Kartal Pençesi Operasyonu

Kartal Pençesi Operasyonu (, ), ABD Başkanı Jimmy Carter'ın emriyle 24 Nisan 1980'de Tahran'daki ABD Büyükelçiliği'nde esir tutulan 52 büyükelçilik personelini kurtarmak amacıyla ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen başarısız bir operasyondur. Delta Force'un ilk operasyonlarından biri olan operasyon, birçok engel ve başarısızlıkla karşılaştı ve sonrasında iptal edildi. Çöl Bir olarak adlandırılan ilk konuşlanma alanına sekiz helikopter gönderildi, ancak bunlardan yalnızca beşi çalışır durumda ulaştı. Birinin hidrolik sorunları vardı, bir diğeri kum fırtınasına yakalanmıştı ve üçüncüsünde ise rotor kanatlarında çatlak belirtileri vardı. Operasyonel planlama sırasında, Desert One sahasına varıldığında altı helikopterden daha azının çalışır durumda kalması halinde, sadece dördünün kesinlikle gerekli olmasına rağmen, görevin iptal edilmesine karar verilmiştir. Askeri çevrelerde hala tartışılan bir hamleyle, saha komutanları Başkan Carter'a görevi iptal etmesini tavsiye ettiler ve Carter da bunu yaptı.

ABD güçleri Çöl Bir'den çekilmeye hazırlanırken, kalan helikopterlerden biri, askerlerin ve jet yakıtının bulunduğu bir nakliye uçağına çarptı. Ortaya çıkan yangında her iki uçak da yok oldu ve sekiz asker hayatını kaybetti.

Beyaz Saray, başarısız kurtarma operasyonunu saat 01:00'de duyurdu. İran Ordusu soruşturmacıları sekiz ceset buldu ve ayrıca bir İranlı sivilin cesedini buldukları iddia edildi. Ancak, iniş sahasının yakınında durmayı reddeden ve tanksavar mermisiyle vurulduktan sonra tanker kamyonu patlayan yakıt tankı sürücüsünün, aracından atlayıp yakındaki bir kamyonete binerek kaçmayı başardığı kabul edildi. C-130 uçağı indiğinde Desert One iniş sahasının yakınındaki toprak yolun zıt uçlarında durdurulan araçların gaz tankı kamyonu ve 44 sivilin bulunduğu bir otobüs olduğu bildirildi. Dokuz tabut yapıldı ve Ayetullah Sadegh Halkhali dokuz Amerikalının öldürüldüğünü iddia etti. Sayılarının sekiz olduğu kabul edilen  Amerikan cenazeleri 6 Mayıs 1980'de Amerika Birleşik Devletleri'ne geri gönderildi  ve ülke genelindeki çeşitli yerlere gömüldü. Otobüste esir alınan 44 İranlı sivil serbest bırakıldı ve daha sonra operasyona ilişkin görgü tanığı ifadeleri verdiler.Bowden (2006) Büyükelçilik rehineleri daha sonra herhangi bir ikinci kurtarma girişimini engellemek için İran'ın çeşitli yerlerine dağıtıldı.

İran Devrimi bağlamında, İran'ın yeni lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni, misyonun, İran'ı ve yeni İslamcı hükûmetini korumak amacıyla ABD misyonunu engelleyen Tanrı'nın bir eylemi ("Tanrı'nın melekleri") tarafından durdurulduğunu belirtti. Carter ise 1980 ABD başkanlık seçimlerindeki yenilgisinin esas olarak rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayamamış olmasına bağlandığını ileri sürdü. Amerikalı rehineler Ronald Reagan'ın göreve başlama töreninin yapıldığı gün serbest bırakıldı.

 Kaynakça 

Kategori:1980'de çatışmalar
Kategori:İran rehine krizi
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'nin muharebeleri
Kategori:1980'de İran
Kategori:Jimmy Carter'in başkanlığı