Parthenocissus vitacea

Parthenocissus inserta (Eş anl. Parthenocissus vitacea), çalılık sarmaşığı, sahte Virginia sarmaşığı, odunsu sarmaşık veya üzüm odunsu sarmaşığı olarak da bilinen, Kuzey Amerika'ya özgü odunsu bir sarmaşık türüdür. Temas edilmesi durumunda dermatite neden olabilir.

 Tanım 
Parthenocissus inserta,  uzunluğa ulaşabilen, dallı ve dolanan uçlara sahip küçük dallı sarılıcılarla tırmanan ve yayılan odunsu bir sarmaşık (liyana) türüdür. Yapraklar avuç içi bileşik şeklindedir, beş yaprakçıktan oluşur, her bir yaprakçık  uzunluğa ve 7 cm genişliğe ulaşır. Yaprakçıkların kenarları kaba dişlidir.

Çiçekler küçük ve yeşilimsi olup, geç ilkbaharda kümeler halinde üretilir ve yaz sonu veya erken sonbaharda küçük mavi-siyah meyvelere olgunlaşır. Meyveler  genişliğe kadar ulaşır ve yenilebilir. Bunlar oksalatlar içerir.

 Benzer türler 
Parthenocissus inserta, Parthenocissus quinquefolia (Virginia sarmaşığı) ile yakından ilişkilidir ve sıkça karıştırılır. Tırmanma yöntemleri bakımından farklılık gösterirler; P. insertada sarılıcı dallar bitki gövdelerine dolanır ve P. quinquefolianın sarılıcı uçlarında bulunan yuvarlak, yapışkan disklerden yoksundur, ancak uçlar bir yarıka yerleştirildiğinde topuz şeklinde olabilir. Bunun bir sonucu olarak (P. quinquefolianın aksine) pürüzsüz duvarlara tırmanamaz, yalnızca çalılar ve ağaçlar arasında ilerler. Ayrıca, P. inserta'''nın yaprakçıkları gençken parlaktır ve altında yalnızca hafif soluk renklidir, oysa P. quinquefolianın yaprakçıkları üstte mat, altında soluk yeşil, beyazımsı veya glokozdur. P. insertanın çiçek başı dallanması çift veya üçlü dallanmadır ve dallar eşit kalınlıktadır, oysa P. quinquefolia eşit olmayan dallanmaya sahiptir ve belirgin bir merkezi eksene sahiptir. P. insertanın meyveleri daha büyüktür,  çapındadır, oysa P. quinquefolia'da 5–8 mm genişliğindedir. Olgun P. inserta yaprakçıklarının petiyolülleri genellikle  uzunluğundadır, oysa P. quinquefoliada sapsız veya 10 mm'ye kadardır.

 Taksonomi 
Parthenocissus inserta, 1887'de Anton Kerner tarafından Vitis inserta olarak ilk kez tanımlanmıştır. 1922'de Karl Fritsch tarafından Parthenocissus cinsine aktarılmıştır. Ayrı olarak, 1893'te Ellsworth Brownell Knerr, bunu Ampelopsis quinquefolia'''nın (Parthenocissus inserta (Eş anl. Parthenocissus vitacea), aynı zamanda çalılık sarmaşığı, sahte Virginia sarmaşığı, odunsu sarmaşık veya üzüm odunsu sarmaşığı' olarak da bilinen, Kuzey Amerika'ya özgü odunsu bir sarmaşık türüdür. Temas edilmesi durumunda dermatite neden olabilir.

 Dağılım ve habitat 
Güneydoğu Kanada'da (batıda güney Manitoba'ya kadar) ve Amerika Birleşik Devletleri'nin geniş bir bölgesinde, Maine'den batıda Montana'ya ve doğuda New Jersey ve Missouri'ye, batıda Teksas ve Arizona'ya kadar bulunabilir. Kaliforniya'da bulunur, ancak bu kadar batıda tanıtılmış tür olabilir. Avrupa'da tanıtılmıştır.

 Ekoloji 
Çalılık sarmaşığının çiçekleri, bir çiçek böceği olan Mordella marginata tarafından sıkça ziyaret edilir. Çiçeklerden polen toplayan birkaç arı türü gözlemlenmiştir, bunlar arasında ter arıları Augochlora pura, Lasioglossum subviridatum ve Lasioglossum zephyrus bulunur. Meyveler kuşlar tarafından yenir.

 Sağlık sorunları 
Bitki dermatite neden olabilir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Fotoğraf galerisi

Kategori:Batı Amerika Birleşik Devletleri'nin florası
Kategori:Doğu Kanada florası
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri florası