Keşfederek öğrenme

Keşfederek Öğrenme, öğrencinin bilgiyi doğrudan öğretmenden almak yerine, kendi araştırma, keşif ve problem çözme süreçleriyle yapılandırmasını esas alan bir öğrenme yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın öncüsü olan Jerome Bruner, öğrenmenin yalnızca bilgi aktarımıyla değil, öğrencinin aktif zihinsel süreçleriyle gerçekleştiğini savunmuştur. Bruner’a göre birey, bilgiyi dış dünyadan pasif biçimde almak yerine, zihinsel olarak işleyerek, sınıflandırarak ve anlamlandırarak inşa eder. Bu süreçte en etkili öğrenme biçimi, bireyin kendi keşfiyle ulaştığı bilgidir.Bruner, J. S. (1961). The Act of Discovery. Harvard Educational Review, 31(1), 21–32.

Keşfederek öğrenme yaklaşımında, öğrenmenin merkezinde öğrencinin kendisi yer alır. Öğrenci, öğrenme sürecine aktif katılır, sorular sorar, varsayımlar geliştirir, gözlemler yapar ve deneysel yollarla bilgiye ulaşır. Bu süreç, öğrencinin üst düzey düşünme becerileri (analiz, sentez, değerlendirme) geliştirmesine olanak tanır. Öğretmen ise bu süreçte bilgiyi aktaran değil, öğrencinin öğrenme sürecini kolaylaştıran bir rehberdir. Öğrenme, bu yönüyle sadece bir sonuç değil, öğrencinin geçirdiği zihinsel yolculuğun kendisidir.Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2013). Curriculum: Foundations, Principles, and Issues. Pearson.

Bruner’ın kuramına göre bilgi, en iyi şekilde bireyin kendi zihinsel etkinlikleri aracılığıyla edinilir. Keşfederek öğrenme sürecinde, birey daha önceki bilgi ve deneyimlerini kullanarak yeni bilgilerle ilişkilendirme yapar ve bu bilgileri bilişsel yapı içinde organize eder. Bu süreçte hem anlamlı öğrenme sağlanır hem de öğrenilen bilgiler daha kalıcı hâle gelir. Ayrıca öğrencinin öğrenmeye karşı olan içsel motivasyonu da bu yöntemle güçlenir.Mayer, R. E. (2004). Should There Be a Three-Strikes Rule Against Pure Discovery Learning?. American Psychologist, 59(1), 14–19.

Keşfederek öğrenme, yalnızca bilişsel gelişimi değil, aynı zamanda öğrencinin yaratıcılık, özgüven ve özerklik gibi kişisel becerilerini de destekler. Bu nedenle, özellikle fen eğitimi, matematik, problem temelli öğrenme ve yaratıcı yazma gibi alanlarda etkili bir öğretim stratejisi olarak benimsenmiştir. Keşfetme süreci, öğrencinin çevresini sorgulamasını, farklı bakış açıları geliştirmesini ve eleştirel düşünme becerilerini kullanmasını teşvik eder.Neber, H., & Schommer-Aikins, M. (2002). Self-regulated Science Learning with Highly Gifted Students: The Role of Cognitive Ability, Scientific Ability, and Epistemological Beliefs. High Ability Studies, 13(1), 59–74.

 Sınıf uygulamaları ve kuramsal derinlik 
Keşfederek öğrenme yaklaşımı sınıf ortamında, öğrencilerin merkezî konumda olduğu, öğrenmenin bireysel çabayla gerçekleştiği bir yapıyı esas alır. Öğrenciler, soruşturma temelli öğrenme, laboratuvar çalışması, deney yapma, probleme dayalı senaryolar ve keşif kutuları gibi yöntemlerle öğrenme sürecine aktif katılırlar. Bu uygulamalar sayesinde öğrenciler, yalnızca verilen bilgiyi almakla kalmaz; aynı zamanda bilgiyi kendileri inşa ederek öğrenme sürecini derinleştirirler.Colburn, A. (2000). An Inquiry Primer. Science Scope, 23(6), 42–44.

Öğretmen, bu yaklaşımda öğrencinin keşif sürecine yön veren, uygun kaynakları sağlayan ve yol gösterici sorularla düşünmeyi teşvik eden bir kolaylaştırıcıdır. Öğretim materyalleri genellikle açık uçludur, tek bir doğruya yönelmektense çoklu çözüm yollarını destekler. Yapılandırılmış keşif, yarı yapılandırılmış keşif ve serbest keşif gibi farklı derecelerde rehberlik içeren uygulamalar sayesinde, öğrenme süreci esnek ama kontrollü biçimde yönetilir.Hmelo-Silver, C. E., Duncan, R. G., & Chinn, C. A. (2007). Scaffolding and Achievement in Problem-Based and Inquiry Learning: A Response to Kirschner, Sweller, and Clark (2006). Educational Psychologist, 42(2), 99–107.

Sınıfta uygulanan keşfederek öğrenme etkinlikleri, öğrencilerin hem bireysel hem de iş birliğine dayalı öğrenme süreçlerine katkı sağlar. Öğrenciler küçük gruplar halinde çalışarak hipotezler geliştirir, araştırmalar yapar ve sonuçları tartışır. Bu süreçte öğrencilerin hem bilgi işleme becerileri hem de sosyal iletişim becerileri gelişir. Özellikle fen laboratuvarları, matematiksel modelleme ve proje tabanlı öğrenme gibi uygulamalar keşfetmeye dayalı etkinliklerle uyumludur.Bell, R. L., Smetana, L., & Binns, I. (2005). Simplifying Inquiry Instruction. The Science Teacher, 72(7), 30–33.

Değerlendirme sürecinde ise yalnızca doğru bilgiye ulaşmak değil, öğrencinin sürece nasıl katıldığı, hangi düşünme yollarını izlediği ve hangi stratejileri kullandığı da dikkate alınır. Açık uçlu değerlendirme, portfolyo, öz değerlendirme ve performansa dayalı değerlendirme gibi araçlar, öğrencinin öğrenme sürecindeki gelişimini çok boyutlu biçimde takip etmeyi mümkün kılar. Bu sayede öğrenciler kendi öğrenme sorumluluklarını üstlenir ve öz düzenleme becerileri gelişir.Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-Based Learning: What and How Do Students Learn?. Educational Psychology Review, 16(3), 235–266.

 İlgili kuramcılar 

 Jerome Bruner
 Jean Piaget
 John Dewey
 Carl Rogers

 Ayrıca bakınız 

 Yapılandırmacılık
 Bilişsel yapılandırmacılık
 Sosyal yapılandırmacılık
 Problem temelli öğrenme
 Soruşturma temelli öğrenme
 Deneysel öğrenme
 İçsel motivasyon
 Anlamlı öğrenme

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Learning Theories: Discovery Learning – Jerome Bruner (İngilizce)
 EdTechBooks: Discovery Learning (İngilizce)

Kategori:Eğitim felsefesi
Kategori:Yapılandırmacılık
Kategori:Eğitim
Kategori:Eğitim psikolojisi
Kategori:Eğitim teorisi
Kategori:Jerome Bruner