Lütte geleneği

Lütte Geleneği (fr. Lutte Traditionnelle – Geleneksel Güreş), Batı Afrika’ya özgü bir halk güreşi tarzıdır. Senegal ve Gambiya’da Laamb, Togo’da Evala, Nijerya ve Nijer’de Hausa halkı arasında Kokawa veya Kokowa adlarıyla bilinir. Nijer ve Burkina Faso’da ise doğrudan Lutte Traditionnelle adıyla anılır. Uluslararası karşılaşmalar Jeux de la Francophonie kapsamında ve ayrıca düzenlenen ’nda yapılmaktadır.

 Varyasyonlar 
1950'lerden bu yana Batı Afrika'daki farklı gelenekler Lütte Geleneği çatısı altında birleşmiş ve spor, büyük bir seyirci etkinliği haline gelmiştir. En önemli varyasyon Laamb'dır. Laamb, Batı Afrika'daki stiller arasında yumruk atmaya (frappe) izin verilen tek stildir. 1990'lardan itibaren gelişen Afrika şampiyonaları ve konfederasyonlar sayesinde Senegalli güreşçiler iki ayrı biçimde çalışmaktadır: uluslararası karşılaşmalar için Lutte Traditionnelle sans frappe (vuruşsuz), yerel mücadeleler için Lutte Traditionnelle avec frappe (vuruşlu).Government of Senegal: COMITE NATIONAL DE GESTION DE LA LUTTE .

Nijerya ve Nijer’deki Hausa bölgelerinde Kokawa Batı Afrika standartlarına uyarlanmıştır. Yumruk atma kısmı ise Dambe adı verilen ayrı bir dövüş sporuna ayrılmıştır. Her iki spor da aynı geleneksel arenada yapılmakta, ancak Dambe gezici dövüşçü topluluklarının uzmanlık alanı haline gelmiştir.In pictures: Traditional boxing in Nigeria . BBC World Service, Mart 2008.

 Amaç 
İki güreşçi, kum torbalarıyla çevrilmiş dairesel bir alanda karşılaşır. Amaç rakibi ayakta ya da dört ayak üzerine düşürmek veya tamamen alanın dışına çıkarmaktır.Tout savoir sur la lutte sénégalaise : Dakar Ulusal Spor Enstitüsü’nden Spor Sosyolojisi Profesörü Abdou Wahid Kane ile söyleşi, Afrik News, 30 Mayıs 2005.

 Uluslararası organizasyon 
1980'lerden itibaren Lütte Geleneği Batı Afrika'nın büyük bölümünde yaygınlaşmış ve daha kurumsal hale gelmiştir. Birçok ülkede ulusal şampiyonalar düzenlenmekte, kurallar ise uluslararası turnuvalar için uyumlaştırılmaktadır. Uluslararası karşılaşmalar Jeux de la Francophonie oyunlarında yapılmakta olup, 2000 yılından itibaren ’nı düzenleyen bir kurul tarafından koordine edilmektedir. 2008'de Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), Dakar’da ilk uluslararası Lütte Geleneği şampiyonasını düzenledi. Senegal, Mali, Nijer, Nijerya, Burkina Faso, Gine, Gambiya, Gine-Bissau, Togo, Liberya ve Fildişi Sahili’nden takımlar katıldı. Turnuvayı Nijerya kazandı ve böylece ilk kez İngilizce konuşulan bir ülke (Gambiya hariç) büyük bir Lütte turnuvasında şampiyon oldu.L'arbitrage décrié au tournoi de lutte traditionnelle de la CEDEAO. APANEWS, 6 Temmuz 2008.

Kanarya Adaları göç rotası aracılığıyla Senegal, Mali ve Moritanya'dan gelen göçmen gençler Kanarya güreşine katılmıştır. Kanarya güreşi, kıtasal stillerle hem benzerlikler hem de farklılıklar göstermektedir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Lutte, Afrik News – geleneksel güreş haberleri
 Nijer Ulusal Şampiyonası raporu, 22 Şubat 2008, Dosso, Nijer.

Kategori:Afrika'da güreş
Kategori:Halk güreşi stilleri
Kategori:Afrika'da spor
Kategori:Senegal'de spor
Kategori:Nijer'de spor
Kategori:Burkina Faso'da spor
Kategori:Togo'da spor
Kategori:Gambiya'da spor