İsmail bin Nûh el-Müntasır

İsmail (Muntasir soyadı, "Muzaffer") (ö. Ocak 1005)Tabakât-ı Nâsırî, Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî, sayfa 107, Lahore Sangmil Publications 2004 Mâverâünnehir ve Doğu İran'da (1000-1005) Sâmânîler devletini yeniden canlandırmaya çalışmıştır. II. Nuh'un oğludur.

 Hayatı 
sağ|küçükresim|300x300pik| İsmail Muntasir'i muharebede gösteren eser.
Sâmânî devletinin son iki hükümdarı İsmail'in ağabeyleri II. Mansûr ve II. Abdülmelik 999 yılında iktidardan uzaklaştırıldılar; Abdülmelik'in iktidardan düşüşü, Buhara'yı ele geçirerek devlete son veren Karahanlılar'ın istilasıyla hızlandırılmıştı. Bir süre sonra İsmail, Karahanlılar hapishanesinden Harezm'e kaçmış ve burada destek bulmuştur. Karahanlıları Buhara'dan sürdükten sonra Semerkant'a geçmiş ve burayı ele geçirmiştir. Ancak Karahanlı ordusunun yaklaşması İsmail'i bütün mal varlığını terk etmeye zorlamış ve ardından Mahmud Gaznevî'nin kardeşi Nasr komutasındaki Gazneliler'in kontrolü altındaki Horasan'a doğru yola çıkmıştır. İsmail, eyalet merkezi Nişabur'u ele geçirerek Nasr'ı oradan çıkarmıştır. Mahmud'un ordusu ise bölgeye doğru yol almış ve İsmail tekrar kaçmanın gerekli olduğuna karar vermiştir.

1003 yılında İsmail, Maveraünnehir'e geri dönmüş ve burada Zarafşan Nehri vadisindeki Oğuz Türklerinden yardım istemiş ve almıştır. Karahanlılar'ı birçok muharebede, hatta Karahanlı lideri Nasr Han'ın da dahil olduğu muharebede yenilgiye uğrattılar. Ancak çeşitli sebeplerden dolayı İsmail, Oğuzların kendisini yeniden iktidara getirebileceğine güvenemeyeceğini anlayınca Horasan'a geri dönmüştür. Samaniler Devleti'ni yeniden kurmak için Gazneli Mahmut'un desteğini almaya çalışmış, ancak başarılı olamamıştır. Bir süre sonra tekrar Zarafşan vadisine döndü ve burada Oğuzlar ve diğerlerinin desteğini almıştır. Karahanlı ordusu Mayıs 1004'te bozguna uğratılmış, ancak daha sonra Oğuzlar başka bir savaşta İsmail'i terk etmiş ve ordusu dağılmıştır.

Tekrar Horasan'a kaçan İsmail, 1004 yılı sonlarında yeniden Maveraünnehir'e girmeye çalışmıştır. Karahanlılar buna engel oldumuşlar ve İsmail neredeyse öldürülecekti. Bunun üzerine Merv yakınlarında bulunan bir Arap kabilesinin misafirperverliğini aramıştır. Ancak reisleri 1005 yılında İsmail'i öldürmüştür. Onun ölümü, Samanîler Devleti'ni yeniden kurma yolundaki son girişimin de yenilgiye uğraması anlamına geliyordu. Samani ailesinin torunları, kendilerine saygı duyulduğu Maveraünnehir'de yaşamaya devam ettiler, ancak güçleri nispeten kırılmıştı.

 Kaynakça 
Özel

Genel


Kategori:11. yüzyılda İranlılar
Kategori:Sâmânî Hanedanı
Kategori:1005'te ölenler