Seydî Yahya

Seydî Yahya, Şemseddin Sâmi'nin ikinci tiyatro oyunu olup, “beş fasıldan ibaret bir facia” olarak tanımlanır. Oyun, hicri 9. yüzyılın sonları ile 10. yüzyılın başlarında Endülüs’te geçmektedir. İlk iki perde Raze kalesinde, son üç perde ise Kaştale şehrinde cereyan eder. Bu mekânlar, eserin tarihî ve kültürel bağlamını oluşturur.  ￼

 Konusu ve teması 

Eser, Endülüs’ün siyasi ve sosyal yapısını, bireylerin içsel çatışmalarını ve dönemin değer yargılarını ele alır. Seydî Yahya karakteri üzerinden, bireyin toplumla ve kendi iç dünyasıyla olan mücadelesi işlenir. Ayrıca, eserde dönemin ahlaki ve sosyal normlarına dair eleştiriler de bulunmaktadır.

 Edebi özellikleri 

Şemseddin Sami, bu eserinde klasisizm akımının etkilerini taşımakla birlikte, romantizm unsurlarına da yer vermiştir. Üç birlik kuralına (zaman, mekân, olay) büyük ölçüde sadık kalınmıştır. Dil ve üslup açısından, dönemin diğer eserlerine kıyasla daha sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır. Bu, eserin halka ulaşma amacını yansıtır. ￼ ￼ ￼

 Önemi ve değerlendirme 

“Seydî Yahya”, Tanzimat dönemi tiyatrosunun gelişim sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Şemseddin Sami’nin bu eseri, hem tarihî bir dönemi sahneye taşıması hem de bireysel ve toplumsal meseleleri ele alması bakımından dikkat çekicidir. Ancak, günümüzde eser üzerine yapılan akademik çalışmaların sınırlı olması, “Seydî Yahya”nın edebiyat tarihindeki yerinin daha derinlemesine incelenmesini engellemektedir.

 Konuyla ilgili yayınlar 
 https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20EDEBIYATI/azmi_bilgin_semseddin_sami_edebiyatla_ilgili_gorus_ve_eserleri.pdf
 https://makale.isam.org.tr/server/api/core/bitstreams/b0733d2b-aad4-4dc2-a7e2-c86c1487bf03/content
 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/226177

Kategori:Türkçe tiyatro oyunları