İndus Su Antlaşması

İndus Su Anlaşması (ISA), Dünya Bankası tarafından düzenlenen ve müzakere edilen, İndus Nehri ve kollarında mevcut suyun kullanımı için Hindistan ve Pakistan arasında bir su dağıtım anlaşmasıdır. 19 Eylül 1960'ta Hindistan Başbakanı Cevahirlal Nehru ve Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Eyüb Han tarafından Karaçi'de imzalanmıştır.

 İçerik 
Anlaşma, Hindistan'a, yıllık ortalama akışı  olan üç "Doğu Nehri"nin (Beas, Ravi ve Satlec) suları üzerinde kontrolünü vermektedir. Toplam yıllık ortalama akışı  olan üç "Batı Nehri" olan İndus, Çenab ve Jhelum üzerinde kontrol ise Pakistan'a verilmiştir. Hindistan, nehirler tarafından taşınan toplam suyun %30'unun kontrolünü ele geçirirken, Pakistan %70'ini almıştır. Anlaşma, Hindistan'ın Batı Nehirleri'ndeki suyu sınırlı sulama kullanımı ve sınırsız elektrik üretimi, navigasyon, mülk yüzdürme, balık kültürü vb. gibi tüketim dışı kullanımlar için kullanmasına izin vermektedir. Hindistan'ın Batı Nehirleri üzerindeki projelerde inşaat yapması için ayrıntılı düzenlemeler getirmektedir. Anlaşmanın önsözünde, İndus nehir sistemindeki suyun en iyi şekilde kullanılması için her ülkenin hak ve yükümlülükleri, iyi niyet, dostluk ve işbirliği ruhu içinde kabul edilmektedir. Anlaşma doğrudan ulusal güvenlikle ilgili olmasa da, Hindistan'ın aşağı akışında bulunan Pakistan, özellikle olası bir çatışma sırasında Hindistan'ın Pakistan'da sellere veya kuraklıklara neden olabileceğinden endişe etmektedir.

 Değerlendirme 
Analistler, belirli teknik özelliklerin güncellenmesi ve anlaşmanın kapsamının iklim değişikliğini ele alacak şekilde genişletilmesi gerektiğini kabul etseler de, İndus Suları Anlaşması bugün dünyadaki en başarılı su paylaşım çabalarından biri olarak kabul edilmektedir.

 2025 Hindistan-Pakistan gerginliği 

Hindistan hükûmeti, 23 Nisan 2025'te ulusal güvenlik endişelerini öne sürerek ve Pakistan'ın devlet destekli terörizme destek verdiğini iddia ederek anlaşmayı askıya almıştır. Antlaşmanın askıya alınmasının ardından, 26 ve 27 Nisan'da Pakistan'ın Muzafferabad kentinden gelen yerel raporlar, Hindistan'ın Uri Barajı'ndan Jhelum Nehri'ne bildirimde bulunmadan su bıraktığını ve bunun da su baskınlarına, yüksek su seviyelerine ve paniğe yol açtığını belirtiyordu. Raporlarda ayrıca Pakistan'ın Sialkot kentinde Çenab Nehri'nin su seviyelerinde önemli bir düşüş yaşandığı ve uydu görüntülerinin nehir yatağının önemli ölçüde kuruduğunu gösterdiği iddia edilmiştir. 4 Mayıs 2025'te Hindistan'ın Çenab Nehri üzerindeki Baglihar Barajı'nı kapattığı ve Neelum Nehri üzerindeki Kishanganga Barajı'nda da aynı şeyi yapmayı planladığı bildirilmiştir.

 Kaynakça 
Özel

Genel
 Barrett, Scott: Conflict and Cooperation in Managing International Water Resources, Policy Research Working Paper 1303, The World Bank, May 1994.
 Michel, Aloys Arthur: The Indus Rivers – A Study of the Effects of Partition, Yale University Press: New Haven, 1967.
 Verghese, B.G.: Waters of Hope, Oxford and IBH Publishing: New Delhi, 1990.
 Indus Waters Treaty: an exercise in international mediation by Niranjan Das Gulhati Indus Waters Treaty: An Exercise in International Mediation

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Ali, Saleem H. "Water Politics in South Asia: Technocratic Cooperation in the Indus basin and beyond", Journal of International Affairs, Spring, 2008.

 Qamar, M.U., Azmat, M. & Claps, P. Pitfalls in transboundary Indus Water Treaty: a perspective to prevent unattended threats to the global security. npj Clean Water 2, 22 (2019) doi:10.1038/s41545-019-0046-x

 Dış bağlantılar 

 Bibliography Water Resources and International Law . Peace Palace Library
 The Indus Waters Treaty: A History .  Henry L. Stimson Center.
 The Politics of Indo-Pak Water-Sharing . Young Bhartiya.

Kategori:Pakistan antlaşmaları
Kategori:Hindistan antlaşmaları
Kategori:Hindistan-Pakistan ilişkileri