Yamandú Orsi

Yamandú Ramón Antonio Orsi Martínez   (d. 13 Haziran 1967), Uruguaylı tarih öğretmeni   ve siyasetçi. Orsi, Güney Amerika ülkesi Uruguay'da Mart 2025'ten bu yana ülkenin 43. başkanı olarak devlet başkanlığı makamında bulunmaktadır. Orsi, Geniş Cephe partisinin ana fraksiyonu olan sol görüşlü Halk Katılım Hareketi'nin bir üyesidir. 2015'ten Şubat 2020'ye kadar Canelones Departmanı'nın yöneticiliğini yaptı ve Kasım 2020'den 2024'e kadar ikinci bir dönem görev yaptı 

1991 yılında 'nden tarih öğretmeni olarak mezun oldu ve Canelones, Florida ve Maldonado bölgelerindeki farklı ortaokullarda çalıştı. Ergenlik çağında siyasi militanlığa başladı ve 1990 yılına kadar Vertiente Artiguista'da yer aldı, daha sonra bir önceki yıl kurulan Halk Katılım Hareketi'ne (MPP) katıldı.

 Erken yaşam ve eğitim 
Yamandú Ramón Antonio Orsi Martínez, 13 Haziran 1967'de Canelones Bölgesi'nin kırsal bölgesinde doğdu. Ablası María del Luján'ın ardından ailenin ikinci çocuğudur ve kırsal kesimde çalışan Pablo "Bebe" Orsi ile terzi Carmen "Beba" Martínez'in tek oğludur.

Orsi, baba tarafından İtalyan kökenlidir ve kökeni İtalya'nın Liguria bölgesindeki Savona ilinde bulunan Osiglia belediyesine dayanmaktadır. Orsi, babasının ilk atalarının 19. yüzyılın başlarında Uruguay'a göç ettiğini iddia etmektedir. Devlet başkanlığı seçimlerindeki zaferinin ardından, Osiglia'nın mevcut belediye başkanı Paola Scarzella, Orsi'yi tebrik etti ve onun atalarıyla olan bağlarını öğrendiğinde gurur duyduğunu dile getirdi. İtalyan haber ajansları, Orsi'nin Uruguay'a göç eden Osiglia doğumlu Giovanni Orsi'nin torununun torunu olduğunu ortaya çıkardı. Anne tarafından İspanyol kökenlidir ve ataları Kanarya Adaları'ndan Montevideo'ya yerleşen ilk yerleşimcilerden biridir.

Santa Rosa ve San Antonio kasabaları arasındaki kırsal bir alanda büyüyen aile, Orsi'nin ergenlik yıllarında maddî sıkıntılar yaşadı ve bir süre elektriksiz bir evde yaşadı. Beş yaşındayken babasının omurga hastalığı nedeniyle tarlada çalışamaması nedeniyle Canelones şehrine taşındı. Aile orada bir bakkal dükkânı kurdu ve Orsi ilkokul eğitimine 110 No'lu İlkokul'da, ortaokul eğitimine ise Liceo Tomás Berreta'da başladı.

Roma Katolik bir aileden gelen Orsi, mahalle şapelinin sunak görevlisiydi. Ergenlik döneminde halk dansları ile uğraşmış, on beş yaşındayken belediye kadrosuna girmek için düzenlenen yarışmayı kazanmış ve 26 yaşına kadar kadroda kalmıştır. Ergenlik çağında siyasi olarak aktif oldu, 1990'da Halk Katılım Hareketi'ne (MPP) katılana kadar Vertiente Artiguista'da militanlık yaptı. 1989 yılında Devletin Cezai Taleplerinin Son Bulması Hakkındaki Kanun için yapılan af referandumuna imza toplamakla işe başladı.

1986 yılında Cumhuriyet Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler bölümünde öğrenime başladı, ancak bir ay sonra öğrenimini yarıda bıraktı. Daha sonra, ortaöğretimde tarih öğretmenliği pozisyonu için Montevideo'daki  kaydoldu ve 1991'de mezun oldu.

 Siyasi kariyeri 

 Erken siyasi kariyer 
küçükresim|upright=1.4| Orsi, 18 Mayıs 2023'te Las Piedras Muharebesi'ni anma töreninde konuşma yapıyor.
2004 yılında Maldonado'da tarih öğretmeni olarak çalışırken, Canelones Bölgesi'ndeki Halk Katılım Hareketi'nin seçim listesinde dördüncü aday olarak Temsilciler Meclisi'ne aday oldu ancak başarısız oldu. 2005'in başlarında  Canelones yöneticiliği adaylığında birinci yedek olarak duyuruldu. O yıl Carámbulas'ın belediye seçimlerindeki zaferinin ardından Orsi, Intendancy'nin genel sekreteri olarak atandı. 2010 seçimlerinden sonra Carámbula yönetiminin yeniden seçilmesiyle görevine onay verildi. Temmuz 2005'ten bu yana, Canelones'te Halk Katılım Hareketi'nin ulusal ve bölüm kurulunun üyesidir.

 Canelones'un Müdürü (2015–2024) 
Mart 2015'in başlarında Intendant'a aday olmak için istifa etti. Adaylığı, MPP, Komünist Parti, Vertiente Artiguista ve Casa Grande gibi Geniş Cephe'nin çeşitli kesimleri tarafından desteklendi. 2015 seçimlerinde, Ley de Lemas sistemine göre en çok oyu alan partiden en çok oyu alan aday olarak, oyların %37'sini alarak Canelones Bölgesi'nin yöneticiliğine seçildi. 9 Temmuz 2015'te göreve başladı. Ekim 2019'da genel seçimlerin ikinci turuna gelindiğinde Orsi, Broad Front adayı Daniel Martínez Villamil'in kampanya yöneticisi olarak atandı. 7 Şubat 2020'de Canelones'in yöneticiliği görevinden istifa etti ve yerine Tabaré Costa geçti. Ancak yeniden seçilmek için kampanyasını başlattı ve o yılki belediye seçiminde yeniden göreve seçildi.

 2024 başkanlık kampanyası 
Geniş Cephe'nin 2019 genel seçimlerindeki seçim yenilgisinden sonra Orsi, 2024 başkanlık ön seçimleri için aday olarak görülmeye başlandı. 19 Mart 2023'te Halk Katılım Hareketi resmen adaylığına destek verdiğini açıkladı. Ayrıca Vertiente Artiguista ve partinin diğer sol kesimlerinin desteğini de aldı. 9 Aralık 2023'te, Geniş Cephe Kongresi sırasında Orsi'nin adaylığı resmileşti. Bu süreçte Mario Bergara, Carolina Cosse ve Andrés Lima'nın adaylıkları da ayrıca resmileşti.

 Başkanlık (2025–günümüz) 
küçükresim|upright=1.36| Orsi, 1 Mart 2025'te Yasama Sarayı'ndaki başkanlık yemin töreni sırasında.
Orsi , 2024 Uruguay genel seçimlerinde Geniş Cephe'nin devlet başkanı adayıydı. 27 Ekim'deki ilk turda %43,2-44'lük bir çoğunlukla ortaya çıktı ve 24 Kasım'daki ikinci turda Coalición Multicolor'dan Álvaro Delgado ile karşılaştı  ve Orsi kazandı. Sonuçların açıklanmasının ardından Gabriel Boric, Nicolás Maduro ve Claudia Sheinbaum gibi dünyanın dört bir yanından çok sayıda devlet başkanı tarafından tebrik edildi. Ayrıca Yolanda Díaz, Cristina Fernández de Kirchner ve Mauricio Macri gibi uluslararası politikacılar tarafından da tebrik edildi. Devlet başkanlığı ikinci tur seçimlerinin yapıldığı gecenin ardından Orsi'nin başkan seçilmiş olarak ilk kamuoyu etkinliği, eski devlet başkanı José Mujica ve eşi, eski başkan yardımcısı Lucía Topolansky'yi Montevideo'nun dışındaki özel konutlarında ziyaret etmek oldu. Ertesi gün, görevden ayrılan başkan Luis Lacalle Pou, Orsi için başkanlık geçişini planlamak üzere ülkenin kabinesiyle bir toplantıya başkanlık etti.

Orsi, 23 Eylül'de 2024 genel seçimleri öncesindeki kampanyası sırasında ilk kabine üyesi ekonomist Gabriel Oddone'un yönetimi sırasında Ekonomi ve Maliye Bakanlığı görevini yürüteceğini duyurdu. 27 Kasım'da Orsi, Alejandro Sánchez Pereira'yı devlet başkanlığı sekreteri olarak görevlendirdi. İlerleyen günlerde Orsi, José Mujica'nın kendisi tarafından önerilen Alfredo Fratti'yi Hayvancılık, Tarım ve Balıkçılık Bakanı olarak ve Cristina Lustemberg'i Halk Sağlığı Bakanı olarak da dâhil olmak üzere yaklaşan yönetimi için daha fazla temsilci atamaya başladı. 16 Aralık'ta Orsi, kabinesinin tüm üyelerini resmen açıkladı.

Orsi, seçilmiş devlet başkanı olarak seçilmesinin ardından, Uruguay ile ülkeleri arasındaki ilişkileri görüşmek üzere önceki günlerde çeşitli uluslararası politikacılarla bir araya geldi. Bunlar arasında, 28 Kasım'da, Uruguay'daki Çin Büyükelçisi Huang Yazhong ile yaptığı görüşmeler de bulunmaktaydı. Huang Yazhong, Şi Cinping'in zaferini tebrik eden ve Çin ile bağları derinleştirme umudunu taşıyan bir mektup iletti  ve altyapı projelerini görüşmek üzere Brasilia'da Luiz Inácio Lula da Silva ile görüştü.

6 Aralık'ta Montevideo'da başlayan Mercosur 2024 zirvesine Orsi, eski devlet başkanı Lacalle Pou'nun davetlisi olarak katıldı. Zirvede, Orsi'nin Luis Arce, Santiago Peña ve Gustavo Petro gibi bölge liderleriyle ikili görüşmeler yaptığı yaklaşık 25 yıllık müzakerelerin ardından Mercosur- Avrupa Birliği serbest ticaret anlaşmasının nihai metni sonuçlandırıldı.

Orsi, 2 Şubat 2025'te Montevideo'daki resmi başkanlık konutuna taşınmayacağını ve bunun yerine Salinas'taki konutunda yaşamaya devam edeceğini duyurdu.

 Kişisel yaşam 
Orsi, aslen Maldonadolu olan bir oyuncu ve bale dansçısı olan Laura Alonsopérez [  ] ile evlidir. Çiftin 2012 yılında doğan Lucía ve Victorio adında ikiz çocukları var. Orsi ailesiyle birlikte Salinas belediyesinde ikâmet ediyor. Katolik yetiştirilmesine rağmen Orsi artık kendini bir agnostik olarak görmektedir. Orsi, tutkulu bir futbol taraftarı ve Club Atlético Peñarol'un destekçisidir.

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Web sitesi

 Yamandú Orsi  
 Biyografi: CIDOB (İspanyolca)

Kategori:İspanyol asıllı Uruguaylılar
Kategori:İtalyan asıllı Uruguaylılar
Kategori:Uruguaylı siyasetçiler
Kategori:Uruguay devlet başkanları
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:1967 doğumlular
Kategori:Kaynaksız anlatımlar içeren maddeler
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Kategori:Görev başındaki ulusal liderler