Güzelköy, Artvin

Güzelköy, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Çimenli köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Eskiden bağımsız bir köy olan Güzelköy'ün eski adı Daba’dır. Gürcüce bir yer adı olan Daba (დაბა), küçük köy, mezra anlamına gelir.“დაბა” - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçeye, aynı şekilde, Daba (دابە) olarak girmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 356, ISBN 9789157871117.

Daba köyü, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti’de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcüce bir ad taşıyor olması, köyün bu dönemden kaldığını göstermektedir. Nitekim köydeki Gürcü manastırı Daba Manastırı 9. yüzyılda inşa edilmiştir.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 21, ISBN 978-9941-478-17-8.

Daba köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Livana kazasına bağlıydı. Cmerki köyüyle birlikte “Daba-Cmerk” (دابەجمرك) adıyla tek köy olarak kaydedilmişti. Daba-Cmerki'nin nüfusu 23 hanede yaşayan 82 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 10 eşek, 30 öküz, 60 inek, 200 keçi ve 30 koyun tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 357, ISBN 9789157871117.

Daba köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya savaş tazminatı olarak bırakılmıştır. Rus idaresi tarafından 1886 nüfus sayımında Daba (Даба) şeklinde yazılan yerleşim, Artvin sancağının Artvin kazasına bağlı Berta nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte de Daba ve Cemerki köyleri, Daba-Cimerk (Даба-Джимеркъ) adı altında birlikte kaydedilmiştir. İki köyün nüfusu, 131'i erkek ve 121'i kadın olmak üzere, 30 hanede yaşayan 252 kişiden oluşuyordu. Daba köyünde sadece 8 hane bulunuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak yazılmıştır.Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Batum oblastı" - 1314. 

Artvin bölgesinin Türkiye'ye bırakılmasının ardından 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde, ayrı bir köy olarak kaydedilen Daba'da sadece 4 hane kalmıştı. Bu sırada köyde, 8'i kadın ve 4'ü erkek olmak üzere, 12 kişi yaşıyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvahhid Zeki, 1927 yılında basılan kitabında köyün adını Daba (دابە) şeklinde yazmıştır. 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde de ayrı bir köy olan Daba'nın nüfusu, 10'u erkek ve 13'ü kadın olmak üzere, 6 hanede yaşayan 23 kişiden oluşuyırdu.

Daba adı, Artvin vilayetindeki diğer köy örneklerinde olduğu gibi, 1925 yılında değiştirilmiş ve köye Güzel Köy adı verilmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu yerleşim yeri Güzel Köy (كوزك كوی) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 77. Her iki köyün de nüfusunun çok az olması nedeniyle daha sonra Güzel Köy ile Çimenli'nin birleştirildiği anlaşılmaktadır. Nitekim bu yerleşim yerleri 1935 genel nüfus sayımında Güzel, 1940 genel nüfus sayımında Çimenli adıyla kaydedilmiştir. Güzel köyü 1935 yılında Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Berta nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 80 kişiden oluşuyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 153. Güzelköy günümüzde Çimenli köyünün bir mahallesidir.

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti