Jean-Lucien Savi de Tové

Jean-Lucien Kwassi Lanyo Savi de Tové (d. 7 Mayıs 1939), Togolu siyasetçi. Savi de Tové, Afrika ülkesi Togo'da 3 Mayıs 2025'ten bu yana ülkenin beşinci cumhurbaşkanı olarak cumhurbaşkanlığı makamında bulunmaktadır. Savi de Tové daha önce 2005-2007 yılları arasında Edem Kodjo ve Yawovi Agboyibo hükûmetlerinde de Ticaret, Sanayi ve El Sanatları Bakanı olarak görev yaptı. Eski bir muhalefet lideri olan ve hükûmete katılmadan önce Gnassingbé Eyadéma'nın cumhurbaşkanlığı döneminde birkaç kez hapse giren bir isim.

Mayıs 2025'te Savi de Tové, cumhurbaşkanının doğrudan halk oylamasıyla değil, dolaylı olarak Ulusal Meclis tarafından seçilmesiyle seçilme şeklini değiştiren 2024 anayasa reformunun ardından Ulusal Meclis tarafından oybirliğiyle cumhurbaşkanı seçildi. Eyadéma'nın oğlu Faure Gnassingbé'nin yerine göreve başlayan Savi de Tové, reform nedeniyle daha önce sahip olunan başkanlık yetkilerinin çoğu Bakanlar Kurulu başkanlığı adı verilen yeni bir makama devredildiğinden, artık törensel bir rol olan bu görevin ilk sahibi oldu. Daha sonra bu görevi, yürütme yetkisinin çoğunu elinde tutan Faure Gnassingbé üstlendi. Göreve geldiğinde 86 yaşına yakın olan Savi de Tové, Togo'da cumhurbaşkanı olan en yaşlı kişisi oldu.

 Erken yaşam ve eğitim 
Savi de Tové, Lomé'de Ewe bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bordeaux Üniversitesi'nden hukuk alanında mezun oldu.

 Siyasi kariyeri 
1967 Togo darbesinden sonra 6 Şubat 1967'de Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliğine atandı. Daha sonra 1974'te Kouanvi Tigoue (geçici)  ve 1975'te de kalıcı olarak Kodjo de Medeiros  tarafından değiştirildi.

Gilchrist Olympio da dâhil olmak üzere diğer siyasi figürlerle birlikte darbe planlamakla suçlanan Savi de Tové, 12 Temmuz 1979'da tutuklama emri çıkarılarak hapse atıldı. Ağustos 1979'da dört kişiyle birlikte suçlu bulundu ve on yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Çok partili siyasetin yasallaşmasının ardından Demokratlar Birliği Partisi'ni (PDU) kurdu. Mart 1993'te muhalefet koalisyonu, dönemin başbakanı Joseph Kokou Koffigoh'un devlet başkanı Eyadéma ile işbirliği yapmasını eleştirerek, Benin'in Cotonou kentinde düzenlenen bir toplantıda kendisini başbakan olarak önerdi. O dönemki resmî hükûmet bu adaylığı reddetti.

1994 parlamento seçimlerinde bağımsız olarak yarıştı ancak seçilemedi.

1999'da PDU, Edem Kodjo liderliğindeki Pan-Afrika Vatanseverlik Yakınlaşmasını (CPP) oluşturmak için UTD ve UTS dâhil diğer partilerle birleşti. Savi de Tové, CPP'nin birinci başkan yardımcısı olarak atandı.

20 Haziran 2005'te Ticaret, Sanayi ve El Sanatları Bakanı olarak atandı. Yawovi Agboyibo hükûmetinde de aynı pozisyonda kaldı. 2006'daki Togolular arası diyalogdan doğan siyasi anlaşmayı CPP adına imzaladı.

2007 Togo parlamento seçimleri sırasında, Zio Bölgesi'nde CPP listesinin başında yer aldı ancak parti hiçbir sandalye kazanamadı. Aralık 2007'de hükûmetten ihraç edildi.

27 Mayıs 2009'da Kalıcı Diyalog ve Danışma Çerçevesi'nin (CPDC) başkanlığına atandı.

3 Mayıs 2025'ten bu yana yeni kurulan Beşinci Cumhuriyet'in ilk cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır.

 Kaynakça 

Kategori:Togo devlet başkanları
Kategori:Togolu siyasetçiler
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:1939 doğumlular
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Kategori:Görev başındaki ulusal liderler