Pertavani Kalesi

Pertavani Kalesi (Gürcüce: ფერთავანის ციხე), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı Gökdağ (Pertavani) köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir. Pertevani Kalesi ve köyün yeni adından dolayı Gökdağ Kalesi olarak da bilinir.Oktay Özgül, "Eskiçağ'da Narman Havzası", Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 7, İlkbahar 2011, 97-114

Tarihçe

Pertavani köyü ile kalesinin bulunduğu Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Yapısal özellikleri kalenin de bu dönemden, Orta Çağ'dan kaldığını göstermektedir. 1835 nüfus sayımında 8 hanede 31 erkek kaydedilmiş olması, Pertavani köyünün 19. yüzyılda küçük bir yerleşim yeri olduğunu göstermektedir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82.  ISBN 978-9941-25-828-2

Mimari

Pertavani Kalesi, Narman kasabasının 4 kilometre uzağında, Gökdağ köyünün 1 kilometre kuzeybatısında doğal bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Moloz taşlarla harç kullanılarak inşa edilmiş olan kalenin planı ana kayanın doğal yapısına uygundur. Kale kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup iki bölümden oluşmaktadır. İç kısmı 21x7 metre ebatlarında olan kalenin batı kısmı ikinci bir surla güçlendirilmiştir. Kalenin batı kısmındaki sur duvarlarının iç bölümüne toprak kaplar tespit edilmiştir. Kvevri veya pitos olarak adlandırılan bu kapların bir hariç parçalanmış olarak bulunmuştur. Pertavani Kalesi, Narman– Erzurum karayolunu kontrol altında tutan bir konuma sahiptir.

Kaynakça

Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Erzurum ilindeki kaleler
Kategori:Narman'daki yapılar