Zohran Mamdani

Zohran Kwame Mamdani (d. 18 Ekim 1991, Kampala), New York'un seçilmiş belediye başkanı olan Amerikalı siyasetçi ve aktivisttir. Demokrat Parti ve Amerika Demokratik Sosyalistleri üyesi olan Mamdani, 2021'den bu yana New York Eyalet Meclisi'nde 36. bölgeyi temsilen görev yapmaktadır. Queens'in Astoria semtini temsil eden Mamdani, 2025 yılında New York şehrinin belediye başkanı olarak seçildi.

Mamdani, Uganda'nın Kampala kentinde akademisyen Mahmood Mamdani ile film yapımcısı Mira Nair'in oğlu olarak doğdu. Beş yaşındayken Güney Afrika'nın Cape Town kentine, yedi yaşındayken ise Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve New York'a yerleşti. Bronx High School of Science'tan mezun olduktan sonra 2014 yılında Maine'deki Bowdoin College'dan Afrika çalışmaları alanında lisans derecesi aldı. Konut danışmanı ve müzisyen olarak çalıştıktan sonra, Khader El-Yateem ve Ross Barkan'ın kampanyalarında yönetici olarak görev alarak New York'un yerel siyasetine adım attı. 2020'de Demokrat Parti ön seçimlerde beş dönemdir görev yapan Aravella Simotas'ı yenerek New York Eyalet Meclisi'ne seçildi. 2022 ve 2024 yıllarında rakipsiz biçimde yeniden seçildi.

Ekim 2024'te Mamdani, 2025 seçimlerinde New York Belediye Başkanlığı için adaylığını açıkladı. Demokrat Parti ön seçimlerinde Andrew Cuomo'yu yenerek parti adaylığını kazandı ve ardından genel seçimlerde oy çokluğunu kazanarak bağımsız aday Cuomo ile Cumhuriyetçi aday Curtis Sliwa'yı mağlup etti. Kampanyasında ücretsiz şehir otobüsleri, kamuya açık çocuk bakım hizmetleri, belediyeye ait marketler, LGBTQ hakları, kira sabitlemeli konutlarda kira dondurma, uygun fiyatlı konutların artırılması, kapsamlı kamu güvenliği reformu ve 2030 yılına kadar 30 dolarlık asgari ücret hedefi gibi konulara odaklandı. Ayrıca şirketlere ve yıllık geliri 1 milyon doların üzerinde olanlara yönelik vergi artışını da savundu. 

Mamdani, New York'un ilk Hintli Amerikalı, ilk Müslüman, David Dinkins'ten sonra ikinci demokratik sosyalist ve ilk Y kuşağı belediye başkanıdır. 1 Ocak 2026'da göreve başlamıştır.

 Yaşamı 
Uganda doğumlu Mamdani, çocukken Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve 2014 yılında Bowdoin Koleji'nden mezun oldu. Siyasete girmeden önce New York'ta konut savunuculuğu ve rap müzik yapımcılığı yaptı. İlk kez 2020 yılında dört dönemli bir milletvekilini yenerek New York Eyalet Meclisi'ne seçildi. Meclisteki yasama öncelikleri arasında konut reformu, ulaşım ve enerji yer alıyor.

Mamdani, 2024 yılında 2025 belediye başkanlığı seçimlerinde New York Belediye Başkanlığı'na adaylığını açıkladı. Kampanya platformunda ücretsiz şehir içi otobüsleri, kamusal çocuk bakımı, belediyeye ait marketler, kira sabitli birimlerde kira dondurma ve uygun fiyatlı konut birimleri inşa edilmesi destekliyor. Demokrat Parti ön seçim kampanyası sırasında Mamdani, Bernie Sanders ve Alexandria Ocasio-Cortez gibi önde gelen ilerici politikacılardan birçok destek aldı ve İsrail ve Filistin konusundaki açık sözlü görüşleriyle dikkat çekti. 24 Haziran 2025'te, önseçimlerde Andrew Cuomo'dan daha fazla oy alan Mamdani, varsayılan aday oldu. Seçilmesi halinde Mamdani, New York'un ilk Müslüman belediye başkanı, ilk Asyalı belediye başkanı, ilk Y Kuşağı belediye başkanı ve David Dinkins'ten sonra Amerika Demokratik Sosyalistleri ile ilişkilendirilen ikinci belediye başkanı oldu.

Mamdani, Bernie Sanders'ın 2016 başkanlık kampanyasından sonra kendini demokratik sosyalist olarak tanımladı. Kendisi Amerika Demokratik Sosyalistleri'nin bir üyesidir.

 Politik görüşleri 
Mamdani, evrensel bir okul öncesi çocuk eğitim sistemini desteklemektedir. Yeni doğum yapan tüm New York City ailelerine bebek bezi ve emzirme malzemeleri gibi ürünler içeren "bebek sepetleri" verilmesini önerdi. Mamdani, New York Üniversitesi ve Columbia Üniversitesi'nin eyalet emlak vergisi muafiyetini ortadan kaldırmak ve bu fonları, tarihsel olarak fon bulma konusunda sıkıntı yaşayan New York Şehir Üniversitesi sistemine yönlendirmek için bir yasa tasarısı sundu.

Mamdani, tutuklamaların artırılmasının suçu önlemede işe yaramadığını ve "saygın iş, ekonomik istikrar ve iyi kaynaklara sahip mahallelerin" kamu güvenliğini daha iyi sağladığını savunmuştur. Suç oranını azaltmak için daha çok toplum odaklı bir yaklaşımın benimsenmesini desteklemekte olup, evsizlere yönelik yardım ve şiddet karşıtı programlar vadetmiştir. Toplumsal sorunları çözmek için polise çok fazla güvenildiğini ileri sürerek, "Polisin oynayacağı kritik bir rol var, ancak şu anda, onları gerçek işlerini yapmaktan alıkoyan sosyal güvenlik ağının başarısızlıklarıyla başa çıkmaları için onlara güveniyoruz." demiştir.  Akıl sağlığı kapsamını genişletmek için bir toplum güvenliği departmanı önermiştir.

Mamdani, kira artışlarına sınırlama getirilmesini, kiracı korunmasının güçlendirilmesini ve kamuya ait uygun fiyatlı konutlar inşa edecek bir Sosyal Konut Geliştirme Ajansı kurulmasını savundu. Önümüzdeki 10 yıl içerisinde 200.000 adet uygun fiyatlı, kiraları sabitlenmiş yeni konut inşa etmek ve şehrin 400.000 sosyal konut kiracısının evlerini yenilemek için harcanan parayı iki katına çıkarmayı vadetmiştir. Ayrıca "toplu taşıma merkezlerinin etrafındaki yoğunluğu artırmak" ve "daha zengin mahallelerin imar planlarını iyileştirmek" istemektedir. Jersey City ve Tokyo'daki konut politikalarını başarılı örnekler olarak göstermektedir.

Mamdani, New York City'deki asgari ücretin 2030 yılına kadar saat başı 30 dolara çıkarılmasını desteklemektedir.

Mamdani, New York Eyaletindeki kurum vergilerinin New Jersey'deki gibi %7,25'ten %11,5'e çıkarılması gerektiğini savunmaktadır. Ayrıca, yılda 1 milyon dolardan fazla kazanan şehir sakinleri için gelir vergisinin %2 oranında artırılmasını  ve bu sayede 20 milyar dolarlık bir fon oluşturulmasını planlamakta; bu fonun kullanımı ile CUNY ve SUNY okullarının öğrenim ücretlerinin ücretsiz hale getirilmesi, eyalet çapında evrensel çocuk bakımı, metro ücretlerinin sabit tutulması, MTA otobüslerinin ücretsiz hale getirilmesi ve kiracıların korunması için kullanılmasını planlamaktadır.

Şubat 2025'te Mamdani, Başkan Trump tarafından imzalanan ve "trans gençlere cinsiyet onaylama tedavisi sağlayan hastanelere federal fon sağlanmasının durdurulması" tehdidinde bulunan bir yürütme emrinini protesto etmek için Union Meydanı'ndaki bir mitinge katılmıştır.

Mamdani'nin Filistinlilere olan güçlü desteği ve İsrail'e yönelik kararlı eleştirisi, Demokrat Partinin çizgisinden öteye geçiyor. Uluslararası insan hakları yasasını ihlal eden İsrail yerleşimleriyle bağlantıları olan New York hayır kurumlarının vergi muafiyetini sona erdirmek üzere bir yasa tasarısı sundu. Ayrıca İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığını, bir apartheid devleti olduğunu ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun tutuklanması gerektiğini düşündüğünü söylemiştir.

 Kişisel yaşamı 
Mamdani, 2018 yılında Amerikan vatandaşlığına kabul edildi.Mays, Jeffery C. (June 3, 2025). "In N.Y.C. Mayor's Race, Mamdani Responds to a Call for His Deportation" . The New York Times. ISSN 0362-4331 . Archived from the original on June 3, 2025. Retrieved June 4, 2025. Kendisi bir Şii Müslümandır. Annesi Mira Nair ünlü bir film yönetmeni ve babası Profesör Mahmood Mamdani Columbia Üniversitesi'nde dersler veriyor. Her iki ebeveyni de Harvard mezunudur. 2025'in başlarında Hinge adlı flört ugulamasından tanıştığı Suriyeli Amerikalı sanatçı Rama Duwaji ile evlendi. 2025 yılı itibarıyla ikili Astoria'da bir apartman dairesinde yaşamaktadır. Mamdani, İngiliz bir futbol kulübü olan Arsenal'ın taraftarıdır.

Mamdani, İngilizcenin yanı sıra farklı seviyelerde dört dil daha bilmektedir; bu diller  Hindi–Urduca, Bengalce, İspanyolca ve Arapça'dır.

 Kaynakça 

Kategori:1991 doğumlular
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına kabul edilenler
Kategori:Amerikalı Müslümanlar
Kategori:Şiiler
Kategori:Demokrat Parti (Amerika Birleşik Devletleri) mensubu siyasetçiler
Kategori:Amerikalı antikapitalistler
Kategori:Amerikalı LGBT hakları aktivistleri
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Kampala doğumlular
Kategori:Hint asıllı Amerikalılar
Kategori:Amerikalı demokratik sosyalistler
Kategori:Bowdoin College'da öğrenim görenler
Kategori:New York Demokratları
Kategori:Amerikalı seçim kampanyası yöneticileri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'nde ilerlemecilik