Kökbörü

Kökbörü (Kırgızca: Көк бөрү; Kazakça: Көкпар), Orta Asya'da özellikle Kırgızistan, Kazakistan ve Türkmenistan’da yaygın olarak oynanan geleneksel bir ata sporudur. Oyun, atlı oyuncuların yere bırakılan keçi ya da oğlak postunu kaparak rakip kaleye benzer çukura (kazana) atmaları üzerine kuruludur.

 Tarihçe 
Kökbörü’nün kökenleri Orta Asya göçebe kültürüne dayanır. Araştırmacılara göre bu oyun, sürüleri korumak için yapılan savaş ve avcılık pratiklerinden doğmuştur. Kırgız ve Kazak halkları arasında bir milli spor haline gelmiş, günümüzde Dünya Göçebe Oyunları’nın da resmi müsabaka dallarından biridir.

 Oynanış 
küçükresim|Buryatya’nın Ulan-Ude kentinde düzenlenen Kırgız Kökbörü festivali
 Takımlar ve saha 
- İki takım, genellikle 12–15 kişiden oluşur, ancak sahada aynı anda 4–5 atlı bulunur.  
- Oyun sahası yaklaşık 70×200 metre ölçülerindedir.  
- Ortada ağırlığı 30–40 kg olan keçi ya da oğlak postu yer alır.

 Amaç 
Oyuncular, postu kaparak rakip kaleye benzeyen büyük yuvarlak çukura (kazan) bırakmaya çalışır. Her başarılı bırakış puan kazandırır. Maç sonunda en çok puanı toplayan takım galip gelir.

 Buzkaşi, Kökbörü ve Kökpar arasındaki farklar 
Orta Asya’nın üç geleneksel atlı oyunu olan Buzkaşi, Kökbörü ve Kökpar sıkça birbirine karıştırılmaktadır. Ancak aralarında önemli farklar vardır:

 Buzkaşi daha çok Afganistan ve Tacikistan’da oynanır. Bireysel mücadele ön plandadır; yüzlerce atlı aynı anda oyuna katılabilir. Saha çok geniştir ve standart kuralları yoktur.
 Kökbörü Kırgızistan’ın milli sporudur. Takım oyunu şeklinde oynanır ve federasyonlarca belirlenmiş standart kurallara sahiptir. Oyun sahası ölçülüdür ve post, "kazan" adı verilen çukura bırakılarak sayı kazanılır.
 Kökpar ise daha çok Kazakistan'da yaygındır. Takım halinde oynanır fakat kurallar bölgelere göre farklılık gösterebilir. Hedef genellikle daireye ya da kaleye taşımaktır; saha Kökbörü'den daha büyük olabilir.

 Modern dönem 
- 1990'lardan itibaren Kırgızistan ve Kazakistan'da federasyonlar kurulmuş, resmi turnuvalar düzenlenmeye başlanmıştır.  
- Dünya Göçebe Oyunları'nda kökbörü en popüler branşlardan biridir. 
- Uluslararası tanınırlığı artmış, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alınması için girişimlerde bulunulmuştur.

 Ayrıca bakınız 
 Buzkaşi  
 Kökpar

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu

Kategori:Geleneksel sporlar
Kategori:Hayvanlı sporlar
Kategori:Binicilik sporları
Kategori:Kırgızistan'da spor
Kategori:Kazakistan'da spor