Muskarin

küçükresim|Amanita muscaria
Muskarin, bazı mantar türlerinde bulunan ve parasempatik sinir sistemini etkileyen toksik bir alkaloittir. İlk olarak Amanita muscaria (sinek mantarı) türünde keşfedilmiş ve ismini bu mantardan almıştır. Ancak, Inocybe ve Clitocybe gibi diğer mantar türlerinde daha yüksek konsantrasyonlarda bulunur.

 Kimyasal Yapı ve Özellikler 
Muskarin, kimyasal formülü C₉H₂₀NO₂ olan bir bileşiktir. Molekül yapısı, kuaterner bir amonyum grubu içerir ve bu yapı, muskarinin biyolojik sistemlerdeki etkilerini belirler. Suda ve etanolde kolaylıkla çözünür, ancak kloroform, dietil eter ve asetonda daha az çözünürlük gösterir.

 Farmakolojik Etkiler 
Muskarin, vücutta muskarinik asetilkolin reseptörlerine bağlanarak etkisini gösterir. Bu reseptörler, parasempatik sinir sisteminin bir parçasıdır ve muskarin bu reseptörleri aktive ederek aşağıdaki belirtilere yol açabilir:

 Göz bebeklerinde daralma (miyozis)
 Tükürük ve ter bezlerinde artış
 Bronşlarda daralma
 Kalp atış hızında yavaşlama (bradikardi)
 Mide ve bağırsak hareketlerinde artış

 Muskarin Zehirlenmesi 
Muskarin içeren mantarların tüketimi, zehirlenmelere yol açabilir. Zehirlenme belirtileri genellikle mantarın yenilmesinden sonraki 15 dakika ile 2 saat içinde ortaya çıkar ve şunları içerir:

 Baş ağrısı
 Bulantı ve kusma
 Karın ağrısı
 Terleme ve tükürük salgısında artış
 Görme bozuklukları
 Düşük tansiyon (hipotansiyon)

Bu belirtiler, muskarinin parasempatik sinir sistemi üzerindeki aşırı uyarıcı etkilerinden kaynaklanır.

 Tedavi 
Muskarin zehirlenmesinin tedavisinde, muskarinik reseptörleri bloke eden atropin kullanılır. Atropin, muskarinin etkilerini tersine çevirerek semptomların hafiflemesini sağlar. Ayrıca, destekleyici tedavilerle sıvı ve elektrolit dengesi korunmalıdır.

 Doğal Kaynaklar 
Muskarin, özellikle aşağıdaki mantar türlerinde yüksek miktarlarda bulunur:

 Inocybe türleri
 Clitocybe türleri

Amanita muscaria'da da muskarin bulunmasına rağmen, bu mantarda muskarin miktarı diğer türlere göre daha düşüktür.

 Önleme 
Doğada bulunan mantarların tüketimi konusunda dikkatli olunmalıdır. Özellikle tanınmayan mantarların yenilmesi, muskarin zehirlenmesi gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Mantar tüketimi öncesinde uzman görüşü almak ve güvenilir kaynaklardan bilgi edinmek önemlidir.

 Ayrıca Bakınız 

 Nikotin
 Alkaloid

 Kaynakça 

Kategori:Zehirli mantarlar
Kategori:Asetilkolin
Kategori:Alkaloidler
Kategori:Mantar zehirleri