Avey Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı

Avey Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı— Azerbaycan'ın Gazah bölgesinde yer alan ve 1989 yılında kurulan tarihi ve kültürel bir koruma alanıdır.

 Tarihi 
22 Şubat 1989 tarihinde Azerbaycan SSC Bakanlar Kurulunun 99 sayılı kararı ile kurulmuştur. Azerbaycan Bilimler Akademisi, Kültür Bakanlığı ve Gazah Yürütme Komitesi'nin kararına göre bölgesi resmîleştirilmiş, tüzüğü yazılmış ve mühür ve kaşesi hazırlanmıştır.

Koruma alanı, adını bölgedeki antik Avey Tapınağından almıştır. Bölge, tarihî ve arkeolojik anıtlarla zengindir. Alanda, Paleolitik, Mezolitik, Eneolitik, Tunç Çağı ve Orta Çağ'a ait yüzlerce tarihî yapı ve yerleşim bulunmaktadır.

 Yönetim 
Kurulduğu dönemde Azerbaycan Bakanlar Kuruluna bağlı "Tarih ve Kültür Anıtlarını Koruma ve Onarma" yapısı altında faaliyet göstermiştir. Günümüzde ise Azerbaycan Kültür Bakanlığı'na bağlı Kültürel Mirasın Korunması, Geliştirilmesi ve Restorasyonu Devlet Hizmeti bünyesinde faaliyet göstermektedir.

 Şubeler 
Koruma alanı 3613 hektarlık bir alanı kapsamakta olup, üç ana şubeye ayrılmıştır:

 Damcılı Şubesi 
800 hektarlık bu alan Daş Salahlı köyü sınırındadır. Burada Damcılı Mağarası, 30'a yakın tarih öncesi mağara ve 2000'e yakın taş alet bulunmuştur. 2015'te Tokyo Üniversitesi Müzesi ve Azerbaycan Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü ile yapılan protokolle araştırmalar devam etmektedir.

 Göyəzən Şubesi 
30 hektarlık alan Abbasbəyli köyü yakınındadır. Göyəzən Dağı etrafında Orta Çağ'a ait kale kalıntıları, mağaralar ve yaşam alanları bulunmaktadır.

 Yuxarı Əskipara Şubesi 
2783 hektarlık bu alan 1992'de Ermenistan tarafından işgal edilmiştir. Bölgede V-VII yüzyıllara ait Alban tapınağı, XII yüzyıldan kalma yeraltı su kanalı, köprüler ve kaleler tahrip edilmiştir.

 Koruma Altındaki Anıtlar 
Koruma alanı kapsamında dünya, ulusal ve yerel öneme sahip birçok kültürel anıt bulunmaktadır:

 Dünya Önemi Taşıyanlar 

 Damcılı Mağarası – Envanter No: 24

 Ulusal Önemi Taşıyanlar (Seçme) 

 Yuxarı Əskipara Tapınağı – No: 281
 Daş Salahlı'da Alban Tapınağı – No: 283
 Tağlarbəyli yerleşim yeri – No: 1234

 Yerel Önemi Taşıyanlar (Seçme) 

 Damcılı Bulağı – No: 4511
 Koroğlu Kalesi – No: 4524
 Göyəzən Kalesi – No: 4534
 Daş qoç figürleri ve sandukalar – No: 6160–6164

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 "Avey" Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı – gomap.az

Kategori:Kültürel miras