Hürriyet, Fındıklı

Hürriyet, Rize iline bağlı Fındıklı ilçesinin idarî merkezi olan Fındıklı kentinin bir mahallesidir. Sahile yakın Yenimahalle ile Manastır mahallesi arasında yer alır.

 Tarihçe 

Eskiden ayrı bir köy olan Hürriyet mahallesinin eski adı Ğavra’dır. Ğavra (ღავრა), Lazca “ğvari” (ღვარი) kelimesinden türemiş olan ve sel alan yer anlamındaki Ğvara’dan (ღვარა) değişime uğramış olabilir.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 76, ISBN 9786055753634. Bu yer adı Türkçede Gavra biçimini almıştır.

Ğavra veya Ğvara köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Ğavra veya Ğvara köyü, 19. yüzyılda  Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin sınırları içinde yer alıyordu. Bununla birlikte, 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde, komşu yerleşimler olan Paçva, Yeniköy ve Manastır adları geçtiği halde, Ğavra köyü yer almamıştır.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.

Dilbilimci Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında Ğavra ve Ğvara şeklinde not ettiği yerleşimi, Vitze Deresi  boyunca aşağıdan yukarıya uzanan kesimdeki köyler arasında saymıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 77, ISBN 9786055753634. Bu yerleşim, Birinci Dünya Savaşı’nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce Ğavra (ღავრა) ve Rusça Gavra (Гавра) şeklinde not etmiş, köydeki 42 hanede 245 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Ğavra veya Ğvara köyü, 1935 genel nüfus sayımında “Gavra” şeklinde yazılmıştır. Bu tarihte bu yerleşim Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Viçe nahiyesine bağlıydı ve köyde 756 kişi ikamet ediyordu. 1940 genel nüfus sayımı sonuçlarında Gavra köyünün Viçe nahiyesinin idarî merkezi olduğu anlaşılmaktadır. Bu sırada Viçe nahiyesi 18 köyden oluşuyordu. Ğavra veya Ğvara köyü, 1945 genel nüfus sayımında, Viçe bucağının idarî merkezi olarak yer almakla birlikte, 1950 genel nüfus sayımında bir köy olarak geçmemektedir. 1947 tarihinde kurulan Fındıklı ilçesine bir mahalle olarak bağlandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan yerleşimin adı Hürriyet olarak değiştirilmiştir.

Nüfusu

Hürriyet  mahallesinde 2024 yılında, 203'ü erkek ve 166'sı kadın olmak üzere, 369 kişi tespit edilmiştir.

Kaynakça

Kategori:Fındıklı belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan
Kategori:Türkiye'deki Laz yerleşimleri