Kirazlık, Pazar

Kirazlık, Rize iline bağlı Pazar ilçesinin idarî merkezi olan Pazar kentinin bir mahallesidir.

 Tarihçe 

Eskiden ayrı bir köy olan Kirazlık mahallesinin eski adı, “Aşağı Bulepi” anlamına gelen Lazca Tudeni Bulepi’dir.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 101, ISBN  978-605-89094-0-3 Lazca Bulepi (ბულეფი), kiraz anlamındaki “buli” (ბული) kelimesinin çoğul biçimidir. Bulepi adı, Türkçeye “Buleb” şeklinde girmiştir. Nitekim bu yer adı 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde, “Aşağı Buleb” anlamında Buleb-i Süfla (بولب سفلا) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619. Pazar kentinin Zafer mahallesi ise, Lazca Cini Bulepi, Türkçe Buleb-i Ulya adını taşıyordu.

Tudeni Bulepi veya Buleb-i Süfla köyünün bulunduğu Lazistan bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Tudeni Bulepi veya Buleb-i Süfla, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 22 hanede yaşayan 135 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 30 inek, 10 öküz ve 1 koyun kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Dilbilimci Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Bulep şeklinde not etmiştir. Lazcanın Bulep lehçesini incelerken Bulepli 46 yaşındaki Baltazade Şükrü ile 12 yaşındaki Kemal Baltazade İbrahim’den yararlandığını yazmıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 39, ISBN 9786055753634. Bu yerleşim Birinci Dünya Savaşı’nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce Tudeni Bulepi (თუდენი ბულეფი) ve Rusça Bulep-i Süfla anlamında "Bulep-S" (Булеп-С) şeklinde not etmiş, köydeki 41 hanede 299 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Tudeni Bulepi veya Buleb-i Süfla, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımı ile sonraki nüfus sayımlarında bir köy olarak yer almamış olması, Tudeni Bulepi'nin Pazar kasabasına bir mahalle olarak bağlandığını göstermektedir. Mahallenin adı daha sonra, Lazca adına uygun biçimde Kirazlık olarak değiştirilmiştir.

Nüfus

Kirazlık mahallesinde 2024 yılında, 2.143'ü erkek ve 2.230'u kadın olmak üzere, 4.373 kişi tespit edilmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan