Oncorbegi

Oncorbegi (Gürcüce: ონჯორბეგი), tarihî Eruşeti bölgesinde, Ardahan ilinin Hanak ilçesinde  ortadan kalkmış bir köydür.

Tarihçe

Oncorbegi (ონჯორბეგი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Oncorbeg (اونجوربك) olarak geçer. Gürcü gazeteci ve araştırmacı Konstantine Martvileli Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği topraklardaki yer adlarında geçen “beg” kelimesinin Gürcüce aznauri unvanının  Türkçeye çevrilmesiyle ortaya çıktığını yazmıştır.

Oncorbegi köyünün bulunduğu Eruşeti bölgesi, tarihsel Gürcistan’ın bir parçasıydı. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmişlerdir.

Oncorbegi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Defterde Çoti (ჭოტი) köyünden sonra kaydedilmiştir. Nüfusu 15 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reisleri Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu. Bu defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı ve aynı adı taşıyan bir başka köy daha geçer. Veli köyünün yanında olduğu belirtilen ikinci Oncorbegi tamamen boşalmış bulunuyordu.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 187.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Oncorbegi köyünün adının Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defteri ile   1886 Rus nüfus sayımında Ardahan sancağına bağlı Ardahan kazasında yer almamış olması, bu yerleşimin daha sonra ortadan kalktığını göstermektedir.

Kaynakça

Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Ardahan ili tarihi