İzovalerik asidemi

İzovalerik asidemi, dallı zincirli amino asit lösinin metabolizmasını etkileyen, çok nadir görülen, otozomal resesif kalıtımlı bir hastalıktır. Organik asideminin klasik bir türüdür.

 Bulgu ve belirtiler 

Bu hastalığa sahip bireylerde, vücutta izovalerik asit birikmesi sonucu terli ayak kokusu ortaya çıkar.

Vakaların yaklaşık yarısında belirtiler doğumdan birkaç gün sonra baş gösterir. Bunların arasında yetersiz beslenme, kusma, nöbetler ve komaya kadar varabilen enerji düşüklüğü yer alır. Bu belirtiler yaşamı tehdit edecek boyuta varabilir. Vakaların diğer yarısında ise belirtiler çocukluk döneminde ortaya çıkar, aralıklı seyreder ve genellikle enfeksiyonla tetiklenir.

 Kalıtımı 

küçükresim|İzovalerik asidemi otozomal resesif kalıtımla geçer.
İzovalerik asidemi otozomal resesif kalıtımla geçer. Bunun için etkilenen bireyin, her biri bir ebeveynden olmak üzere iki hatalı gen kopyası kalıtmış olması gerekir. Bu durumda ebeveynler genellikle hastalığın taşıyıcısıdır, ancak belirti göstermezler.

Bu hastalığa, IVD genindeki mutasyonlar neden olur.

 Patofizyoloji 

IVD geni tarafından ifade edilen izovaleril-CoA dehidrogenaz enzimi, dışarıdan alınan proteinlerin parçalanmasında önemli bir rol oynar. Özellikle lösin amino asidinin işlenmesinde görev alan bu enzimin düzgün çalışmaması durumunda, lösin düzgün parçalanamadığı için, toksik miktarda izovalerik asit vücutta birikerek beyin ve sinir sistemine zarar verir.

 Tanısı 

Yenidoğanlardan alınan idrar örnekleri kütle spektrometresiyle incelenerek erken tanı konabilmektedir. İdrarda izovaleril glisin ve kan plazmasında izovaleril karnitin düzeylerinde artış görülür.

 Tedavi 

Birincil tedavi, protein (özellikle lösin) alımının kısıtlanmasıdır. Hastalığın akut seyrettiği durumlarda glisin takviyesi alınabilir. Glisin izovalerik asit ile bağlanarak izovaleril glisin veya karnitine dönüşür ve vücuttan atılır.

Biyotin eksikliğinde 3-hidroksi-izovalerik asit düzeyinde artış görülür. Biyotin olmadan lösin ve izolösin düzgün işlenemez ve vücutta izovalerik asit ve türevlerinin sentezi artar. Bu nedenle bazı hastalar biyotin takviyesinden fayda görebilmektedir. Biyotin eksikliği aynı zamanda ciddi fizyolojik ve bilişsel sorunlara neden olabilir ve belirtileri organik asidemilerle büyük ölçüde benzerlik gösterir.

 Prognoz 

2011 yılında, 176 vaka üzerinde gerçekleştirilen bir çalışmada doğumdan sonraki birkaç gün içinde teşhis almış kişilerde ölüm oranı %33'e varırken, daha hafif vakalarda bu oranın %3 civarında olduğu tespit edilmiştir.

 Epidemiyoloji 

Bu hastalığın ABD'de görülme sıklığı en az 250.000 doğumda 1'dir.

 Ayrıca bakınız 

 Akçaağaç şurubu idrar hastalığı
 Metilmalonik asidemi
 Propiyonik asidemi

 Kaynakça 

Kategori:Otozomal resesif hastalıklar