İsrafil ağa hamamı

İsrafil Ağa Hamamı, Azerbaycan'ın Gazah şehrinin merkezinde yer alan tarihi bir hamamdır. İki kubbeli yapısıyla dikkat çeken hamam, şehrin en önemli mimari ve kültürel miraslarından biridir. Hamam, Gazah Cuma Camii'nin tam karşısında, merkezi bir konumda bulunmaktadır.
 Tarihçe 
Hamam, 19. yüzyılın sonlarında, Kıraq Kesemen köyünün varlıklı sakini ve bölgenin tanınmış hayırseverlerinden biri olan İsrafil Ağa Kerbelayev tarafından inşa ettirilmiştir. Yapının mimarı, Azerbaycan'ın önde gelen isimlerinden olan Müzeffer Hüseynovdur. İsrafil Ağa Hamamı'nın inşasında kırmızı tuğla kullanılmış ve yapının taşıyıcı sistemleri kireç harcı ile sağlamlaştırılmıştır.

 Mimari Özellikler 
İsrafil Ağa Hamamı'nın plan yapısı, geleneksel Azerbaycan hamamları ile Doğu hamamlarının özelliklerini taşımaktadır. 30 metreye 20 metre ölçülerindeki yapı, iki ana bölümden oluşur: koridorla birbirine bağlanan iki kubbeli ana salon ve bireysel kullanıma yönelik odalardan oluşan bölüm.

Hamamın dikkat çeken unsurlarından biri, kubbe sistemidir. Dışarıdan yalnızca iki kubbe görünse de, içeride giyinme ve yıkanma alanlarının üzerinde toplam sekiz kubbe bulunmaktadır. Böylece hem içerinin doğal aydınlatılması sağlanmakta, hem de yapının estetik görünümü korunmaktadır.

Yapının girişi boyunca küçük ticari dükkânlar sıralanmıştır. Bu özellik, yapının sadece bir temizlik ve dinlenme yeri değil, aynı zamanda sosyal hayatın bir parçası olduğunu göstermektedir.

İç mekânda büyük bir havuz, çeşitli yıkanma odaları ve bir çay salonu bulunmaktadır. Duvarlar ve tavanlarda geleneksel süslemelere rastlanmaktadır. Mekânlar, üst kısımlara yerleştirilen küçük ışık bacaları sayesinde doğal ışık almaktadır.

Mimari açıdan, yapı Gence şehrindeki ünlü Çökək Hamamı ile benzerlikler göstermektedir.

 Kullanım ve Koruma Durumu 
Tarihi kayıtlara göre, hamam geçmişte sabah saat 06:00'dan öğle 14:00'a kadar kadınlara, öğleden sonra ise erkeklere hizmet vermekteydi. Ancak son 25 yıldır genel bölümü hizmet dışı kalmış, sadece özel odalar kullanılır duruma gelmiştir. Bu nedenle yapının ciddi bir restorasyon ihtiyacı doğmuştur.

Hamam, Azerbaycan Cumhuriyeti tarafından yerel öneme sahip mimari eser olarak tescillenmiş ve devlet koruması altına alınmıştır. Toplam kapalı alanı, yardımcı bölümlerle birlikte 420 metrekaredir.

 Restorasyon ve Gelecek Planları 
2023 yılında ADA Üniversitesi Gazah Merkezi'nin inisiyatifiyle, tarihi hamamın restorasyonu için çalışmalar başlatılmıştır. Yenileme çalışmaları sonrasında, hamam içerisinde Gazah Halı Dokuma Okulu'nun eserlerinin sergileneceği bir müze ve aynı zamanda bir resim atölyesi açılması planlanmaktadır.

Ayrıca mekânın, küçük ölçekli müzikli ve edebi-kültürel etkinliklere ev sahipliği yapması hedeflenmektedir. Böylece İsrafil Ağa Hamamı, hem kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacak hem de turizm potansiyelinin artırılmasına destek olacaktır.

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan'daki hamamlar
Kategori:Azerbaycan'daki yapılar
Kategori:Gazah Rayonu
Kategori:19. yüzyılda tamamlanan yapılar
Kategori:Tarihi hamamlar