Kenoma

Gnostisizmde, kenoma (Yunanca: κένωμα), fenomenlerin alt dünyasına karşılık gelen boşluk kavramıdır. Bu kavram, Platonik ideal formlar dünyasına karşılık gelen pleroma, yani doluluk kavramının zıttıdır. Kenoma terimi, Orta Platonculuk ile Hristiyanlığı uyumlu hale getirmeye çalışan erken dönem Gnostik düşünür ve vaiz Valentinus tarafından 2. yüzyılın ortalarında kullanılmıştır. Valentinus, üçüncü bir kavram olan kosmos'u, yani var olanı, kullanarak Valentinian inisiyeleri bu üç bağlantılı varlık boyutunu açıklayarak kutsal metinleri yorumlayabiliyorlardı.

 Gnostisizmde 

Antik Yunanca boşluk veya yokluk ("kenoma") terimi, Theodotus'un Yuhanna İncili 1. bölüm 3. ayetinin tefsirine ilişkin olarak, İskenderiyeli Clemens'in Theodotus'un Alıntılarında (Excerpta ex Theodoto)(Casey, 1934) böyle tanımlanmıştır.

 Hysterema'da 
Başka bir yerde, Pleroma'nın olağan karşıtı Kenoma değil, Hysterema'dır (Υστέρημα). Hippolytus'un (VI. 31, s. 180) sistemine göre, bu kelime Pleroma kelimesinin tamamlayıcısı olarak kullanılmıştır ve Pleroma'nın anlamına dahil olmayan her şeyi ifade eder. Böylece Horos veya sınır, Hysterema'yı Pleroma'dan ayıran, her ikisinin de doğasına sahip fakat dışarıdan hiçbir şeyin içeri girmesine izin vermeyerek, içerideki her şeyi sabit ve hareketsiz tutan bir şey olarak tanımlanır. 
Aynı anlamda, Epiphanius'taki(Haer. 31, 4, p. 166)  pasajı anlayabiliriz; burada Demiurge'a aynı ad verilmiştir. Valentinyenler, Hebdomas kelimesi durumunda, Demiurge'un hükmettiği ve kaynağını aldığı bölgenin adını vermişlerdir. Marcus, Demiurge'dan(Iren. I. xvii. 2, p. 86; xix. 1, p. 90), probably, as Lightfoot suggests (Coloss. p. 335), in contrast with the description of the Christ as karpos pleromatos. karpos hysterematos olarak bahseder. Marcus, Hysterema kelimesini daha önce açıklanan anlamda, Pleroma'nın dışındaki bölgeyi belirtmek için kullanmış görünmektedir; burada sayılardaki gizemleri bulma biçiminde, sol elde 99'a kadar sayılan sayıların bu bölgeyi, sağ elde 100 olarak sayılan sayıların ise diğer bölgeyi simgelediğini düşünür. Marcus, Pleroma kelimesini çoğul olarak kullandığı gibi, Hysterema kelimesini de bu bölgelere ait güçleri belirtmek için çoğul olarak kullanmış olabilir. Ancak, Marcus'un ikinci veya üçüncü bir Hysterema saydığı iddiası, İrenäus'un karpos hysterematos adının sadece Demiurge'a değil, annesi Sophia Achamoth'a da uygulandığını bulmasından kaynaklanan bir çıkarım gibi görünmektedir. İrenäus, kelimeyi genellikle eski Latin tercümanı tarafından "labes" olarak çevrilen teknik bir anlamda değil, genel olarak eksiklik anlamında kullanır ve genellikle agnoia ve pathos kelimeleriyle birleştirir. Hysterema kelimesi, Excerpt. Theod. 2, 22'de de teknik bir anlamda bulunur; ancak bağlam anlamını belirlememize olanak sağlamaz. Hysterema'nın Basilides tarafından teknik bir kelime olarak kullanıldığı Epiphanius tarafından söylenmiştir.

Notlar

Kaynaklar

The Excerpta ex Theodoto of Clement of Alexandria, ed., transl., and intro. by R.P. Casey (London, 1934).

Kategori:Platonculuk
Kategori:Gnostisizm