Zavallı Kız (Nabizade Nazım)

Zavallı Kız, Tanzimat Dönemi yazarlarından Nabizade Nazım tarafından kaleme alınmış ve ilk kez 1890 yılında yayımlanmıştır. Eser, dönemin toplumsal yapısını ve bireylerin karşılaştığı zorlukları ele alması açısından önem taşır. Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı örneklerinden olan kitap, Mirat-ı Âlem dergisinde “Fedakâr Kız” adıyla tefrika edilmiştir.

 Konusu 
Öykü, zengin bir ailenin tek çocuğu olan İhsan ile halasının kızı Hesna arasındaki karmaşık ilişkiyi merkezine alır. Küçük yaşta anne ve babasını kaybeden Hesna, halasının evinde büyümüş, aile ise iki genci evlendirerek geleceklerini garanti altına almayı planlamaktadır. Ne var ki İhsan, gece hayatına düşkün, sorumsuz bir gençtir ve tutkulu bir şekilde S... adlı Fransız şarkıcıya bağlanmıştır.

Bir gece, İhsan sevdiği kadını bir otelde başka bir erkekle yakalar. Ancak bu ihanet, onun aşkını söndürmek bir yana daha da körükler. Yaşadığı hayal kırıklığı ve takıntılı tutku, ailesiyle ilişkilerini geri dönülmez biçimde bozar. Babası, oğlunu bu çıkmazdan kurtarmak umuduyla ona verdiği maddi desteği keser.

 Karakterler 
 İhsan: Zengin bir ailenin tek çocuğu olan İhsan, modern yaşama ve gece hayatına düşkün bir gençtir. Ailesinin beklentilerine rağmen, kendi arzuları peşinde koşar.
 Hesna: Anne ve babasını kaybettikten sonra halasının evinde büyüyen Hesna, geleneksel değerlere bağlı, sessiz ve fedakâr bir genç kızdır.
 S…: Fransız asıllı bir şarkıcı olan S…, İhsan’ın tutkulu bir aşkla bağlandığı, ancak güvenilmez bir kadındır.

 Anlatım tarzı ve temalar 
Nabizade Nazım, öyküyü birinci tekil kişi ağzından anlatır; yani anlatıcı ve kahraman aynı kişidir. Bu anlatım tekniği, okuyucunun karakterin iç dünyasına daha derinlemesine nüfuz etmesini sağlar. Eserde, aşk, sadakat, toplumsal beklentiler ve bireysel arzular arasındaki çatışmalar işlenir. Ayrıca, geleneksel aile yapısı ile Batılılaşmanın getirdiği yeni değerler arasındaki gerilim de öykünün temel temalarındandır.

 Önemi ve etkisi 
 Toplumsal Eleştiri: Eser, bireylerin toplumsal normlar ve kişisel arzuları arasındaki çatışmaları ele alarak, dönemin sosyal yapısını eleştirir.
 Anlatım Tekniği: Birinci tekil şahıs anlatımıyla, karakterlerin iç dünyası ve psikolojik durumları derinlemesine işlenmiştir.
 Tanzimat Edebiyatındaki Yeri: “Zavallı Kız”, Tanzimat Dönemi’nde yazılmış önemli öykülerden biri olup, dönemin edebi anlayışını ve toplumsal meselelerini yansıtır.

 Kaynakça 
 Nabizade Nazım. Zavallı Kız. İstanbul: 1890.
 “Zavallı Kız (Nabizâde Nâzım).” Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü.
 “Nâbizâde Nâzım’ın Öykülerinde Romantizm Etkisi.” DergiPark.
 Birinci, Necat (1987). Nâbizâde Nâzım. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.

Kategori:1890 romanları
Kategori:Tanzimat dönemi romanları