Nordik noir

Nordik noir (İngilizce: ), İskandinavyaİngilizce konuşulan ülkelerde “Nordic noir” ve “Scandinavian noir” terimleri çoğunlukla eş anlamlı biçimde kullanılır. Ancak “Nordik” kavramı, yalnızca İskandinavya’yı (İsveç, Norveç, Danimarka) değil; aynı zamanda Finlandiya ve İzlanda gibi diğer Kuzey Avrupa ülkelerini de kapsar. Bu nedenle türün tanımlanmasında “Nordik noir” ifadesi terminolojik olarak daha kapsayıcı ve doğrudur. ve genel olarak Kuzey Avrupa'da ortaya çıkan, suç temelli anlatıları karanlık atmosfer, sade dil ve toplumsal eleştiriyle harmanlayan bir kurgu alt türüdür. Başlangıçta edebiyatta gelişen bu tür, zamanla televizyon dizileri ve sinema filmleri aracılığıyla küresel bir anlatı biçimine dönüşmüştür. Hikâyeler çoğunlukla bir polis soruşturması etrafında şekillenir; anlatı dili açık ve ekonomiktir, doğa ise kasvetli ve baskılayıcı bir unsur olarak yer alır. Suç yalnızca bireysel bir eylem değil, toplumdaki derin çelişkilerin ve çözülmelerin bir belirtisi olarak ele alınır.

Nordik noir, klasik İngiliz polisiyelerinde sıkça görülen whodunit (katil kim?) yapısından ayrılarak suçun çözümünden çok, suçun işlendiği sosyal bağlama ve karakterlerin iç dünyasına odaklanır. Merkezde yer alan dedektifler çoğunlukla içe dönük, yorgun, ahlaki gri alanlarda hareket eden karakterlerdir. Bu yönüyle tür, hem anlatım biçimi hem de tematik tercihleriyle diğer polisiye alt türlerinden ayrılır.

“Nordik” terimi, yalnızca İskandinavya’yı (İsveç, Norveç, Danimarka) değil; aynı zamanda Finlandiya, İzlanda ve kimi zaman Faroe Adaları gibi diğer Kuzey Avrupa ülkelerini de kapsar. Dolayısıyla Nordik noir, yalnızca İskandinav polisiyelerini değil, daha geniş bir coğrafi ve kültürel alandaki eserleri içerir. Türün adı, İngilizce konuşulan dünyada özellikle 2010’lu yıllarda yaygınlık kazanmış; BBC’nin yayımladığı Nordic Noir: The Story of Scandinavian Crime Fiction adlı belgeselle medya diline yerleşmiştir. Ancak “Nordik noir” ifadesi, türün ortaya çıktığı ülkelerde yaygın olarak kullanılmaz; bu ülkelerde daha genel tanımlar olan “suç edebiyatı” (İsveççe: kriminallitteratur, Norveççe: krimlitteratur) tercih edilir.

 Tanım ve Özellikler 
Nordik noir, suç kurgusu (crime fiction) içinde yer alan bir alt türdür. Polisiye roman geleneğine bağlı olmakla birlikte, klasik dedektif anlatılarından farklı olarak noir (kara polisiye) estetiğini benimser. Bu estetiğin, İskandinav ve genel olarak Nordik ülkelerde biçimlenen özgün bir varyantı olarak Nordik noir, hem coğrafi hem de tematik açıdan ayırt edici bir konumda yer alır.

 Nordik noir’in türler hiyerarşisi 
 Sıra  Tür adı  Açıklama 1 ↓  Kurgu (Fiction)  En üst kategori: Gerçek dışı anlatılar. Roman, hikâye, senaryo, oyun vb. 2 ↓  Polisiye (Crime fiction)  Suç olgusunu (genelde cinayet) merkeze alan kurgu türü. Dedektiflik, adalet, suçlu takibi gibi temalar içerir. 3 ↓  Kara roman/polisiye (Noir fiction)  Karanlık, yozlaşmış ve ahlaki gri alanlara odaklanan suç hikâyeleri. Toplumsal çöküş ve bireysel yozlaşma temaları baskındır. 4 ↓  Nordik noir  Noir anlatımının İskandinav/Nordik bağlamda özgünleşmiş biçimi. Sade dil, karanlık atmosfer, toplumsal eleştiri ve anti-kahraman dedektifler içerir.

 Estetik ve tematik özellikler 
Bu türü tanımlayan başlıca nitelikler arasında sade ve doğrudan bir anlatım dili, kasvetli atmosferler, yabancılaşmış karakterler ve bireysel ya da toplumsal ahlaki ikilemler yer alır. Anlatılar genellikle bir polis soruşturması etrafında gelişir; fakat olayların arka planında yatan yapısal adaletsizlikler, göç, ırkçılık, kadın düşmanlığı gibi temalar ön plandadır.

Nordik noir'in estetik yapısı çoğu zaman doğa ile insan arasında gerilimli bir ilişki kurar. Soğuk, karla kaplı manzaralar ya da izole kasabalar, yalnızca birer arka plan değil; karakterlerin ruh hâllerini ve toplumsal bozulmayı yansıtan birer unsur olarak işlev görür. Görsellikte minimalizm ve soğuk tonlar hâkimdir; bu tercih hem edebi anlatılarda betimlemeye hem de sinema ve televizyon dizilerindeki ışık ve renk kullanımına yansır.

 Başkarakter profili 
Türün başkarakterleri çoğu zaman içine kapanık, mesleki tükenmişlik yaşayan ya da geçmiş travmalarla boğuşan dedektiflerdir. Kahramanlık miti yıkılır; çözüm süreci metodik ama sancılıdır. Dedektifin kendisi de toplumsal yozlaşmanın bir parçası olabilir ya da sistem karşısında güçsüz bir figür hâlini alır.

 İşlevsel diyalog, soğuk görsellik 
Nordik noir anlatılarında süslemelerden kaçınılır, diyaloglar kısa ve işlevseldir. Bu sadelik, anlatının karanlık tonlarıyla birleşerek soğuk ama yoğun bir atmosfer yaratır. Suçun kendisi kadar suçun nedenleri, toplumla ve geçmişle kurulan ilişkiler, anlatının çözülmesinde belirleyici rol oynar.

Başta edebiyat olmak üzere ortaya çıkan bu tür, sinema ve televizyon dizilerinde de benzer biçimde temsil edilmiştir. Görsel anlatım biçimlerinde de aynı estetik ve tematik özellikler korunmuş; bu da türün çok katmanlı ve disiplinlerarası bir yapıya dönüşmesine katkı sağlamıştır.

 Tarihçe 
Nordik noir’in kökeni üzerine farklı görüşler bulunsa da, türün 1990’lı yıllarda edebi bir biçim olarak belirginleştiği konusunda genel bir uzlaşı vardır. Bu dönemde, İskandinav suç edebiyatı toplumsal eleştiriyle iç içe geçen daha karanlık, gerçekçi ve psikolojik derinliği yüksek anlatı formlarına yönelmiştir.

 Literatürde ilk örnekler 
Türün öncülleri, 1960’lı ve 1970’li yıllarda yazılmış olan Martin Beck romanlarıdır. İsveçli yazarlar Maj Sjöwall ve Per Wahlöö tarafından kaleme alınan bu dizi, Amerikan yazar Ed McBain’in etkisiyle polisiye kurgunun yapısını toplumsal eleştiriyle harmanlamış, böylece geleneksel suç romanı anlayışından önemli ölçüde sapmıştır. Bu eserlerde sadece suçun çözümü değil, İsveç toplumundaki bürokrasi, eşitsizlik, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı gibi sorunlar da anlatının parçası hâline getirilmiştir.

 Türün doğuşu 
1990’larda tür büyük bir popülerlik kazandı. Özellikle Henning Mankell’in Kurt Wallander serisi, hem İsveç’te hem de uluslararası alanda geniş okuyucu kitlelerine ulaştı. Aynı dönemde Norveçli yazar Karin Fossum’un Komiser Sejer dizisi de türün önemli örnekleri arasında yer aldı. İsveçli yazar Stieg Larsson’un ölümünden sonra yayımlanan Millennium Üçlemesi ise türün küresel çapta bilinirliğini artıran başlıca yapıt oldu.

Nordik noir’in görsel anlatılardaki yükselişi, 2000’li yılların ortasında başladı. Danimarka yapımı Forbrydelsen (The Killing) ve İsveç-Danimarka ortak yapımı Bron/Broen (The Bridge), sadece İskandinav ülkelerinde değil, Britanya ve Almanya gibi Avrupa ülkelerinde de yoğun ilgi gördü. İzlanda dizisi Trapped ve Fin dizisi Bordertown gibi yapımlar, türün coğrafi çeşitliliğini genişletti.

 Uluslararasılaşma 
2010’lu yıllarda BBC tarafından yayımlanan Nordic Noir: The Story of Scandinavian Crime Fiction adlı belgesel, türün İngilizce konuşulan dünyadaki adlandırmasını pekiştirdi. Aynı yıllarda Netflix, BBC Four ve Sky Atlantic gibi yayıncılar İskandinav dizilerine geniş yer vererek türün uluslararasılaşmasına katkı sağladı.

 Öne Çıkan Eserler ve Yaratıcılar 

 Edebiyat 
Nordik noir türünün edebiyat alanındaki gelişimi, hem kurucu eserlerle hem de uluslararası başarı kazanmış roman dizileriyle şekillenmiştir.

 Martin Beck dizisi 
Türün ilk sistematik örneği, İsveçli yazarlar Maj Sjöwall ve Per Wahlöö tarafından 1965–1975 yılları arasında kaleme alınan Martin Beck dizisidir. Toplam on romandan oluşan bu seri, Amerikan polisiyesinin toplumsal gözlem ve diyalog temelli yapısını İskandinav refah devleti eleştirisiyle birleştirmiştir. Serinin başarısı, polisiye türüne politik bir boyut kazandırmış ve sonraki yazarlar üzerinde derin bir etki yaratmıştır.

 Kurt Wallander 
1990’lı ve 2000’li yıllarda Nordik noir’in küresel ölçekte tanınmasında önemli rol oynayan yazarlardan biri Henning Mankell olmuştur. Yazarın Kurt Wallander karakteri etrafında kurduğu roman serisi, İsveç toplumundaki değişim, yabancı düşmanlığı ve ahlaki çöküş gibi temaları işlemekte ve modern polis figürünün yalnızlaşmasını öne çıkarmaktadır.

 Harry Hole serisi 
Norveçli yazar Jo Nesbø, özellikle Harry Hole serisiyle türün daha dinamik ve psikolojik açıdan karmaşık örneklerini sunmuştur. Eserlerinde şiddet, toplumsal sapkınlık ve kişisel çöküş temaları öne çıkar. Nesbø'nun kitapları 50'den fazla dile çevrilmiş ve milyonlarca okura ulaşmıştır.

 Millennium Üçlemesi 
İsveçli yazar Stieg Larsson, ölümünden sonra yayımlanan Millennium Üçlemesi ile Nordik noir’in küresel popülerliğini doruk noktasına taşımıştır. Ejderha Dövmeli Kız, Ateşle Oynayan Kız ve Arı Kovanına Çomak Sokan Kız adlı romanlardan oluşan bu dizi, cinsiyet temelli şiddet, medya gücü ve ekonomik yozlaşma gibi konuları merkezine almıştır.

Bu yazarlara ek olarak Camilla Läckberg, Åsa Larsson, Jussi Adler-Olsen, Karin Fossum, Arnaldur Indriðason gibi yazarlar da türün hem ulusal hem uluslararası düzeyde gelişimine katkı sağlamıştır.

 Dizi ve Filmler 
Nordik noir türünün dünya çapında tanınmasını sağlayan en önemli unsur, edebiyat uyarlamaları ya da orijinal senaryolarla üretilen televizyon dizileri olmuştur. Bu diziler, türün estetik ve tematik özelliklerini geniş kitlelere ulaştırmış ve uluslararası medya söylemlerinde kendine özgü bir kategori hâline gelmiştir.

 Forbrydelsen 
2007 yapımı Danimarka dizisi Forbrydelsen (The Killing), polis soruşturması etrafında gelişen çok katmanlı anlatısı, düşük tempolu ilerleyişi ve kasvetli atmosferiyle türün görsel anlatıdaki ilk büyük çıkışlarından biri olarak kabul edilir. Başrol karakteri Sarah Lund, Nordik noir dedektif tipolojisinin görsel temsilinde önemli bir figürdür.

 Bron/Broen 
2011’de yayımlanan İsveç-Danimarka ortak yapımı Bron/Broen (The Bridge), İskandinav sınırları arasındaki kültürel ve yasal farklılıkları merkeze alırken, yabancılaşma, iletişimsizlik ve toplumsal çözülme temaları etrafında şekillenen güçlü bir suç anlatısı sunar. Dizinin uluslararası alandaki başarısı, The Tunnel (Britanya-Fransa) ve The Bridge US (ABD-Meksika) gibi uyarlamaların ortaya çıkmasına yol açmıştır.

 Trapped 
İzlanda yapımı Trapped, coğrafi izolasyon, doğal koşullar ve sınırlı sosyal yapı gibi unsurları Nordik noir’in tematik alanına dâhil eder. Dizide suçun çözüm süreci, küçük bir toplumun bastırılmış çelişkileriyle iç içe ilerler.

Finlandiya yapımı Bordertown (Sorjonen) ise ailevi gerilimleri, göçmen karşıtlığı ve sınır güvenliği gibi konuları ön plana çıkararak türün yeni yönelimlerini yansıtır.

Bu dizilere ek olarak Deadwind, Wisting, Wallander (İngiliz ve İsveç versiyonları), Beck, Rebecka Martinsson gibi yapımlar da türün televizyon alanındaki çeşitliliğini göstermektedir.

 Seçkin Temsilciler (Edebiyat ve Görsel Anlatı) 

 Nordik noir türünün tanınmış temsilcileri  
 Sınıf  Rol  İsim  Ülke  Öne çıkan yapıt/katkı İlk yapıt/katkı İlk yayın yılı ⭐  Roman yazarı  Maj Sjöwall & Per Wahlöö  İsveç  Martin Beck serisi Roseanna; (1967), (1977) ve Kanaldaki Kadın (2019) 1965 ⭐  Roman yazarı  Henning Mankell  İsveç  Kurt Wallander serisi Mördare utan ansikte; (1997), (2000) 1991 ★  Roman yazarı  Peter Høeg  Danimarka  Frøken Smillas fornemmelse for sne Frøken Smillas fornemmelse for sne; İngilizce: Miss Smilla's Feeling for Snow (1992), (2005) 1992 ★  Roman yazarı  Leena Lehtolainen  Finlandiya  Ensimmäinen murhani Ensimmäinen murhani; (2012) 1993 ★  Roman yazarı  Anne Holt  Norveç  Blind gudinne Blind gudinne; (2012) 1993 ★  Roman yazarı  Karin Fossum  Norveç  Müfettiş Konrad Sejer serisi Evas øye; İngilizce: Eva's Eye (2012) 1995 ⭐  Roman yazarı  Jo Nesbø  Norveç  Harry Hole serisi In Flaggermusmannen; (2012), (2016) 1997 ⭐  Roman yazarı  Arnaldur Indriðason  İzlanda  Detective Erlendur serisi Synir duftsins; Bu eser henüz çevrilmemiştir. 1997 ⭐  Roman yazarı  Camilla Läckberg  İsveç  Fjällbacka (Patrik Hedstrom and Erica Falck) serisi Isprinsessan;, (2005) 2003 ★  Roman yazarı  Åsa Larsson  İsveç  Solstorm Solstorm; (2006) ve The Savage Altar (2007), (2018) 2003⭐Roman yazarıRoslund & HellströmİsveçEwert Grens serisiOdjuret; İngilizce: Pen 33 ve The Beast (2007)2004 ★  Roman yazarı  Sara Blaedel  Danimarka  Louise Rick serisi Grønt støv; (2018) 2004 ⭐  Roman yazarı  Stieg Larsson  İsveç  Millennium üçlemesiMillennium serisi, İsveçli yazar Stieg Larsson tarafından kurgulanan ve orijinal olarak on kitaplık bir proje olarak tasarlanan bir suç kurgu serisidir. Larsson, serinin ilk üç romanını tamamlamış, ancak kitaplar yayımlanmadan önce, 2004 yılında ani bir şekilde hayatını kaybetmiştir. Dolayısıyla yayımlanan üç kitap — Ejderha Dövmeli Kız (2005), Ateşle Oynayan Kız (2006) ve Arı Kovanına Çomak Sokan Kız (2007) — ölümünden sonra basılmıştır. Larsson’un ölümünün ardından, seriyi devam ettirme kararı ailesiyle yasal haklara sahip olan yayıncılar tarafından alınmış; yazarın eşi Eva Gabrielsson’un bu karara karşı çıktığı bilinmektedir. David Lagercrantz (2015–2019) ve ardından Karin Smirnoff (2022–) tarafından kaleme alınan devam kitapları, Larsson’un doğrudan izni veya katkısı olmadan yayımlanmıştır. Bu nedenle, sonraki üçlemeler serinin yaratıcı vizyonundan bağımsız olarak değerlendirilmelidir. Män som hatar kvinnor; (2008), (2009) 2005 ⭐  Roman yazarı  Yrsa Sigurðardóttir  İzlanda  Þóra Guðmundsdóttir serisi Þriðja táknið; (2007), (2008) 2005 ⭐  Yönetmen / yapımcı  Baltasar Kormákur  İzlanda  Ófærð (dizi); Mýrin;, 2006 ⭐  Roman yazarı  Jussi Adler-Olsen  Danimarka  Afdeling Q (Department Q) serisi Kvinden i buret; (2007), (2011) 2007 ★  Yapımcı  Piv Bernth  Danimarka  Broen; İngilizce: The Bridge (dizi, 28 bölüm, (2013–2018) Forbrydelsen; İngilizce: The Killing, (dizi, 40 bölüm, 2007–2012) 2007 ★  Roman yazarı  Ragnar Jónasson  İzlanda  Dark Iceland serisi Snjóblinda; İngilizce: Snowblind (2010), Türkçe: Kar Körlüğü (2020) 2010 ★  Yönetmen  Morten Tyldum  Norveç  Hodejegerne; (film) Hodejegerne; (film) 2011 ⭐  Yazar / senarist  Hans Rosenfeldt  İsveç  Bron/Broen; İngilizce: The Bridge (dizi, 38 bölüm, 2011–2018) Sebastian Bergman serisi, Det fördolda; (2013), (2015) 2010 ★  Roman yazarı  Kati Hiekkapelto  Finlandiya  Anna Fekete serisi Kolibri; (2014) 2013 ★  Senarist  Sigurjón Kjartansson  İzlanda  Ófærð; Ófærð; (dizi, 28 bölüm, 2015–2021) 2015 ★  Senarist  Matti Laine  Finlandiya  Sorjonen; İngilizce: Bordertown Sorjonen; İngilizce: Bordertown (dizi, 11 bölüm, 2016) 2016
Not: Bu tabloda "Temsilci = ⭐" ibaresi, türün gelişimine yön vermiş, öncü ve yaygın tanınmış kişi ya da yapımları; "Katkı sağlayan = ★" ise türün evrimine etkide bulunmuş, önemli ama daha sınırlı etkiye sahip katkı sunucularını belirtir.

 Eleştiriler ve Tartışmalar 
Nordik noir, hem edebî hem de görsel anlatı biçimlerinde büyük ilgi görmesine rağmen, eleştirilerden muaf değildir. En yaygın eleştirilerden biri, türün zamanla kendi içinde tekrara düşmesi ve belirli formüllerin aşırı kullanımıdır. Yavaş tempolu anlatı, içine kapanık dedektif figürü ve kasvetli atmosfer gibi ögeler, ilk örneklerde yenilikçi bulunurken, daha sonraki yapımlarda kimi eleştirmenler tarafından “şabloncu” olarak değerlendirilmiştir.

Ayrıca türün temsil ettiği İskandinav toplumları üzerine de tartışmalar vardır. İskandinav ülkeleri, uluslararası düzeyde genellikle refah, eşitlik ve güvenlik gibi olumlu değerlerle anılırken; Nordik noir anlatıları bu yüzeyin altındaki şiddet, yabancı düşmanlığı, toplumsal yabancılaşma ve kadın düşmanlığı gibi olguları öne çıkarır. Kimi eleştirmenler, bu anlatımın toplumların gerçekliğini çarpıttığını ya da “kurgusal bir karamsarlık” yarattığını savunurken; diğerleri bunu türün en güçlü yönlerinden biri, yani refah toplumlarının bastırdığı çatışmaları görünür kılma çabası olarak değerlendirir.

Kadın karakter temsilleri de türün tartışmalı alanlarından biridir. Nordik noir çoğu zaman cinsiyet temelli şiddet, tecavüz, aile içi istismar gibi konuları merkeze alır. Millennium Üçlemesi gibi örnekler bu konuları feminist duyarlılıkla işlerken; bazı yapımların şiddeti yalnızca estetikleştirerek sunduğu, kadınları pasif ya da kurban rolleriyle sınırladığı yönünde eleştiriler de yapılmaktadır.

Öte yandan, türün bazı eserlerinde göçmen karakterlerin temsili de sorunlu bulunmuştur. Göçmenler sıklıkla suçun faili, kurbanı ya da “yabancı öteki” olarak betimlenirken; bu durumun İskandinav toplumlarının iç dinamiklerini yansıtmak yerine, dışlayıcı bakış açılarını yeniden ürettiği eleştirileri yapılmıştır.

 Akademik ve Kültürel Etki 

 Akademik literatürde yeri 
Nordik noir, yalnızca popüler kültürde değil, aynı zamanda akademik alanda da yoğun biçimde incelenen bir tür hâline gelmiştir. Özellikle edebiyat eleştirisi, medya çalışmaları, kültürel çalışmalar ve sosyoloji gibi disiplinler, bu tür üzerinden İskandinav toplumlarının kolektif kimlikleri, toplumsal yapıları ve modernleşme süreçleri üzerine çözümlemeler sunmuştur.

Tür üzerine yapılan akademik değerlendirmelerde öne çıkan başlıklardan biri, refah devleti ideolojisinin çözülme süreciyle türün yükselişi arasındaki paralelliktir. Özellikle Henning Mankell ve Stieg Larsson gibi yazarların eserleri, sosyal adalet, göçmen politikaları, cinsiyet eşitsizliği ve kurumsal yozlaşma gibi temaları doğrudan işlemiş; bu da suç anlatılarını politik ve kültürel bir okuma zeminine oturtmuştur.

 Yumuşak güç tartışmaları 
Bazı akademisyenler, Nordik noir’in yalnızca suç edebiyatı içinde değil, ulusötesi kültürel dolaşım bağlamında da değerlendirilmesi gerektiğini savunur. İngiltere, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde bu türde eserlere yönelik yoğun ilgi, İskandinav ülkelerinin kültürel “markalaşması”na katkı sağlamış ve türü bir çeşit kültürel ihracat (cultural export) aracı hâline getirmiştir. Bu bağlamda tür, yalnızca estetik değil, ekonomik ve diplomatik düzeyde de önem kazanmıştır.

Ayrıca, türün başarısı çeviri edebiyat yoluyla farklı dillerde yankı bulmuş; birçok İskandinav suç romanı onlarca dile çevrilmiş ve edebiyat ödülleri kazanmıştır. Akademik çevrelerde bu durum, “küresel popüler edebiyatın yerel politik kökenleri” şeklinde bir tartışma alanı doğurmuştur.

Son olarak, televizyon dizilerinin özellikle İngilizce konuşulan ülkelerde altyazılı hâlleriyle yayımlanması, hem bu tür yapımların prestij kazanmasını hem de “dizi çevirisi aracılığıyla kültür transferi” konulu akademik çalışmalarda örnek olay olarak kullanılmalarını sağlamıştır.

 Türkiye’de Nordik noir 
Nordik noir, Türkiye’de doğrudan üretim yapılmasa da, özellikle 2010’lu yıllardan itibaren çeviri eserler, televizyon dizileri ve kültürel söylem yoluyla tanınmaya başlamıştır. Türün Türkiye’deki varlığı, daha çok okur ve izleyici düzeyinde bir karşılık bulmakta; akademik çalışmalar ve eleştiri yazılarıyla da desteklenmektedir.

 Çeviri eserler 
Stieg Larsson’un Millennium üçlemesi, Türkçeye erken çevrilen ve geniş okur kitlesiyle buluşan ilk Nordik noir eserleri arasında yer alır. Ardından Jo Nesbø, Henning Mankell, Camilla Läckberg gibi yazarların eserleri de İthaki Yayınları, Pegasus, Doğan Kitap gibi yayınevleri tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Bu eserler genellikle polisiye raflarında yer alsa da, tanıtım metinlerinde “İskandinav polisiyesi” ya da doğrudan “Nordik noir” ifadeleri zaman zaman kullanılmıştır.

 Yayınlanan diziler 
Görsel anlatı tarafında ise TRT 2, BluTV, Netflix Türkiye gibi platformlar aracılığıyla türün önemli dizileri Türk izleyicisine sunulmuştur. Bron/Broen (The Bridge), Forbrydelsen (The Killing), Trapped ve Bordertown gibi yapımlar, orijinal dilde altyazılı olarak yayımlanmış; bu da izleyici kitlesinin türün özgün atmosferini deneyimlemesini sağlamıştır.

 Eleştiriler ve akademik ilgi 
Türkçe medya ortamında, bazı kültür-sanat dergileri ve gazetelerde “İskandinav polisiyesi”, “soğuk suç dizileri”, “karanlık Kuzey anlatıları” gibi ifadelerle türü tanıtıcı yazılar yayımlanmıştır. Ayrıca son yıllarda bazı üniversitelerde yapılan yüksek lisans tezlerinde ve akademik makalelerde de Nordik noir’e dair tematik analizler yer almaktadır.

Bununla birlikte, türün Türkiye’de henüz yerli üretimle karşılık bulduğu söylenemez. Ancak bazı yerli dizilerde —özellikle minimalist anlatım, karakter odaklı suç çözümleme, toplumsal eleştiri gibi yönleriyle— Nordik noir estetiğine yakın örnekler bulunduğu yönünde görüşler de dile getirilmektedir.

 Ayrıca bakınız 

 İngiliz polisiye türü Whodunit (Katil kim?) []

 Kaynakça 

 Notlar: 

 Kaynakça: 

 Bibliyografya: 













Kategori:Edebî türler
Kategori:İskandinav kültürü
Kategori:Kurguda suç
Kategori:Nordik edebiyatı