Dilşad Hatun

Dilşad Hatun (; ö. 27 Aralık 1351) ('Mutlu Kalpli' anlamına gelir), ayrıca Delşad, Çobanoğulları prensesidir. İlhan Ebu Said Bahadır Han'ın ve ondan sonra Celâyir Sultanlığı'nın ilk hükümdarı olan Hasan-ı Büzürg'ün eşi ve oğlu ve halefi Şeyh Üveys Celâyir'in annesidir.

 Ailesi 
Dilşad Hatun, Demasq Kaja'nın kızı ve İlhanlılar döneminin önde gelen Moğol emiri olan Emir Çoban'ın torunudur. Annesi Tursin Hatun, Ahmed Teküder ile Armini Hatun'un kızı Konchak Hatun' ile Irinjin Kurkan'ın kızıdır. Sultan Bakht Hatun, Dendi Şah Hatun ve Alam Şah Hatun adında üç kız kardeşi vardır. Halası, önce Hasan Büzürg'un, sonra da Ebû Said'in karısı olan Bağdat Hatun'dur.

 Ebû Said Bahadır ile evliliği 
1327 yılında babasının vefatından sonra Dilşad Hatun, önce Hasan Büzgür ile evlendikten sonra Ebu Said'in karısı olan halası Bağdat Hatun'un himayesine girdi. Dilşad olgunluğa erişince Ebû Said ona âşık oldu. Halası Bağdat Hatun'dan boşanmış ve 1333'te onunla evlenmiştir. Ömrünün sonlarına doğru eşlerinden pek memnun değildi ama Dilşad'ı çok seviyordu. Bu nedenle Bağdat çok kıskanç olmuştur.

 Dulluğu 
Ebû Said'in 1335'te vefatından sonra vezir Gıyaseddin Muhammed, Arpa Han'u halefi olarak seçmiştir. Ebu Said'in çocuğuna hamile olan Dilşad, amcası Oyrad kabilesinin reisi ve Diyarbekir valisi olan Emir Ali Padişah'ın yanına kaçmıştır. Onun varlığı Ali Padişah'ın konumunu güçlendirmiştir. Yedi ay sonra, 18 Mayıs 1336'da bir kız çocuğu doğurmuştur.

 Hasan-ı Büzürg ile evliliği 
Kısa bir süre sonra Ali Padişah, tahtın rakibi olan Hasan tarafından mağlup edilmiş ve öldürülmüştür; Hasan daha sonra Dilşad ile evlenmiştir. Hasan'dan üç oğlu olmuştur: 1356'da babasının yerine geçen Şeyh Üveys; 1367-68'de ölen ve Necef'e gömülen Kasım ve annesinin ölümünden kısa bir süre önce 3 Ağustos 1351'de doğan ve 1371-72'de ölen Zahid.

 Siyasi etkisi 
Dilşad, babasını öldüren Mısr Hoca'nın ölümüne sebep olmuştur. Hasan'la evli olmasına rağmen, bir kısmı Bağdat'ta geçici sığınma hakkı bulan Çobanoğulları akrabalarının bir parçası olarak kalmıştır.

1347 yazında kuzeni Melik Eşref başkente bir sefer düzenlediğinde, Fırat kıyısındaki Komak Kalesi'ne kaçmak isteyen Hasan'ı kalıp şehri savunmaya ikna ettiği rivayet edilir. Çobanoğulları ordusu geri çekildiğinde Dilşad, Celâyirlilerin peşini bırakmadı ve hatta Melik Eşref'in bazı yandaşlarını memnuniyetle karşılandı.

Dilşad Hatun, Suriye'de önemli bir nüfuza sahip olduğu gibi, Celayirli Irak'ta da tartışmasız bir güce sahipti. Fakirlere karşı hayırsever olduğu rivayet edilir.

 Ölümü 
Dilşad Hatun 27 Aralık 1351'de vefat etmiş ve Necef'te defnedilmiştir. Hasan'ın Malek Eşref'e sempati duyduğundan şüphelenerek zehirlediği düşünülüyor. Hasan, onun ölümünden sonra onun ajanlarını ve ortaklarını ele geçirdi.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 


Kategori:İlhanlılar'da kişiler
Kategori:Çobanoğulları