Kandreti

Kandreti (Gürcüce: კანდრეთი), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür. Yerleşim alanı bugünkü Bağdaşen köyünün sınırları içindedir.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 119.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Tarihçe

Kandreti köyünün bulunduğu Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde tespit edilmiş ve Kvacvari olarak bilinen haç taş da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Kandreti köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde Kandrid (كندرید) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 34 Hristiyan haneden oluşuyordu. Hane reislerinin çoğu Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa ve çavdar tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.

Gürcü Türkolog Sergi Cikia'nın verdiği bilgiye göre Kandreti köyü, 19. yüzyıl Rusça haritalarda Kandrit (Кандрит) şeklinde yazılmıştır. Ancak bu dönemde köy terk edilmiş bir yer olarak işaretlenmiştir. Rus idaresi sırasında Kars valiliği adına yayımlanan Rusça Kars (Карс) adlı gazetenin 1884 yılına ait bir nüshasında, Gürcüce adına uygun biçimde Kandret (Кондретъ) olarak geçer. Gazetedeki haberde Kandreti ile Tavget (Тавгетъ) köylerinde bedelsiz toprak dağıtımından söz edilmiştir. Kandreti'nin 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan kazasında bir köy olarak yer almamış olması da bu tarihten önce köyün boşaldığını göstermektedir.

Hasköy'de bir evde tespit edilen Kvacvari, Kandreti köyünden götürülmüştür.

Kaynakça

Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Ardahan ili tarihi