Nomifensin

Nomifensin, trisiklik antidepresanlardan farklı bir yapıya sahip, aminoketon sınıfına dahil olan ve norepinefrin-dopamin geri alım inhibitörü (NDRI) olarak çalışan bir antidepresan ilaçtır. 1976 yılında Hoechst AG (şimdi Sanofi) tarafından geliştirilmiş ve 1980'lerin başında piyasaya sürülmüştür. Ancak, bazı ciddi advers reaksiyonlar nedeniyle 1986 yılında piyasadan çekilmiştir.

 Kimyasal Yapı ve Özellikler 

 Kimyasal Adı: 2-Metil-1-fenil-3-(N-morfolin)propan-1-on
 Moleküler Formül: C₁₄H₁₉NO₂
 Moleküler Ağırlık: 233.31 g/mol
 CAS Numarası: 3200-78-4
 Yapı: Nomifensin, trisiklik ve tetrasiklik antidepresanlardan farklı olarak aminoketon yapısına sahiptir ve bupropiona kimyasal olarak benzer.

 Farmakoloji 
Nomifensin, esas olarak norepinefrin ve dopamin geri alımını inhibe ederek etki gösterir. Serotonin sistemine etkisi minimaldir, bu da trisiklik antidepresanlarla karşılaştırıldığında daha az sedasyon ve antikolinerjik yan etki yaratmasını sağlar.

 Norepinefrin Geri Alım İnhibisyonu: Nomifensin, sinaptik aralıkta norepinefrin seviyelerini artırarak uyanıklık, enerji ve motivasyonu artırır.
 Dopamin Geri Alım İnhibisyonu: Dopamin seviyelerini artırarak ödül sistemini güçlendirir ve depresyonun bazı semptomlarını hafifletir.
 Serotonin Üzerine Etkisi: Serotonin geri alımı üzerinde çok az etkisi vardır, bu yüzden SSRI'lara kıyasla anksiyete üzerinde daha az etkilidir.

 Kullanım Alanları 
Nomifensin, özellikle majör depresif bozukluk ve distimi gibi depresyon türlerinin tedavisinde kullanılmıştır. Trisiklik antidepresanlara kıyasla daha az sedasyon yapması ve antikolinerjik yan etkilerinin düşük olması nedeniyle tercih edilmiştir.

Nomifensin ayrıca aşağıdaki durumlarda da araştırılmıştır:

 Kronik yorgunluk sendromu
 Parkinson hastalığında dopamin eksikliği tedavisi
 Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) (deneysel kullanım)
 Fibromiyalji ve kronik ağrı sendromları

 Tarihçesi ve Piyasadan Çekilmesi 
Nomifensin, 1976 yılında Avrupa'da ve 1981'de ABD'de Merital ticari adıyla piyasaya sürülmüştür. Ancak, 1980'lerin ortalarında ilacın hemolitik anemi, böbrek yetmezliği ve anafilaktik reaksiyonlar gibi ciddi advers etkileri olduğu rapor edilmiştir.

1986 yılında artan güvenlik kaygıları nedeniyle üretici firma Hoechst AG, ilacı gönüllü olarak piyasadan çekmiştir.

Nomifensin'in çekilmesine neden olan başlıca sorunlar:

 Hemolitik Anemi: İlacın bağışıklık sistemini tetikleyerek eritrosit yıkımına neden olduğu bildirilmiştir.
 Hipersensitivite Reaksiyonları: Anafilaksi ve şiddetli alerjik reaksiyonlar gözlenmiştir.
 Hepatotoksisite ve Nefrotoksisite: Karaciğer ve böbrek fonksiyon bozuklukları rapor edilmiştir.

Bu yan etkiler nedeniyle, nomifensin ticari kullanımdan tamamen kaldırılmıştır.

 Yan Etkiler ve Güvenlik 
Sık görülen yan etkiler:

 Baş ağrısı
 Uykusuzluk
 Ağız kuruluğu
 Bulantı ve kusma
 Ajitasyon ve anksiyete

Ciddi yan etkiler:

 Hemolitik Anemi: Bağışıklık sisteminin eritrositleri hedef alması
 Anafilaktik Şok: Şiddetli alerjik reaksiyonlar
 Karaciğer ve Böbrek Yetmezliği
 Hipertansiyon ve Kardiyovasküler Sorunlar

Nomifensin'in bu ciddi yan etkileri, ilacın güvenliğini tartışmalı hale getirmiş ve piyasadan çekilmesine yol açmıştır.

 Nomifensin ve Diğer Antidepresanlarla Karşılaştırma 
ÖzellikNomifensinTrisiklik AntidepresanlarSSRI'larAna Etki MekanizmasıNorepinefrin ve Dopamin Geri Alım İnhibisyonuSerotonin ve Norepinefrin Geri Alım İnhibisyonuSerotonin Geri Alım İnhibisyonuSedasyonDüşükYüksekOrtaAntikolinerjik EtkilerDüşükYüksekÇok DüşükKardiyotoksisite RiskiOrtaYüksekDüşükAna Kullanım AlanıMajör DepresyonDepresyon, AnksiyeteDepresyon, Anksiyete
Nomifensin, SSRI'lara göre daha farklı bir etki mekanizmasına sahip olup, dopamin sistemine etki eden az sayıdaki antidepresandan biridir. Ancak, ciddi advers etkileri nedeniyle kullanımı tamamen sona ermiştir.

 Modern Alternatifler 
Nomifensin'in dopamin sistemine etkili olması nedeniyle, günümüzde benzer etki mekanizmalarına sahip bazı ilaçlar depresyon tedavisinde kullanılmaktadır:

 Bupropion: Norepinefrin-Dopamin Geri Alım İnhibitörü (NDRI), nomifensine benzer bir profil gösterir ancak daha güvenlidir.
 Reboksetin: Norepinefrin geri alım inhibitörü olarak etki gösterir.
 Vortioksetin: Serotonin modülatörü olup kognitif işlevleri artırabilir.

Bu ilaçlar, nomifensinin olumsuz etkilerinden arındırılmış alternatifler olarak günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır.

 Ayrıca Bakınız 

 Bupropion
 Reboksetin
 Vortioksetin
 Venlafaksin
 Metilfenidat
 Antidepresan

 Kaynakça 

Kategori:Antidepresanlar
Kategori:Uyarıcılar
Kategori:Geri çekilen ilaçlar
Kategori:Hepatotoksinler
Kategori:Motivasyon artırıcı ajanlar
Kategori:Uyanıklığı artıran maddeler
Kategori:Anilinler