Ahund Abuturab türbesi

Ahund Abuturab türbesi Azerbaycan'ın Merdakan kasabasında bulunan 1908 yılında inşa edilmiş bir türbedir.

Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra türbe, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla ulusal öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edildi.

 Hakkında 
Mirze Abu Turab Ahundzade, 1817 yılında Bakü'nün Emircan köyünde doğdu.  İlk eğitimini Bakü'de Mirza Hasib Kudsin'in medresesinde aldı. Daha sonra Medine ve Bağdat'ta eğitim gördü. Arapça, Farsça ve Rusça dillerini öğrendi. Ebu Turab'ın girişimiyle Emircan köyünde ilk kız medresesi açıldı. "Hayat" gazetesinde çeşitli yazılarla yer aldı. 1908 yılında vefat ederek Merdakan'a defnedildi. Aynı yıl Murtuza Muhtarov'un mali desteğiyle Mirze Abu Turab Ahundzade'nin mezarı üzerine Jozef Ploşko'nun projesine göre bir türbe dikildi. Türbe Pir Hasan mezarlığında bulunmaktadır.

Sekizgen şekilli türbe, Orta Çağ Azerbaycan türbelerine özgü geleneksel bir düzende inşa edilmiştir. Sekiz çift sütun üzerinde duruyor. Binanın hacim çözümü köşk şeklinde tasvir edilmiş olup kubbe ile tamamlanmıştır.

Türbenin içinde ve çevresinde toplam 4 adet sandık tipli mezar taşı bulunmaktadır. Türbenin ortasında bulunan taştan oyulmuş ve süslemelerle süslenmiş sandık, mezar Abu Turab Ahundzade'ye, ayaklarının dibine yerleştirilen sandık ise hayırsever ve milyoner Hacı Zeynalabdin Tağıyev'e aittir. Milyoner, vasiyetine göre 4 Eylül 1924'te Mirza Abu Turab Ahundzade'nin ayakları altına (mezarının alt kısmına) defnedildi. Hacı Zeynalabdin Tağıyev'in kızı Sara Hanım da 1991 yılında babasının vefatından sonra yanına defnedildi. Ayrıca türbede Sara Tağıyeva'nın Stalin baskılara maruz kalan eşi Zeynal Bey Selimhanov'un mezar taşı da bulunmaktadır. Zeynal Bey Selimhanov baskı kurbanı olduğundan nereye defnedildiği bilinmiyor. Yerleştirilen mezar taşı da semboliktir.

1987 yılında yapılan mühendislik çalışması sırasında taş sütunların içindeki metal boruların korozyona uğradığı tespit edildi. Aynı yıl anıtta güçlendirme çalışmaları yapıldı.

Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra türbe, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla ulusal öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edildi.

2003 yılında türbedeki acil durum nedeniyle metal borular söküldü, betonarme kubbe söküldü. Türbenin üzeri taşlarla kaplandı ve yeni bitkisel süslemeler yapıldı. Türbeye ait eski orijinal taş ve sütunların bir kısmı arazide sergilenmektedir.

 Kaynakça 

Kategori:1908'de tamamlanan yapılar
Kategori:Bakü'deki anıtlar
Kategori:Azerbaycan'daki türbeler
Kategori:Bakü'deki görülecek yerler