Argiraspides

küçükresim|Hypaspist (Yunanca: Ὑπασπιστής), Antik Makedonya ordusunda özel bir askerî sınıfın adıdır. Kelime anlamı olarak "kalkan taşıyıcı" veya "silah yardımcısı" demektir. Ancak tarihsel bağlamda, Hypaspist’ler, Makedonya Kralı II. Philip ve oğlu Büyük İskender’in ordularında görev yapan seçkin piyade birlikleridir.
Argyraspides (), anlamı "Gümüş Kalkanlar" olan bu isimle anılan, gümüş kaplamalı kalkanlar taşıyan elit Makedon askerleriydi. Orijinal birlik, Büyük İskender'in ordusunda görev yapan hypaspistlerdi. Diadochi Savaşları sırasında başlangıçta Eumenes'e hizmet ettiler, ancak MÖ 316'da Gabiene Savaşı'nda ona ihanet ederek Antigonus Monophthalmus'un tarafına geçtiler. Antigonus'un emriyle dağıtılmalarının ardından, daha sonraki Selefkî İmparatorluğu ve Roma İmparatorluğu'nun askerî birlikleri onlardan örnek alınarak oluşturulmuştur.

 Büyük İskender 
Büyük İskender'in Makedon ordusunun bir birliğiydiler. Parmenion'un oğlu Nikanor ve Seleukos komutasındaki bu seçkin askerler, İskender tarafından büyük saygı görüyordu. Hindistan'dayken İskender'in ordusunda bulundukları sırada isimlerini Argyraspides olarak değiştiren hypaspistlerdi.Flavius Arrianus, Anabasis Alexandri, 7.11.3

 Diadochi Savaşları 
MÖ 323'te İskender'in ölümünden sonra Eumenes'i takip eden bu kıdemli askerlerin çoğu altmış yaşının üzerinde olmalarına rağmen, savaş becerileri ve deneyimleri sayesinde korkulan ve saygı duyulan kişilerdi. MÖ 316'da Gabiene Savaşı'nda, Antigonus Monophthalmus ailelerini ve kırk yıllık yağmalarının sonucu olan değerli eşyalarını içeren bagajlarını ele geçirmeyi başarınca, onunla uzlaşmak zorunda kaldılar. Komutanlarından biri olan Teutamus, bu eşyaların geri verilmesini sağlamak için Antigonos ile görüştü ve karşılığında generalleri Eumenes'i ona teslim etti.

Antigonos kısa süre sonra bu birliği dağıttı, çünkü bu askerleri yönetmek için fazla başlarına buyruk ve disiplinsiz buluyordu. Ayrıca diğer komutanları Antigenes'i de idam ettirdi. Diadochi Savaşları boyunca Antigonos, bu deneyimli birliğe karşı büyük bir nefret geliştirmişti; çünkü bu birliğin sebep olduğu bir ayaklanma sırasında neredeyse ölüyordu ve savaşlarda yine bu birlik tarafından defalarca bozguna uğratılmıştı. Antigonos, bu nedenle Gümüş Kalkanları Arachosia'nın Makedon satrapı Sibyrtius'a gönderdi ve orada ikişer ya da üçer kişilik küçük gruplar halinde tehlikeli görevlere yollanarak sayılarının hızla azaltılması emrini verdi. Ancak yine de bazıları Asya'daki Makedon yerleşimlerine emekli olarak gönderilmiş de olabilir.

2. yüzyılda yaşamış Romalı Makedon bir yazar ve hatip olan Polyaenus, Antigonos'un kendisine Eumenes'i esir olarak getiren Argyraspides'i cömertçe ödüllendirdiğini yazar. Ancak, kendisine karşı gelecekte yapılabilecek muhtemel eylemlerin önüne geçmek için, Argyraspides'lerden bin tanesini Sibyrtius'un emrinde hizmet etmeye gönderirken diğerlerini de uzak ülkelerdeki garnizonlarda tutarak izole eder ve sonunda hepsinden bu şekilde kurtulmayı başarır.

Plutarkhos, Antigonos'un Eumenes'i öldürdükten sonra Argyraspides'i Sibyrtius'a gönderdiğini ve onları mümkün olan her şekilde yok etmesini emrettiğini yazmıştır.Plutarch, Life of Eumenes, 19.2  "Böylece Eumenes öldü; ve ilahi adalet, onu ihanet eden subaylar ve askerlerden intikam almak için intikam araçlarını aramakta fazla uzağa gitmedi. Antigonos’un kendisi, Argyraspides’i inançsız ve disiplinsiz yaratıklar olarak görüp nefret ettiğinden, onları himayesi altına verdiği Arachosia valisi Sibyrtius’a, her yolu kullanarak onları yok etmesini emretti; öyle ki, içlerinden hiçbiri ne Makedonya’ya dönebilsin ne de Yunan denizini görebilsin."

 Seleukos İmparatorluğu 
Suriye Seleukos kralları aynı adı taşıyan bir piyade falanjit birliği kullanıyorlardı. MÖ 217 yılında Refah Muharebesi'nde 10.000 kişilik Argyraspides birliği, Ptolemaios falanksının karşısında mevzi alır. Bu askerler, krallığın her bölgesinde seçilmiş ve Makedonya usulü silahlandırılmış adamlardı.Polibios, 5.79.4, 5.82.2 MÖ 190 yılındaki Magnesia Muharebesi sırasında kralın yanında yer almaları, Seleukos ordusunun önde gelen bir piyade muhafız birliği olduklarını göstermektedir. MÖ 166'da IV. Antiohos Epifanis tarafından düzenlenen Daphne geçit töreninde Argyraspides birliği 5.000 askerden oluşuyordu.Polibios, 30.25.5 Ancak Polibios'un "Roma tarzında" silahlanmış ve giyinmiş olarak tanımladığı birlik 5.000 kişilik birliğini,Polibios, 30.25.3 Profesör Bar-Kochva, hayatlarının en güzel döneminde oldukları tanımlanan bu adamların aynı zamanda Argyraspides'in bir bölümü olabileceğini ve birliğin sayısının 10.000'e çıkabileceğini öne sürer. Livius, Magnesia'daki III. Antiohos'un ordusunda bir kraliyet birliği olarak argyraspides adlı bir süvari birliğinin varlığından bahseder.

 Roma 
Roma İmparatoru Alexander Severus (222-235), Büyük İskender'in pek çok yönünü taklit ederken, ordusunda argyraspides ve chrysaspides (yani "altın kalkanlar") adı verilen adamlar da bulunduruyordu.

 Kaynakça 

 Yazın 



 Konuyla ilgili yayınlar 





Kategori:Antik Yunanistan'da askerî terimler
Kategori:Webarşiv şablonu wayback bağlantıları