Niş'in ele geçirilmesi (1737)

Niş'in ele geçirilmesi, Osmanlı İmparatorluğu tarafından Ekim 1737'de gerçekleştirilen ve 1737-1739 Osmanlı-Avusturya Savaşı kapsamında yaşanan bir çatışmadır. Kansız bir kuşatma ile kaybedilen Niş şehri, Osmanlı tarafından Habsburgların üç aylık işgalinin ardından geri alınmıştır.

Arka plan
Avusturya başlangıçta Osmanlı'nın Rusya ile savaşı'nda barış yanlısı görünse de, Nicolae Iorga'nın belirttiği gibi "maskelerini düşürerek" Rusya ile bir ittifaka girip Temmuz 1737'de Osmanlı İmparatorluğu'na savaş açtı. Osmanlı'nın Rusya'yla meşgul olmasını fırsat bilen Habsburglar, Osmanlı'nın Balkanlar'daki gücünü zayıflatıp toprak koparmak umuduyla böyle bir girişimde bulundular.Hochedlinger, Michael (2003). Austria's Wars of Emergence, ss. 212–218.

İşgalci Habsburg ordusu dört kola ayrıldı ve her birine on binlerce asker ile pek çok mareşal atandı.  150.000 kişilik bir kuvvetle Bosna Eyaleti'ne gönderildi ve savaşın odak noktası burası oldu.  30.000 askerle Vidin'de bir cephe açmakla görevlendirildi. Dük Leszczyński ve  ise 20.000 askerle Osmanlı Sırbistanı'na gönderildi.  Eflak ve Boğdan'ı işgal etmek üzere 10.000 kişilik bir orduya komuta etmekle görevlendirildi. Bu iki bölge Osmanlı süzerentisi altındaydı.

Kuşatma öncesi  
Üç ay önce Mareşal Philippi tarafından gerçekleştirilen Niş Kuşatması'nın ardından şehir kalesine 6.000 Habsburg askeri yerleşmiştir. Kont Seckendorff, Köprülüzade Hafız Ahmed Paşa'nın 120.000 kişilik bir ordu ile Niş'e doğru yürüdüğü şeklinde yanlış bir haber almıştır. Seckendorff, kaleyi korumak için çaba göstermiştir. Kont Khevenhüller'e  kıyılarından kente yardım götürmesi emrini verirken, Sava üzerinden Hildburghausen Prensi'nin ordusunun da Niş'e ilerlemesini istemiştir. Ancak bu çabalar sonuçsuz kalmıştır.

Kuşatma  
Niş'teki küçük garnizonu öğrenen Rumeli Beylerbeyi Köprülüzde Hafız Ahmed Paşa, Sofya'dan 12.000 kişilik bir kuvveti kuşatma için göndermiştir. Bu sırada Kont Seckendorff Bosna'da meşguldür. İlk teslim çağrısı yapıldığında kalenin muhafızı , 15 gün içinde 100.000 Osmanlı askerinin kuşatmaya katılması durumunda teslim olacağını belirtmiştir. Ancak bu süre dolmadan Ahmed Paşa 80.000 kişilik bir orduyla şehre gelmiş ve derhal teslim çağrısını yenilemiştir. Başka çaresi kalmayan Doxat, 32 günlük erzak stoku ile birlikte 18 veya 20 Ekim 1737'de şehri teslim etmiştir. Kuşatma sadece birkaç gün sürmüştür. Teslim koşulları, garnizonun ve sivillerin Pasarofça ve Belgrad'a güvenli geçişini sağlamıştır.

Kuşatma sonrası  
Osmanlı'nın Niş'i geri almasıyla birlikte savaşın Habsburglar için Sırbistan cephesi çökmüştür. Doxat Morez ise Belgrad'a varır varmaz tutuklanmış ve Niş'i kolay teslim ettiği gerekçesiyle yargılanarak idama mahkûm edilmiştir. Mart 1738'de Doxat acı bir şekilde idam edilmiş; önce vücuduna birçok pala darbesi vurulmuş, ardından başı kesilmiştir.

Kont Seckendorff'a geldiğinde Habsburg işgalinin başkomutanı olarak görevinden alınmış ve Doxat'a yardım etmediği iddiasıyla tutuklanmıştır. Diğer komutanlar tarafından ortaya atılan bu asılsız suçlamalar nedeniyle Seckendorff Viyana'da tutuklu kalmış, ancak 1740'ta İmparatoriçe Maria Theresia tarafından serbest bırakılmıştır.

Notlar

Kaynakça

Bibliyografya



Kategori:1737-1739 Osmanlı-Avusturya Savaşı
Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'nun kuşatmaları
Kategori:Avusturya'nın muharebeleri
Kategori:1737'de Kutsal Roma İmparatorluğu
Kategori:1737'de Avrupa
Kategori:1737'de çatışmalar