Priskianos

Lidyalı Priscian (veya Priscianus;  Prīskiānós ho Lȳdós;  ), Yeni Platoncuların sonuncusuydu. İki eseri günümüze ulaşmıştır.

Hayatı
Kilikyalı Simplicius'un çağdaşı olan Priscian, muhtemelen 5. yüzyılın sonlarında Lidya'da doğmuştur. Damascius'un başında bulunduğu Akademi'de eğitim gören son Yeni-Platonculardan biriydi. I. Justinianus, 529'da okulu kapattığında, Priscian, Damascius, Simplicius ve diğer dört görevdaşıyla birlikte Pers kralı Chosroes'un sarayına sığınmak zorunda kaldı.George Sarton, (1927), Introduction to the History of Science, Volume 1, page 423. Williams & Wilkins 533'te Justinianus ve Chosroes'un filozofların geri dönmesine izin verilmesini öngören bir barış anlaşması imzalamasının ardından Bizans İmparatorluğu'na geri dönmelerine izin verildi.

Çalışmaları
Priscian'ın iki eseri günümüze ulaşmıştır:

 Theophrastus'un bir epitomu olan On Sense-Perception; Duyu-Algı üzerine
Answers to Chosroes (Solutiones ad Chosroen); Chosroes'e Cevaplar

Chosroes'a Cevaplar, Priscian'a sürgünü sırasında Pers sarayındaki bir tartışmada sorulduğu anlaşılan felsefi sorulara verilen bir dizi cevabı içerir. Metin yalnızca geç dönem, bozuk bir Latince çeviride mevcuttur. Priscian'ın bahsettiği: Platon'un Timaeus, Phaedo ve Phaedrus; Aristoteles'in Politika, Fizik, On the Heavens, On Generation and Corruption, On Dreams ve On Divination in Sleep; Hipokrat, Strabon'un Coğrafya, Batlamyus'un Almagest, Iamblichus'un Ruh Üzerine ve Plotinus ile Proclus'un eserleri. Liste kozmoloji ve doğa tarihi üzerine Neoplatonik eserlerin bir kataloğudur.

Simplicius'a atfedilen Aristoteles'in Ruh Üzerinesine ilişkin yorumun Priscian tarafından yazıldığı da öne sürülmüştür,Steel C., in Priscian, On Theophrastus on Sense-Perception and Simplicius' On Aristotle's On the Soul 2.5-12., Cornell University Press, 1997. See Bryn Mawr Classical Review 1999.10.18  ancak bu tartışmalıdır.Hadot, I., Simplicius or Pricianus? On the Author of the Commentary on Aristotle's De Anima.  Mnemosyne, Volume 55, Number 2, 2002, pp. 159-199.

Atina Neoplatonik Okulunun kapatılması
Bizans İmparatoru I. Justinianus, kendi gözünde dinsel birliği varsayan imparatorluğunun egemenliğini sağlamak için, putperestlere, Yahudilere, Ariusçulara ve çok sayıda mezhebe karşı yasaklama kararnamesi yayınladı. Hepsi askerlik hizmeti, kamu görevi ve öğretim alanından dışlandı. Bu bağlamda, 529'da çıkarılan ve Atina'ya gönderilen bir kararname ile felsefe öğretimi, kanunların açıklanması ve zar oynama yasaklandı. Bizans İmparatorluğu önce Helen felsefesinin öğretilmesini yasakladı, edebiyat ve felsefenin son sığınağı olan Atina okullarını kapattı ve sonunda tüm mallarına el koydu. Genel olarak, 529'daki yasaklama tedbirlerinden sonra Atina'da hiçbir felsefi faaliyetin devam edemeyeceği düşünülüyor.

Yedi filozof, daha sonra Sasani kralı I. Hüsrev'e sığınmak zorunda kaldı. Kilikyalı Simplicius, Frigyalı Eulamius, Lidyalı Priscian, Fenikeli Hermias, Fenikeli Diogenes ve Gazzeli Isidore, Şamlı Diadochus ile birlikte sürgüne gittiler. 532'de, o zamanlar İslam kültürünün bir aktarımı olarak hizmet eden Harran'a (Mezopotamya) yerleştiler. Roma Hristiyan rejimine kıyasla Pers rejiminin çekiciliği, filozofların sürgün yerini seçmelerinde rol oynamış olabilir.

Şair tarihçi Agathias şöyle anlatıyor:

Kisra'nın tüm ısrarlarına rağmen filozoflar 532'de imzalanan barış antlaşmasının ardından Bizans İmparatorluğu'na geri döndüler.

Notlar

Konuyla ilgili okumalar





Dış bağlantılar
Victoria Erhart: The Context and Contents of Priscianus of Lydia's Solutionum ad Chosroem

Kategori:6. yüzyılda Bizanslılar
Kategori:6. yüzyıl filozofları
Kategori:Roma dönemi filozofları
Kategori:Yeni Platoncu filozoflar