Erkûş Emirliği

Erkûş Emirliği () () ya da Hizrûnîler (Beni Yerniyân), İber Yarımadası'nın güney ucunda yer alan bir berberi taifa devletiydi. Beni Hizrûn (Yerniyân) hanedanı tarafından 1012'de kuruldu ve 1066 yılında İşbiliye Emirliği tarafından fethedilene kadar varlığını sürdürdü.

Tarihçe
Benî Hizrûn (Hazrûn), Zenate berberilerinden İrniyyân (Yirniyyân, Yerniyân) kabilesine mensup bir aileydi. Hizrûnîler, Endülüs Emevi Devleti’nin çöküş döneminde ’un ordusuna katılmak için Kuzey Afrika'dan Endülüs’e geldiler.

Hanedanın kurucusu Ebû Abdullah Muhammed b. Hizrûn, Endülüs Emevileri’nin taht kavgalarından faydalanarak, Kalsâne’de (Kalşâne, Calsena) ayaklandı. Erkûş Kalesi’ni (Arcos de la Frontera) zaptederek İmâdüddevle lakabıyla kendini hükümdar ilan etti (1012). Ölümünden sonra (1029) yerine oğlu Abdûn geçti. Abdûn, Şerîş ve Şezûne’yi (Sedona, Medina-Sidonia) topraklarına katarak hakimiyet alanını genişletti.

Abbâdîler'e mensup İşbiliye emiri  ( 1042-1069), Endülüs'te tekrar Arap hakimiyetini sağlamak için, komşu küçük Berberi hanedanlarını ortadan kaldırmak için harekete geçti. Bu hamle karşısında Zîrîler'in Gırnata Hükümdarı , Erkûş, Karmûne (Carmona) ve Mevrûr (Morón) berberi liderleri ile ittifak kurdu. Ayrıca Hammûdî Hanedanı'na mensup Cezîretülhadrâ (Algeciras) hükümdarı Muhammed b. Kāsım el-Hammûdî’yi ( 1035-1048) halife olarak tanıdılar. Mu‘tazıd bu ittifaka karşı üstünlük sağlayamadı.

Berberiler 1048 yılında İşbiliye'yi kuşattı ama başarılı olamadı. Bir süre sonra  ittifak üyeleri ile iyi ilişkiler kurdu. Mevrûr emiri Muhammed b. Nûh ed-Demmerî, Runde (Ronda) emiri  ve Abdûn b. Muhammed'i davet ederek İşbiliye’ye gelmelerini sağladı. Ancak burada onları yakalatıp hapse attı, bir süre sonra da öldürttü (1053). Bazı kaynaklara göre Ebû Nur Hilal b. Ebî Kurra’yı serbest bıraktığı da rivayet edilmektedir.

Abdûn’un ölümünden sonra kardeşi Muhammed “el-Kâim” lakabıyla hükümdar ilan edildi. Muhammed de abisi gibi Abbâdîler'e karşı topraklarını savunmaya çalıştı. 'ın Erkûş yakınlarında bir kale inşa etmesi emirliğin savunmasını zor durumda bıraktı. Muhammed, Gırnata Hükümdarı Bâdîs b. Habbûs'la anlaşarak Zîrî topraklarında güvenli bir yer karşılığında topraklarını ona teslim etti. Bâdîs b. Habbûs, Yerniyân kabilesinin Gırnata'ya güvenli bir şekilde ulaşması için çok sayıda asker gönderdi. Yola çıkan kafile Mu‘tazıd-Billâh'ın askerleri tarafından pusuya düşürüldü. Meydana gelen şiddetli çarpışmada Bâdîs b. Habbûs'un kumandanı ile birlikte Muhammed el-Kâim da öldürüldü. Böylece hanedanın hakimiyeti sona erdi ve Hizrüniler'in hakimiyetindeki topraklar Abbâdiler'in eline geçmiş oldu (1066).

küçükresim|upright=1.36| Arcos de la Frontera

Taifa Emirleri
Hizrûnîler

I. Muhammed İmâdüddevle: 1011/2–1029/30
Abdûn b. Muhammed: 1029/30–1053
II. Muhammed el-Kâim: 1053–1068/9

Ayrıca bakınız
 Sünni hanedanlar listesi

 Kaynakça 

Referans

Kategori:Tavâif-i Mülûk
Erkûş
Kategori:Berberî hanedanları
Kategori:1012'de kurulan oluşumlar
Kategori:1066'da feshedilmiş oluşumlar
Kategori:11. yüzyılda Endülüs
Kategori:11. yüzyılda Endülüs'te kurulan oluşumlar
Kategori:11. yüzyılda Endülüs'te feshedilmiş oluşumlar
Kategori:Endülüs Özerk Bölgesi tarihi
Kategori:Tarihteki Avrupa'daki Müslüman devletleri