Ornitin

Ornitin, üre döngüsünde rol alan non-proteinojenik α-amino asittir. Radikal haline ornitil denir. Ornitin transkarmabilaz yetmezliğinde ornitin vücutta anormal şekilde birikir.

 Üre siklusundaki rolü 
L-Ornitin, L-arjininin arjinaz enzimi ile katalizlenizlenmesiyle üre ile beraber oluşan üründür. Yani ornitin, vücuttaki fazla azotun atılmasını sağlayan üre döngüsünün, nam-ı diğer ornitin siklusu, merkezi bir parçasıdır. Bir nevi bir katalizatördür.

Önce amonyak karbomil fosfat sentetaz enzimi tarafından karbomil fosfata () dönüştürülür. Ardından ornitin transkarbamilaz enzimi, ornitin ve karbomil fosfat arasındaki reaksiyonu katalizleyerek sitrülin ve fosfat(Pi) oluşturur. Sonrasında aspartattan bir başka amino grubu daha alır ve arjinin ve denitronije fumarat oluşur. Ortaya çıkan arjinin (bir guanidinyum bileşiği) hidrolize olarak tekrardan ornitine dönüşür ve üre oluşur. Üreyi oluşturan amino grupları amonyak ve aspartattan gelir ve ornitindeki azotlar ise değişmeden kalır.

sol|küçükresim|325x325pik|Reaksiyon mekanizması: solda Ornitinin (Orn) yan zinciri, karbomil fosfatın (CP) karbonil karbonuna nükleofilik olarak saldırır.ortada geçiş fazında tetrahedral bir şekil alır.

sağda yüklerin değişmesi fosfatın (Pi) molekülde ayrılmasında ve sitrülin (Cit) oluşmasına sebep olur.

Ornitin DNA'da kodlanmamış bir amino asittir, yani proteinojenik değildir. Lakin memelilerin ekstrahepatik dokularında üre döngüsünün esas kullanım alanı arginin biyosentezidir ve bu sebeple metabolizmanın ara maddesi olarak ornitin önemlidir.

 Diğer reaksiyonları 
Ornitin, ornitin dekarboksilaz  (E.C. 4.1.1.17) sayesinde putresin gibi poliaminlerin sentezindeki başlagıç noktasıdır.

Bakterilerde, örneğin E.coli, ornitin L-glutamattan sentezlenebilir.

küçükresim|Ornitin laktamizasyonu|orta|500x500pik

 Ayrıca bakınız 

 3-Metilornitin

 Kaynakça 

Kategori:Diaminler
Kategori:Üre siklusu