Ekber Saray

Ekber Saray (), Pakistan'ın Lahor kentinde bulunan bir kervansaraydır. 17. yüzyılda Babür döneminde inşa edilmiş olup, başlangıçta gezginler ve Cihangir Türbesi'nin bakıcıları için inşa edilmiştir. Saray, Pakistan'daki en iyi korunmuş örnek olması ve Cihangir'in türbesine açılan bir kapı görevi gören pietra dura ile zengin bir şekilde süslenmiş büyük kapısıyla dikkat çekmektedir.

 Tarihçe 
Yapının ismine rağmen, Ekber Saray, Ekber Şah döneminde değil, 1550'lerin ortalarında İslam Şah Surî döneminde başlatılmıştır. Saraydaki cami Suri döneminden kalmadır, ancak kompleksi çevreleyen hücreler ve giriş kapıları 1600'lerin ortalarındaki Şah Cihan döneminden kalmadır.

Saray hem yolcular için bir istasyon hem de dak çovki olarak bilinen bir posta istasyonu olarak hizmet vermiştir. Saray, birkaç yardımcı bakıcıyla birlikte Şahna olarak bilinen bir memur tarafından yönetilmiştir. Avlunun etrafındaki 180 hücre, ziyaretçilerin mezarlara taşıdığı bagaj, silah ve diğer teçhizat için yaşam alanı ve depolama alanı olarak kullanılmıştır.Akbari Serai, Lahore, Pakistan  orientalarchitecture.com 14 Haziran 2025 tarihinde erişilmiştir. Hayvanlar için yem, sıcak ve soğuk su ve yataklıklar ücretsiz olarak sağlanmıştır. Sarayda ayrıca bir doktor, yerleşik bir fırıncı ve sarayın duvarlarının dışında bulunan bir su kuyusu vardı. Birçok sarayda olduğu gibi, her kapının arasında küçük bir çarşı olabilirdi.

Maharacah Ranjit Singh, kompleksi, müfrezesiyle burada yaşayan yabancı generallerinden biri olan Musa Farangi'nin karargahına dönüştürdü. Site, yakındaki demir yolu hattının inşasının ardından demir yolu deposu olarak kullanıldığı Britanya döneminde ciddi şekilde hasar gördü.

 Mimarisi 
küçükresim|Binanın kırmızı kumtaşı, pietra dura ile zengin bir şekilde dekore edilmiştir.
Saray, toplam 12 dönümlük bir alanı kaplayan dikdörtgen bir dörtgen biçimindedir. Saray, 797 fit x 610 fit ölçülerindedir. Saray kompleksinin avlusu, her tarafta, hanaha olarak bilinen 180 hücrenin sıralandığı, bir veranda ve ortak bir açık geçit bulunan yükseltilmiş bir terasla çevrilidir.

Saray'ın köşeleri kulelerle çevrilidir. Kule odaları, sarayın tüm hücrelerinin en ayrıntılı olanlarıdır ve ön tarafta verandası olan eliptik bir salon ve arkada sekizgen bir oda bulunur.

Saray, kuzeyde ve güneyde uzaktan görülebilecek şekilde inşa edilmiş, Babür tarzında iki büyük girişe sahiptir. Giriş iki katlıdır ve sahnayı barındırır. Cihangir'in mezarına açılan bir kapı görevi gören ana kemer, her kemerde kavisli yüzeylere uygulanan sıva ve alçıdan yapılmış kaburga ağı olan galib kariye sahip 4 küçük kemerli nişle çevrili büyük, iki katlı bir eyvana sahiptir. Orta eyvan mukarnaslarla süslenmiştir. Girişin cephesi ise pietra dura ile zengin bir şekilde dekore edilmiştir. Dekoratif unsurlar, yapının tarzı ve tuğlaların boyutu, sarayın ve mezara açılan kapıların aynı anda inşa edilmiş olabileceğini göstermektedir.

Sarayın batısında, hücre sıralarının ortasında üç kubbeli bir cami vardır. Süslemelerle kaplı kırmızı kumtaşı ile kaplıdır. Caminin içi muhtemelen bir zamanlar freskler ve galib kari ile süslenmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:17. yüzyılda tamamlanan yapılar
Kategori:Lahor'daki yapılar
Kategori:Kervansaraylar
Kategori:Babür mimarisi