Rusya'da konuşulan yok olma tehlikesindeki diller listesi

Rusya Federasyonu'nun yok olma tehlikesi altındaki diller listesi - kullanımdan vazgeçme tehlikesi olan dil, genellikle hayatta kalanları az olduğu için. Eğer tüm ana dillerini kaybederse, ölü bir dile dönüşür. Dil bir alanda tehlike altında olabilir, ancak İrlanda dilindeki gibi, başka bir alanda canlanma belirtileri gösterebilir. Bu nedenle bu tür diller ek korumaya ihtiyaç duyar.

Rusya Federasyonu'nda çok sayıda küçük dil yaşamaktadır, bunların çoğu Kafkasya, Ural, Sibirya ve diğer bölgelerde azınlıklar ve yerel halklar tarafından konuşulmaktadır. Bu diller, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli faktörler nedeniyle yok olma tehlikesi artmaktadır:

Ruslaştırma: Rus dilinin diğer diller pahasına kullanımını teşvik eden tarihi politika.

Küreselleşme: eğitim, kitle iletişim araçları, ticaret alanında küresel dillerin üstünlüğü.

Göç: insanların geleneksel dil topluluklarından uzaklaşması.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü dil tehlikesinin beş seviyesini belirler, "güvenli" (tehlike altında değil) ve "yok olmuş dil" arasında:

Zayıf - "çocukların çoğu bu dili konuşur, ancak bu bazı alanlarla sınırlı olabilir (örneğin, ev)"

Belirgin Tehlike Altında - "çocuklar ana dillerini evde öğrenmezler".

Tehlikede - "dil dedeler ve yaşlı nesiller tarafından konuşulur; ebeveynler kuşağı anlasa da, çocuklarıyla konuşmazlar".

Kritik Tehlike Altında - "en genç konuşmacılar dedeler, yaşlılardır, kısmen ve seyrek konuşurlar"

Yok Olmuş - "konuşmacı kalmadı; 1950'lerden sonra yok olursa, Atlas'a dahil edilir".

Aşağıdaki listede Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası'nın üçüncü baskısının (2010) sonuçları bulunmaktadır; daha önceki (yok olma tehlikesindeki dillerin Kırmızı listesi), ayrıca yukarıda bahsedilen baskının çevrimiçi baskısı, her ikisi de UNESCO tarafından yayınlanmıştır.
+Rusya FederasyonuDilDurumÜlkeISO 639-3Abazin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusya, TürkiyeabqAbhaz diliSavunmasızGürcistan, Rusya, TürkiyeabkAdıgey dili (Batı Çerkes)Açıkça yok olma tehlikesi altındaIrak, İsrail, Ürdün, Makedonya, Rusya, Suriye, TürkiyeadyAgul diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaagxAhvah diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaakvAlabugat Tatar dili veya Nogay diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaAleut dili (Batı, Komandor Adaları)Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaaleAlütor diliTehlikede olanRusyaaluAndi diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaaniArçin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaAvar diliSavunmasızRusyaBagvalin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaBarabin Tatar diliTehlikede olanRusyaBaşqırt diliSavunmasızRusyaBelarus diliSavunmasızBelarus, Letonya, Litvanya, Polonya, Rusya, UkraynaBejşta diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaBohtan Yeni Aramice diliTehlikede olanGürcistan, RusyaBotlih diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaBuryat dili (Baykal yanı)Tehlikede olanRusyaBuryat dili (Baykal ötesi)Açıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaSelkup diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaYuit dili (Çukotka)Tehlikede olanRusyaÇamalin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaÇeçen diliSavunmasızRusyaÇelkan dili Tehlikede olanRusyaÇukot diliTehlikede olanRusyacktÇulım diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaÇuvaş diliSavunmasızRusyaAleut-Medni diliYok olmuşRusyaDargin diliSavunmasızRusyaDolgan diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyadlgDoğu Cape Yupik - Naukan diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaDoğu Hant diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaDoğu Mansi diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaDoğu Mari diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaErzya diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaEven dili (Kamçatka lehçesi)Tehlikede olanRusyaEven dili (Sibirya lehçesi)Tehlikede olanRusyaEvenk dili (Kuzey Sibirya)Tehlikede olanRusyaEvenk dili (Sahalin)Tehlikede olanRusyaEvenk dili (Güney Sibirya)Tehlikede olanMoğolistan, RusyaOrman Enec diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaNenets orman diliTehlikede olanRusyaGüney-Yukagir diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaGodoberin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaGinuh diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaHomşets lehçesi (Kafkasya)Tehlikede olanGürcistan, RusyaGunzib diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaİjora diliTehlikede olanRusyaİnguş diliSavunmasızRusyaHvarşi diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaİtelmen diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaitlDağ Yahudicesi (Cuhuri) (Kafkasya)Açıkça yok olma tehlikesi altındaAzerbaycan, İsrail, RusyaKabarda dili (Doğu Çerkes)SavunmasızRusya, TürkiyeKalmık diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKamasin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKaraçay-Balkar diliSavunmasızRusyaMator diliYok olmuşRusyaKaratin diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKarel dili (Karelya)Açıkça yok olma tehlikesi altındaFinlandiya, RusyaKarel dili (Tihvin)Tehlikede olanRusyaKarel dili (Tver)Açıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKet diliTehlikede olanRusyaHakas diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaHamnigan diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaÇin, Moğolistan, RusyaHvarşi diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKildin Sami diliTehlikede olanRusyaKilen diliKritik yok olma tehlikesi altındaÇin, RusyaKili diliTehlikede olanRusyaKamasin diliYok olmuşRusyaKomi-Zıryan diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKoryak diliTehlikede olanRusyaKumandı dili Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaKumuk diliSavunmasızRusyaLak diliSavunmasızRusyaLatgal diliSavunmasızLetonya, RusyaLezgi diliSavunmasızAzerbaycan, RusyaAşağı Saksonya diliSavunmasızDanimarka, Almanya, Hollanda, Polonya, RusyaLyudikov diliTehlikede olanRusyaMokşa diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaMator diliYok olmuşRusyaNanay diliTehlikede olanÇin, RusyaNegidal diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaNganasan diliTehlikede olanRusyaNivh dili (Amur)Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaNivh dili (Sahalin)Tehlikede olanRusyaNogay dili (Kafkasya)Açıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKuzey Sami diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaFinlandiya, Norveç, Rusya, İsveçKuzey Altay diliTehlikede olanRusyaKuzey Hant diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKuzey Mansi diliTehlikede olanRusyaKuzey Selkup diliTehlikede olanRusyaOlonets diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaFinlandiya, RusyaOroç diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaOrok diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaOset diliSavunmasızGürcistan, RusyaKomi-Permyak diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaPontus diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaErmenistan, Gürcistan, Yunanistan, Rusya, Türkiye, UkraynaRomani diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaArnavutluk, Avusturya, Belarus, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Makedonya, Karadağ, Hollanda, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, İsviçre, Türkiye, Ukrayna, Büyük BritanyaRutul diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaAzerbaycan, RusyaŞor diliTehlikede olanRusyaSibirya Tatar diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKoltta Sami diliTehlikede olanFinlandiya, Norveç, RusyaGüney Altay diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaGüney Selkup diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaSoyot dili Yok olmuş, kısmen restore edilmişRusyaTabasaran diliSavunmasızRusyaTazi diliTehlikede olanRusyaTeleut dili Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaTaig diliYok olmuşRusyaYokanga-Sami dili (Ter Sami)Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaTindal diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaTofa diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaTruhmen diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusya, TürkmenistanTsahur diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaAzerbaycan, RusyaTsez diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaTundra Enec diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaTundra Nenets diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaKuzey-Yukagir dili (Tundra)Kritik yok olma tehlikesi altındaRusyaTuva diliSavunmasızÇin, Moğolistan, RusyaUdegey diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaUdmurt diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyaUlç diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaUrum diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaGürcistan, Rusya, UkraynaVeps diliTehlikede olanRusyaVıru-Setu diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaEstonya, RusyaVod diliKritik yok olma tehlikesi altındaRusyaDağ Mari diliTehlikede olanRusyaYakut diliSavunmasızRusyasahKomi-Yazvin diliTehlikede olanRusyaYidiş (Avrupa)Açıkça yok olma tehlikesi altındaAvusturya, Belarus, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Moldova, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, Rusya, Slovakya, İsveç, İsviçre, Ukrayna, Büyük BritanyayddYurt Tatar dili veya Nogay diliAçıkça yok olma tehlikesi altındaRusyanog

 Ayrıca bakınız 

Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası

Yok olma tehlikesi altındaki Avrupa dilleri listesi

Asya'da yok olma tehlikesi altındaki diller listesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

The World Atlas of Languages, UNESCO

Endangered Languages Project: Russia

 Notlar 

Kategori:Dil siyaseti
Kategori:Dilbilim
Kategori:Rusya'daki diller
Kategori:Rusya
Kategori:Rusya listeleri