Ortauli Kilisesi

Ortauli Kilisesi (Gürcüce: ორთაულის ეკლესია), tarihî Tao bölgesinde, günümüzde Ortauli (Örtülü) köyünün bugünkü hali olan Şenkaya kasabasında ortadan kalkmış bir kilisedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 69.  ISBN 978-9941-9470-9-4 Köyün Türkçe adına bağlı olarak Örtülü Kilisesi olarak da bilinir.

Tarihçe

Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında Tao-Klarceti bölgesinde gerçekleştirdiği araştırma gezisi sırasında Ortauli (Örtülü) köyünde iki kilise tespit etmişti. İki yapı da yıkık durumdaydı; ancak bunlardan biri görece korunmuştu. Haç planlı ikinci kiliseyi Takaişvili Tiflis'e taşımayı planlamış, ancak taşıma işi gerçekleşmemişti. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre Rus ordusunda görevli bir Gürcü subay 1917 yılında kiliseyi taşıma işini üstlenmiş, ancak taşıması çok zor olduğu için yapı Kosori köyü yakınlarında bırakılmıştır. Takaişvili kiliseyi 8-9. yüzyıla, Yakov Smirnov ise  6-9. yüzyıllara tarihlendirmiştir. Bu yapıdan günümüze bir iz kalmamıştır. Köydeki ikinci kilise 1907 yılında samanlık olarak kullanılıyordu.

Mimari
Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, 1907 yılında iyi durumda olan kilise, eski bir kilisenin yerinde inşa edilmişti. Yapı, sıradan taşlarla inşa edilmiş, ancak pencere, kemer ve silmelerde kesme taşlar kullanılmıştı. Kilise, haç planlı ve üç apsisli bir yapıydı. Batı haç kolunda giriş kapısı, apsislerde de birer pencere bulunuyordu. Sunağın bulunduğu haç kolu dışarıdan yuvarlak, diğer kollar ise köşeli forma sahipti. Doğu tarafı daya iyi korunmuş, diğer duvarlar ve kemerler büyük ölçüde yıkık haldeydi. Çevresinde büyük bir mezarlık bulunuyordu. İri mezar taşlarının bir kısmı at ve koç formundaydı. Bazı mezar taşlarında oyma haç ve tarım aletleri figürleri vardı.

Kaynakça

Kategori:Şenkaya'daki yapılar
Kategori:Erzurum ilindeki kiliseler