Pristanik asit

Pristanik asit (2,6,10,14-tetrametilpentadekanoik asit), sağlıklı bireylerin kan plazmasında mikromolar konsantrasyonda bulunan bir terpenoid asittir. Bu asit aynı zamanda tatlı su süngerleri, kril, toprak solucanı, balina, süt yağı, petrol ve nice kaynaktan elde edilen lipitlerde de bulunur. Sıklıkla fitanik asitle beraber bulunur. İnsandaki pristanik asitler, diyetle dışarıdan alınmış veya fitalik asidin alfa oksidasyonu ile üretilmiştir. Pristanik asit fizyolojik konsantrasyonda peroksizom proliferatör-aktive reseptörünün (PPARα) doğal ligantıdır. Karaciğerde pristanik asit peroksizomal beta oksidasyon ile propionil-KoA'ya indirgenir. Pristanik ve fitalik asit Zellweger sendromu gibi bazı genetik bozuklarda birikir.

Pristanik asidin esterleri ve tuzları pristanat adı verilir.

Pristanik ilk kez R. P. Hansen ve J. D. Morrison tarafıdan süt yağından 1964 yılından izole edilir. İsmi hidrokarbon karşılığı olan pristandan gelir. Pristan, köpek balığı karaciğerinden izole edildiği için ismi Latince pristis "köpekbalığı" kelimesinden türetilmiştir.

 Kaynakça