Yenimahalle, Fındıklı

Yenimahalle, Rize iline bağlı Fındıklı ilçesinin idarî merkezi olan Fındıklı kentinin bir mahallesidir.

 Tarihçe 

Eskiden ayrı bir köy olan Yenimahalle'nin eski adı Paçva'dır. Paçva (ფაჩვა), Türkçeye de aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Paçva (پاچوە) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 622.

Paçva köyünün bulunduğu Lazistan bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Paçva köyü, 19. yüzyılda  Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre aynı konuma sahipti ve nüfusu 31 hanede yaşayan 74 kişiden oluşuyordu. Salnamede vergiye tabi hayvan varlığı olarak köyde 112 inek, 1 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.

Dilbilimci Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında Paçva (ფაჩვა) şeklinde not ettiği yerleşimi, Vitze Deresi  boyunca aşağıdan yukarıya uzanan kesimdeki köyler arasında saymıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 77, ISBN 9786055753634. Bu yerleşim Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Paçva (ფაჩვა) şeklinde not etmiş, Paçva ile Ğavra, Manastiri ve Yeniköy'ün toplam nüfusunun 117 kişiden oluştuğunu, 116 kişinin de bu köylerden göç etmiş olduğunu belirtmiştir.

Paçva, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasına bağlı Viçe nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idarî konuma sahipti ve nüfusu 218 kişiden oluşuyordu. Paçva köyü, 1945 genel nüfus sayımında yer almakla birlikte, 1950 genel nüfus sayımında adı geçmemektedir. 1947 tarihinde Fındıklı ilçesinin kuruluşu sırasında Fındıklı kasabasının bir mahallesine dönüştüğü, bu kayıtlardan anlaşılmaktadır. Öte yandan Paçva adı Yenimahalle olarak değiştirilmiştir.

Nüfus

Yenimahalle'de 2024 yılında, 619'u erkek ve 585'i kadın olmak üzere, 1.204 kişi tespit edilmiştir.

Kaynakça

Kategori:Fındıklı belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan
Kategori:Türkiye'deki Laz yerleşimleri