Reyhan Topçubaşova

Reyhan Topçubaşova (15 Aralık 1905, Kuba - 5 Mart 1970, Bakü), Azeri ressam. Azerbaycan'ın ilk kadın ressamıdır. 1943 yılında Azerbaycan SSC Emektar Sanatçısı ünvanını almıştır.

 Hayatı 
Reyhan Topçubaşova, 15 Aralık 1905 tarihinde Azerbaycan'ın Kuba şehrinde doğdu. İlk eğitimini Hacı Zeynalabdin Tağıyev'in kurduğu Bakü Kızlar Okulu'nda aldı. 1923 yılına kadar öğretmenlik yaptı. Aynı dönemde Bakü Konservatuvarı'nda (günümüzdeki Bakü Müzik Akademisi) piyano eğitimi aldı ancak oğlu İbrahim'in doğumu nedeniyle eğitimini tamamlayamadı.

1933 yılında özel yeteneği sayesinde doğrudan Azerbaycan Devlet Resim Okulu'nun (günümüzdeki Ezim Ezimzade adına Azerbaycan Devlet Resim Lisesi) üçüncü sınıfına kabul edildi ve burada 1935 yılına kadar eğitim aldı. Bu dönemde sanat hayatına başladı.

1931-1935 yılları arasında Azerbaycan Devlet Resim Teknik Okulu'nda öğrenim gördü. 1941-1945 yılları arasında Azerbaycan Ressamlar Birliği İdare Kurulu başkan yardımcısı olarak görev yaptı.

10 Temmuz 1943'te "Emektar Sanatçı" ünvanı verilen ilk kadın ressam oldu.

 Ailesi 
1923 yılında doktor Mustafa Bey Topçubaşov ile evlendi. Bu evlilikten 1924 yılında İbrahim, 1927 yılında ise ikiz çocukları Zemfira ve Elmira dünyaya geldi.

Oğlu İbrahim Topçubaşov da tıp alanında babasının izinden giderek Azerbaycan'ın tanınmış cerrahlarından biri oldu. 1970 yılında vefat etti. Onun oğlu Ceyhun Topçubaşov da tanınmış bir doktordur ve hâlen Merkezî Klinik Hastanede çalışmaktadır.

Kızı Zemfira Topçubaşova da doktor oldu. Azerbaycan'da kadın hastalıkları uzmanı olarak uzun yıllar çalıştı. 2002 yılında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in imzaladığı kararnameyle tıp bilimi ve eğitiminin gelişimine yaptığı katkılardan dolayı Cumhurbaşkanlığı özel bursuna layık görüldü. 2017 yılında vefat etti.

 Ölümü 
Reyhan Topçubaşova 5 Mart 1970 tarihinde Bakü'de hayatını kaybetti.

 Sanatı 
İlk eserlerinden biri olan "Düğün" (1936) adlı çok figürlü tablosu, 1936'dan itibaren sergilenmeye başlanmış ve şu anda Azerbaycan Millî Güzel Sanatlar Müzesi'nde korunmaktadır.

Portre, günlük yaşam, manzara ve natürmort türlerinde eserler verdi. Abşeron doğasının tasviri resimlerinde önemli yer tuttu. Ayrıca halk şarkı ve dans toplulukları için kostüm taslakları hazırladı. Önemli eserlerinden bazıları:

 “Eski Bakü Sokağı”
 “Eski Pazar”
 “İlk Propagandacı Mina Hanım”
 “İki Kıyı”
 “Zalim Yaşlı Şahın Huzurunda”
 “Kız Kalesi”
 “Deniz”
 “Merdekan’ın Görünüşü”
 Portre çalışmaları arasında:
 “Şair Sabir'in Portresi”
 “Balerin Qemər Almaszade’nin Portresi”
 “Otoportre”
 “Nizami Gencevi” 

Ayrıca 8 Mart 1938'de Azerbaycan'da ilk kadın ressamlar sergisini organize etmiştir.

Kaynakça

Kategori:1905 doğumlular
Kategori:1970'te ölenler
Kategori:Bakü'de ölenler
Kategori:Azeri kadın ressamlar
Kategori:Sovyet ressamlar
Kategori:20. yüzyıl Azeri kadın ressamları