Uskoreniye

Uskoreniye (, "Hızlanma"), SSCB'de 1982-1988 yılları arasında uygulanan ekonomik ve bilimsel-teknolojik gelişmeyi hızlandırma sloganı ve politikası. Perestroyka (yeniden yapılanma), glasnost (şeffaflık), yeni politik düşünce ve demokratizatsiya (demokratikleşme) gibi kavramları da içeren bir dizi reformun ilk sloganıdır.

"Bilimsel-teknolojik ilerlemenin" ve genel olarak ekonominin, idari yöntemlerle ve otoriter modernleşmeyle hızlandırılması fikri, Yuri Andropov tarafından ortaya atılmıştır. Mikhail Gorbaçov, iktidara geldikten kısa bir süre sonra, 23 Nisan 1985 tarihinde, SBKP Merkez Komitesinin plenumunu (genel kurul) toplayarak kendi politikasının temel ilkelerini açıkladı. Andropov'un izlediği yolu sürdüren Gorbaçov, SSCB'nin gelişmesinin hızlandırılması gerektiğini savunmuş ve bu politika "hızlandırma" (uskorenie) olarak adlandırılmıştır. Gorbaçov, Andropov'un başlattığı deneyin olumlu sonuçlar verdiğini düşünüyordu. Deneyin sınırlı olmasını göz önünde bulunduran Gorbaçov, mal ve para ilişkilerini yavaş yavaş genişletmeyi ve nihayetinde çoğu işletmeyi kendine yeterli hale getirmeyi planlıyordu; böylece "kendi hesaplarına dayalı yönetim" (hozraschot (ru) - ekonomik muhasebe (tr)) neredeyse yüzde yüz seviyesine çıkarılacaktı. Ekonomik reformlar, üretim kalitesini kapitalist ülkeler seviyesine çıkaracak yeni teknolojilerin uygulanmasıyla desteklenecekti. 1985-1988 yılları arasında teknolojik modernizasyon için yaklaşık 120 milyar ruble harcandı. 16 Mayıs 1985'te, Sovyet halkının sağlığını ve iş disiplinini güçlendirmeyi amaçlayan Alkolle Mücadele Kampanyası başlatıldı. Karaborsa ekonomisiyle (gayri meşru gelirlerle) mücadele devam etti. Gorbaçov, sektörel yönetim reformları (22 Kasım 1985'te Tarım Endüstrisi Komitesi'nin kurulması gibi) yoluyla ekonomiyi daha iyi yönetmeyi umuyordu.

Bu aşamada reformlar otoriter bir şekilde gerçekleştiriliyordu. Hâlâ tüm iktidar, dar bir Politbüro grubunun yönettiği parti-devlet bürokrasisinin elindeydi. Gorbaçov, karşıtlarını, G. Romanov'u (1 Temmuz 1985) ve N. Tikhonov'u (27 Eylül 1985) yönetimden çıkardı. Başbakan olarak Gorbaçov'un destekçisi Nikolay Rıjkov atandı. 21 Temmuz 1985'te, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesinin Propaganda Dairesi'ne A. Yakovlev başkanlık etti. 24 Aralık 1985'te Moskova şehir komitesinin başkanı Boris Yeltsin oldu.

1985-1987 yıllarında, yolsuzluk yapan yetkililere karşı geniş çaplı baskılar devam etti. Binlerce insan tutuklanmış olmasına rağmen, suç dünyası hâlâ varlığını sürdürüyordu. Yolsuzlukla ilgili davalar çoğunlukla gösteri niteliğindeydi; soruşturmaların kanıtları tatmin edici değildi. Gerçek ve hayali rüşvetçilerin tutuklanması, halk arasında coşku yaratırken, bürokrasi arasında hoşnutsuzluğa yol açıyordu.

Zaman ilerledikçe "hızlandırma" politikasının sınırları ortaya çıkmaya başladı. İşçiler, yeni teknolojilerin uygulanmasında istekli değildi. İş gücü verimliliği yavaş artıyordu. Daha derinlemesine reformlara, Perestroyka (Yeniden yapılanma) adı verilen daha kapsamlı değişikliklere ihtiyaç vardı ve bunlar 1986 yılından itibaren uygulanmaya başlandı. Ancak, "hızlandırma" önlemleri 1988 yılına kadar büyük ölçüde devam etti.

Kaynakça 

Kategori:Sovyetler Birliği'nde reform
Kategori:Sovyetler Birliği'nin ekonomi tarihi
Kategori:Sovyet terminolojisi
Kategori:1980'lerde Sovyetler Birliği