Hacı Piyada

Hacı Piyada Camii veya Noh Gonbad Camii ( "Dokuz Kümbetli Cami") Afganistan'ın kuzeyindeki Belh ilinde bulunan tarihi bir yapıdır. Afganistan'daki en eski İslami yapı olduğu düşünülmekte olup, muhtemelen 8. yüzyılın sonlarına veya 9.yüzyılın başlarına tarihlenir.

 Tarihi 
Caminin inşası geleneksel olarak 9. yüzyıla atfedilmiştir ve bu, Samarra'daki Abbasi tarzıyla olan benzerliklerine dayandırılmıştır. Ancak, arkeolog Chahryar Adle'nin yaptığı daha yeni bir çalışma, tarihi kaynakların incelenmesi, radyokarbon tarihleme yöntemiyle elde edilen tahminler ve dekoratif tarzın yeniden analizi sonucunda caminin daha erken, 794 yılında inşa edildiğini önermektedir.

Bu hipoteze göre cami, dönemin Abbasi halifesi Harun Reşid tarafından Horasan valisi olarak atanan Bermekî ailesinden Fazl bin Yahya'nın emriyle inşa edilmiştir. Adle'ye göre, cami aynı zamanda Bermeki ailesinin nesiller boyu bakımını üstlendiği geniş bir Budist dini kompleksi olan Now-Bahar'ın sınırları içinde inşa edilmiştir.
sol|küçükresim| Yapının 2016'daki görünümü
Cami, zamanla meydana gelen depremler nedeniyle ağır hasar görmüş, muhtemelen 819 yılı kadar erken bir tarihte zarar görmüştür. Caminin tüm kubbeleri o zamandan beri yıkılmış durumdadır.

Bu alan, 2006 yılında Dünya Anıtlar Fonu'nun "En Tehlikedeki 100 Alan" listesine dahil edilmiştir. Bundan önce, yapının erozyona karşı savunmasız olması nedeniyle caminin kalıntılarını korumak amacıyla üzeri metal bir çatıyla kaplanmıştır.

2006 yılında, Afgan makamlarının talebi üzerine, UNESCO ve Fransız Arkeolojik Heyeti (DAFA) ile birlikte bir grup uzman ve Ağa Han Kültür Vakfı temsilcisi alanı ziyaret etti. 2009 yılında, Ağa Han Kültür Vakfı'nın girişimi ve ABD'nin Kabil Büyükelçiliği tarafından sağlanan finansman ile alanın korunmasına yönelik çalışmalar başlatıldı.

Yeniden inşa çalışmaları, İtalya'daki Floransa Üniversitesi'nden çeşitli akademisyenler tarafından koordine edildi. Çalışmaların ilk aşaması 2011 yılında tamamlandı. Projenin bir parçası olarak, alanı yağmur, rüzgar ve diğer doğal afetlerden korumak amacıyla daha büyük, geçici bir metal çatı inşa edildi.</ref>

 Tanım 
küçükresim| Caminin içindeki sıva süslemesinin detayı
Yapı, 20'ye 20 metre (66'ya 66 ft) boyutlarındadır. Dış duvarlar kerpiçten inşa edilmiştir. İç mekân dokuz bölüme ayrılmıştır ve her bir bölüm başlangıçta bir kubbe ile örtülmüştür. Bölümleri ayıran sütunlar ve kemerler, derinlemesine oyulmuş alçı süslemelerle dekore edilmiştir. Bu süslemeler, tasarım açısından Mezopotamya'daki Abbasi dekorasyonuyla karşılaştırılabilir bir çeşitlilik sergiler.

Hacılar, aynı zamanda burada gömülü olan evliya Hacı Piyada'nın türbesini de ziyaret eder.

 Kaynakça 

Kategori:Afganistan'daki camiler
Kategori:Afganistan'daki arkeolojik sitler