Esentepe, Borçka

Esentepe, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı İbrikli köyünün bir mahallesidir.

Tarihçe

Eskiden ayrı bir köy olan Esentepe'nin eski adı Nigia’dır. Gürcüce bir yer adı olan Nigia (ნიგია), Türkçeye Nigaya (نیكایا) şeklinde girmiştir.Eter Beridze, Nigali (ნიგალი), Tiflis, 2009, s. 269.   ISBN 978-9941-409-02-8 1937 tarihli Rusça haritada Nagia (Нагиа) olarak geçen köy, Ebrika köyünün kuzeybatısında işaretlenmiştir.

Nigia veya Nagia köyü, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti’de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise bu dönemden kalmış olmalıdır.

Nigia veya Nagia köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya’ya  bırakılmıştır. 1886 yılındaki nüfus sayımında Rus idaresince Nagia (Нагиа) adıyla kaydedilmiş olan köy, Batum sancağının Gonio kazasına bağlı Ebrika nahiyesinin dört köyünden biriydi. Köydeki 13 hanede, 25’i erkek ve 20’si kadın olmak üzere, 45 kişi yaşıyordu. Köy halkı Müslüman Gürcü anlamında “Acaralı” olarak kaydedilmişti.Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Batum oblastı" – 1263. Rus idaresi sırasında bölgede araştırma gezisi yapmış olan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, “Nigia” (ნიგია) şeklinde yazdığı köyde 15 hanenin yaşadığını ve köyün tepesinde kilise yıkıntıların bulunduğunu, 5 hanenin ise 1893 yılından önce Osmanlı ülkesine göç ettiğini yazmıştır.

Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvahhid Zeki, 1927 yılında basılan kitabında köyün adını Nigaya (نیكایا) şeklinde yazmıştır. 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde kalmış olan 5 hanede, 9'u erkek ve 9'u kadın olmak üzere, 18 kişi kaydedilmiştir. Bu sırada Borçka kazası nahiyeye dönüşmüştü. Nigia ve Nigaya adı, Artvin vilayetindeki diğer köy örneklerinde olduğu gibi, 1925 yılında değiştirilmiş ve köye Tekeli adı verilmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu yerleşim yeri “Tekeli” (تكەلی) şeklinde geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 78. 1935 genel nüfus sayımında yer almamış olması, Tekeli köyünün bir mahalle olarak İbrikli köyüne bağlandığını göstermektedir. Tekeli'ye daha sonra Esentepe adı verilmiştir. Bu yerleşim bugün de Esentepe adıyla İbrikli köyünün bir mahallesidir.Eter Beridze, Nigali (ნიგალი), Tiflis, 2009, s. 269.   ISBN 978-9941-409-02-8

Kaynakça

Kategori:Borçka belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti