Sert ve yumuşak bilim

Sert bilim ve yumuşak bilim terimleri, bilimsel disiplinleri algılanan yöntemsel titizlik, kesinlik ve nesnellik gibi ölçütlere göre karşılaştırmak amacıyla kullanılan gayriresmî ifadelerdir."Yumuşak bilimin övgüsü" .Nature.435(7045):1003–2005. 2005.doi: 10.1038/4351003a  .PMID 15973363 .Wilson, Timothy D. (12 Temmuz 2012)."Yumuşak" bilimler bu züppeliği hak etmiyor  . Los Angeles Times . Erişim tarihi: 19 Aralık 2012 .Frost, Pamela."Yumuşak bilim ve sert haberler ". Columbia Üniversitesi .Metanews. Erişim tarihi 10 Ağustos 2009. Genel olarak, biçimsel bilimler ve doğa bilimleri zor bilim olarak sınıflandırılırken; sosyal bilimler ve bazı diğer alanlar yumuşak bilim olarak tanımlanır.Helmenstine, Anne Marie (29 Kasım 2019). "Sert ve Yumuşak Bilim Arasındaki Fark Nedir? " . ThoughtCo .

Tanımlar farklılık gösterebilmekle birlikte,Smith LD, Best LA, Stubbs A, Johnston J, Archibald AB (2000). "Bilimsel Grafikler ve Bilimlerin Hiyerarşisi".Sosyal Bilimler.30(1):73–94.doi:10.1177/030631200030001003 .S2CID 145685575 . zor bilimleri karakterize ettiği düşünülen başlıca özellikler arasında test edilebilir öngörüler üretmek, kontrollü deneyler yapmak, nicel verilere ve matematiksel modellere dayanmak, yüksek doğruluk ve nesnellik düzeyine ulaşmak, daha yüksek düzeyde bilimsel uzlaşı sağlamak, alanın daha hızlı ilerlemesi, açıklamada daha başarılı olmak, birikimli bilgi üretimi, tekrarlanabilirlik ve bilimsel yöntemin daha saf biçimde uygulanması yer alır.Cole, Stephen (1983). "Bilimlerin Hiyerarşisi?".Amerikan Sosyoloji Dergisi.89(1):111–139.CiteSeerX 10.1.1.1033.9702  .doi:10.1086/227835 . JSTOR 2779049 .S2CID 144920176 . Fanelli D (2010)."Olumlu" sonuçlar Bilimler Hiyerarşisinde aşağıya doğru artar " . PLOS ONE . 5 (4): e10068. Bibcode : 2010PLoSO...510068F . doi : 10.1371/journal.pone.0010068  . PMC  2850928 . PMID  20383332  .Lemons, John (1996). Bilimsel Belirsizlik ve Çevresel Sorun Çözme . Blackwell. s. 99. ISBN .Rose, Steven (1997). "Bölüm Bir " . Yaşam Hatları: Determinizm Ötesinde Biyoloji . Oxford: Oxford University Press. ISBN . (17 Mayıs 2012). "Sosyal Bilimler Ne Kadar Güvenilir? " . The New York Times . Erişim tarihi 19 Aralık 2012 .Diamond, Jared (Ağustos 1987)."Yumuşak bilimler genellikle sert bilimlerden daha zordur".Keşfet13 Aralık 2012 tarihindeorijinalindenarşivlendi. 19 Aralık 2012 tarihinde.Hedges, Larry (1 Mayıs 1987). "Sert bilim ne kadar zordur, yumuşak bilim ne kadar yumuşaktır? Araştırmanın deneysel birikimi"  . Amerikan Psikoloğu . 42 (5): 443– 455. CiteSeerX 10.1.1.408.2317  . doi : 10.1037/0003-066X.42.5.443  . Bu düşünceyle bağlantılı olan ve kökeni 19. yüzyılda Auguste Comte’a kadar uzanan bir başka görüş ise, bilim dallarının yöntemsel titizlik, gelişmişlik düzeyi ve temel ya da uygulamalı oluşlarına göre “zor”dan “yumuşak”a doğru bir hiyerarşide sıralanabileceği yönündedir.Lodahl, Janice Beyer; Gordon, Gerald (1972). "Bilimsel Alanların Yapısı ve Üniversite Lisansüstü Bölümlerinin İşleyişi". Amerikan Sosyoloji Dergisi . 37 (1): 57– 72. doi : 10.2307/2093493  . JSTOR 2093493 .

Ancak bilim felsefecileri ve tarihçileri, bu özellikler ile bir bilimin “zor” ya da “yumuşak” sayılması arasındaki ilişkiyi sorgulamışlardır. Daha gelişmiş olarak değerlendirilen zor bilimler, her zaman daha yüksek bilimsel uzlaşıya sahip değildir veya yeni bulguların kabulü konusunda daha seçici davranmaz. Yöntemsel farklar da güvenilir bir ayırt edici unsur oluşturmaz. Örneğin, psikoloji ve sosyoloji gibi sosyal bilimlerde matematiksel modeller yaygın olarak kullanılsa da bu alanlar genellikle yumuşak bilimler arasında değerlendirilir. Bununla birlikte, bazı ölçülebilir farklar da mevcuttur. Örneğin, zor bilimler daha yoğun biçimde grafik kullanırken,Latour, B. (1990). "Bir araya getirilen şeyler". M. Lynch; S. Woolgar (editörler). Bilimsel uygulamada temsil . Cambridge, MA: MIT Press. s.  19– 68. yumuşak bilimlerde moda kavramlar ve terimler daha hızlı değişmektedir.Bentley, RA (2008). Allen, Colin (ed.). "Akademik Kelime Dağarcığında Rastgele Sürüklenme ve Seçim: Yayımlanmış Anahtar Sözcüklerin Evrimsel Analizi"  . PLOS ONE . ​​3 (8): e3057. arXiv : 0807.1182 . Bibcode : 2008PLoSO...3.3057B . doi : 10.1371/journal.pone.0003057  . PMC 2518107  . PMID 18728786  .

Bu terimlerin kullanım biçimi, yumuşak bilimlerin küçümsenmesine, kamu algısında, finansal kaynak tahsisinde ve akademik tanınırlıkta dengesizliklere neden olduğu gerekçesiyle eleştirilmiştir."Farklı bir gündem".Nature.487(7407): 271. 2012.Bibcode:2012Natur.487Q.271..doi: 10.1038/487271a  .PMID 22810654 .

 Terimlerin Kökeni 
“Zor bilim” ve “yumuşak bilim” ifadelerinin kökeni tam olarak bilinmemektedir. “Zor bilim” ifadesine bilinen en erken atıf, 1858 tarihli Journal of the Society of Arts dergisinde yer alır.Winkworth, Thos. (29 Ekim 1858). "Journal of the Society of Arts, Cilt 6, no. 310]". The Journal of the Society of Arts . 6 (310): 697– 706. JSTOR 41323682  ."hard, adj. ve n. " . Oxford İngilizce Sözlüğü (3. basım). Oxford, İngiltere: Oxford University Press. Haziran 2015 . Erişim tarihi: 10 Ağustos 2018 . Ancak bilimlerin bir hiyerarşi içinde düzenlenmesi fikri daha önce, Fransız filozof Auguste Comte’un (1798‒1857) çalışmalarında görülmektedir. Comte, bilimleri evrensellik ve karmaşıklık düzeyine göre sıralamış; astronomiyi en genel bilim, ardından fiziği, kimyayı, biyolojiyi ve son olarak sosyolojiyi yerleştirmiştir. Bu yaklaşım, bilimsel alanları zihinsel gelişmişlik ve konu karmaşıklığına göre sınıflandırmayı amaçlamaktaydı ve önemli ölçüde etkili olmuştur.

Modern anlamda zor-yumuşak bilim ayrımı ise genellikle 1964 yılında Science dergisinde yayımlanan John R. Platt’a ait bir makaleye dayandırılır. Platt, bazı bilimsel alanların neden diğerlerine göre daha üretken olduğunu tartışmış, ancak doğrudan bu terimleri kullanmamıştır.Platt, JR (16 Ekim 1964). "Güçlü Çıkarım: Bilimsel düşüncenin belirli sistematik yöntemleri diğerlerinden çok daha hızlı ilerleme sağlayabilir". Science . 146 (3642): 347– 353. doi : 10.1126/science.146.3642.347  . ISSN 0036-8075 . PMID 17739513  .VanLandingham, Mark (2014). "Halk Sağlığında Sert ve Yumuşak Bilimler Üzerine"  . Halk Sağlığı Raporları . 129 (2): 124– 126. doi : 10.1177/003335491412900204  . ISSN 0033-3549 . PMC 3904890  . PMID 24587545  .  1967 yılında bilim sosyoloğu Norman W. Storer, doğa bilimlerini zor, sosyal bilimleri ise yumuşak bilim olarak ayırarak bu sınıflamayı açıkça ifade etmiştir. Storer, bir alanın “zor”luğunu matematiksel yöntem kullanımına göre tanımlamış; zamanla bilim alanlarının daha “zor” hale geldiğini, bu sürecin bilgi entegrasyonu, hata tespiti becerisi ve öğrenme zorluğundaki artış gibi unsurlarla karakterize olduğunu öne sürmüştür.Storer, NW (1967). "Sert bilimler ve yumuşak bilimler: bazı sosyolojik gözlemler"  . Bull Med Libr Assoc . 55 (1): 75– 84. PMC 198502  . PMID 6016373  .  

 Ampirik Bulgular 
1970’lerde sosyolog Stephen Cole, bilimsel disiplinler arasında bir hiyerarşi olup olmadığını araştırmak üzere çeşitli ampirik çalışmalar yürüttü. Ancak bilgi çekirdeği, kodifikasyon düzeyi ya da araştırma materyali açısından anlamlı farklar bulamadı. Tespit ettiği farklardan biri, yumuşak bilimlerde ders kitaplarının daha güncel kaynaklara dayanması, buna karşın zor bilimlerde ders kitaplarının zaman içinde daha istikrarlı olmasıydı. 1983’ten sonra yapılan değerlendirmelerde, Cole’un yalnızca bireysel ölçümlere odaklandığı, ölçümler arasındaki ortak eğilimleri dikkate almadığı ve bilimsel statüyü belirleyebilecek tüm kriterleri analiz etmediği gerekçesiyle bazı ilişkileri gözden kaçırmış olabileceği öne sürülmüştür.Simonton DK (2004). "Psikolojinin Bilimsel Bir Disiplin Olarak Statüsü: Bilimlerin Örtük Hiyerarşisi İçindeki Ampirik Yerleşimi". Genel Psikoloji Dergisi . 8 (1): 59– 67. doi : 10.1037/1089-2680.8.1.59 . S2CID 145134072  .

1984 yılında Cleveland, 57 bilimsel dergi üzerinde yaptığı bir incelemede, doğa bilimlerine ait dergilerin grafik kullanımında matematik ve sosyal bilim dergilerine kıyasla daha yoğun olduğunu belirledi. Grafiklerin kapladığı sayfa oranı %0 ila %31 arasında değişmekteydi; bu farklılık, çoğunlukla grafik sayısındaki farklılıklardan kaynaklanıyordu.Cleveland WS (1984). "Bilimsel Yayınlarda Grafikler". Amerikan İstatistikçisi . 38 (4): 261– 269. doi : 10.2307/2683400  . JSTOR 2683400  . 2000 yılında Smith tarafından yapılan daha ileri analizlerde ise yedi bilim dalında grafik örneklerine dayalı olarak grafik kullanım oranının “sertlik” ile neredeyse mükemmel bir şekilde (r=0.97) örtüştüğü tespit edildi. Aynı yaklaşım, psikolojinin on alt alanı için de uygulandığında benzer bir sonuç (r=0.93) elde edildi.

2010 yılında Fanelli, bilimsel alanların araştırmacı önyargılarına karşı ne derece dirençli olduğunu inceledi. Bulgular, “yumuşak” olarak algılanan bilim alanlarında olumlu sonuçların daha yüksek oranda yayımlandığını gösterdi. Örneğin, hipotez test eden araştırmalar içinde, sosyal bilimlerde olumlu sonuçların çıkma olasılığı fizik bilimlerine göre 2,3 kat daha yüksekti. Biyolojik bilimler ise iki grup arasında yer aldı. Fanelli, bu durumun sosyal ve doğa bilimleri arasında yalnızca derecesel bir fark olduğunu, yeter ki sosyal bilimler bilimsel yöntemi izlesinler, savundu.

2013 yılında yine Fanelli, bilimsel bir alandaki araştırmacıların uzlaşıya varma ve bilgi biriktirme becerisinin bilim dalının “sertlik” derecesiyle ilişkili olup olmadığını araştırdı. 29.000 makaleden oluşan bir örneklemde, bilimsel uzlaşı düzeyini gösteren ölçütler kullanıldı. Üç olasılık (hiyerarşi, zor/yumuşak ayrımı veya sırasızlık) arasında, sonuçlar bir hiyerarşiyi destekledi: fiziksel bilimler en yüksek performansı gösterdi, onu biyolojik bilimler ve ardından sosyal bilimler izledi. Bu sonuçlar disiplinlerin kendi alt alanlarında da geçerliydi; matematik ve beşerî bilimler de dahil edildiğinde genel desen korundu.Fanelli D, Glänzel W (2013). "Bilimlerin Hiyerarşisi İçin Bibliyometrik Kanıtlar"  . PLOS ONE . ​​8 (6): e66938. Bib kodu : 2013PLoSO...866938F . doi : 10.1371/journal.pone.0066938  . PMC 3694152  . PMID 23840557  .

 Eleştiriler 
Bu kavramlara yönelik eleştiriler, yumuşak bilimlerin örtük biçimde daha az “meşru” bilim alanları olarak görüldüğünü, hatta bazı durumlarda bilim olarak bile değerlendirilmediğini savunur.Berezow, Alex B. (13 Temmuz 2012). "Psikoloji neden bilim değildir"  . Los Angeles Times . Erişim tarihi 19 Aralık 2012 . Nature dergisindeki bir editöryal yazı, sosyal bilim bulgularının günlük yaşamla daha sık kesişmesi nedeniyle “zaten bilinen” veya “önemsiz” olarak algılanabildiğini belirtmiştir. Bir disiplinin yumuşak bilim olarak etiketlenmesi, onun toplumsal değerini ve alabileceği finansmanı doğrudan etkileyebilmektedir.

1980’lerde matematikçi Serge Lang, siyaset bilimci Samuel P. Huntington’ın ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilmesini, matematiksel yöntemleri toplumsal faktörler üzerindeki etkileri açıklamada “bilim dışı” kullandığı gerekçesiyle engellemiştir. Huntington’ın “toplumsal hoşnutsuzluk” gibi soyut kavramları ölçme girişimlerine karşı Lang, “hoşnutsuzluk ölçeri mi var?” sorusunu yöneltmiştir.Johnson, George; Laura Mansnerus (3 Mayıs 1987). "Bilim Akademisi Harvard Siyaset Bilimcisini Reddetti"  . The New York Times . Erişim tarihi 19 Aralık 2012 .Change, Kenneth; Warren Leary (25 Eylül 2005). "Serge Lang, 78, Bir At Sineği ve Matematik Teorisyeni, Öldü"  . The New York Times . Erişim tarihi 19 Aralık 2012 . 2000’li yılların sonundaki ekonomik durgunluk sırasında sosyal bilimler, matematik ve doğa bilimlerine kıyasla daha fazla bütçe kesintisine maruz kalmıştır.Richardson, Hannah (26 Ekim 2010). "Beşeri bilimler İngiliz üniversitelerinin öğretim hibesini kaybedecek"  . BBC Haberleri . Erişim tarihi 19 Aralık 2012Jump, Paul (20 Ocak 2011). "Sosyal bilim, işten çıkarılmadan kurtulmak için bilimsel yöntemi taklit ediyor"  . Times Higher Education . Erişim tarihi 19 Aralık 2012 . ABD Ulusal Bilim Vakfı’nın siyaset bilimi gibi alanlara fon sağlamayı tamamen durdurması yönünde öneriler de gündeme gelmiştir.Lane, Charles (4 Haziran 2012). "Kongre, siyasi bilim araştırmaları için fonlamayı kesmeli" . The Washington Post . 29 Ekim 2013 tarihinde orijinalinden arşivlendi . 19 Aralık 2012 tarihinde erişildi . Bu tür gelişmeler, zor ve yumuşak bilim ayrımının akademi ve toplum içindeki etkilerini yeniden gündeme getirmiştir.

Zor-yumuşak bilim algısı toplumsal cinsiyet önyargılarından da etkilenmektedir. Bir alandaki kadın araştırmacı oranı arttıkça, o alanın daha “yumuşak” olarak algılanma olasılığı yükselmektedir. Bu algısal yumuşama ise ilgili alanın değerinin düşürülmesine yol açabilmektedir.Light, Alysson. "Yeni bir araştırmaya göre, STEM alanında daha fazla kadın olması, insanların bunu 'yumuşak bilim' olarak etiketlemesine yol açıyor"  . theconversation.com . The Conversation . Erişim tarihi: 25 Ocak 2022 .

 Ayrıca bakınız 
Akademik Disiplin

Fen bilimler

Sert ve yumuşak bilimkurgu

Bilim tarihi

Bilim dışı

Sosyal bilimler felsefesi

STEM alanları

Kaynakça

Kategori:Bilim ve teknoloji çalışmaları
Kategori:Eğitim politikası
Kategori:Konularına göre eğitim
Kategori:Bilim eğitimi