Musazade, Arhavi

Musazade, Artvin iline bağlı Arhavi ilçesinin idarî merkezi olan Arhavi kasabasının bir mahallesidir. Kentin merkez mahallesini oluşturmaktadır.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 179, ISBN  978-605-89094-0-3

Tarihçe

Eskiden bir köy olan Musazade'nin eski adı Didi Noğa'dır. Lazca Didi Noğa (დიდი ნოღა) "büyük çarşı" anlamına gelir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 115 ISBN 978-605-5708-85-6. 2009 tarihli Laz yer adları sözlüğünde Noğa, Ohvame, Rakani ve Zen adlı yerleşim yerleri, Musazade köyünün mahalleleri olarak verilmiştir.

Musazade köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 Ancak bu yerleşim Osmanlı kayıtlarında ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yer almamıştır.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

Musazade köyü, ilk kez 1935 yılında yapılan genel nüfus sayımında bir köy olarak geçer. 1940 genel nüfus sayımında ise bu yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde, Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köy ve bu nahiyenin idarî merkeziydi. Nüfusu, 293'ü erkek ve 362'si kadın olmak üzere, 655 kişiden oluşuyordu. Arhavi nahiyesi bu tarihte 30 köyü kapsıyor ve nahiyede toplam 12.404 kişi bulunuyordu.

Musazade, 1945 genel nüfus sayımında, idarî merkez olarak Arhavi bucağının köyleri arasında yer almakla birlikte, 1950 genel nüfus sayımında bir köy olarak geçmemektedir. Nitekim 1946 yılında Musazade ile Hacılar ve Çarnavat (Çarmati) köyleri birleştirilerek Arhavi Belediyesi kurulmuş, Musazade de merkez mahalle haline gelmiştir.

Musazde mahalesinde 2024 yılında, 3.631'i erkek ve 3.940'ı kadın olmak üzere, 7.571	kişi tespit edilmiştir."Türkiye Nüfusu İl ilçe Mahalle Köy Nüfusları" - Nüfusune

 Kaynakça 

Kategori:Arhavi belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan
Kategori:Türkiye'deki Laz yerleşimleri