Eirenis aurolineatus

Eirenis aurolineatus, Anadolu cüce yarışçısı veya Bolkar Yılanı olarak bilinen Colubridae familyasından Eirenis cinsine ait zehirsiz bir yılan türüdür. E. aurolineatus, sadece Türkiye'ye özgü endemik bir türdür.

 Etimoloji 
Latince adı Eirenis aurolineatus olan türün halk dilindeki yaygın adı Bolkar Yılanı veya Bolkar uysal yılanıdır. Diğer bilinen isimleri  ise "Anadolu cüce yarışçısı","Altın çizgili cüce yılanı" veya "Altın çizgili cüce yarışçısı"dır.

 Tanımlanması 
Eirenis aurolineatus ilk kez 1919 yılında Alman herpetolog Gerhard Venzmer (1893–1986) tarafından Adana'nın Pozantı ilçesi tarafında kalan Bolkar Dağında tanımlanmıştır. Morfolojik ve genetik olarak Eirenis modestus'a yakın, ancak belirgin ve karakteristik bir baş ve boyun desenine sahiptir. Monotipik olarak kabul edilmektedir.

 Anatomi ve fizyoloji 
Ortalama uzunluğu 45 cm. kadardır. Çok koyu renkli iris, E. modestus'takinden daha koyu tonlardadır. Vücut pulları düzgün, oldukça parlak olup, gövdenin ortasında 17 sıra halinde dizilmiştir. 149-168 ventral plak, erkeklerde 71-84 çift, dişilerde 60-70 çift subvordal plak bulunur.

Bu türün tipik formunda boyunda koyu renkli yaka (genç bireylerde siyah), sarı bir çizgiyle sınırlanmış, siyah kenarlı bir yaka bulunur. Boyun boyunca düz bir çizgi halinde ilerler, sonra aniden son supralabial'a kadar ileriye doğru devam eden eğik bir çizgiye dönüşür. Koyu yakanın önünde soluk sarı bir çizgi parietal pulları çevreler ve gözün hemen arkasında üst dudakla birleşen dar, eğik düz bir bant oluşturur - yukarıdan bakıldığında düz kenarlı bir at nalı şeklindedir. Başın üst kısmında ince sarı bir enine bant yanlardan gözün hemen arkasına kadar devam eder. Yavrularda sarı ve siyahın kontrast oluşturduğu bu desen, yetişkinlerde daha az belirgin hale gelir.

Sırt, uzaktan bakıldığında tekdüze bej-kahverengi veya kırmızımsı-kahverengidir; her sırt pulunda, E. modestus'ta olduğu gibi uzunlamasına turuncu-kahverengi bir çizgi bulunur. Ventral kısım (karın altı bölgesi) lekesiz sarımsı beyaz renk tonlarındadır.

 Habitat 
Anadolu cüce yarışçısı, yalnızca Türkiye'ye özgü endemik bir türdür ve ülkenin güneyindeki Bolkar Dağlarının güney yamaçlarında küçük bir alanda yayılım gösterirler. Akdeniz ve subalpin kuşağının dağlık alanlarda; Pinus brutia (Kızılçam), Cupresus sempervirens (Servi), Pinus nigra (Karaçam) ormanlık alanlarının açıklıklarında yayılış gösterir.

Türe ait örnekler, deniz seviyesinden 202 ila yaklaşık 1800 metre arasındaki yüksekliklerde bulunabildiklerini göstermektedir. Yarı kurak bölgeler, bitki örtüsü olan kayalık tepeler ile yumuşak, taşlı veya kumlu topraklı tarlaları kendisine yaşam alanı olarak seçerler. Eirenis aurolineatus'''un araştırma bölgesinde saptandığı lokasyonlar; Mersin'in Mezitli, Mut, Tarsus, Çamlıyayla, Gülek Boğazı bölgesi ile Adana'nın Karaisalı, Pozantı ve Adana merkezi olarak tespit edilmiştir.

 Beslenme, üreme ve etoloji Eirenis aurolineatus, avını bütün olarak yiyen etobur bir türdür. Beslenme alışkanlığı genelde avlayabildiği küçük böcekler, bazı örümcek türleri, akrep ve benzeri canlılar üzerinde yoğunlaşır. Bazı küçük kertenkele türlerini de avlayabildiği gözlemlenmiştir.

Bolkar Yılanı yumurtlayarak çoğalan bir türdür. Üremesi hakkında çok az şey bilinmekle birlikte, muhtemelen yaz ortasında küçük gruplar halinde büyük yumurtalar bırakmaktadır. Aktivasyon zamanı Mart sonundan itibaren Ekim ayına kadarki dönemdir. Gündüz, alacakaranlıkta aktif ve muhtemelen kısmen gececi olan bu tür geceleri taş altları, böcek yuvaları gibi yerlerde gizlenir. Kaçmak için çabuk hareket eder, ancak uysal ve nazik hareketler sergiler. Aşırı şekilde sıkıştırılmadığı veya kendini ciddi tehlike altında hissetmediği sürece ısırmaz. Zehirsiz bir tür olduğu için insan hayatı açısından tehlike teşkil etmemektedir.

 Statüsü 
Yayılış alanı muhtemelen 10.000 km2 den az olmasına rağmen, önemli ölçüde tehdit altında olmayan ve azalmakta gibi görünmeyen biyotoplarda görülür. Endemik bir tür olan Eirenis aurolineatus'' için belirli bir tehdit tespit edilmemiştir herhangi bir koruma önlemine ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu nedenle Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) bu türü asgari endişe altındaki türler kategorisinde listelemiştir. Fakat bu türün tüm doğal tarihini anlamak için daha fazla araştırma yapılması tavsiye edilmektedir.

 Ayrıca bakınız 

 Bolkar engereği

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 



Kategori:Eirenis
Kategori:Türkiye'deki sürüngenler
Kategori:1919'da tanımlanan sürüngenler
Kategori:Türkiye endemik hayvanları