Zarifa Ghafari

Zarifa Ghafari (Peştuca: ظریفه غفاري; d. 1992, Kabil), Afgan siyasetçi, girişimci ve insan hakları savunucusu. 2019-2021 yılları arasında Afganistan'ın Vardak Vilayeti'nin Meydanşehr kentinin belediye başkanlığını yürüttü. Afganistan tarihinde belediye başkanlığı görevinde bulunan birkaç kadından birisi oldu ve 24 yaşında belediye başkanlığı koltuğuna oturan en genç siyasetçi oldu.

Afganistan'da kadın haklarını ilerletme çabalarıyla tanınan Ghafari, üç suikast girişiminden sağ kurtuldu. 2020 yılında Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı tarafından her yıl verilen Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'ne layık görüldü.

 İlk yılları ve eğitimi 
Zarifa Ghafari 1992 yılında Afgan Silahlı Kuvvetlerinde albay ve özel harekat kolordusu komutanı Abdul Wasi Ghafari'nin sekiz çocuğundan ilki olarak Kabil'de doğdu. Zarifa, eğitim hakkının vazgeçilmez olduğunu küçük yaşlarda öğrendi. Afganistan'da kadın olarak okumasına izin yoktu. Bu yüzden kız çocuklarının gizlice eğitildiği bir okula gitti. Eğitim, Taliban yönetiminin devrilmesinin ardından 2001 yılında yasallaştırıldı. Babasının tayin edildiği Paktiya eyaletinde Halima Khazan Lisesine devam etti. Okula giderken de tehdit edilmeye devam edildi. Okulda gerçekleşen bir intihar saldırısı nedeniyle ailesi okula gitmesini istemedi. Daha sonra, eyalet valisini öldüren bir bombanın patlaması sonucu yaralandı ve hastaneye kaldırıldı.

Ebeveynleri, onun tek başına yaşamasını istemedikleri için Şeyh Zayed Üniversitesi'ne gitmesini reddetti. Ghafari, Hindistan'ın Çandigarh kentindeki Pencap Üniversitesi'ni burslu olarak okudu. Ekonomi alanında derece yaptıktan sonra ve Çandigarh'da yaşayabilirdi ancak eve dönmeye karar verdi. Babası, 5 Kasım 2020'de Kabil'deki evinin önünde militanlar tarafından vurularak öldürüldü.

 Kariyeri 
Ghafari, Meydanşehr Belediye Başkanı olmak için başvuruda bulundu ve adaylık kriterlerine göre diğer (erkek) adayların önünde seçildi. Temmuz 2018'de Cumhurbaşkanı Eşref Gani tarafından resmi olarak Meydanşehr Belediye Başkanı olarak atandı. Ancak yerel siyasetçilerin yaşı ve cinsiyeti nedeniyle yaptığı protestolar ve tehditler nedeniyle Meydanşehr belediye başkanlığı görevi dokuz ay ertelenmek zorunda kaldı. Ayrıca 24 yaşında Afganistan'ın en genç belediye başkanı oldu ve bazı kaynaklarda Ghafari'nin Afganistan'ın ilk kadın belediye başkanı olduğu yönünde dezenformasyon içeren bilgiler yer aldı.

Ghafari, ölüm tehditlerine rağmen geri döndü ve muhafazakar eleştirmenlerine ve bir kadının liderlik etmeye uygun olmadığı anlatısına meydan okudu. Zarifa, Mart 2019'da Meydanşehrr belediye başkanı olarak yemin etti. Belediye başkanlığındaki ilk gününde ofisini basan ve görevinden istifa etmesi yönünde uyarılarda bulunan bir grup erkeğin tacizine uğradı. Çıkar gruplarının şiddetli muhalefetine rağmen, çöp atmayı azaltan "Temiz Şehir, Yeşil Şehir" kampanyasını başlattı. Ghafari'nin cesareti, yalnızca kendi toplumunda ve daha geniş eyalette değil, ülke çapında kızlara ve kadınlara ilham verdi. Yeni nesil genç kadınlar için bir öncü ve kapı açıcı olarak, Afganistan'daki kadınların güçlenmesine yardımcı oldu. Belediye başkanlığı görevini üstlendikten sonra Taliban ve IŞİD'den ölüm tehditleriyle de karşı karşıya kaldı. Birkaç suikast girişiminden sağ kurtuldu. Babası 5 Kasım 2020'de silahlı kişiler tarafından öldürüldükten sonra, "Bu Taliban. Beni Meydanşehr'de istemiyorlar. Bu yüzden babamı öldürdüler" dedi. Ayrıca, Taliban-ABD müzakerelerinin yarattığı belirsizliklerin ardından Afganistan'daki kadın haklarının korunması için dönemin ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan özel bir talepte bulundu.

Ağustos 2021'de Taliban'ın ilerlemesiyle birlikte Ghafari ülkeden kaçmayacağını duyurdu. 15 Ağustos 2021'de Kabil'in Taliban'ın eline geçmesinin ardından, yaptığı açıklamada "Burada oturup onların gelmesini bekliyorum. Bana veya aileme yardım edecek kimse yok.. ve onlar benim gibi insanları öldürecekler." ifadelerini kullandı. Taliban'ın Ağustos 2021 ortasında Afganistan hükümetini ele geçirmesinin ardından ülkeden kaçarak 18 Ağustos günü eşi Beşir Muhammedi, annesi ve dört erkek ve üç kız kardeşiyle birlikte İslamabad üzerinden  İstanbul, Türkiye'ye geldi. 23 Ağustos 2021'de akrabalarıyla birlikte Köln Bonn Havalimanı'na inerek Almanya'ya yerleşti.

 Ödülleri ve popüler kültürdeki yeri 
Ghafari, BBC'nin 2019 yılı dünya çapında ilham veren ve etkili 100 kadın listesinde yer aldı. 2020'de  Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı tarafından, özellikle kadın haklarının geliştirilmesinde liderlik ve cesaret gösteren dünya çapındaki kadınlara verilen Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'ne değer görüldü.

Gahfari'nin Afganistan'daki zorlu mücadelsine değinen ve yapımcılığını Hilary Rodham Clinton ve Chelsea Clinton'ın üstlendiği ''In Her Hands'' (Onun Ellerinde) adlı belgesel film Kasım 2022'de Netflix'de yayımlandı. Aynı yıl, Hannah Lucinda Smith ile ortak imzalı olarak "Zarifa: A Woman's Battle in a Man's World" (Bir Kadının Erkek Dünyasındaki Mücadelesi) adlı anı kitabını yayımlandı.

 Kaynakça 

Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:1992 doğumlular
Kategori:Kabil doğumlular
Kategori:Afgan siyasetçiler
Kategori:Afgan insan hakları aktivistleri
Kategori:Pencap Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Afgan kadın hakları aktivistleri
Kategori:Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü sahipleri
Kategori:BBC 100 Kadın