Ermeni mimarisi

Ermeni mimarisi, estetik veya tarihsel bağlantıları Ermeni halkına dayanan mimari eserleri kapsar. Bu mimari üslubu belirli coğrafi ya da kronolojik sınırlar içine yerleştirmek zordur, ancak birçok anıtı tarihi Ermenistan ve uzantısı coğrafyalarda oluşturulmuştur. Ermeni mimarisinin en önemli örnekleri genel olarak Orta Çağ'da ve 7. yüzyıl'da inşa edilen kiliseleri olarak kabul edilir. Bu mimari gelenek, hem Bizans mimarisi hem de Fars mimarisi ile etkileşim içinde gelişmiş, özgün bir üslup oluşturmuştur.

 Tarihçe 
Ermeni mimarisinin en erken örnekleri M.S. 4. yüzyılda Hristiyanlığın, Ermenistan'ın resmî dini olarak kabul edilmesinden sonra ortaya çıkmıştır. 7. yüzyıl, Ermeni mimarisinin klasik dönemi olarak kabul edilir. Bu dönemde merkezi planlı, haç biçimli ve kubbeli kiliseler inşa edilmiştir. Orta Çağ boyunca, Bagratuni Hanedanı ve Sünik Prensliği dönemlerinde yeni mimari merkezler gelişmiştir. Tatev Manastırı ve Noravank Manastırı bu dönemin başyapıtları arasında yer alır.Der Nersessian, Sirarp. The Armenians. London: Thames and Hudson, 1969, s. 198–205. 11. yüzyıldan itibaren Ani başkenti, geniş ölçekli taş işçiliği ve çok kubbeli bazilikalarıyla “taşın başkenti” olarak anılmıştır.Thierry, Jean-Michel. Les arts arméniens. Paris: Mazenod, 1987, s. 210–215.

 Özellikleri 
Ermeni mimarisinin en ayırt edici özelliklerinden biri, yüksek merkezi kubbe ve haç planlı iç düzendir. Genellikle tüf taşı veya bazalt kullanılır; taş yüzeylerde kabartma haçlar (haçkar) ve geometrik süslemeler öne çıkar. Erken dönem kiliselerinde dikey vurgulu siluetler, kubbeyi taşıyan konik çatı formu ve zengin taş oymacılığı görülür. Cep düzenleri genellikle üçlü niş sistemiyle dengelenmiştir; bu özellik, daha sonra Gürcü mimarisi ve Rus Ortodoks mimarisi üzerinde de etkili olmuştur.Strzygowski, Josef. Die Baukunst der Armenier und Europa. Wien: Schroll, 1918.
küçükresim|Eçmiyazin Katedrali

 Önemli Yapılar 

 Eçmiyazin Katedrali - 4. yüzyıl; dünyanın en eski katedrallerinden biri.
 Zvartnots Katedrali - 7. yüzyıl; dairesel planıyla klasik dönem simgesi.
 Ani Katedrali - 989; mimar Trdat tarafından inşa edilmiştir.
 Tatev Manastırı - 9. yüzyıl; Sünik bölgesinde yer alır.
 Noravank Manastırı - 13. yüzyıl; mimar Momik'in eseri.

 Etkileri 
Ermeni mimarisi, Orta Çağ boyunca Kafkasya, Doğu Anadolu ve İran mimarilerini etkilemiştir. Ermeni taş işçiliği teknikleri, Selçuklu mimarisi ve erken Osmanlı mimarisi üzerinde de dolaylı izler bırakmıştır.Eastmond, Antony. Art and Identity in Thirteenth-Century Byzantium: Hagia Sophia and the Empire of Trebizond. Ashgate, 2004, s. 88–90. Günümüzde Ermeni Apostolik Kilisesi'nin mimari geleneği, hem Ermenistan'da hem diaspora topluluklarında sürdürülmektedir.

 Kaynakça 

Kategori:Ermenilerin eserleri
Kategori:Mimarlık