Siraküzalı Tisias

Tisias ( Teisías, ayrıca Teisias; MÖ 5./4. yy), Antik Yunan'da ünlü bir retorik öğretmeniydi. Filozof Platon'un diyaloglarından birine adını verdiği ünlü hatip Leontinoili Gorgias'ın okulundan çıktığı Corax'ın öğrencisi olarak kabul edilir.

Yaşam tarihleri tam olarak bilinmeyen Koraks ve Tisias'ın, MÖ 466'da Siraküza tiranı Thrasybulos'un devrilmesinden sonra para karşılığında başkaları için mahkeme konuşmaları yazmaya başladıkları ve bunun çok sayıda mülkiyet davasını tetiklediği söylenir. Koraks'ın bu dönemde öğrencisi Tisias ile birlikte örnek konuşmalardan oluşan ilk retorik ders kitaplarını yazdığı da söylenir. Özel mahkeme duruşmalarındaki konuşmalar bunlara dayanıyordu. Dolayısıyla her ikisi de ustalıklı mahkeme konuşmalarının ve retoriğin öğretilebilir ve öğrenilebilir bir sanat olarak mucitleri olarak kabul edilir. Bu oluşum, retorik öğretiminin Gorgias ya da Thrasymachus'un daha sonraki felsefi hırslarıyla hiçbir ilgisi olmayan pratik bir kökenine işaret eder.Christof Rapp (Çevirmen): Aristoteles: Rhetorik (= Aristoteles: Werke in deutscher Übersetzung, Cilt 4). Halbband 1, Berlin 2002, S. 208. Bazı kaynaklara göre Koraks bu disiplinin asıl kurucusu ve Tisias da onun öğrencisidir.

Tisias, diğer şeylerin yanı sıra, hocası Koraks ile borçlu olduğu okul ücretini ödemeyi reddetmesi üzerine yaşadığı hukuki anlaşmazlıkla tanınır. Aşağıdaki anekdot aktarılmaktadır:

Yargıcın pragmatik bir çözüm bulduğu ve her ikisini de azarlayarak kovaladığı söylenir.

Tisias, öğretmenini örnek alarak önce Siraküza'da, sonra da daha sonra ünlü hatip Lysias'ın ders verdiği Thurioi'de bir hitabet okulu kurar. Daha sonra Gorgias'ın elçiliğinin maiyetinde Atina'ya gitti, ancak muhtemelen siyasi nedenlerle değil, sadece yabancı bir ülkede retorik öğretmeni olarak şansını denemek için.

Atina'da ne kadar kaldığı belli değildir. Daha sonra ünlü hatip İsokrates onu orada dinlemiş ve öğrencilerinden biri olmuştur.

Platon'un Phaedrus diyaloğunda Tisias'tan yetenekli bir retorikçi olarak bahsedilir. Orada Gorgias ile birlikte, olası olanın gerçek olandan daha fazla değer görmesi gerektiği görüşünün bir temsilcisi olarak anılır.Platon, Phaidros 266d–267d. Bir başka kaynak da Cicero'nun Brutusudur.Cicero, Brutus 46–48.

Notlar

 Kaynakça 
 Pierre Chiron: Tisias. In: Richard Goulet (Ed.): Dictionnaire des philosophes antiques. Cilt 6, CNRS Éditions, Paris 2016, ISBN 978-2-271-08989-2, S. 1247–1255.


 Bibliyografya 






Kategori:Antik Yunan retorikçiler
Kategori:Antik Yunanlar
Kategori:MÖ 400'lerde doğanlar
Kategori:MÖ 400'lerde ölenler