İkiztepe, Pazar

İkiztepe, Rize iline bağlı Pazar ilçesinin idarî merkezi olan Pazar kentinin bir mahallesidir.

Tarihçe

Eskiden bir köy olan İkiztepe mahallesinin eski adı Lazca Kukulati'dir. Gürcü tarihçi İuri Siharulidze bu adı “Kukulati” (კუკულათი) şeklinde yazmıştır.

Kukulati köyünün bulunduğu Lazistan bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 

Kukulati köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde  Kukulat (قوقولات) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 33 hanede yaşayan 110 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 15 koyun, 80 inek ve 16 öküz tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370-371, ISBN 9789157871117.

Dilbilimci Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını “Kukulati” (კუკულათი) şeklinde yazmış, burayı Atina kasabasının batı tarafında, deniz kıyısındaki yerleşim yerleri arasında saymıştır. Laros ile Kukulati’nin bir bölgeye ait olduğunun söylendiğini belirtmiştir.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 69, ISBN 9786055753634. Nitekim bazı kaynaklara Laros (Larozi), İkiztepe’nin eski adı olarak verilmiştir.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 109, ISBN  978-605-89094-0-3  Kukulati köyü Birinci Dünya Savaşı’nda Rusların eline geçmiş, 1918 yılında yeniden Türkiye'ye katılmıştır. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Kukulati ve Laros köylerini birlikte Rusça Kokulat-Laroz (Кокулат-Лароз) şeklinde yazmış, iki yerleşim yerinde 50 hanede 225 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Kukulati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kukulat (قوقولات) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619. 1935 genel nüfus sayımında “Kukalat” şeklinde yazılmış olan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idarî konuma sahipti ve nüfusu 443 kişiden oluşuyordu. Kukulati Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında İkiztepe olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında İkiztepe köyünün nüfusu 555 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 142 kişi okuma yazma biliyordu.

İkiztepe köyü geç tarihte Pazar kentine bir mahalle olarak bağlanmıştır. Pazar kentinde, sahil yolundan İkiztepe mahallesinin merkezine uzanan sokak Kukulat adını taşımaktadır.

Nüfus

İkiztepe mahallesinde 2024 yılında, 228’i erkek ve 238’i kadın olmak üzere, 466 kişi yaşıyordu."Türkiye Nüfusu İl ilçe Mahalle Köy Nüfusları" – Nüfusu Ne

 Kaynakça 

Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan