İki düzeyli oyun teorisi

İki düzeyli oyun teorisi, oyun teorisinden türetilmiş olup devletler arasındaki iç-uluslararası etkileşimleri gösteren siyasi bir modeldir. İlk olarak 1988 yılında Robert D. Putnam tarafından ""Diplomacy and Domestic Politics" adlı kitapta teorize edilmiştir.

Putnam, 1976 ve 1979 yılları arasında G7 zirveleri ile ilgili araştırmalarda yer almıştır ancak 1978'de Bonn'da düzenlenen dördüncü zirvede müzakerelerin işleyişinde niteliksel bir değişim gözlemlemiştir. Katılımcı ülkelerin, uluslararası muhataplarının yokluğunda sahip olabileceklerinin aksine politikalar benimsemeyi kabul ettiklerini gözlemledi. Anlaşmanın uygulanabilir olmasının tek nedeni, her bir uluslararası hükümet içinde anlaşmanın uluslararası alanda uygulanması lehine güçlü bir iç etkinin bulunmasıydı. Bu durum, uluslararası ve yerel gündemlerin iç içe geçmesinin bir sonucu olarak uluslararası politika koordinasyonu ile sonuçlanmıştır.

 Teori 
Teori, devletler arasındaki uluslararası müzakereleri iki düzeyde eşzamanlı müzakerelerden oluşuyor olarak görür.

 Seviye 1: Uluslararası düzey (hükümetler arası) ve
 Seviye 2: Ulus içi düzey (yerel).

Uluslararası düzeyde, ulusal hükümet (yani baş müzakereci) karşıt bir ülke ile endişe duyulan konulara ilişkin bir anlaşma arayışına girer. Yerel düzeyde, toplumsal aktörler baş müzakereciye olumlu politikalar için baskı yapar. Baş müzakereci toplumsal aktörlerin kaygılarını özümser ve onlarla koalisyonlar kurar. Baş müzakereci aynı zamanda ülke içindeki kaygıları en üst düzeye çıkarmaya ancak karşı ülkeden gelen karşıt görüşlerin etkisini en aza indirmeye çalışır.

 Kabul edilebilir sonuçlar 
Uluslararası düzeyde, ülkeler müzakerelere tanımlanmış birtakım hedeflerle gelecektir. Her iki devletin baş müzakerecilerinin, hedeflerinin örtüştüğü bir dizi sonuca ulaşması beklenir. Ancak baş müzakerecinin bunu taahhüt etmeden önce yerel aktörlerden onay alması gerekir. Bu onay, hem resmi oylama gereklilikleri hem de kamuoyu yoklamaları gibi gayri resmi yöntemler şeklinde olabilir. Yurtiçi kaygılardaki potansiyel farklılık nedeniyle, uluslararası düzeydeki anlaşma sonuçlarının tamamının onaylanması gerekmeyebilir. Bu nedenle, yerel çıkar grupları tarafından kabul edilen uluslararası düzeydeki olası anlaşma sonuçları bir devletin "kabul edilebilir sonuçları" olarak tanımlanır. Uluslararası anlaşmalar yalnızca uluslararası müzakerelere katılan devletlerin kabul edilebilir sonuçları arasında bir örtüşme olduğunda ortaya çıkar.

Kabul edilebilir sonuçların büyüklüğü uluslararası düzeyde müzakerelerin başarısını belirlemede önemli bir rol oynar. Doğal olarak kabul edilebilir sonuçlar ne kadar büyükse, kabul edilebilir sonuçların örtüşme olasılığı o kadar yüksektir ve bu da potansiyel olarak başarılı müzakerelere yol açar. Tersine, karşı devletin kabul edilebilir sonuçları daha küçük olduğunda müzakerelerin başarısız olma olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte, algılanan kabul edilebilir sonuçların boyutu, gerçek kabul edilebilir sonuçların boyutu kadar önemlidir. Eğer bir devletin kabul edilebilir sonuçları büyük olarak algılanırsa, karşı tarafın pazarlık gücü de artacaktır. Alternatif olarak eğer bir devletin kabul edilebilir sonuçları oldukça küçük olarak algılanıyorsa bu durum müzakerelerde bir avantaj elde etmelerini sağlayabilir, bu da müzakerelerin başarılı olması için karşı devleti daha fazla taviz vermesi yönünde etkileyebilir.

 Örnekler 
küçükresim|upright=1.5|Paris Anlaşması'nın imzalanmasıyla sonuçlanan 2015 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP21) delegasyon başkanları.

 Paris Anlaşması 
İklim değişikliği çerçevesinde tüm ülkeler olumsuz etkilenmektedir ancak bunu hafifletmek için atılan adımların maliyetleri ile karşılaştırıldığında, devletlerin çoğunluğu, büyük katkıda bulunan azınlığın eylemlerinden fayda sağlamaktadır. Bu maliyet-fayda eşitsizliği, bazı devletler için sorumluluklarını ihmal etme ve diğerlerinin attığı adımları bedavaya getirme yönünde bir teşvik yaratmaktadır. Tutsak ikileminin klasik bir örneği olarak, devletler bu nedenle iklim değişikliğinin azaltılmasına katkıda bulunmak yerine hiçbir şey yapmamaya daha fazla teşvik edilmektedir. Bu eşitsiz yük paylaşımı, devletler arasında Paris Anlaşması kapsamında neyin adil olduğuna dair farklı anlayışlara yol açmış ve hem küçük hem de büyük ülkelerin bir anlaşmaya varmak için müzakere varlıklarını kullanmalarıyla sonuçlanmıştır. Bununla birlikte, her iki düzeydeki oyunda olduğu gibi yerel güçler bir devletin kabul edilebilir sonuçları üzerinde etkiye sahiptir ve bu da uluslararası düzeyde bir sonucu müzakere etme yeteneğini etkiler. Bunun yakın zamandaki bir örneği, ABD'nin Paris Anlaşması'ndan çekilmesidir, bu çekilme birçok Cumhuriyetçi ve ilk Trump yönetimi ile uyumlu yerel çıkar grupları tarafından desteklenmiştir.

 Falkland Savaşı 
Falkland Savaşı'na giden süreçte İngiliz-Arjantin müzakereleri birkaç geçici anlaşmayla sonuçlandı. İç siyasi güçlerin bu anlaşmaları onaylamadaki başarısızlığı, iki ülkenin kabul edilebilir sonuçlarının örtüşmediği anlamına geliyodu.

 Kaynakça 

 Bibliyografya 





 İleri okumalar 




Kategori:Uyuşmazlık çözümleme
Kategori:Oyun teorisi
Kategori:Uluslararası ilişkiler