Otakoidler

Otakoidler, sentezlendiği yerin yakınlarında etkili olan, bir nevi lokal hormon gibi davranan, kısa ömürlü biyolojik faktörlerdir (moleküllerlerdir). Kelime dilimize Fransızca Autacoïde kelimesinden gelmiştir. Bu kelime İngilizcede Edward Albert Schäfer tarafından 1914 yılında Autos+(kendi) + acos(ilaç, deva) + +oid(benzer, benzeyen) = Autacoid şeklinde türetilmiştir. Tesirleri aslen lokal boyuttayken yüksek miktarda üretilebilirler ve dolaşım sistemine dahil olabilirler ve bu sayede sistemik etki gösterebilirler. Bu regülatör moleküller ayrıca lokal metabolize olurlar. Yani bu moleküller lokal olarak üretilir, tesir eder ve metabolize olur. Otakoidler, düz kas, salgı bezi, sinir, trombosit ve diğer dokuların aktivitelerinin düzenlemesi de dahil olmak üzere muhtelif biyolojik etkilere sahiptir.

Bazı otakoidler, spesifik dokular üzerine, mesela düz kaslara, yaptıkları ile tarif olur. Misalen vasküler düz kaslara müessir vazokonstriktör ve vazodilatör otakoidler mevcuttur. Vazodilatör otakoidler egzersiz sırasında salgılanır. Etkisi derinin kızarmasıdır ki bu ısı kaybının kolaylaşmasını sağlar.

Otakoidler lokal hormonlardır, bundan dolayı parakrin etkisine sahiptir. Bazı önemli otakoidler şunlardır: eikozanoid, anjiyotensin, nörotensin, NO(nitrik oksit), kininler, histamin, serotonin, endotelin ve palmitoiletanolamid idir.

2015 yılında otakoidlerin daha kesin bir tarifi teklif edilir: "Otakoidler lokal üretilen modülatör faktörlerdir, lokal hücre ve/veya dokunun fonksiyonlarını etkiler, talep üzerine üretilir ve ardından aynı hücre ve/veya dokular metabolize olur.

 Kaynakça 

Kategori:Biyomoleküller
Kategori:Biyokimya taslakları