Mesta, Yunanistan

Mesta, Yunanistan’ın Kuzey Ege bölgesinde, Sakız (Chios) Adası’nın güneybatısında yer alan geleneksel bir yerleşimdir. Yerleşim, Sakız (Chios) kentinin yaklaşık 35 kilometre güneybatısında, kıyıya 4 kilometre uzaklıkta ve 120 metre rakımda kurulmuştur. İdari olarak Sakız Belediyesi’ne ve Mastichochoria belediye birimine bağlıdır. Mesta, ayrıca güneybatı Sakız’ın önemli limanına ev sahipliği yapan Limenas köyünü de kapsayan bir topluluğun merkezidir.

Köy, ada ekonomisinde tarihsel ve kültürel açıdan büyük önem taşıyan Mastik Köyleri (Mastichochoria) grubuna dahildir. Bu köyler, özellikle damla sakızı (mastiha) üretimiyle tanınmakta olup, bu üretim geleneği UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde yer almaktadır.

Mesta, mimari özellikleriyle dikkate değer bir köydür. Ortaçağ döneminde savunma amacıyla inşa edilen köy, günümüzde de büyük ölçüde korunmuş kale-köy (kastropoliteia) yapısıyla öne çıkar. Dar sokakları, taş evleri ve kapalı geçitleriyle, Bizans ve Ceneviz hâkimiyetlerinin izlerini yansıtmaktadır.

Mesta, savunma amaçlı olarak birbirine bitişik inşa edilen evleriyle dikkat çeker. Gri renkli evlerin kapı ve pencereleri yalnızca köyün iç kısmına, yani duvarın iç tarafına bakacak şekilde yapılmıştır. Dış duvarlar ise, köşelerinde küçük kuleler bulunan bitişik mazgallarla güçlendirilmiş ve iki ya da üç noktada yer alan kapılarla donatılmıştır. Geçmiş dönemlerde Mesta’nın merkezinde, köyün savunma sisteminin temel unsurlarından biri olan savunma kulesi bulunmaktaydı. Ortaçağ kale-köy yerleşimlerinde yaygın görülen bu yapı, bir tür akropol işlevi üstlenmiş ve saldırı anlarında köy halkına sığınak sağlamıştır. Kuleye erişim, güvenlik amacıyla kullanılan hareketli bir köprü aracılığıyla mümkün olmuş; bu düzenek, dış tehditlere karşı ek koruma mekanizması görevi görmüştür. Bu yerleşim düzeni, köyün etrafında bütüncül bir koruma duvarı oluşturmuş ve köyün tarih boyunca korsan saldırılarına karşı dayanıklılığını sağlamıştır. Bu özellik, Mesta’yı Sakız Adası’ndaki en iyi korunmuş ortaçağ kale-köylerinden biri haline getirmiştir.

Yerleşimde yaşayan halk, 14. yüzyıldan itibaren şekillenmiş kültürel geleneklerini günümüzde de sürdürmektedir. En önemli geleneksel etkinlik, her yıl karnaval kutlamaları sırasında gerçekleştirilen “Ağa Yargılamaları”dır. Bu uygulama, Osmanlı dönemi yargılamalarının satirik bir yeniden canlandırması niteliğini taşımakta ve toplumsal hafızada köyün tarihsel deneyimlerini sembolik biçimde yaşatmaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Yunanistan'daki yerleşim birimleri