Ardana, Ardahan

Ardana (Gürcüce: არდანა), tarihî Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı Hasköy'ün sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 183.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Tarihçe

Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Ardana adının Gürcüce Ardanaki'den (არდანაკი) geliyor olabileceğini yazmıştır. Bununla birlikte, Gürcistan'da Ardana'ya yakın bir ad taşıyan  (ართანა) köyü bulunmaktadır.

Ardana köyünün bulunduğu tarihî Artani, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntısı da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Ardana köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardana (اردانە) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 16 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reisleri Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday, arpa ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Ardana köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Ardana (اردانە) adıyla aynı idarî konuma sahipti. Hicri 1140 (1727/1728) tarihinde 3.000 akçe vergi karşılığında Süleyman adında birine, aynı yıl 6.200 akçe vergi karşılığında Kaya adında başka birine tahsis edilmişti.

Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Ardana köyünün Rusça kaynaklarda Ardanyak (Арданяк) şeklinde geçtiğini belirtmiştir. Ancak 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında bir köy olarak yer almamış olması, Ardana'nın bu tarihten önce köy olmaktan çıktığını göstermektedir.

Ardana köyünün Hasköy'ün 1,7 kilometre güneyinde, Kura Nehri ile bu nehre soldan katılan Alabalık Deresi arasında bulunduğunu, buradaki megalit yapı kalıntıları göstermektedir. Bu kalıntılar günümüzde taş yığını halini almıştır. Bu taş yığınının bir tepeyi çevreleyen duvarlar olduğu anlaşılmaktadır.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 127.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Kaynakça

Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Ardahan ili tarihi