Türkiye’de kene ile biyolojik mücadele

Arka Plan 
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Türkiye'de 2002 yılından itibaren ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Hastalık, Hyalomma cinsi keneler aracılığıyla bulaşmakta olup, özellikle Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde sık görülmektedir. 2025 yılı itibarıyla, KKKA vakalarının artmasıyla birlikte kimyasal mücadele yöntemlerinin çevresel etkileri nedeniyle biyolojik mücadele yöntemleri ön plana çıkmıştır. Tarım ve Orman Bakanlığı, kene popülasyonunu doğal yollarla kontrol altına almak için kınalı kekliklerin doğaya salınmasını içeren bir program başlatmıştır. 2025 yılında, çeşitli illerde toplam 30.000 kınalı keklik doğaya bırakılmıştır.

 Biyolojik Mücadele Yöntemi 
Kınalı keklikler, omnivor beslenme alışkanlıklarına sahip bir kuş türü olup, böcekler ve küçük omurgasızlarla beslenebilmektedir. Ancak, kekliklerin kene popülasyonunu doğrudan azalttığına dair bilimsel kanıtlar sınırlıdır. Uzmanlar, kekliklerin tesadüfen kene tüketebileceğini, ancak bu yöntemin kene popülasyonu üzerinde belirgin bir etkiye sahip olmayabileceğini belirtmektedir. Program, keklik salınımının yanı sıra habitat düzenlemeleri ve kamuoyu farkındalığını artırma çalışmalarını da içermektedir.

 Uygulama ve Kapsam 
Keklik salınımı, özellikle kene popülasyonunun yoğun olduğu kırsal bölgelerde gerçekleştirilmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, keklik üretim çiftliklerinde yetiştirilen kınalı keklikleri doğaya salmış ve bu süreçte yasa dışı avcılığı önlemek için denetimlerini artırmıştır. Yasa dışı keklik avcılığına karşı 4.736 TL idari para cezası uygulanmaktadır. 2025 yılı verilerine göre, salınan kekliklerin yalnızca %10'unun doğal ortamda hayatta kalabildiği rapor edilmiştir, bu da yöntemin etkinliği konusunda tartışmalara yol açmıştır.

 Eleştiriler ve Tartışmalar 
Biyolojik mücadele programının etkinliği, bilim insanları ve çevreciler arasında tartışma konusu olmuştur. Kekliklerin kene popülasyonunu kontrol etmedeki etkisi sınırlı bulunurken, doğaya salınan kekliklerin ekosistem üzerindeki uzun vadeli etkileri henüz tam olarak değerlendirilmemiştir. Ayrıca, salınan kekliklerin avcılar tarafından hedef alınması, programın sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bazı uzmanlar, kene ile mücadelede entegre zararlı yönetimi (IPM) gibi daha kapsamlı yaklaşımların benimsenmesi gerektiğini savunmaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Hyalomma
Kategori:Keklikler