Küştdepdi

Küştdepdi, Türkmenistan'ın en önemli halk danslarından biridir ve geleneksel müzik eşliğinde icra edilir. Bu dans, genellikle özel kutlamalar, düğünler ve toplumsal etkinlikler gibi sosyal bağlamlarda yer alır. Kökenleri eski Türkmen kültürüne dayanan Küştdepdi, topluluk dayanışmasını ve sosyal bağları güçlendiren bir ifade aracı olarak öne çıkar.

Küştdepdi'nin kökenleri, ritüel bir ibadet biçimi olan "zikir" uygulamasına kadar uzanır.

Tarihi boyunca Küştdepdi, özellikle Hazar Denizi kıyılarında yaşayan Türkmenler ve Yomutlar gibi bazı topluluklar arasında yaygın bir eğlence ve ritüel unsuru olmuştur. 1990'lı yılların sonlarında, dans ülke çapında popülerlik kazanmış ve milli kimliğin bir simgesi haline gelmiştir. Günümüzde Küştdepdi, düğünler, bayramlar ve diğer toplumsal etkinliklerde sıklıkla icra edilmektedir.

Bu dans, 2017 yılında "Küştdepdi şarkı ve dans ritüeli" (, ) adıyla İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne kaydedilmiştir.

 Performans 
küçükresim|Bağımsızlık Günü geçit töreninde bir Küştdepdi performansı, Aşkabat
küçükresim|Geçit töreninde bir Küştdepdi performansı
küçükresim|Ahalteke atlarıyla yapılan bir Küştdepdi performansı
Küştdepdi dansı genellikle bir grup şeklinde icra edilir. Dansçılar bir halka oluşturur ve dans, genellikle bir erkek ve bir kadının birlikte "gazal" adı verilen geleneksel bir Türkmen şarkısını söyleyerek başladığı nazik adımlarla açılır. Çevredeki izleyiciler, dansçıların hareketlerine el çırparak eşlik eder. Hareketler, ritmik müzik eşliğinde doğaçlama olarak gerçekleştirilir.

Her bir dörtlük sonrasında katılımcılar "ey-ha", "uh-hu" veya "küşt-küşt" gibi geleneksel nidalarda bulunur. Katılımcılar zaman zaman durup "küşt, küşt, küştdepdi" diyerek dansın temposunu yeniden belirler.

El çırpmaları, adımlar ve vücut hareketleri uyumlu bir ritim oluşturur. Katılımcılar arasındaki iletişim, dansın en önemli unsurlarından biridir ve dans süresince ellerin birbirine dokunmaması özel bir özellik olarak dikkat çeker.

Küştdepdi'nin üç ana varyasyonu vardır:

 Bir depim: Katılımcılar sağ el ve sağ ayakla eşzamanlı bir yarım dönüş yapar.
 İki depim: İki ardışık yarım dönüş gerçekleştirilir.
 Üç depim: Üç yarım dönüşle devam eder.

Bu varyasyonlarda ritim ve senkronizasyon, dansın temel unsurlarını oluşturur.

Küştdepdi performanslarında kullanılan müzik, genellikle geleneksel türkülerden oluşur ve doğaçlama özellikler taşır. Sözler, topluluğun günlük yaşamından, sevinçlerinden ve zorluklarından esinlenir. Bu şiirsel ifadeler, dansı daha zengin ve anlamlı kılar.

Küştdepdi, topluluk ruhunu ve dayanışmayı sembolize eder. Bu dans, Türkmen kültüründe genç nesillere kültürel mirası aktarmak için bir aracı olarak kullanılır. Performanslar sırasında söylenen şiirler ve şarkılar, sevgi, dostluk, vatan sevgisi gibi temaları işler. Dans, ayrıca bir sosyal meydan okuma niteliği taşır; dansçılar, hareketleriyle birbirlerine dostane bir rekabet ortamı sunar.

Küştdepdi performanslarında kullanılan müzik, genellikle geleneksel türkülerden oluşur ve doğaçlama özellikler taşır. Sözler, topluluğun günlük yaşamından, sevinçlerinden ve zorluklarından esinlenir. Bu şiirsel ifadeler, dansı daha zengin ve anlamlı kılar.

 Uluslararası tanınması 
7 Aralık 2017 tarihinde Güney Kore'nin Jeju kentinde gerçekleştirilen UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Hükûmetlerarası Komite'nin 12. oturumunda, "Küştdepdi - Şarkı ve Dans Sanatı" başlıklı adaylık dosyası oy birliği ile İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmiştir. Bu tanıma, Küştdepdi'nin Türkmen kültüründeki önemini uluslararası düzeyde vurgulamış ve dansın korunması ile gelecek nesillere aktarılması için çaba gösterilmesini sağlamıştır.

Küştdepdi, uluslararası sanatçılar tarafından da yorumlanmıştır. Ünlü Türk şarkıcı Mustafa Sandal "Kuştepti" adlı bir şarkı yapmış; Türkmen şarkıcı Arsen Şahnuts ise şarkıyı Rusça yorumlamıştır. Ayrıca, Tacik şarkıcı Mehrnigori Rustam, şarkıyı Özbekçe seslendirmiştir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Küştdepdi hakkında resmi bilgi (Türkmenistan Resmi Web Sitesi)
 Küştdepdi dansı - Balkan vilayeti öğrencilerinden performans
 "Küştdepdi" şarkısı, Eldar Ahmedov tarafından seslendirilmiş

Kategori:Somut olmayan kültürel miras
Kategori:Türkmenistan'da kültür
Kategori:Türkmenistan'ın Somut Olmayan Kültürel Mirasları
Kategori:Halk dansları