1961 Formula 1 sezonu

1961 Formula 1 sezonu, FIA tarafından düzenlenen Formula 1 motor sporlarının 15. sezonu, Dünya Sürücüler Şampiyonası'nın 12. sezonu ve Formula 1 Dünya Markalar Şampiyonası'nın ise 4. sezonudur. Dünya Şampiyonası, 14 Mayıs ile 8 Ekim 1961 tarihleri arasında gerçekleştirilen sekiz yarıştan oluşmuştur. Ayrıca sezon kapsamında yirmi beş adet şampiyona dışı yarış yapılmıştır.

Ferrari adına yarışan Phil Hill, takım arkadaşı ve rakibi Wolfgang von Trips'in sezonun sondan bir önceki yarışı olan İtalya Grand Prix'sinde hayatını kaybetmesinin ardından kariyerinin ilk ve tek Sürücüler Şampiyonası'nı kazandı. Hill, Amerika doğumlu ilk ve günümüze kadarki tek şampiyon oldu ( şampiyonu Mario Andretti Amerikalı olsa da İtalya'da doğmuştu). Ferrari Formula 1'deki ilk Üreticiler Şampiyonluğu'nu kazandı.

Yeni düzenlemeler yalnızca 1.500 cc maksimum kapasiteli doğal emişli motorlara izin veriyordu ve 1957'den 1960'a kadar kullanılan Formula 2 motor kurallarını kabul ediyordu. İngiliz takımları, değişikliğin sezon başlamadan kısa bir süre önce duyurulması nedeniyle sezonu boykot etmekle tehdit etti ancak herhangi bir boykot yapılmadı. Enzo Ferrari de ilk başta karşı çıksa da ilk ortadan motorlu aracı olan 156 "Sharknose"u tasarlayarak sekiz şampiyonluk yarışından beşini kazandı.

Wolfgang von Trips'in yanı sıra bu sezon iki F1 pilotu daha hayatını kaybetti: Modena Autodrome'daki bir test sırasında İtalyan Giulio Cabianca ve şampiyona dışı Silver City Trophy yarışında Britanyalı Shane Summers yaptıkları kazalar sonucu öldü.

 Takımlar ve sürücüler 
1961 sezonunda aşağıdaki takımlar ve pilotlar yarıştı. Bütün takımlar Dunlop lastiklerini kullandı.
TakımÜreticiŞasiMotorSürücüYarışlar  Porsche System Engineering Porsche 787<bɾ>718/2 Porsche 547/3 1.5 F4  Jo Bonnier Hepsi  Dan Gurney Hepsi  Hans Herrmann 1, 6  Scuderia Colonia Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Michael May 1, 4, 6  Wolfgang Seidel 3, 5-7  Equipe Nationale Belge Emeryson-Maserati 61 Maserati Tipo 6 1.5 L4  Olivier Gendebien 1  Lucien Bianchi 1 Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 3  Willy Mairesse 3 Emeryson-Climax 61  André Pilette 7  Camoradi International Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Masten Gregory 1-5  Ian Burgess 6 Lotus-Climax 18 2-5  Owen Racing Organisation BRM-Climax P48/57 Climax FPF 1.5 L4  Tony Brooks Hepsi  Graham Hill Hepsi  R.R.C. Walker Racing Team Lotus-Climax 18<bɾ>18/21<bɾ>21 Climax FPF 1.5 L4  Stirling Moss Hepsi Ferguson-Climax P99 5  Jack Fairman 5  Yeoman Credit Racing Team Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  John SurteesHepsi  Roy Salvadori 4-8  Cooper Car Company Cooper-Climax T55T58 Climax FPF 1.5 L4Climax FWMV 1.5 V8  Jack Brabham Hepsi  Bruce McLaren Hepsi  Team Lotus Lotus-Climax 211818/21 Climax FPF 1.5 L4  Jim Clark Hepsi  Innes Ireland 1, 3-8  Trevor Taylor 2  Willy Mairesse 4  UDT Laystall Racing Team Lotus-Climax 1818/21 Climax FPF 1.5 L4  Cliff Allison 1, 3  Henry Taylor 1, 3-5, 7  Lucien Bianchi 4-5  Juan Manuel Bordeu 4  Masten Gregory 7-8  Olivier Gendebien 8  Scuderia Ferrari SpA SEFAC Ferrari 156 Ferrari 178 1.5 V6otor|V6]]Ferrari 188 1.5 V6otor|V6]]  Richie Ginther 1-7  Phil Hill 1-7  Wolfgang von Trips 1-7  Olivier Gendebien 3  Willy Mairesse 6  Ricardo Rodríguez 7  Scuderia Serenissima Cooper-Maserati T51 Maserati Tipo 6 1.5 L4  Maurice Trintignant 1, 3-4, 6-7 De Tomaso-OSCAF1 OSCA 372 1.5 L4  Giorgio Scarlatti 4 De Tomaso-Alfa Romeo Alfa Romeo Giulietta 1.5 L4  Nino Vaccarella 7  Ecurie Maarsbergen Porsche 718 Porsche 547/3 1.5 F4  Carel Godin de Beaufort 2-7  Hans Herrmann 2  H&L Motors Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Jackie Lewis 3-7  Tony Marsh Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Tony Marsh 3, 5-6  Scuderia Centro Sud Cooper-Maserati T53T51 Maserati Tipo 6 1.5 L4  Lorenzo Bandini 3, 5-7  Massimo Natili 5, 7  Bernard Collomb Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Bernard Collomb 4, 6  Tim Parnell Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Tim Parnell 5, 7  Gerry Ashmore Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Gerry Ashmore 5-7  Louise Bryden-Brown Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Tony Maggs 5-6  Gilby Engineering Gilby-Climax 61 Climax FPF 1.5 L4  Keith Greene 5  FISA Ferrari 156V6]]  Giancarlo Baghetti 4  Scuderia Sant'Ambroeus Ferrari 156V6]]  Giancarlo Baghetti 5, 7  J.B. Naylor JBW-Climax 59 Climax FPF 1.5 L4  Brian Naylor 7  Fred Tuck Cars Cooper-Climax T45 Climax FPF 1.5 L4  Jack Fairman 7  Scuderia Settecolli De Tomaso-OSCA F1 OSCA 372 1.5 L4  Roberto Lippi 7  Isobele de Tomaso De Tomaso-Alfa Romeo F1 Alfa Romeo Giulietta 1.5 L4  Roberto Bussinello 7  Pescara Racing Team Cooper-Maserati T45 Maserati Tipo 6 1.5 L4  Renato Pirocchi 7  Gaetano Starrabba Lotus-Maserati 18 Maserati Tipo 6 1.5 L4  Gaetano Starrabba 7  Hap Sharp Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Hap Sharp 8  John M. Wyatt III Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Roger Penske 8  J. Wheeler Autosport Lotus-Climax 18/21 Climax FPF 1.5 L4  Peter Ryan 8  Jim Hall Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Jim Hall 8  J. Frank Harrison Lotus-Climax 18 Climax FPF 1.5 L4  Lloyd Ruby 8  Momo Corporation Cooper-Climax T53 Climax FPF 1.5 L4  Walt Hansgen 8

 Takım ve sürücü değişiklikleri 
sağ|küçükresim|John Surtees (no. 12), Reg Parnell Racing'de Tony Brooks'un (no. 5) yerini aldı.
sağ|küçükresim|Phil Hill (no. 1) ve Wolfgang von Trips (no. 3), takım arkadaşı ve şampiyona rakipleri idi. Von Trips sondan bir önceki yarışta ölümcül bir kaza geçirdi.

 Porsche, Jo Bonnier ve Dan Gurney ile ilk tam sezonuna giriş yaptı.
 BRM, gelecek şampiyon Graham Hill'in yanına Tony Brooks ile anlaştı. Geçmiş senelerde kendi motorlarını üreten takım bu seneki kural değişiklikleri nedeniyle bir Coventry Climax ünitesi satın aldı. Team Lotus ve Cooper ile aynı olan motora rağmen bu takımlarla performans açısından farklı bir sezon geçirdiler.
 John Surtees, Lotus fabrika takımından ayrılarak Reg Parnell'e Brooks'un yerine geçti. Lotus, Surtees'in yerine birini almadı ve faaliyetlerini iki araca düşürdü.
 'ta sadece birer yarışta mücadele eden Aston Martin ve Vanwall bu sezon öncesi faaliyetlerini sonlandırdı.
 Maserati fabrika takımını 1958'de geri çekmişti ancak bazı takımlar 1948 üretimi 250F şasilerini kullanmaya devam ediyordu. Bu yıl itibarıyla takım sadece motor tedarikçiliği yapmaya başladı.

 Sezon ortası değişiklikleri 

 Lotus pilotu Innes Ireland, Monako Grand Prix'de geçirdiği kaza nedeniyle yaralandığı için Hollanda Grand Prix'de yerini Trevor Taylor aldı. Taylor,  sezonunun tamamında Ireland'ın yerini alacaktı.
 Geçen sene Monako Grand Prix'de ağır bir kaza geçiren BRP pilotu Cliff Allison, bu sefer Belçika Grand Prix antrenmanlarında bir kaza geçirdi. Pist dışına savrulan ve ters dönen aracının içinde Allison'ın dizleri ve leğen kemiği kırıldı.Sports Datelines, Los Angeles Times, 17 June 1961, Page A5. Yerine Lucien Bianchi ve Masten Gregory getirildi. Takım arkadaşları Henry Taylor da Britanya Grand Prix'de geçirdiği kazanın ardından tek koltuklu yarış serilerini bırakarak ralliye geçiş yaptı. Onun yerine de Olivier Gendebien getirildi.
 Ferrari pilotu Wolfgang von Trips, İtalya Grand Prix'de Jim Clark ile çarpıştı. Aracı pist dışına savruldu, kendisi araçtan fırladı ve kendisiyle birlikte on beş seyirci hayatını kaybetti. Ferrari, sezon sonuna kadar yarışlardan çekilse de her iki şampiyonada da şampiyonluğu elde etti.

 Takvim 
 No. Grand Prix Pist Tarih 1  Monako Grand Prix  Circuit de Monaco, Monte Carlo 14 Mayıs 2  Hollanda Grand Prix  Zandvoort Pisti, Zandvoort 22 Mayıs 3  Belçika Grand Prix  Circuit de Spa-Francorchamps, Stavelot 18 Haziran 4  Fransa Grand Prix  Reims-Gueux, Gueux 2 Temmuz 5  Britanya Grand Prix  Aintree Motor Racing Circuit, Merseyside 15 Temmuz 6  Almanya Grand Prix  Nürburgring, Nürburg 6 Ağustos 7  İtalya Grand Prix  Autodromo Nazionale di Monza, Monza 10 Eylül 8  Birleşik Devletler Grand Prix  Watkins Glen Uluslararası Pisti, New York 8 Ekim

 Takvim değişiklikleri 

 Fas Grand Prix 29 Ekim için planlanmıştı ancak mali sebeplerle üst üste üçüncü kez iptal edildi.
 Arjantin Grand Prix, Juan Manuel Fangio ile Jose Froilan Gonzalez'in emekli olması, halkın ilgi göstermemesi ve ülkedeki siyasi karışıklıkların güvenlik endişeleri doğurması nedenleriyle (devlet başkanı Juan Perón 1955'ten beri sürgündeydi) iptal edildi.
 Portekiz Grand Prix takvimden çıktı.
 Britanya Grand Prix, iki pist arasındaki paylaşım anlaşması nedeniyle Silverstone'dan Aintree'ye döndü..
 Almanya Grand Prix, 'da AVUS'ta yapıldıktan ve  yarışı F2 yarışı olarak yapıldıktan sonra bu sezon için Nürburgring'e geri döndü.David Hayhoe, Formula 1: The Knowledge records and trivia since 1950 - 2nd Edition, 2021, page 35.
 Birleşik Devletler Grand Prix'nin, yarışa altı hafta kala seyirci sayısının azlığı ödül miktarı nedenleriyle Riverside International Raceway'den Watkins Glen'e taşınmasına karar verildi.David Hayhoe, Formula 1: The Knowledge records and trivia since 1950 - 2nd Edition, 2021, page 36.

 Kural değişiklikleri 

 Teknik düzenlemeler 
F1 yönetimi 1957-60 arası kullanılan F2 motor düzenlemelerini uyarlayarak yalnızca 1.500 cc maksimum kapasiteli doğal emişli motorlara izin verdi.

 Minimum kapasite ise  olarak belirlendi.
 Minimum ağırlık başta  olarak belirlenmişti ancak sonra 'ye düşürüldü.
 Araca yarış sırasında kayganlaştırıcı (yağ, su) eklemek yasaklandı.
 Tekerleklerin gövde ile kapanması yasaklandı.

 Güvenlik düzenlemeleri 
Güvenlik tedbiri olarak bazı teknik yenilikler zorunlu hale getirildi.

 Denge çubuklarının sürücülerin omuzlarından daha geniş olması ancak başlarından daha yukarı ya da ileri çıkmasının yasaklanması kararlaştırıldı.
 Sürücü koltuğa oturduğunda direksiyonundan başlatabildiği otomatik marş motorları getirildi.
 Yangına önlem olarak ana elektrik şalteri getirildi.
 Ön tekerleklerde bağımsız işletilebilen çift frenleme sisteme getirildi, böylece bir fren sorunu oluşması halinde ön frenlerin aracı yavaşlatabilmesi sağlandı.
 Emniyet kemerini takmak halen isteğe bağlı olsa da bazı emniyet kemeri bağlantıları getirildi.
 Yakıt tankı doldurucularının gövde panelinden dışarı çıkamaması ve yakıt ikmali sırasında dışarı hava çıkabilmesi için yeterince geniş olmaları sağlandı.

 Sportif düzenlemeler 
Yarış galibine verilen puan sekizden dokuza çıkarıldı.Automobile Year 1961-1962, page 116

 Sonuçlar ve puan durumu 

 Grand Prix 
 No. Grand Prix Pol pozisyonu En hızlı tur Kazanan pilot Kazanan üretici Lastik Rapor 1  Monako Grand Prix  Stirling Moss  Richie Ginther  Stirling Moss  Lotus-Climax  Rapor  Stirling Moss 2  Hollanda Grand Prix  Phil Hill  Jim Clark Wolfgang von Trips  Ferrari  Rapor 3  Belçika Grand Prix  Phil Hill  Richie Ginther  Phil Hill  Ferrari  Rapor 4  Fransa Grand Prix  Phil Hill  Phil Hill  Giancarlo Baghetti  Ferrari  Rapor 5  Britanya Grand Prix  Phil Hill  Tony Brooks  Wolfgang von Trips  Ferrari  Rapor 6  Almanya Grand Prix  Phil Hill  Phil Hill  Stirling Moss  Lotus-Climax  Rapor 7  İtalya Grand Prix Wolfgang von Trips Giancarlo Baghetti  Phil Hill  Ferrari  Rapor 8 Birleşik Devletler Grand Prix  Jack Brabham  Jack Brabham  Innes Ireland  Lotus-Climax  Rapor

 Puanlama sistemi 
Yarışı ilk altıda tamamlayan pilotlara puan verildi. Şampiyonaya sadece en iyi beş sonuç dahil edildi.

Üreticiler klasmanında her yarışta en iyi sonucu alan sürücünün puanı dikkate alındı ancak sürücüler şampiyonasındaki değişikliklere rağmen önceki sezonun puanlama sistemi korundu. Ek olarak, sürücüler klasmanında olduğu gibi sadece en iyi beş sonuç dikkate alındı.

Parantezsiz sayılar şampiyona puanlarını, parantez içindeki sayılar ise toplam kazanılan puanları göstermektedir. Puanlar aşağıdaki sisteme göre verildi:

 Sıra  1.   2.   3.   4.   5.   6.  Grand Prix / 6 4 3 2 1Kaynak:

 Sürücüler Şampiyonası 
Poz.Sürücü MON HOL BEL FRA BRİ ALM İTA ABDPuan 1  Phil Hill      ()  34 (38) 2  Wolfgang von Trips        33 3  Stirling Moss         21 4  Dan Gurney         21 5  Richie Ginther        16 6  Innes Ireland        12 7  Jim Clark        11 8  Bruce McLaren         11 9  Giancarlo Baghetti    9 10  Tony Brooks         6 11  Jack Brabham         4 12  John Surtees         4 13  Olivier Gendebien    3 14 Jackie Lewis      3 15 Jo Bonnier         3 16 Graham Hill         3 17  Roy Salvadori      2—  Maurice Trintignant      0—  Carel Godin de Beaufort       0—  Lorenzo Bandini     0—  Cliff Allison   0—  Roger Penske  0— Hans Herrmann    0— Peter Ryan  0— Masten Gregory       0— Henry Taylor      0—  Tim Parnell   0—  Hap Sharp  0—  Tony Maggs   0—  Michael May    0—  Ian Burgess      0—  Renato Pirocchi  0—  Trevor Taylor  0— Tony Marsh    0—  Keith Greene  0—  Gerry Ashmore    0—  Wolfgang Seidel     0—  Bernard Collomb   0—  Lucien Bianchi     0—  Willy Mairesse    0—  Jack Fairman   0—  Giorgio Scarlatti  0—  Massimo Natili  0—  Ricardo Rodríguez  0—  Gaetano Starrabba  0—  Nino Vaccarella  0—  Roberto Bussinello  0—  Brian Naylor  0— Roberto Lippi  0— Jim Hall  0—  Lloyd Ruby  0— Walt Hansgen  0—  André Pilette  0Poz.Sürücü MON HOL BEL FRA BRİ ALM İTA ABDPuan

 Sadece en iyi beş sonuç şampiyonaya dahil edildi. Parantezsiz numaralar şampiyona puanları, parantezli numaralar toplam puanları gösterir.
 Eğik yazılanlar en hızlı turu gösterir
 Kalın pol pozisyonunu gösterir

 F1 Üreticileri Uluslararası Kupası sıralaması 
Poz.Üretici MON HOL BEL FRA BRİ ALM İTA ABDPuan 1 Ferrari (2) 1 1 1 1 (2) 1 WD 40 (52) 2  Lotus-Climax 1 3 8 3 10 1 10 132 3  Porsche 5 10 (6) 2 5 7 2 2 22 (23) 4  Cooper-Climax (6) (6) 5 5 4 (5) 3 4 14 (18) 5  BRM-Climax 13 8 13 6 9 YD 5 3 7—  Cooper-Maserati 7 YD 13 12 YD 8 0—  Gilby-Climax 15 0—  Ferguson-Climax DSQ 0—  De Tomaso-OSCA YD YD 0—  Lotus-Maserati YD 0—  De Tomaso-Alfa Romeo WD YD 0—  JBW-Climax WD YD 0—  Emeryson-Maserati DNQ WD 0—  Emeryson-Climax DNQ 0 Poz. Üretici MON HOL BEL FRA BRİ ALM İTA ABD Puan

 Sadece en iyi beş sonuç şampiyonaya dahil edildi. Parantezsiz numaralar şampiyona puanları, parantezli numaralar toplam puanları gösterir.
 Kalın sonuçlar şampiyonaya sayılan puanlardır.

 Şampiyona dışı yarışlar 
Aşağıdaki yarışlar da 1961'de yapıldı ancak şampiyona kapsamına sayılmadı.

Pembe yazılanlar Intercontinental Formula yarışlarını gösterir. Mavi yazılanlar ise Intercontinental Formula ile birleşik F1 yarışlarını gösterir.

 No Tarih Yarışın adı Pist Kazanan sürücü Takımı Rapor 1 26 Mart 1961  II Lombank Trophy Snetterton  Jack Brabham  Cooper-Climax Rapor 23 Nisan 1961 IX Glover TrophyGoodwood John Surtees Cooper-ClimaxRapor 3 3 Nisan 1961  XXI Pau Grand Prix Pau  Jim Clark  Lotus-Climax Rapor 4 3 Nisan 1961  XIII Lavant Cup Goodwood  Stirling Moss  Cooper-Climax Rapor 5 9 Nisan 1961  III Brüksel Grand Prix Heysel  Jack Brabham  Cooper-Climax Rapor 6 16 Nisan 1961  II Vienna Grand Prix Aspern Aerodrome  Stirling Moss  Lotus-Climax Rapor 7 22 Nisan 1961  VI Aintree 200 Aintree  Jack Brabham  Cooper-Climax Rapor 8 25 Nisan 1961  XI Syracuse Grand Prix Syracuse  Giancarlo Baghetti  Ferrari Rapor 9 6 Mayıs 1961  XIII BRDC International Trophy Silverstone Pisti  Stirling Moss  Cooper-Climax Rapor 10 14 Mayıs 1961  XIX Napoli Grand Prix Posillipo  Giancarlo Baghetti  Ferrari Rapor 11 22 Mayıs 1961  IX London Trophy Crystal Palace  Roy Salvadori  Cooper-Climax Rapor 12 3 Haziran 1961  VI Silver City Trophy Brands Hatch  Stirling Moss  Lotus-Climax Rapor 13 8 Temmuz 1961  XXIII British Empire Trophy Silverstone Pisti  Stirling Moss  Cooper-Climax Rapor 14 23 Temmuz 1961  Solitude Grand Prix Solitudering  Innes Ireland  Lotus-Climax Rapor 15 7 Ağustos 1961  Guards Trophy Brands Hatch  Jack Brabham  Cooper-Climax Rapor 16 20 Ağustos 1961  VII Kanonloppet Karlskoga  Stirling Moss  Lotus-Climax Rapor 17 26-27 Ağustos 1961  II Danimarka Grand Prix Roskilde Ring  Stirling Moss  Lotus-Climax Rapor 18 3 Eylül 1961  XV Modena Grand Prix Modena  Stirling Moss  Lotus-Climax Rapor 19 17 Eylül 1961  III Flugplatzrennen Zeltweg Hava Üssü Pisti  Innes Ireland  Lotus-Climax Rapor 20 23 Eylül 1961  VIII Gold Cup Oulton Park  Stirling Moss  Ferguson-Climax Rapor 21 1 Ekim 1961  V Lewis-Evans Trophy Brands Hatch  Tony Marsh  BRM-Climax Rapor 22 12 Ekim 1961  I Coppa Italia Vallelunga  Giancarlo Baghetti  Porsche Rapor 23 9 Aralık 1961  V Rand Grand Prix Kyalami  Jim Clark  Lotus-Climax Rapor 24 17 Aralık 1961  I Natal Grand Prix Westmead  Jim Clark  Lotus-Climax Rapor 25 26 Aralık 1961  VIII Güney Afrika Grand Prix East London  Jim Clark  Lotus-Climax Rapor

 Dış bağlantılar 

 Cahier Arşivi'nde 1961 sezonuna ait fotoğraflar

 Kaynakça 

Kategori:Formula 1 sezonları
Kategori:1961'de Formula 1