Hephaestio

Thebesli Hephaestio (; d. MS. 380), astroloji üzerine yazan antik bir yazardı. Kendisinden genellikle Hephaistio, bazen de Hephaestion ya da Tebli Hephaistion olarak bahsedilir. Büyük ölçüde Batlamyus ve Sidonlu Dorotheus'un çalışmalarına dayanan Apotelesmatics adlı üç kitaplık bir eser yazmıştır. Eseri büyük ölçüde farklı konularda yorumladığı ya da alıntı yaptığı daha önceki kaynakların bir derlemesini temsil eder ve birçok durumda aksi takdirde kaybolacak olan yazarların materyallerini korur.

Hephaistio'nun tarihlendirilmesi
Hephaistio, kendi doğum verilerini Apotelesmatika 2, 2:23'te, Yükselen'in kesin derecesinin belirlenmesiyle ilgili bir tartışma bağlamında sunar. Tebli Hephaistio'nun doğum haritası Aynı doğum verisi bir önceki bölümde, bir yerlinin gebe kalma haritasının belirlenmesiyle ilgili bir bölümde örnek olarak verilmiştir (Apotelesmatika 2, 1:32-4).

Pingree, bu iki kanıta dayanarak Hephaistio'nun annesinin MS. 20 Şubat 380'de gebe kaldığını ve MS. 26 Kasım 380'de Hephaistio'nun doğduğunu düşünmüştür.

Hephaistio'nun eserinin 2. kitap, 18. bölümünde verdiği sabit yıldız yerleşimleri, MS 390 yılı civarına tarihlenmektedir ki bu da yaklaşık zaman dilimini ikincil olarak doğrulamaktadır. Sabit yıldız yerleşimleri ve doğum haritasının tarihlendirilmesi sonucunda Pingree, Hephaistio'nun derlemesini MS. 415 yılı civarında Mısır'da yazdığını tahmin etmektedir.

Hephaistio'nun kaynakları
Dorotheus ve Batlamyus, Hephaistio'nun eseri boyunca en sık atıfta bulunduğu ve alıntı yaptığı iki temel kaynaktır. Dünyevi ve doğum astrolojisini kapsayan 1. ve 2. kitaplarda öncelikli olarak Batlamyus'u tercih ediyor gibi görünse de, katarşik astrolojiyi ele aldığı 3. kitapta esas olarak Dorotheus'tan yararlanır.

Hephaistio'nun Dorotheus'tan alıntıladığı ya da yorumladığı pasajlar özellikle önemlidir çünkü Dorotheus'un eserinin orijinal Yunanca metni günümüze ulaşmamıştır. Dorotheus'un metninin büyük bir kısmı için ana kaynağımız, Yunanca öğretici bir şiir şeklinde yazılmış olan orijinal metnin Farsça çevirisinin Arapça tercümesidir.

Dorotheus'un Hephaistio'da korunan bölümleri önemlidir çünkü orijinal Yunanca metne Arapça versiyondan çok daha yakındırlar ve böylece Arapça çevirinin sadakatini kontrol etmemizi sağlarlar. Bazı durumlarda bu, Arapça metindeki değişiklikleri ve enterpolasyonları ortaya çıkarır.

Dorotheus ve Batlamyus'a ek olarak, Hephaistio daha önceki yazarlardan ve kaynaklardan da alıntılar yapar:

 Anubio (Apotelesmatika 2, 5:5)
 Nicaealı Antigonos (2, 1:8; 2, 18:21-76)
 Atinalı Antiochus (2, 1:5; 2, 10:9; 2, 10:29)
 Apollinarius (2, 10:9; 2, 10:29)
 Critodemus (2, 10:41)
 Thrasyllus (2, 11:57; 2, 23:13)
 Hipparchus (1, 1:7, 1, 1:162)
 Manetho (2, 4:27; 2, 11:125)
 Nechepso (2, 11:25; 2, 18:21; 2, 18:72; 2, 21:26)
 Odapsos (1, 1:65; 1, 1:123; 1, 1:163; 1, 1:221)
 Pancharius (2, 11:8; 2, 11:26; 2, 11:46; 2, 11:63; 2, 11:83)
 Petosiris (2, 1:2; 2, 11:2; 2, 18:21; 2, 22:8; 3, 10:5)
 Porphyry (2, 10:23; 2, 18:15)
 Nicaealı Protagoras (3, 30:37)

Metin boyunca "Mısırlılar" ve diğer "Antik dönem yazarları"na yapılan çok sayıda başka atıf da vardır.

Apotelesmatics edisyonları

 Hephaistio'nun Apotelesmatica'sının ilk eleştirel baskısı 1887 yılında August Engelbrecht tarafından yayımlanmıştır.
 1970'lerin ortalarında David Pingree, Engelbrecht'in baskısının yerini alan Hephaistio'nun yeni bir eleştirel baskısını yayınladı.David Pingree (1973-4), Hephaestionis Thebani apotelesmaticorum libri tres. 2 cilt, Teubner, Leipzig. Pingree'nin baskısı, CCAG'nin derlenmesi sürecinde keşfedilen yeni materyalleri de içermektedir ve şu anda standart baskıdır.

Çeviriler
Apotelesmaticsnın 1. ve 2. kitapları 1990'ların ortalarında Robert Schmidt tarafından İngilizceye çevrilmiştir:
 Hephaistio of Thebes, Apotelesmatics, Book I, trans. Robert Schmidt, ed. Robert Hand, The Golden Hind Press, Berkeley Springs, WV, 1994.
 Hephaistio of Thebes, Apotelesmatics, Book II, trans. Robert H. Schmidt, The Golden Hind Press, Cumberland, MD, 1998.

3. kitap, Eduardo Gramaglia tarafından çevrilmiş ve 2013 yılında Benjamin Dykes tarafından düzenlenmiştir:
 Hephaistion of Thebes, Apotelesmatics: Book III: On Inceptions, trans. Eduardo J. Gramaglia, ed. Benjamin N. Dykes, Cazimi Press, Minneapolis, MN, 2013.

 Notlar 

Dış bağlantılar
Apotelesmatics, 3 books Original Greek text

Kategori:Antik Yunan astronomlar
Kategori:380 doğumlular