GRACILE sendromu

GRACILE sendromu, Fin kalıtsal hastalıkları grubuna dahil, son derece nadir görülen ve ölümcül seyreden otozomal resesif bir genetik bozukluktur. Birleşik Krallık ve İsveç'te de vakalar bildirilmiş olmakla birlikte, sendromun Finlandiya'daki görülme sıklığı çok daha yüksektir. Hastalık BCS1L genindeki bir mutasyondan kaynaklanır ve Fin kökenli bireylerde her 50.000 canlı doğumdan 1'inde görülür. Bugüne kadar dünya genelinde yalnızca 32 vaka tanımlanmıştır.

GRACILE, büyüme geriliği, aminoasidüri (idrarda amino asit bulunması), kolestaz, demir yüklenmesi, laktik asidoz ve erken ölüm kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir akronimdir. Gebelik sürecinde fetüsün anormal derecede yavaş gelişmesi, bebeğin gelişim geriliğiyle doğmasına ve doğum sonrası büyümesinin yetersiz kalmasına yol açar.

 Bulgu ve belirtiler 

GRACILE sendromuna sahip bireylerde çok çeşitli belirtiler görülebilmekle birlikte bu, her bireyin aynı belirtileri göstereceği anlamına gelmez.
GRACILE sendromlu bireylerin %80 ila %99'u, aşağıda listelenen bulgu ve belirtilerden en az birine sahiptir:

 Kolestaz
 Siroz
 Transferrin satürasyonunda azalma
 Hepatik demir konsantrasyonunda artış
 İşitme bozuklukları
 Hepatik steatoz
 Serum ferritininde artış
 İntraüterin büyüme geriliği
 Laktik asidoz
 Renal Fanconi sendromu

GRACILE sendromu olan kişilerin daha küçük bir yüzdesinde görülen diğer semptomlar ise şunlardır:

 Erken yetişkinlikte ölüm
 Aminoasidüri
 Yenidoğan hipotonisi
 Kronik laktik asidoz
 Serum demir düzeyinde artış
 Serum pirüvik asit düzeyinde artış

 Nedeni 

2. kromozomda bulunan BCS1L genindeki bir nokta mutasyonunun GRACILE sendromuna sebep olduğu belirlenmiştir. BCS1L geni, aynı adı taşıyan ve mitokondride bulunan bir proteinin sentezlenmesinden sorumludur. Bu protein, oksidatif fosforilasyon sürecinde rol oynar. Daha spesifik olarak, elektron taşıma zincirinin bir parçası olan ve yaygın olarak Koenzim Q10 olarak bilinen kompleks III proteininin oluşumunda anahtar bir role sahiptir. Bu hastalarda kompleks III üretimi devam etmekle birlikte, sağlıklı bireylere kıyasla önemli ölçüde azalır. Bu eksiklik özellikle karaciğer ve böbrekleri etkileyerek, GRACILE sendromlu bireylerde görülen belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

 Tanısı 

Karaciğer histolojisinde hepatositler ve Kupffer hücrelerinde bol miktarda demir birikimi ile birlikte mikroveziküler steatoz ve kolestaz görülür. Yaş ilerledikçe karaciğerin demir içeriğinde bir miktar azalma, buna paralel olarak ise karaciğer fibrozisi ve sirozunda artış gözlemlenir. Anormal transaminazlar ve pıhtılaşma gözlenir.  GRACILE sendromunu teşhis etmek amacıyla doğumdan önce yapılabilen 55 adet biyokimyasal ve moleküler genetik test bulunmaktadır. Bu testler enzim analizleri, delesyon/duplikasyon analizi, hedeflenmiş varyant analizi, seçili ekzonların dizi analizi ve tüm kodlama bölgesinin dizi analizini içerir.

 Prognoz 

18 aileden gelen 25 vakayı takip eden bir Finlandiya araştırması, bebeklerin yarısının doğumdan sonraki 3 gün içinde, diğer yarısının ise 4 aylık olmadan öldüğünü tespit etmiştir.[2] Bu gibi vaka çalışmaları sayesinde GRACILE sendromlu yenidoğanların büyük çoğunluğunun ilk birkaç ayda, geri kalanlarının ise ilk birkaç gün içinde hayatını kaybettiği belirlenmiştir.

 Terminoloji 

 Fellman sendromu
 Hepatik hemosideroza eşlik eden Fin laktik asidozu
 Fin ölümcül yenidoğan metabolik sendromu

 Kaynakça 

Kategori:Nadir genetik sendromlar
Kategori:Doğuştan metabolizma bozuklukları