Açıklık-kapalılık ilkesi

Açıklık-Kapalılık İlkesi (), yazılım mühendisliğinde SOLID ilkelerinin ikincisidir ve ilk olarak 1988 yılında Bertrand Meyer tarafından tanımlanmıştır. Bu ilkeye göre, yazılım varlıkları (sınıflar, modüller, fonksiyonlar) geliştirmeye açık, ancak değişikliğe kapalı olmalıdır. Bu, sistemlerin yeni davranışlarla genişletilebilmesi gerektiği, ancak mevcut kaynak kodunun değiştirilmemesi gerektiği anlamına gelir.

 Tarihçe 
İlke, Bertrand Meyer tarafından 1988’de yayımlanan Object-Oriented Software Construction adlı kitapta tanıtılmıştır.Meyer, Bertrand. Object-Oriented Software Construction. Prentice Hall, 1988. ISBN 978-0136291558.

1990’lı yıllarda Robert C. Martin (Uncle Bob), ilkeyi SOLID ilkeleri içinde yeniden tanımlamış ve özellikle nesne yönelimli yazılım geliştirmede daha geniş bir bağlamda ele almıştır.Martin, Robert C. Agile Software Development, Principles, Patterns, and Practices. Prentice Hall, 2002. ISBN 978-0135974445.

 Özellikler 
Bu ilke, var olan kodu değiştirmeden yeni özellikler eklemeyi amaçlayan bir yazılım tasarım yaklaşımıdır. Temel özellikleri:

 Kodun genişletilebilir olması
 Soyutlamalara dayalı yapı
 Polimorfizm ve arayüz kullanımı
 Bağımlılığın Tersine Çevrilmesi İlkesi ile birlikte çalışması

 Uygulamalı örnek 

 İlkeye aykırı yapı (java):

class ShapePrinter {
    void print(Shape s) {
        if (s instanceof Circle) {
            // Daire çiz
        } else if (s instanceof Square) {
            // Kare çiz
        }
    }
}

 İlkeye uygun yapı (java):
interface Shape {
    void draw();
}

class Circle implements Shape {
    public void draw() {
        // Daire çiz
    }
}

class Square implements Shape {
    public void draw() {
        // Kare çiz
    }
}

class ShapePrinter {
    void print(Shape s) {
        s.draw();
    }
}

 Etkileri 
Açıklık-Kapalılık İlkesi, tasarım desenleri ve modüler yazılım geliştirme yaklaşımları için temel bir ilkedir. Aşağıdaki desenlerle doğrudan ilişkilidir:

 Strateji deseni
 Dekoratör deseni
 Şablon metot deseni

Bu ilke, sürdürülebilir, test edilebilir ve genişletilebilir sistemlerin geliştirilmesine katkı sağlar.

 Tartışmalar 
Aşırı soyutlama ve fazla arayüz kullanımı, küçük ve orta ölçekli projelerde gereksiz karmaşıklığa yol açabilir. Eleştiriler, bu ilkenin “her durumda” uygulanmasının bazı senaryolarda ters etki yaratabileceği yönündedir.

Bununla birlikte büyük ölçekli yazılım projelerinde Açıklık-Kapalılık İlkesi, değişime dirençli sistemler inşa etmede önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

 Kaynakça 

Kategori:Yazılım geliştirme
Kategori:Yazılım tasarımı
Kategori:SOLID ilkeleri