Luhuti

Luhuti, Lukhuti veya Lu'ash, MÖ 1. binyılın başlarında, kuzey Suriye'de, daha önce Nuhašše olarak adlandırılan bir bölgede yer alan bir Geç Hitit (Siro-Hitit) bölgesiydi.

 Siyasi durumu ve başkenti 
Luhuti, siyasi statüsü belirsiz bir bölgeydi, başlıca Asur yazıtlarından ve Hama Kralı Zakkur'un stelinden bilinmektedir. Luhuti, kendi başına bir krallık olarak veya tek bir merkezi otoriteye sahip olarak hiçbir zaman belgelenmemiştir, ancak bağımsız, birbirine bağlı bir bölge teşkil ediyordu. Luhuti'yi birçok şehir ve askere sahip bir ülke olarak tanımlayan Asur yazıtları bulunmaktadır.

Luhuti'nin birçok şehri vardı. Şuksi (Tell Sukas), denizcilik merkeziydi. Ancak en önemli merkez ve başkent, Halep'in 45 kilometre (28 mil) güneyinde yer alan Hazrik (günümüz Tell Afis, Asurlularca Hatarikka olarak bilinen) şehriydi.

 Tarihi 
sol|küçükresim| Zakkur Steli Hatarikka'da keşfedildi
Luhuti, ilk kez MÖ 870 yılında belgelenmiştir. II. Aşurnasirpal'ın yazıtları, onun komşusu Patin'i fethini, ardından da Patin'in tabi şehri Aribua'yı Luhuti'ye karşı operasyonlar için askeri üs olarak kullanmasını kaydetmektedir. Aşşurnasirpal ülkeyi yerle bir etti, ele geçirdiği şehirlerin dışında Luhuti askerlerini kazıklara oturttu.

MÖ 796 yılına gelindiğinde Luhuti, Hamath Krallığı'na katıldı ve krallığın kuzey eyaletini oluşturdu. Hamath Kralı Zakkur, kendisini "Hamath ve Luhuti Kralı" olarak unvanlandırdı. Zakkur, Aram-Dımaşk (Şam) kralı III. Ben-Hadad tarafından kışkırtılan Suriyeli krallar koalisyonu tarafından Hatarikka kentinde kuşatıldı. Bu koalisyona, Bit Agusi kralı olarak tanımlanan, Gusi soyundan gelen bir kral liderlik ediyordu. Zakkur kuşatmadan sağ kurtuldu ve bu olayı anmak için Zakkur Stelini yaptırdı.

Luhuti, MÖ 765 yılında IV. Şalmanezer tarafından, MÖ 755 yılında ise III. Asur-dan tarafından saldırıya uğradı. Son olarak, MÖ 737 yılında III. Tiglat-Pileser tarafından Asur İmparatorluğu’na bir eyalet olarak resmen katıldı.

 Kraliyet ailesi hipotezi 
Hititologlar Trevor R. Bryce ve özellikle John David Hawkins, Zakkur’un bir gaspçı olduğunu düşünmektedir. Zakkur Stelinde hiçbir kraliyet soyuna atıfta bulunulmaz. Hawkins’e göre Zakkur, Hamath'ta hüküm süren eski Hitit hanedanını devirmiş ve Luhuti kökenli yerel bir Arami olarak iktidarı ele geçirmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Geç Hititler