Sede vacante

Sede vacante, Katolik Kilisesi'nde bir piskoposluk veya başpiskoposluğun, görevde bulunan bir piskopos olmadan kaldığı ve piskoposluğun makamının katedral olduğu durumdur. Terim, papanın ölümü veya istifası üzerine meydana gelen bir papalık ara dönemine atıfta bulunmak için sıklıkla kullanılır.

 Tarihçe 
Kilise tarihinin erken dönemlerinde, papalık erkanındaki başrahip, başdiyakoz ve "noterlerin primicerius'u" sede vacante dönemini yöneten bir naiplik konseyi oluşturuyordu.

Papa'nın ölümünü resmen tespit etmek, Apostolik Kamera'nın başı olan Camerarius'un (papalık nazırı) göreviydi. Bu durum, yavaş yavaş, Camerarius'un Roman Curia'sının şefi olarak, papanın ölümünden sonra bile normal işlerini yürütmesi ve ayrıca cenaze törenini ve yeni seçim için hazırlıkları yönetmesi gerektiği teorisine yol açtı. Bu süreç Camerarius Boso Breakspeare'de belirgindi. 1268'den 1271'e kadar süren uzun sede vacante sırasında, Camerarius'un önemi o kadar açıktı ki, Kardinaller, Camerarius ölürse yenisini seçmeye hazırlanıyorlardı.

Papalık son olarak Papa Francis'in vefatının ardından 21 Nisan - 8 Mayıs 2025 tarihleri arasında boş bırakıldı.

 Uzun sede vacante dönemleri 
Konklavlar ve papalık seçimleri genellikle kısa sürede tamamlanır, ancak papalığın aylarca hatta yıllarca boş kaldığı birkaç dönem olmuştur.

Aşağıdaki tabloda bir yıldan uzun süren "sede vacante" dönemler ayrıntılı olarak gösterilmektedir:

 Önceki Papa  Sonraki Papa  Başlangıç  Bitiş  Süre IV. Caelestinus  Innocent IV  10 Kasım 1241  25 Haziran 1243  1 yıl 7 ay Clemens IV  Gregory X  29 Kasım 1268 1 Eylül 1271  2 yıl 10 ay Nicolaus IV  Celestine V  4 Nisan 1292  5 Temmuz 1294  2 yıl 3 ay Clement V  John XXII  20 Nisan 1314  2 Ağustos 1316  2 yıl 3 ay Gregory XII  Martin V  4  Temmuz 1415  11 Kasım 1417  2 yıl 5 ay

1799'dan bu yana sede vacante dönemleri
 Önceki Papa  Sonraki Papa  Başlangıç  Bitiş  SüreKilise hukukunda bir dönemin uzunluğunun hesaplanmasında başlangıç günü hesaba katılmaz, ancak dönem günün başlangıcıyla başlıyorsa o gün sayılır. Pius VI  Pius VII  29 Ağustos 1799  14 Mart 1800  197 gün Pius VII  Leo XII  20 Ağustos 1823  28 Eylül 1823  39 gün Leo XII  Pius VIII  10 Şubat 1829  31 Mart 1829  49 gün Pius VIII  Gregory XVI  30 November 1830  2 February 1831  63 gün Gregory XVI  Pius IX  1 Haziran 1846  16 Haziran 1846  15 gün Pius IX  Leo XIII  7 Şubat 1878  20 Şubat 1878  13 gün Leo XIII  Pius X  20 Temmuz 1903  4 Ağustos 1903  15 gün Pius X  Benedict XV  20 Ağustos 1914  3 Eylül 1914  14 gün Benedict XV  Pius XI  22 Ocak 1922  6 Şubat 1922  15 gün Pius XI  Pius XII  10 Şubat 1939  2 Mart 1939  20 gün Pius XII  John XXIII  9  Ekim 1958  28 Ekim 1958  19 gün John XXIII  Paul VI  3 Haziran 1963  21 Haziran 1963  18 gün Paul VI  John Paul I  6 Ağustos 1978  26 Ağustos 1978  20 gün John Paul I  John Paul II  28 Eylül 1978  16 Ekim 1978  18 gün John Paul II  Benedict XVI  2 Nisan 2005  19 Nisan 2005  17 gün Benedict XVI  Francis  28 February 2013  13 March 2013  13 gün Francis  Leo XIV  21 Nisan 2025  8 May 2025  17 gün

 Ayrıca bakınız 

 Papalık feragatı

Notlar

 Kaynakça 

Kategori:Katolik Kilisesi hukuk terminolojisi
Kategori:Papa seçimi
Kategori:Latince hukuk deyişleri
Kategori:Apostolik Kamera