Nimreh Yazıtı

Nimreh Yazıtı (Arapça: نقش النمارة naqš an-Namārah), MS 4. yüzyıla tarihlenen ve erken döneme ait Arapça metin örneklerinden kabul edilen bir kitabedir. Hem Nabatî yazısından Arapça yazıya geçişin izlerini taşır hem de o dönemin Roma-Arap ilişkilerinin anlamlandırılmasına katkıda bulunmaktadır.

 Yazı ve dil özellikleri 
Metin, 5 satır olarak bazalt blok üzerine işlenmiştir. Nabatî alfabesindeki 22 işaret, 28-29 Arapça ünsüzünü karşılamak üzere bazı ek belirteçlerle donatılmıştır. Harflerin bir kısmındaki ligatürler, Arap yazısına geçiş aşamasını gösterir. Metindeki bazı terimler ve sözcükler Aramice kökenli olsa da (ör. şecerede “b‑r” kullanımı) Namara Yazıtı genel dil yapısı itibarıyla Klasik Arapça'ya daha yakındır.

 Keşfi 
4 Nisan 1901'de Nimreh (Güney Suriye) yakınlarında Fransız arkeologlar René Dussaud ile Frédéric Macler tarafından bulundu. Bölge o tarihte Roma İmparatorluğu sınırındaki Limes Arabicus'un hemen güneyindeydi ve ilerleyen zamanlarda bir Roma kalesine olarak da kullanıldı.

 Tarihî arka plan 
Metin, Hire merkezli Lahmi Kralı İmru el‑Kays ibn Amr'in mezar anıtıdır. M.S. 328'de öldüğü tarihlendirilen İmru el‑Kays, Sasanîler ile mücadelede için Roma'dan askerî yardım arayışında bulunmuş ve ölmeden önce Hıristiyanlığı kabul etmiş olmakla birlikte yazıtta Hristiyan simgelerine ya da terimlerine rastlanmaz. A. Aytaç'ın 2022 tarihli dilbilimsel incelemesi, yazıtın Nabatî yazısından Arap alfabesine geçiş sürecine ışık tutar.

 İlk okumalar ve yeni çözümler 
René Dussaud, 20. yüzyıl başında ilk okunuşu yayımlayarak metnin; kralın tanıtımı, başarıları ve ölüm tarihinin ilan edilmesi şeklinde ilerlediğini belirtti. 1985'te James A. Bellamy, üçüncü satırdaki iki tartışmalı sözcüğü yeniden çözerek önemli bir düzeltme sundu ancak genel tema Dussaud'un çevirisinden farklı değildi.

 Çevirisi 

 Metin (Arap alfabesiyle) 
هذا نقش قبر إمرؤ القيس بن عمرو ملك العرب؛ وكان لقبه أستاذ أسد ونزار. أذعن أسديون، وهزم ملوكهم؛ ثم أذاق مذحج الهزيمة، ودفعهم إلى أبواب نجران؛ وقبض على مدينة شمر؛ وانتصر على معد؛ أحسن إلى النبلاء، وعيّن الولاة؛ فأصبحوا فيلاركًا للرومان. لم يدرك ملك إنجازاته. ثم توفي في اليوم السابع من شهر كسلول سنة ٢٢٣ حسب تقويم بصرة. فليحظ رفاقه بالسعادة!

 Çeviri (Türkçe) 
"Bu, Arapların kralı İmru el‑Kays ibn Amr’ın mezar yazıtıdır. Esed ve Nizâr kabilelerinin önderi ünvanını taşırdı. Esedîleri boyun eğdirdi, krallarını yendi; ardından Mezhec kabilesini bozguna uğratıp onları Necran kapılarına kadar sürdü; Şammar şehrini ele geçirdi; Maad kabilesini yendi; soylulara iyi davrandı, valiler atadı; onlar Romalıların filarkları oldular. Hiçbir kral onun başarılarına erişemedi. Sonra Busra takvimine göre 223. yılın Kislul ayının 7. gününde öldü. Dostları ne mutlu!

 Kaynakça 

Kategori:328
Kategori:4. yüzyıl yazıtları
Kategori:Arapça yazıtlar
Kategori:Antik Suriye