Liberal uluslararası düzen

küçükresim|Dünya Ticaret Örgütü logosu
küçükresim|Uluslararası Para Fonu logosu
küçükresim|Dünya Bankası logosu
Uluslararası ilişkilerde, liberal uluslararası düzen (LUD), kurallara dayalı düzen (KDD) olarak da bilinir, 1940'ların sonlarından bu yana siyasi liberalizm, ekonomik liberalizm ve liberal enternasyonalizm temelinde küresel, kurala dayalı, yapılandırılmış ilişkiler kümesini tanımlar. Daha spesifik olarak, çok taraflı kurumlar (Birleşmiş Milletler, Dünya Ticaret Örgütü ve Uluslararası Para Fonu gibi (IMF)) aracılığıyla uluslararası iş birliğini gerektirir ve insan eşitliği (özgürlük, hukukun üstünlüğü ve insan hakları), açık piyasalar, kolektif güvenlik, liberal demokrasinin teşviki ve parasal iş birliği tarafından oluşturulur.  Düzen, büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri liderliğinde II. Dünya Savaşı'nın ardından kurulmuştur.

Liberal uluslararası düzenin doğası ve varlığı bilim insanları tarafından tartışılmıştır. LUD'un serbest ticareti genişletmesi, sermaye hareketliliğini artırması, demokrasiyi yayması, insan haklarını desteklemesi ve Batı'yı Sovyetler Birliği'nden kolektif olarak savunması takdir edilmiştir. LUD, Kuzey Amerika, Batı Avrupa ve Japonya devletleri arasında benzeri görülmemiş bir iş birliğini kolaylaştırdı. Zamanla LIO, ekonomik liberalizmin dünyanın geri kalanına yayılmasını kolaylaştırdı ve eskiden faşist veya komünist olan ülkelerde demokrasinin sağlamlaşmasına yardımcı oldu.

LIO'nun kökenleri genellikle 1940'larda, genellikle 1945'te başladığı şeklinde tanımlanmıştır, bazı akademisyenler 1941'deki Atlantik Bildirisi gibi II. Dünya Savaşı dönemi Müttefikleri arasındaki daha önceki anlaşmalara işaret etmektedir. John Mearsheimer, LUD'un ancak Soğuk Savaş'ın bitiminden sonra ortaya çıktığını savunarak bu görüşe karşı çıkmıştır. LUD'un temel kurucu üyeleri arasında Kuzey Amerika, Batı Avrupa ve Japonya devletleri yer almaktadır; bu devletler bir güvenlik topluluğu oluşturmaktadır. LIO'nun özellikleri zamanla değişmiştir. Bazı akademisyenler, LUD'un Soğuk Savaş varyasyonunun büyük ölçüde Batı ile sınırlı olduğunu ve Soğuk Savaş sonrası varyasyonunun daha geniş bir kapsama sahip olduğunu ve uluslararası kurumlara daha fazla yetki verdiğini belirtmektedir.

LUD'un bazı yönleri liberal devletlerde popülizm, korumacılık ve yerlilik tarafından tehdit ediliyor ve muhafazakarların LUD'a karşı artan düşmanlığı. Bilim insanları, gömülü liberalizmin (veya Çift hareket'te ki mantığın) LUD'un temel ilkelerine yönelik kamu desteğinin sürdürülmesinde kilit rol oynadığını savunuyor; bazı bilim insanları gömülü liberalizmin bazı yönlerinin zayıflatılıp zayıflatılmadığı ve bunun da LUD'a karşı bir tepkiye yol açıp açmadığı sorusunu gündeme getiriyor.

Dışarıdan, LUD otoriter devletler, otoriter olmayan devletler ve dünya siyasetindeki rollerinden hoşnutsuz devletler tarafından tehdit ediliyor. Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore, LUD'a karşı öne çıkan rakipler olarak nitelendirildi. Bazı akademisyenler, LUD'un tepkiye veya çöküşe yol açabilecek kendi kendini zayıflatan yönler içerdiğini ileri sürdüler.

 Ayrıca bakınız 

 Kozmopolitan demokrasi
 Avrupa Birliği
 Avrupa bütünleşmesi
 Küresel vatandaşlık
 Hegemonya
 Liberal kurumsalcılık
 Liberal enternasyonalizm
 Liberalizm (uluslararası ilişkiler)
 Kutupluluk (uluslararası ilişkiler)
 Etki alanı

 Konuyla ilgili yayınlar 
Bound to Fail: The Rise and Fall of the Liberal International Order - John J. Mearsheimer
A World Imagined: Nostalgia and Liberal Order - Patrick Porter
There's No Such Thing as 'the' Liberal World Order - Michael Lind
Asia after the liberal international order - Amitav Acharya
Misreading the “Liberal Order” - Paul Staniland
Paeans to the ‘Postwar Order’ Won’t Save Us - Stephen Wertheim
Why the West should stop talking about the “rules-based order” - Jerome Roos
Robert Keohane. 1984. After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy. Princeton University Press.
 John Ikenberry. 2001. After Victory: Institutions, Strategic Restraint, and the Rebuilding of Order after Major Wars. Princeton University Press.
Latin America and the liberal international order - Tom Long
Ordering the world? Liberal internationalism in theory and practice, editör G. John Ikenberry, Inderjeet Parmar, Doug Stokes
Kyle M. Lascurettes ve Michael Poznansky. 2021. "International Order in Theory and Practice." - the Oxford Research Encyclopedia of International Studies.

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
Will Current World Order Survive Without US Power? - Rajesh Rajagopalan
How do you solve a problem like the liberal international order? - Jeet Heer
The Amnesia of the U.S. Foreign Policy Establishment - John Glaser
Mourning a phantom: the cherished “rules-based order” never existed - Helen Thompson
 The ‘Liberal World Order’ Was Built With Blood - Vincent Bevins
 The flawed promise of a liberal world order - Saif Khattak
 Welcome back to 1945: The liberal world order was always a myth - Aris Roussinos
 The Myth of the Liberal international order - Hans Kundnani

Kategori:Uluslararası ilişkiler
Kategori:Liberalizm
Kategori:Çok taraflı ilişkiler
Kategori:Uluslararası güvenlik
Kategori:Uluslararası ilişkiler terminolojisi
Kategori:Uluslararası ilişkiler teorisi
Kategori:Batı kültürü