Kullanım fiyatı

Finansta bir opsiyonun kullanım fiyatı ya da egzersiz fiyatı opsiyon sahibinin haklarını kullanarak opsiyonun dayanak varlığını satın alabileceği (alım opsiyonu) ya da satabileceği (satım opsiyonu) önceden belirlenmiş ya da nasıl hesap edileceği üzerine sözleşilmiş bir fiyattır. 
Kullanım fiyatı, spot fiyatın seviyesi üzerinden göreceli olarak ya da vadedeki bir değerden sözleşme gününe şimdiki değer çarpanıyla çarpılarak da belirlenebilir.

Kullanım fiyatı, yalın (vanilya) opsiyonlar için çoğunlukla baştan sözleşilen sabit bir fiyat olurken, Asya tipli bir opsiyon için dayanak varlığın opsiyonun vadesine kadar belli tarihlerde gözlemlenecek spot fiyat seviyelerinin ortalaması ile belirlenebilir. Gelecekte başlayan opsiyonlar için, kullanım fiyatını dayanak varlığın gelecekteki başlangıç tarihindeki spot fiyatı üzerinden (100% × Spot gibi) tanımlanır.

Kullanım fiyatı, türev sözleşmesindeki karşılıklı taraflar için önemli bir değişkendir. Sözleşmenin dayanak varlığının teslimatını gerektirdiği durumda, bu sözleşmenin teslimat anındaki fiyatı, temel dayanak varlığın piyasa fiyatından bağımsız olarak, kullanım fiyatı olacaktır.

 Opsiyon kârlılığı 
Opsiyon kârlılığı veya zararlılığı, Avrupa veya Amerikan tipi opsiyonlar için, dayanak varlığın spot fiyatı ve kullanım fiyatı üzerinden belirlenir. Bu kârlılık/zararlılık hesabına aşağıdaki gibi opsiyon priminin eklendiği durumlar da görülür.
 alım opsiyonu Kullanım fiyatı + prim < spot fiyatı ise kârda opsiyondur, Kullanım fiyatı + prim > spot fiyatı ise zararda opsiyondur.
 satım opsiyonu Kullanım fiyatı > spot fiyatı + prim ise kârda opsiyondur, Kullanım fiyatı< spot fiyatı + prim ise zararda opsiyondur.
 Kullanım fiyatı + prim = spot fiyatı ise alım opsiyonu ne kârda ne zarardadır. Kullanım fiyatı = spot fiyatı + prim ise satım opsiyonu ne kârda ne zarardadır.

 Kullanım fiyatına göre ödeniş fonksiyonları 
Opsiyon ya da türev ürünlerin bir zamandaki ödenişinin ne olduğunun matematiksel formülasyonu en azından spot fiyatı ve kullanım fiyatını içermektedir.

Avrupa tipli alım opsiyonu 
Avrupa tipi bir alım opsiyonunun haklarını kullanmak ancak vade tarihinde dayanak varlığın spot fiyatı  kullanım fiyatı den büyükse mantıklıdır. Bu yüzden, ödeniş fonksiyonu

olarak yazılabilir. Diğer deyişle, opsiyon sahibi haklarını kullandığında (bunu  ise yapacaktır),  ödenişi alacaktır. Opsiyon sahibini kullanmadığı durumda ise hiçbir ödeniş olmayacaktır. Bu ödeniş fonksiyonu kısa yer tutmasından dolayı bazen

olarak da yazılır ki buradaki  fonksiyonu 

şeklinde tanımlanır.

Avrupa tipli alım opsiyonu 
Benzer bir şekilde, Avrupa tipi bir satım opsiyonunun haklarını kullanmak ancak vade tarihinde dayanak varlığın spot fiyatı  kullanım fiyatı den küçükse mantıklıdır. Bu yüzden, ödeniş fonksiyonu

ya da 

olarak yazılabilir. Diğer deyişle, opsiyon sahibi haklarını kullandığında (bunu  ise yapacaktır),  ödenişi alacaktır. Opsiyon sahibini kullanmadığı durumda ise hiçbir ödeniş olmayacaktır.

Dijital opsiyon 
Dijital opsiyon için ödeniş karakteristik fonksiyon aracılığıyla yazılabilir.


 Ayrıca bakınız 
 Opsiyonun zaman değeri
 İçsel değer
 Alım-satım paritesi

 Kaynakça 

Kategori:Opsiyon (finans)
Kategori:Türev (finans)