Katı cisimler

Katı cisimler, üç boyutlu Öklidyen uzaydaki şekillerin ve bu şekillerin matematiksel özelliklerinin incelendiği geometri dalıdır. Katı cisimler, iki boyutlu düzlem geometrisinin ötesine geçerek, üç boyutlu uzaydaki cisimlerin hacim, yüzey alanı, şekil ve diğer geometrik özellikleriyle ilgilenir. Bir katı cisim, iki boyutlu kapalı bir yüzeyle sınırlanan üç boyutlu uzay bölgesi olarak tanımlanır. Örneğin, bir katı küre, küre yüzeyi ve onun iç hacminden oluşur. Katı cisimler konusu, piramit, prizma, küp, silindir, koni ve küre gibi çeşitli katıların hacim ve yüzey alanı hesaplamalarını kapsar.

 Platonik katı cisimler 
küçükresim|upright=1.12|Her yüzeyi aynı düzenli çokgenden oluşan ve her köşesinde aynı sayıda yüz birleşen beş düzgün katı cisim.
Platonik katı cisimler, tüm yüzleri aynı tür düzgün çokgenlerden oluşan ve her köşede aynı sayıda yüzün birleştiği beş özel düzgün katı cisimdir. Bu beş cisim sırasıyla dörtyüzlü (tetrahedron), küp (hexahedron), sekizyüzlü (oktahedron), onikiyüzlü (dodekahedron) ve yirmiyüzlüdür (ikosahedron). Antik Yunan'da özellikle Platon tarafından evrenin temel yapı taşları olarak düşünülmüşlerdir. Platonik cisimler, düzgün çokyüzlülerin tamamını oluşturur ve yalnızca beş tanedir. Bu özellikleriyle matematik, doğa felsefesi ve sanatta önemli yer tutarlar.

 Tarihçe 
Katı cisimler alanındaki ilk çalışmalar Antik Yunan’a kadar uzanır. Pisagorcular, düzenli çokyüzlüler üzerinde çalışmış; ancak piramit, prizma, koni ve silindir gibi katı cisimler, Platoncular dönemine kadar sistematik olarak incelenmemiştir. Eudoxus, bu cisimlerin ölçüm kurallarını ortaya koymuş ve piramit ile koninin, aynı tabana ve yüksekliğe sahip prizma ve silindirin hacminin üçte biri olduğunu ispatlamıştır. Ayrıca, kürenin hacminin yarıçapının küpüyle orantılı olduğunu kanıtlayan kişi olarak da bilinir. Bu gelişmeler, katı cisimler geometrisinin temelini oluşturmuştur.

 Temel Konular 
Katı cisimler konusu, düzlemler ve doğruların uzaydaki konumları, iki düzlemin oluşturduğu dihedral açı ve katı açı, küp, dikdörtgenler prizması gibi prizmatik cisimler, düzgün dörtyüzlü ve diğer piramitler, prizmalar, düzenli çokyüzlüler (oktahedron, dodekahedron, ikosahedron), koni, silindir, küre ve diğer kuadrik yüzeyler (sferoid, elipsoid, paraboloid, hiperboloid) gibi başlıkları içerir. Ayrıca, köşe, kenar ve yüz gibi çok yüzlülerin temel elemanları, Euler formülü ve katı cisimlerin yüzey alanı ile hacim hesaplamaları da bu alanın temel konuları arasındadır. Katı cisimler alanında ayrıca projektif geometri, betimleyici geometri ve daha karmaşık çok yüzlüler gibi ileri başlıklar da yer alır.

 Kaynakça 

Kategori:Geometri