38. Piyade Tümeni (Osmanlı İmparatorluğu)

38. Piyade Tümeni, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı sırasında oluşturduğu piyade tümenlerinden biridir.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170-173. Öncelikle Irak Cephesi'nde görevlendirilmiş,Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112-115 savaşın ilerleyen dönemlerinde ise Kafkasya Cephesi'nde faaliyet göstermiştir.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi 3. Cilt, s. 245-248. Tümen, savaşın sonuna doğru lağvedilmiş ve Osmanlı askerî teşkilatından çıkarılmıştır.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017): s. 101-103.

 Kuruluşu 
Piyade Tümeni, 1914 yılında I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Kara Kuvvetleri'nin yeniden yapılandırılması sırasında teşkil edilmiştir.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 170 Tümen, ilk olarak 13. Kolordu'ya bağlı olarak Bağdat'ta konuşlandırılmış ve İngiliz tehdidine karşı Basra bölgesinde görevlendirilmiştir.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 92. Tümenin personel yapısı çoğunlukla yerel Arap er ve erbaşlardan oluşmaktaydı.Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 135.

Tümenin kuruluşunda tam kadro sağlanamamış, yaklaşık altı piyade taburuyla teşkil edilmiştir.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 147. İlk ciddi çatışmalarını Kasım 1914'te İngilizlerin Basra'ya çıkarma yapmasıyla yaşamış, 21 Kasım 1914'te Basra'nın düşmesi sonrasında Kurna bölgesine çekilmiştir.Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 112. 9 Aralık 1914'te Kurna Muharebesi'nde tümen komutanı Mirliva (esir düştüğünde Miralay) Mehmet Suphi (Cavid) Bey esir düşmüş ve tümen ağır kayıplar vermiştir.

1915 yılında Süleyman Askerî Bey'in bölgeye atanmasıyla tümen yeniden toparlanmış ve Şuaybiye Muharebesi'ne katılmıştır.Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010), s. 140. Ancak bu muharebe de ağır bir yenilgiyle sonuçlanmış, Askerî Bey intihar etmiştir.Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017), s. 97. Tümen, "Sakallı" Nureddin Bey komutasında yeniden teşkil edilmiş, Kut'ül-Amare savunmasında görev almıştır.Erickson, Edward J. Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War. Greenwood Press, 2001, s. 174. Ancak Kasım 1915'teki Selman-ı Pak Muharebesi ve Kut Kuşatması sırasında ciddi zayiatlar verilmiş ve 38. Tümen Ocak 1916'da lağvedilmiştir.Genelkurmay ATASE, Irak Cephesi, Cilt 4, s. 190. Daha sonra Kafkasya Cephesi'nde yeniden teşkil edilen 38. Tümen, Erzurum ve Erzincan savunmasında görev almıştır.Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 245. 1916'da Erzurum'un düşmesiyle Erzincan-Bayburt hattına çekilen tümen, 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması sonrasında 9. Ordu'ya bağlanarak Kafkasya'da ileri harekâtlara katılmıştır.Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261.
 Katıldığı Savaşlar ve Cepheler 
 Irak Cephesi 

 Basra Muharebesi (Kasım 1914)
 Kurna Muharebesi (Aralık 1914)
 Şuaybiye Muharebesi (Nisan 1915)
 Kut'ül-Amare Kuşatması (Eylül 1915 - Ocak 1916)

 Kafkasya Cephesi 

 Erzurum Müdafaası (Ocak-Şubat 1916)
 Erzincan ve Bayburt Hattı Muharebeleri (1916-1917)
 Kafkasya İleri Harekâtı (1918)

 Komutanları 
 Komutan  Görev Dönemi  NotlarMiralay Mehmet Suphi (Cavid) Bey1914-9 Aralık 1914Kurna Muharebesi'nde esir düştü.Kaymakam Ahmet Fikri Bey1916–1917Kafkas Cephesi'ne tayin edildi.Miralay Mustafa Ragıp Bey1917-1918Kafkas Cephesi'ne tayin edildi.

 Tümen Yapısı 
Kuruluşta 38. Piyade Tümeni şu alaylardan oluşmaktaydı:

 112. Piyade Alayı
 113. Piyade Alayı
 114. Piyade Alayı
 38. Dağ Topçu Taburu
 İstihkâm Müfrezesi
 Muhabere Bölüğü

Irak Cephesi’nde topçu unsurları oldukça sınırlıydı; çoğunlukla dağ toplarıyla desteklenen küçük bataryalardan oluşuyordu.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Irak Cephesi, Cilt 4, s. 173. Bu nedenle tümen seviyesinde bir topçu alayı değil, tabur düzeyinde bir topçu unsuru teşkil edilebilmiştir. Tümen, Kafkasya Cephesi’ne yeniden sevk edildiğinde, aynı alay numaraları (112, 113, 114) korunarak tekrar teşkil edilmiştir. Bu yeni yapılanmada, Doğu Anadolu’da Erzurum ve Erzincan savunması kapsamında görev almıştır.

 Mütareke Sonrası 
Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından Osmanlı ordusu terhis edilmiştir. 38. Piyade Tümeni de lağvedilmiş ve personeli sivil hayata dönmüştür.Genelkurmay ATASE, Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi, Cilt 3, s. 261. Bazı subay ve erlerin Millî Mücadele'ye katıldığı bilinmektedir. (bkz. Mehmet Suphi (Cavid) Bey)Bayur, Yusuf Hikmet. Türk İnkılâbı Tarihi Cilt III. TTK Yayınları, 1979, s. 222 Cumhuriyet döneminde 38 numaralı bir tümen teşkil edilmemiştir.Gorgülü, İsmet. On Yıllık Harbin Kadrosu (1912–1922). Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993, s. 267.
 Kaynakça 
 Dipnot 

 Alıntı 
 Bayur, Yusuf Hikmet. "Türk İnkılâbı Tarihi Cilt III." TTK Yayınları, 1979.
 Erickson, Edward J. "Ordered to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War." Greenwood Press, 2001.
 Gorgülü, İsmet. "On Yıllık Harbin Kadrosu 1912–1922." Genelkurmay ATASE Yayınları, 1993.
 Sakin, Serdar. “Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915).” Gazi Akademik Bakış, Cilt 4, Sayı 7 (2010): 133-150.
 Kon, Kadir. “Kut’ül Amare Zaferinde Alman Faktörü.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, sayı 15 (2017).
 Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Arşivi.
 Genelkurmay Harp Tarihi Yayınları: "Birinci Dünya Harbi Kafkas Cephesi" ve "Irak Cephesi" ciltleri.
 Genelkurmay ATASE, Kafkas Cephesi, Cilt 3.
 Genelkurmay ATASE, Irak Cephesi, Cilt 4.

Kategori:Askeriye
Kategori:Askerî birimler
Kategori:Tümenler
Kategori:1914'te Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar