Antik Roma siyaseti

Antik Roma'nın siyasi kurumlarına dair çeşitli listeler aşağıda sunulmuştur.Cf., History of Rome (disambiguation). Listedeki her bir madde, ayrı bir makaleye bağlantıdır. Kategoriler şunları içermektedir: yasalar (5) ve yasama organları (7); devlet makamları (40) ve makam sahipleri (6 liste); siyasi fraksiyonlar (2 + 1 çatışma) ve toplumsal sınıflar (8). Ardından benzer yapıda hazırlanmış bir siyasi terimler sözlüğü (38 madde) gelir.A. Berger, Encyclopedic Dictionary of Roman Law (Philadelphia: American Philosophical Society 1953).
Yasalar
 Roma hukuku
 Roma hukukunun yasa listesi()
 12 Levha Kanunları
 Digesta()
 Corpus Iuris Civilis

Yasama Organları
 Roma Senatosu
 Roma Meclisleri()
 Curia
 Comitia curiata
 Comitia centuriata
 Comitia tributa
 Concilium plebis

Devlet Makamları
 aedilis - Roma Cumhuriyeti'nde bir kamu görevi
 agentes in rebus - Geç Roma İmparatorluğu’nda haberleşme ve istihbarat hizmeti
 a rationibus - (İmparatorlukta) mali işlerden sorumlu baş görevli
 censor - Roma'da nüfus sayımından sorumlu magistratus
 comes - "Yoldaş" anlamında Latince kelime, Roma'dan itibaren saray unvanı
 comes palatinus - Roma’dan bu yana imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek görevli
 consul - Antik Roma'da en yüksek siyasi makam
 consularis - Konsül görevinde bulunmuş kişilere verilen unvan
 decemviri - Roma Cumhuriyeti'nde on kişilik komisyon
 diktatör - Roma Cumhuriyeti’nde olağanüstü yetkili yönetici
 dux - Roma'da askeri ya da sivil liderlik unvanı
 imparator - Roma İmparatorluğu’nun hükümdarı
 vali - Roma eyaletlerinde yönetici konumundaki kişi
 imperator - Askeri zafer sonrası verilen rütbe; sonradan imparator unvanı oldu
 legatus - Roma’da yüksek rütbeli askeri görevli
 legatus Augusti pro praetore - Roma İmparatorluğu’nda eyalet valisi
 lictor - Roma'da magistratuslara eşlik eden koruma görevlisi
 magistratus - Antik Roma’da seçilmiş yönetici
 officium - Latince "görev", "resmi makam" anlamında çok anlamlı terim
 pontifex maximus - Antik Roma'nın başrahibi
 praefectus - Antik Roma'da “prefect” olarak bilinen idari görevli
 praepositus sacri cubiculi - Bizans sarayında baş oda görevlisi
 praeses - Roma İmparatorluğu'nun geç döneminde eyalet valisi unvanı
 praetor - Roma Cumhuriyeti'nde adli işlerden sorumlu magistratus
 praetor peregrinus - Yabancılarla ilgili davalara bakan praetor
 primicerius - Antik Roma’da çeşitli kurullarda üst sırada bulunan görevli
 princeps - “İlk kişi”; cumhuriyetin son döneminde Augustus’un unvanı
 princeps senatus - Senato’nun itibar bakımından en üst sıradaki üyesi
 prokonsül - Cumhuriyet döneminde eyalet yöneten eski konsüller
 procurator - Roma İmparatorluğu'nda mali ve idari işler için atanan görevli
 promagistratus - Görev süresi uzatılmış ya da vekil magistratus
 quaestor - Roma’da mali işlerden sorumlu memur
 rationalis - İmparatorlukta mali işlerden sorumlu üst düzey görevli
 rector - Roma’da ve ortaçağ cumhuriyetlerinde siyasi yönetici
 rex - Roma Krallığı döneminin baş yöneticisi (kral)
 senatör - Antik Roma’nın siyasi meclisi olan Senato’nun üyesi
 tribün - Roma’da halk tarafından seçilen görevli (örneğin pleb tribünü)
 triumviri - Antik Roma'da üç kişilik komisyon
 vicarius - Latince “vekil” ya da “yardımcı” anlamında görevli
 vigintisexviri - Roma Cumhuriyeti’nde küçük kamu görevlerinden oluşan kurul

Bireysel Görev Sahipleri Listeleri
 Roma Kralları listesi
 Roma konsülleri listesi
 Roma imparatorları listesi
 Principes senatus listesi
 Roma Britanyası Valileri

Siyasi Fraksiyonlar

 Optimates
 Populares

(bakınız Sınıfların Çatışması (Roma))

Toplumsal Sınıflar
 Asiller
 Patriciler
 Equites
 Plebler
 Proletarya
 Köleler

Hukuk ve Siyaset Terimleri Sözlüğü
 aerarium - Antik Roma’da kamu hazinesi
 aequitas - Roma hukukunda hakkaniyet ilkesi
 auctoritas - Roma'da saygınlık ve manevi otorite; güç (imperium) ile karşılaştırılır
 civitas - Hukukla birleşmiş yurttaş topluluğu anlayışı
 Collegium - Antik Roma'da tüzel kişilik olarak hareket eden her türlü birlik ya da dernek
 consilium - Danışma kurulu ya da danışma meclisi
 consortium - Ortak hedef doğrultusunda bir araya gelen kişi ya da kurumlar birliği
 consuetudo - Hukuki örf, teamül ilkesi
 contractus - Sözleşme
 contractus litteris - Yazılı sözleşme türü
 curia - Toplantı ve karar alma meclisi
 cursus honorum - Antik Roma'da siyasetçilerin sırasıyla üstlendiği kamu görevleri hiyerarşisi
 decreta - Genellikle devlet başkanınca ilan edilen ferman veya bildiri
 delictum - Hukuka aykırı eylem, sivil haksızlık
 edicta - Yasaların ilanı, özellikle monarşik düzende kullanılır
 fiscus - Roma imparatorunun kişisel hazinesi
 fiducia - Güvene dayalı hukuki işlem ya da güven ilişkisi
 gravitas - Ciddiyet, vakar; Roma erdemlerinden biri
 imperium - Antik Roma'da yürütme, komuta ve yargı yetkisi
 iudex - Mahkeme işlemlerini yürüten görevli, yargıç
 ius - Yurttaşlık hakları ya da hukuki erdem
 lex - Yasa
 libertas - Özgürlük tanrıçası; aynı zamanda siyasi özgürlük kavramı
 mos maiorum - Ataların gelenek ve görenekleri
 munera - Roma aristokratlarınca finanse edilen kamu hizmetleri veya eğlenceler
 municipium - Antik Roma'da şehir ya da kasaba
 obligatio - Bir kişinin yerine getirmek zorunda olduğu hukuki yükümlülük
 palatinus - Roma’dan bu yana Avrupa’daki imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek düzey görevli
 patria - Vatan, atayurt
 pietas - Görev bilinci, dindarlık; Roma faziletlerinden biri
 potestas - Güç ya da yetki anlamına gelen Latince kelime
 responsa - Yazılı hukukî karar ve içtihatlar bütünü
 provincia - İtalya dışındaki büyük Roma yönetim bölgesi
 rasyo - Aynı türden iki sayının oranı, akıl yürütme anlamında da kullanılır
 senatus consultum - Roma Senatosu’nun aldığı karar
 stipulatio - Antik Roma hukukunda sözlü sözleşme biçimi
 Birinci Triumvirlik - Sezar, Pompeius ve Crassus arasında kurulan siyasi ittifak
 İkinci Triumvirlik - MÖ 43-32 yılları arasında kurulmuş ikinci üçlü siyasi ittifak

Ayrıca bakınız
 Tarpeian Kayası - Antik Roma’da idamlar için kullanılan dik uçurum

Notlar

Kategori:Antik Roma
Kategori:Antik Roma hükûmeti
Kategori:Antik Roma listeleri
Kategori:Siyasi sistemler
Kategori:Tetrarşi