Ağa Hacı Molla Tağızade

Molla Ağa Bihud (tam adı: Molla Ağa Hacı Molla Tağı oğlu Bihud; 1830, Şamahı – 1892, Şamahı) — 19. yüzyıl Azerbaycan şairi, klasik şiir geleneğinin önemli temsilcilerinden biri ve edebi meclis katılımcısıdır."Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və terminlərin şərhi". Tərtib edəni A. M. Babayev, Bakı, "Maarif", 1993, səhifə 39.

 Hayatı 
Molla Ağa Bihud, 1830 yılında Şamahı şehrinde dinî bir ailede dünyaya gelmiştir. Arapça ve Farsçayı mükemmel öğrenmiş, klasik Doğu şiirine derinlemesine vakıf olmuştur. Genç yaşlardan itibaren kumaş ticaretiyle uğraşmış, daha sonra Mahmud Ağa'nın kervansarayının yanında küçük bir dükkan açarak parfümeri satışıyla geçimini sağlamıştır. Ömrünün büyük bölümünü Şamahı'da geçirmiş ve 1892 yılında 62 yaşında vefat etmiştir.

 Edebi Kişiliği ve Eserleri 
İlk dönemlerinde dini konulu mersiye ve sinazen şiirleri yazmış olsa da, bu eserler günümüze ulaşmamıştır. Molla Ağa Bihud'un günümüze ulaşan şiir mirası esas olarak gazel ve rübailerden oluşmaktadır. El yazması olarak günümüze kadar gelen eserleri arasında dini zahitliği eleştiren, insani değerleri ön plana çıkaran ve aydınlanma düşüncelerini yansıtan örnekler ağırlıktadır. Onun yaratımında Huri, melek, cennet gibi dini imgelerden ziyade doğa güzelliklerine; ay, güneş, reyhan, lale gibi tasvirlere benzetmeler yapılır. Dili anlaşılır, zor ifadelerden uzak, akıcı ve ahenklidir.

Şairin eserlerinde dönemin sosyal sorunları, özellikle ikiyüzlülük ve dini fanatizm eleştirilir. Halkı aldatan sahte din adamlarının manevi ve ahlaki yozlaşması cesurca dile getirilmiştir.

Molla Ağa Bihud hakkında ilk bilgiler Seyid Azim Şirvani'nin tezkiresində ve Feridun bey Köçərli’nin “Azerbaycan Edebiyatı Tarihinden Materyaller” adlı eserinde yer almaktadır. F. Köçerli onun bir divanı olduğunu belirtse de, bu divan günümüze ulaşmamıştır. Abdürrahim bey Hagverdiyev’in çağdaşı olan Aliabbas Müznib, şairin yaklaşık otuz kadar gazelini derleyebilmiştir. Şu anda onun el yazması örnekleri Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi El Yazmaları Enstitüsü’nde korunmaktadır. 

 Edebi Meclislerdeki Faaliyetleri 
Molla Ağa Bihud, Şamahı’daki “Beytüs-Sefa” edebi meclisinin aktif üyelerinden biri olmuştur. Seyid Azim Şirvani Şamahı’da olmadığı zamanlarda meclise liderlik etmiştir. Ayrıca, Şuşa’daki “Meclisi-üns” ve “Meclisi-feramuşan”, Bakü'deki “Mecmau’ş-şüara” ve Derbent şairleri ile ortak çalışmalar yapmış, sık sık yazışmalar gerçekleştirmiştir.
Kaynakça

 Edebiyat 




Kategori:1832 doğumlular
Kategori:Şamahı doğumlular
Kategori:1892'de ölenler
Kategori:Azeri şairler