Ahalşeni, Ardahan

Ahalşeni (Gürcüce: ახალშენი), tarihî Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı  Akyaka’nın sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 183.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Tarihçe

Gürcüce bir yer adı olan Ahalşeni (ახალშენი), yeni anlamındaki "ahali" (ახალი) ile mesken anlamındaki "şeni" (შენი) kelimelerinden oluşur ve "yeni köy" anlamına gelir."ახალი", A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5„შენი", A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5

Ahalşeni köyünün bulunduğu tarihî Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Ahalşeni köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ahalşen (اخالشین) şeklinde geçer. Bu tarihte köy Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 19 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reisleri Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu. Söz konusu mufassal defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı aynı adlı bir köy daha bulunuyordu. Bu köy günümüzde Hanak ilçesinde olup Sazlıçayır adını taşımaktadır.

Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia’nın verdiği bilgiye göre, geç dönemde Rusça haritada  “Ahaşen" (Ахашен) şeklinde geçen bu yerleşim, Ardahan kentinin batısında yer alıyor ve 1878'de buarada 16 hane bulunuyordu. Ancak Ahalşeni 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında bir köy olarak kaydedilmemiştir. Köy olmaktan çıktığı anlaşılan Ahalşeni'nin yerleşim alanı Akyaka (Koditzkaro) köyünün bugünkü sınırları içindedir.

Kaynakça

Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Ardahan ili tarihi