 Niedrigwasserphänomene der Elbe – Hungersteine und Untiefen, Devlet Taşkın Merkezi Departmanı, Hidroloji.
 Hladové kameny vylézají (Hungersteine tauchen auf). Český hidrometeorolojikký ústav - Ústí nad Labem (Çek Hidrometeoroloji Enstitüsü - Ústí nad Labem), açlık taşlarının fotoğraf galerisi (Çekya).
 Der Schönebecker Hungerstein.
 Hungersteine in der Mosel.
 Malte Göbel: Hungersteine in Rhein, Weser, Elbe. »Wenn du mich siehst, dann weine«.
 Susanne Holz: Ihre Skulptur wiegt 120 Kilogramm: Luzerner Künstlerin widmet sich einem stummen Zeugen. (Sanatçı Claudia Vogel'in Tetschen Hungerstein'a atıfla yaptığı "Hungerstein" çalışması hakkında.)

Kategori:Almanya kültür tarihi
Kategori:Avrupa'daki kuraklıklar
Kategori:Avrupa'daki kıtlıklar
Kategori:Taşlar