Dağ bülbülügiller

Dağ bülbülügiller (Prunella), Eski Dünya'ya özgü Prunellidae familyasına ait bir kuş cinsidir.Liu, B. et al. (2017) Explosive radiation and spatial expansion across the cold environments of the Old World in an avian family . Ecology and Evolution. https://doi.org/10.1002/ece3.3136 Bu küçük ötücü kuş grubu, yakın akraba türlerden oluşur ve tamamı Prunella cinsine dahildir. Çoğu tür, Avrupa ve Asya'nın dağlık bölgelerinde yaşar; ancak Bayağı dağ bülbülü ve Japon dağ bülbülü alçak rakımlı alanlarda da görülür. Benzer şekilde, Sibirya dağ bülbülü de Sibirya'nın kuzeyindeki düz arazilerde yaşar. Bu kuşlar tam anlamıyla göçmen sayılmaz; ancak kışın, bulundukları bölgenin soğuk kesimlerinden ayrılarak daha ılıman alanlara geçebilir ve rakıma bağlı yer değişimleri yapabilirler.

 Taksonomi ve etimoloji 
Prunella cinsi, Fransız ornitolog Louis Vieillot tarafından 1816 yılında tanımlanmış olup, tip tür olarak Bayağı dağ bülbülü (Prunella modularis) belirlenmiştir. Genellikle tüm dağ bülbülleri bu cinse dahil edilse de, Büyük dağ bülbülü (Prunella collaris) ile Prunella himalayana zaman zaman Laiscopus adlı ayrı bir cins altında sınıflandırılmaktadır.

 Özellikleri 
Bu kuşlar, dış görünüş olarak serçelere benzese de onlarla yakın akraba olmayan, küçük ve görece sade görünümlü türlerdir. Boyları 14 ila 18 cm arasında değişir; ağırlıkları ise 25 ile 35 gram arasındadır. Ancak dağ bülbülleri, ince ve sivri gagalarıyla serçelerden ayrılır; bu özellikleri, yazın yerde yaşayan böceklerle beslenmeleri için daha uygundur. Kış aylarında ise beslenmelerini küçük tohumlar ve meyvelerle desteklerler. Ayrıca, bu tohumların sindirilmesine yardımcı olması için taş ve kum da yutabilirler.

Türlerin çoğu toplu halde yaşarken, Bayağı dağ bülbülü bu açıdan bir istisna oluşturur; genellikle yalnız yaşamayı tercih eder, yalnızca beslenme sırasında diğer bireylerle bir araya gelir.

Dağ bülbülleri yılda bir ila üç kez üreyebilir. Kur davranışları, erkeklerin yoğun ötüşleriyle başlar; bazı türlerde bu ötüş, eş çekmek amacıyla kısa ve kulaklı toygarı andıran uçuşlarla da desteklenir. Türlerin çoğunda yuva yapımı her iki cinsiyetin ortak çalışmasıyla gerçekleşir; ancak bu konuda da büyük dağ bülbülü bir istisnadır, çünkü erkek bireyler ne yuva yapımına ne de kuluçkaya katılır. Yuvalar genellikle düzgün biçimde çanak şeklindedir ve içine beneksiz yeşil ya da mavi renkte 3 ila 6 yumurta bırakılır. Yumurtalar yaklaşık 12 gün boyunca kuluçkada kalır. Yavrular her iki ebeveyn tarafından beslenir ve yaklaşık 12 gün sonra yuvadan uçacak olgunluğa ulaşırlar.

 Yaşam alanı 
Dağ bülbüllerinin yaşam alanı, ağaç sınırının üzerinde ancak kalıcı kar sınırının altında kalan dağlık bölgelerdir. Büyük dağ bülbülü, Himalayalar’da yaklaşık 8.000 metre yüksekliğe kadar gözlemlenmiştir; Prunella himalayana ve Prunella rubeculoides ise 5.500 metreye kadar çıkabilmektedir. Ancak çoğu tür, daha alçak rakımlarda bulunan çalılık bölgelerde ürer. Türlerin büyük kısmı rakıma bağlı göç hareketleri gösterir; kış aylarında daha düşük irtifalara inerler. Bununla birlikte, bazı türler uzun mesafeli göçler de yapar. Özellikle sibirya dağ bülbülü, kuzey Sibirya’dan Çin ve Kore’ye doğru 3.000–5.000 kilometre mesafe kat ederek göç eden en dikkat çekici örnektir. Dağ bülbülleri zamanlarının büyük kısmını orman altında geçirir; ürkütüldüklerinde dahi genellikle alçaktan uçarak en yakın çalı veya ağaca ulaşmayı tercih ederler.

 Tür listesi 
Şu anda on iki tür kabul edilmektedir:

 Büyük dağ bülbülü Prunella collaris
 Prunella himalayana
 Prunella rubeculoides
 Prunella strophiata
 Sibirya dağ bülbülü Prunella montanella
 Prunella fulvescens
 Sürmeli dağ bülbülü Prunella ocularis
 Prunella atrogularis
 Prunella koslowi
 Bayağı dağ bülbülü Prunella modularis
 Prunella rubida
 Prunella immaculata

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Kategori:Dağ bülbülügiller
Kategori:Louis Jean Pierre Vieillot tarafından adlandırılmış taksonlar