Gezegensel yakın uçuş

Gezegensel yakın uçuş veya yakın geçiş, çeşitli bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere bir gezegenin veya cüce gezegenin yeterince yakınına bir uzay aracı gönderme eylemidir. Bu, uzay uçuşlarındaki genel yakın uçuş konseptinin bir alt kümesidir.

Aktif bir uzay aracıyla bir gezegene gerçekleştirilen ilk yakın uçuş, 14 Aralık 1962'de Mariner 2 tarafından Venüs gezegene gerçekleştirilmiştir.

Gezegensel yakın geçişleri yapabilmek için genellikle yakıt harcamadan bir uzay aracını birincil hedefine "kütleçekimsel sapanla fırlatma" yöntemi manevrası kullanılarak yer çekimi desteği alınır, ancak bazı durumlarda (New Horizons'da olduğu gibi) ise, yakın geçişler kendi başlarına bir görevin birincil hedefleridir. Uçuşlar, sondanın yönünü değiştirir ve güneş merkezli hızına katkıda bulunur.

Yakın zamanda bir uzay aracı tarafından gerçekleştirilen bir yakın geçiş örneği, 21. yüzyılda Jüpiter, Plüton ve uydularına yönelik geçiş manevraları görevi yürüten New Horizons'dır. Yer çekimi desteği almak için yapılan Jüpiter yakın geçişi, aracın yavaşlama gibi komplikasyonlara maruz kalmadan yüksek hızda Plüton'a ulaşmasını sağlamış ve ardından araç Güneş Sistemi'nden kaçış yörüngesinde Kuiper Kuşağı'na doğru yol almıştır.

 Gezegensel yakın uçuşlar listesi 
Yakın geçiş tarihiFırlatma tarihiOperatörUzay aracıDetaylarGörev sonucu19 Mayıs 196112 Şubat 1961Venera 1İlk Venüs yakın geçişi (yakın geçiş öncesi bağlantı kesildi)Başarısız14 Aralık 196227 Ağustos 1962Mariner 2İlk başarılı ay harici gezegensel temas ve ilk başarılı Venüs yakın geçişiBaşarılı19 Haziran 19631 Kasım 1962Mars 1İlk Mars yakın geçişi (bağlantı kesildi)Başarısız19 Temmuz 19642 Nisan 1964Zond 1Venüs yakın geçişi (bağlantı kesildi)Başarısız15 Temmuz 196528 Kasım 1964Mariner 4İlk başarılı Mars yakın geçişiBaşarılı6 Ağustos 196530 Kasım 1964Zond 2Mars yakın geçişi (bağlantı kesildi)Başarısız27 Şubat 196612 Kasım 1965Venera 2Venüs yakın geçişi (bağlantı kesildi)Başarısız19 Ekim 196714 Haziran 1967Mariner 5Venüs yakın geçişiBaşarılı31 Temmuz 196925 Şubat 1969Mariner 6Mars yakın geçişiBaşarılı5 Ağustos 196927 Mart 1969Mariner 7Mars yakın geçişiBaşarılı3 Aralık 19733 Mart 1972Pioneer 10İlk Jüpiter yakın geçişiBaşarılı5 Şubat 19744 Kasım 1973Mariner 10Venüs yakın geçişi; ilk gezegenler arası yerçekimi yardımıBaşarılı10 Şubat 197421 Temmuz 1973Mars 4Mars yakın geçişi (yanlışlıkla; Mars yörüngesine giriş denemesi)Başarısız9 Mart 19749 Ağustos 1973Mars 7Mars yakın geçişi (yanlışlıkla; Mars'a iniş denemesi)Başarısız12 Mart 19745 Ağustos 1973Mars 6Mars yakın geçişi (yakın geçişi başarılı ancak iniş başarısız)Başarısız29 Mart 19744 Kasım 1973Mariner 10İlk Merkür yakın geçişiBaşarılı21 Eylül 19744 Kasım 1973Mariner 10Merkür yakın geçişiBaşarılı3 Aralık 19745 Nisan 1973Pioneer 11Jüpiter yakın geçişiBaşarılı16 Mart 19754 Kasım 1973Mariner 10Merkür yakın geçişiBaşarılı19 Aralık 197814 Eylül 1978Venera 12Venüs yakın geçişi ve inişiBaşarılı25 Aralık 19789 Eylül 1978Venera 11Venüs yakın geçişi ve inişiBaşarılı5 Mart 19795 Eylül 1977Voyager 1Jüpiter yakın geçişiBaşarılı9 Temmuz 197920 Ağustos 1977Voyager 2Jüpiter yakın geçişiBaşarılı1 Eylül 19795 Nisan 1973Pioneer 11İlk Satürn yakın geçişiBaşarılı12 Kasım 19805 Eylül 1977Voyager 1Satürn yakın geçişiBaşarılı25 Ağustos 198120 Ağustos 1977Voyager 2Satürn yakın geçişiBaşarılı1 Mart 198230 Ekim 1981Venera 13Venüs yakın geçişi ve inişiBaşarılı5 Mart 19824 Kasım 1981Venera 14Venüs yakın geçişi ve inişiBaşarılı11 Haziran 198515 Aralık 1984Vega 1Venüs yakın geçişi, iniş ve ilk alçalışBaşarılı15 Haziran 198521 Aralık 1984Vega 2Venüs yakın geçişi, iniş ve ilk alçalışBaşarılı24 Ocak 198620 Ağustos 1977Voyager 2İlk ve tek Uranüs yakın geçişiBaşarılı25 Ağustos 198920 Ağustos 1977Voyager 2İlk ve tek Neptün yakın geçişiBaşarılı10 Şubat 199013 Ekim 1989GalileoVenüs yakın geçişi, Jüpiter'e gitmek üzere yapılan üç yerçekimi yardımının ilkiBaşarılı2 Temmuz 19902 Temmuz 1985Giottoİlk Dünya yakın geçişi, 26P/Grigg–Skjellerup'a gitmek üzere yapılan ilave görev için yerçekimi yardımıBaşarılı8 Ekim 199013 Ekim 1989GalileoDünya yakın geçişi, Jüpiter'e gitmek üzere yapılan üç yerçekimi yardımının ikincisiBaşarılı8 Ocak 19927 Ocak 1985SakigakeDünya yakın geçişiBaşarılı8 Şubat 19926 Ekim 1990UlyssesJüpiter yakın geçişi, Güneş görevi için yerçekimi yardımı açısı değişikliğiBaşarılı8 Aralık 199213 Ekim 1989GalileoDünya yakın geçişi, Jüpiter'e gitmek üzere yapılan üç yerçekimi yardımının sonuncusuBaşarılı24 Ağustos 199325 Eylül 1992Mars ObserverMars yakın geçişi (yanlışlıkla; Mars yörüngesine giriş denemesi)Başarısız23 Ocak 199817 Şubat 1996NEAR ShoemakerDünya yakın geçişi, 433 Eros'a gitmek üzere yerçekimi yardımıBaşarılı26 Nisan 199815 Ekim 1997Cassini–HuygensVenüs yakın geçişi, Satürn'e gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının ilkiBaşarılı24 Haziran 199915 Ekim 1997Cassini–HuygensVenüs yakın geçişi, Satürn'e gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının ikincisiBaşarılı18 Ağustos 199915 Ekim 1997Cassini–HuygensDünya yakın geçişi, Satürn'e gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının üçüncüsüBaşarılı30 Aralık 200015 Ekim 1997Cassini–HuygensJüpiter yakın geçişi, Satürn'e gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının sonuncusuBaşarılı15 Ocak 200127 Şubat 1999StardustDünya yakın geçişi, 81P/Wild'a gitmek üzere yerçekimi yardımıBaşarılı21 Nisan 20024 Temmuz 1998NozomiDünya yakın geçişi, Mars'a gitmek üzere yapılan iki yerçekimi yardımının ilkiBaşarılı19 Haziran 20034 Temmuz 1998NozomiDünya yakın geçişi, Mars'a gitmek üzere yapılan iki yerçekimi yardımının sonuncusuBaşarılı14 Aralık 20034 Temmuz 1998NozomiMars yakın geçişi (yanlışlıkla; Mars yörüngesine giriş denemesi)Başarısız19 Mayıs 20049 Mayıs 2003HayabusaDünya yakın geçişi, 25143 Itokawa'a gitmek üzere yerçekimi yardımıBaşarılı4 Mart 20052 Mart 2004RosettaDünya yakın geçişi, 67P/Churyumov–Gerasimenko'a gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının ilkiBaşarılı2 Ağustos 20053 Ağustos 2004MESSENGERDünya yakın geçişi, Merkür'e gitmek üzere yapılan yerçekimi yardımının ilki Başarılı15 Ocak 200627 Şubat 1999StardustDünya yakın geçişi ve örnek taşıyan kapsülün yeniden girişiBaşarılı24 Ekim 20063 Ağustos 2004MESSENGERVenüs yakın geçişi, Merkür'e gitmek üzere yapılan yerçekimi yardımının ikincisiBaşarılı25 Şubat 20072 Mart 2004RosettaMars yakın geçişi, 67P/Churyumov–Gerasimenko'a gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının ikincisiBaşarılı28 Şubat 200719 Ocak 2006New HorizonsJüpiter yakın geçişi, Plüton sistemine gitmek üzere yapılan yerçekimi yardımıBaşarılı5 Haziran 20073 Ağustos 2004MESSENGERVenüs yakın geçişi, Merkür'e gitmek üzere yapılan yerçekimi yardımının üçüncüsü. Aynı zamanda gezegen atmosferinin belirlenmesi.Başarılı13 Kasım 20072 Mart 2004RosettaDünya yakın geçişi, 67P/Churyumov–Gerasimenko'a gitmek üzere yapılan dört yerçekimi yardımının üçüncüsüBaşarılı31 Aralık 200712 Ocak 2005Deep Impact (EPOXI)Dünya yakın geçişiBaşarılı14 Ocak 20083 Ağustos 2004MESSENGERMerkür yakın geçişi, ana görev ve yörüngeye giriş öncesi dördüncü yerçekimi yardımıBaşarılı6 Ekim 20083 Ağustos 2004MESSENGERMerkür yakın geçişi, ana görev ve yörüngeye giriş öncesi beşinci yerçekimi yardımıBaşarılı29 Aralık 200812 Ocak 2005Deep Impact (EPOXI)Dünya yakın geçişiBaşarılı14 Ocak 200927 Şubat 1999StardustDünya yakın geçişi, 9P/Tempel'e gitmek üzere yerçekimi yardımıBaşarılı18 Şubat 200927 Eylül 2007DawnMars yakın geçişi, 4 Vesta'ya gitmek üzere yerçekimi yardımıBaşarılı29 Haziran 200912 Ocak 2005Deep Impact (EPOXI)Dünya yakın geçişi (uzak)Başarılı29 Eylül 20093 Ağustos 2004MESSENGERMerkür yakın geçişi, ana görev ve yörüngeye giriş öncesi altıncı ve son yerçekimi yardımıBaşarılı13 Kasım 20092 Mart 2004RosettaDünya yakın geçişi, 67P/Churyumov–Gerasimenko'a gitmek üzere dördüncü ve son yerçekimi yardımıBaşarılı28 Aralık 200912 Ocak 2005Deep Impact (EPOXI)Dünya yakın geçişi (uzak)Başarılı27 Haziran 201012 Ocak 2005Deep Impact (EPOXI)Dünya yakın geçişiBaşarılı6 Aralık 201020 Mayıs 2010AkatsukiVenüs yakın geçişi (yanlışlıkla; yörüngeye giriş amaçlı; sonrasında 2015 yılında yörüngeye başarılı giriş)Başarısız8 Aralık 201020 Mayıs 2010IKAROSVenüs yakın geçişi, sonda Akatsuki ile birlikte fırlatılan bir teknolojik göstericidirBaşarılı9 Ekim 20135 Ağustos 2011JunoDünya yakın geçişi, Jüpiter'e gitmek için yerçekimi yardımıBaşarılı14 Temmuz 201519 Ocak 2006New Horizonsİlk ve tek Plüton/Charon yakın geçişiUluslararası Astronomi Birliği Charon'u uydu olarak sınıflandırmaktadır. Bkz. Charon (uydu)#Sınıflandırma.Başarılı3 Aralık 20153 Aralık 2014Hayabusa2Dünya yakın geçişi, 162173 Ryugu'ya gitmek için yerçekimi yardımıBaşarılı22 Eylül 20178 Eylül 2016OSIRIS-RExDünya yakın geçişi, 101955 Bennu'ya gitmek için yerçekimi yardımıBaşarılı3 Ekim 201812 Ağustos 2018Parker Solar ProbeVenüs yakın geçişiBaşarılı26 Kasım 20185 Mayıs 2018Mars Cube OneMars yakın geçişiBaşarılı10 Nisan 202020 Ekim 2018BepiColomboDünya yakın geçişiBaşarılı23 Temmuz 2020~10 Şubat 2021Tianwen 1 deployable cameraMars yakın geçişiBaşarılı15 Ekim 202020 Ekim 2018BepiColomboVenüs yakın geçişiBaşarılı5 Aralık 20203 Aralık 2014Hayabusa2Dünya yakın geçişi, 98943 Torifune'a gitmek için yerçekimi yardımıBaşarılı27 Aralık 202010 Şubat 2020Solar OrbiterVenüs yakın geçişiBaşarılı9 Ağustos 202110 Şubat 2020Solar OrbiterVenüs yakın geçişiBaşarılı10 Ağustos 202120 Ekim 2018BepiColomboVenüs yakın geçişiBaşarılı1 Ekim 202120 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #1Başarılı27 Kasım 202110 Şubat 2020Solar OrbiterDünya yakın geçişiBaşarılı23 Haziran 202220 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #2Başarılı4 Eylül 202210 Şubat 2020Solar OrbiterVenüs yakın geçişiBaşarılı16 Ekim 202216 Ekim 2021LucyDünya yakın geçişiBaşarılı19 Haziran 202320 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #3Başarılı24 Eylül 20238 Eylül 2016OSIRIS-REx/ApExDünya yakın geçişi, 99942 Apophis'e gitmek için yerçekimi yardımıBaşarılı19-20 Ağustos 202414 Nisan 2023JUICEİlk ikili yakın geçiş ve ilk Ay-Dünya yakın geçişi Başarılı4 Eylül 202420 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #4 - Yapılmış en alçak mesafe yakın geçişi (165 km yükseklik)Başarılı1 Aralık 202420 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #5Başarılı8 Ocak 202520 Ekim 2018BepiColomboMerkür yakın geçişi #6BaşarılıMart 1 202514 Ekim 2024Europa ClipperMars yakın geçişiBaşarılıMart 20257 Ekim 2024HeraMars yakın geçişiBaşarılıAğustos 202514 Nisan 2023JUICEVenüs yakın geçişiPlanlananMayıs 202613 Ekim 2023PsycheMars yakın geçişiPlanlananEylül 202614 Nisan 2023JUICEDünya yakın geçişiPlanlananAralık 202614 Ekim 2024Europa ClipperDünya yakın geçişiPlanlananOcak 202914 Nisan 2023JUICEDünya yakın geçişiPlanlanan

 Galeri 

 Ayrıca bakınız 

 Mariner programı
 Mars programı
 Pioner program
 Vega programı
 Venera
 Voyager programı
 Zond programı
 Dünya yakın uçuşları listesi
 Mars yakın uçuşları 
 Uzay yarışı zaman çizelgesi
 Güneş Sistemi keşfinin zaman çizelgesi

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:Uzay uçuşu
Kategori:Yakın geçiş