Karbonasyon

Karbonasyon veya karbonatlaşma, karbondioksitin karbonatlar, bikarbonatlar ve karbonik asit oluşturmak üzere girdiği kimyasal reaksiyondur. Kimyada bu terim bazen karboksilik asitlerin oluşumunu ifade eden karboksilasyon yerine kullanılır.

İnorganik kimya ve jeolojide karbonatlaşma yaygındır. Metal hidroksitler (MOH) ve metal oksitler (M'O) CO2 ile reaksiyona girerek bikarbonatlar ve karbonatlar oluşturur:
MOH  +  CO2  →   M(HCO3)
M'O  +  CO2  →   M'CO3

Seçilmiş karbonasyonlar
küçükresim|Karbonik Anhidraz mekanizması

Karbonik anhidraz
Memeli fizyolojisinde, karbondioksitin akciğerlere taşınması, karbonik anhidraz enzimi tarafından katalize edilen bir karbonasyon reaksiyonunu içerir. Bu tür katalizörlerin yokluğunda, karbondioksit metabolik ihtiyaçları desteklemek için yeterli oranda dışarı atılamaz. Enzim, karbondioksiti yakalayarak bir çinko bikarbonat veren bir çinko aquo kompleksi barındırır:

İmidazol:Hafif bazik özelliklere sahip, renksiz kristal bir bileşik olup, histidin amino asidinin bir ikamesi olarak bulunur.

 Betonun davranışı 
Betonarmede, havadaki karbondioksit ile betondaki kalsiyum hidroksit ve hidratlı kalsiyum silikat arasındaki kimyasal reaksiyona nötralizasyon denir. Çimentodaki kalsiyum hidroksitin karbondioksit ile reaksiyona girerek çözünmeyen kalsiyum karbonat oluşturduğu benzer reaksiyona karbonatlaşma denir.
küçükresim|Ürenin yapısal formülü ve moleküler modeli

Üre üretimi
Amonyağın karbonasyonu, ürenin endüstriyel üretiminde bir adımdır: 2020 yılında dünya çapındaki üretim kapasitesi yaklaşık 180 milyon tondu. Gübre olarak bitkiler için bir azot kaynağıdır. Üre üretim tesisleri neredeyse her zaman amonyağın üretildiği yerin bitişiğinde yer alır.

Daha sonraki üre dönüşümünde: amonyum karbamat, su açığa çıkararak üreye ayrışır:

Çözünürlük
Henry yasası, P = KBx olduğunu belirtir; burada P, çözelti üzerindeki  gazının kısmi basıncıdır. KB, Henry yasası sabitidir. KB, sıcaklık arttıkça artar. x, çözeltideki  gazının mol kesridir. Henry yasasına göre, bir çözeltideki karbonatlaşma sıcaklık azaldıkça artar

Karbonatlaşma, CO2'den (gaz) karbonik asit (sıvı) gibi bileşikler verme süreci olduğundan {örneğin; gazlardan sıvı yapmak} CO2'nin kısmi basıncı azalmalı veya çözeltideki CO2'nin mol kesri artmalıdır {P/x =KB} ve bu iki durum da karbonatlaşmanın artmasını destekler.

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:İnorganik kimya
Kategori:Geçiş metalleri
Kategori:Kompleksler (kimya)