Başkale çatışması

Başkale Direnişi () Mayıs 1889'da Armenakanlı üç militan ile bazı Osmanlı yetkilileri arasında yaşanan çatışmadır. Adını Osmanlı İmparatorluğu'nun Van Vilayeti'ne bağlı, günümüzde ise Türkiye'nin Van İli sınırları içinde yer alan Başkale ilçesinden almaktadır. Olay, Ermeni ana gazetelerine yansıdığı için önemliydi çünkü Armenakanlar hakkında ele geçirilen belgeler, ayaklanma için kapsamlı bir komplo olduğunu gösteriyordu.Aram-Ruben, Hai Heghapokhakani Me Hishataknere [Memoirs of an Armenian Revolutionary] (Los Angeles, 1952), II, 268–269.

 Olay 
Karapet Kulaksızyan, Hovhannes Agripasyan ve Vardan Goloşiyan isimli üç miltan, 16 Mayıs 1889'da Haftvan (İran'ın Salmast ilçesi) köyünden Van'a doğru yola çıkmışlardır. Van yakınlarında Osmanlı polisi tarafından durduruldular. Polis, beraberindeki kervanı korumak için silahların bırakılmasını talep etmiştir. Çatışmada Goloşiyan ve Agripasyan ölmüş, Kulaksızyan ise kaçmıştır. Polis, Kulaksızyan'a hitaben yazılmış biri Londra'daki Avetis Patiguian'a, diğeri ise Marsilya'daki Mekertitch Portugalian'a ait eşlik eden belgeler ile beraber iki mektuba ulaşmıştır.

 Yansımalar 
Osmanlı Devleti, bu adamların büyük bir ihtilal aygıtının üyeleri olduğuna inanıyordu ve tartışmalar gazetelere (Doğu Ekspresi, Oryantal Reklamcı, Saadet ve Tarik) yansıdı ve tepkiler Ermeni gazetelerinde yer aldı. Bazı Ermeni çevrelerinde bu olay bir şehitlik olarak değerlendirilmiş ve başka silahlı çatışmalara yol açmıştır.Darbinian, op. cit., p. 123; Adjemian, op. cit., p. 7; Varandian, Dashnaktsuthian Patmuthiun, I, 30; Great Britain, Turkey No. 1 (1889), op. cit., Inclosure in no. 95. Extract from the "Eastern Express" of June 25, 1889, pp. 83–84; ibid., no. 102. Sir W. White to the Marquis of Salisbury-(Received July 15), p. 89; Great Britain, Turkey No. 1 (1890), op. cit., no. 4. Sir W. White to the Marquis of Salisbury-(Received August 9), p. 4; ibid., Inclosure 1 in no. 4, Colonel Chermside to Sir W. White, p. 4; ibid., Inclosure 2 in no. 4. Vice-Consul Devey to Colonel Chermside, pp. 4–7; ibid., Inclosure 3 in no. 4. M. Patiguian to M. Koulaksizian, pp. 7–9; ibid., Inclosure 4 in no.

 Kaynakça 

Kategori:Van Vilayeti
Kategori:Van ili tarihi
Kategori:1889'da Osmanlı İmparatorluğu
Kategori:Ermeni isyanları