Seçilim katsayısı

Seçilim katsayısı, genellikle s harfiyle gösterilen, popülasyon genetiğinde diğer genotiplere kıyasla bir genotipin göreli uyum başarısını niceliksel olarak hesaplamak için kullanılan bir ölçüdür. Uyum başarısı farklılıkları seçilime atfedilebilir şekilde genotip frekanslarındaki değişimi belirlediğinden seçilim katsayıları evrimin kantatif tanımının merkezinde yer alır.

Seçilim katsayısı genellikle uyum başarısı değerleri kullanılarak hesaplanır. Bir genotipin uyum başarısı () onun üreme başarısının bir ölçüsüdür ve sıklıkla popülasyondaki maksimum üreme başarısının bir fraksiyonu olarak ifade edilir. Bir genotipe ait seçilim katsayısını hesaplamak için kullanılan formül şu şekildedir: ,  genotipin göreceli uyum başarısıdır ve 0 ile 1 arasında değer almaktadır.

Varsayalım ki  ve  olmak üzere iki genotipimiz var ve bunların uyum başarısı değerleri sırasıyla 1 (en uygun olanı, standart referans) ve 0,8 olsun. Seçilim katsayıları ()  için  olur yani bu genotipe yönelik eleyici seçilim yoktur ve  için ise  olur. Sonuç olarak  genotipinin uyum başarısı,  genotipine kıyasla %20 daha azdır.

Örneğin laktoz toleranslı alel, tarımın başlamasından bu yana geçen 9000 yıldan daha kısa bir sürede, çok düşük frekanslardan yüksek frekanslara çıktı ve İskandinav popülasyonu için tahmini seçilim katsayısı 0,09-0,19'du. Bu seçilim katsayısı çok küçük bir sayı gibi görünse de, evrimsel zaman içinde, tercih edilen aleller popülasyonda birikir ve gitgide daha yaygın hale gelerek potansiyel olarak sabitlenmeye ulaşır.Bersaglieri, T. et al. Genetic signatures of strong recent positive selection at the lactase gene. Am. J. Hum. Genet. 74,1111-1120(2004).

 Kaynakça 

Kategori:Evrimsel biyoloji
Kategori:Popülasyon genetiği