1973 Formula 1 sezonu

küçükresim|John Player Team Lotus, Lotus 72aracıyla peşpeşe ikinci üreticiler kupasını kazandı.
1973 Formula 1 sezonu, FIA'nın düzenlediği Formula 1 şampiyonasının 24. sezonuydu. 1973 sezonu Dünya Sürücüler şampiyonasını ve yine aynı sezonun F1 Üreticileri Uluslararası Kupasını içeren 15 yarışla yapıldı.Results of the 1973 FIA International Championships, 1974 FIA Yearbook, Grey Section, sayfa 104-105 Sezon içinde ayrıca Formula 5000 araçlarına da açık iki şampiyona dışı yarış yapıldı. Sezon 28 Ocak'ta başlayıp 7 Ekim'de sona erdi ve birkaç şampiyona dışı yarışı içeriyordu.

Tyrrell ile yarışan Jackie Stewart üçüncü sürücüler şampiyonluğuna ulaşırken üreticiler kupasını ise Team Lotus elde etti. Sezonun son yarışında Stewart'ın takım arkadaşı Francois Cevert, antrenmanlarda yaptığı kaza nedeniyle hayatını kaybetti, Tyrrell bu nedenle yarıştan çekilerek şampiyonluğu Lotus'a bıraktı. Stewart da yarıştan sonra daha önceden aldığı emeklilik kararını açıkladı.

Britanyalı Roger Williamson, Hollanda Grand Prix'de geçirdiği kazada hayatını kaybetti. Kaza sonrası yanmaya başlayan aracına pist görevlilerinin müdahale etmekte geç kalması ve takım arkadaşı David Purley'in kendisini araçtan çıkaramaması gibi nedenler Williamson'un hayatına mâl oldu.

 Takımlar ve sürücüler 
1973 Dünya Şampiyonası'nda aşağıdaki takımlar ve sürücüler yarıştı.
KatılımcıÜreticiŞasiMotorLastikSürücüYarışlar John Player Team LotusLotus-Ford72D
72EFord Cosworth DFV 3.0 V8 Emerson FittipaldiHepsi Ronnie PetersonHepsi Elf Team TyrrellElf Tyrrell-Ford005
006Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Jackie StewartHepsi François CevertHepsi Chris Amon14-15 Motor Racing Developments
 Ceramica Pagnossin Team MRD
 Hexagon of HighgateBrabham-FordBT37
BT42Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Carlos ReutemannHepsi Wilson FittipaldiHepsi Andrea de Adamich4-6, 8-9 Rolf Stommelen11-14 John Watson9, 15 Yardley Team McLarenMcLaren-FordM19A
M19C
M23Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Denny HulmeHepsi Peter Revson1-7, 9-15 Jody Scheckter3, 8-9, 14-15 Jacky Ickx11 Scuderia Ferrari SpA SEFACFerrari312B2
312B3Ferrari 001/1 3.0 F12
Ferrari 001/11 3.0 F12 Jacky Ickx1-9, 13 Arturo Merzario1-3, 6, 8, 12-15 Clarke-Mordaunt-Guthrie Racing
 Team Pierre RobertMarch-Ford721G
731Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Mike Beuttler1-7, 9-15 Reine Wisell7-8 STP March Racing Team
 STP March / Wheatcroft Racing
 March Racing TeamMarch-Ford721G
731Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Jean-Pierre Jarier1-3, 5-8, 12, 14-15 Henri Pescarolo4 Roger Williamson9-10 Brooke Bond Oxo - Rob Walker Team Surtees
 Brooke Bond Oxo Team Surtees
 Ceramica Pagnossin Team Surtees

 Team SurteesSurtees FINA-FordTS9A
TS9B
TS14AFord Cosworth DFV 3.0 V8 Mike HailwoodHepsi Carlos PaceHepsi Luiz Bueno2 Andrea de Adamich3 Jochen Mass9, 11, 15 Marlboro BRMBRMP160C
P160DBRM P142 3.0 V12 Jean-Pierre BeltoiseHepsi Clay Regazzoni1-13, 15 Niki LaudaHepsi Peter Gethin14 Frank Williams Racing CarsIso-Marlboro-FordFX3B
IRFord Cosworth DFV 3.0 V8 Nanni Galli1-2, 4-6 Howden GanleyHepsi Jackie Pretorius3 Tom Belsø7 Henri Pescarolo8, 11 Graham McRae9 Gijs van Lennep10, 12-13 Tim Schenken14 Jacky Ickx15 UOP Shadow RacingShadow-FordDN1Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Jackie Oliver3-15 George Follmer3-15 Brian Redman15 Scribante Lucky Strike RacingLotus-Ford72DFord Cosworth DFV 3.0 V8 Dave Charlton3 Blignaut Lucky Strike RacingTyrrell-Ford004Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Eddie Keizan3 Embassy RacingShadow-FordDN1Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Graham Hill4-15 Martini Racing TeamTecnoPA123/6Tecno Series-P 3.0 F12 Chris Amon5-6, 9-10, 12 LEC Refrigeration RacingMarch-Ford731Ford Cosworth DFV 3.0 V8 David Purley6, 9-11, 13 Hesketh RacingMarch-Ford731Ford Cosworth DFV 3.0 V8 James Hunt6, 8-10, 12-15 Team EnsignEnsign-FordN173Ford Cosworth DFV 3.0 V8 Rikky von Opel8-10, 12-15

 Takım ve sürücü değişiklikleri 
küçükresim|upright=1.02|Graham Hill yeni katılan Shadow takımından şasi satın aldı ve aracı kendi Embassy Racing renkleriyle boyattı.
küçükresim|upright=1.02|Ronnie Peterson, Hollanda Grand Prix'de Team Lotus adına yarışırken.

 Matra fabrika takımı Formula 1'den çekildi.  sezonu öncesinde çalışmalarını tek araçla yapmaya başlayan takım sezon sonunda bütün faaliyetlerini sonlandırdı.
 Universal Oil Products'un sponsorluğu ve eski BRM tasarımcısı Tony Southgate'in teknik desteğiyle, Can-Am takımı Shadow Racing Cars 1973 sezonuna girdi. Can-Am pilotları Jackie Oliver ve 1972 Can-Am şampiyonu George Follmer ile anlaştılar. Bir şasilerini de Graham Hill'in kendi takımı Embassy Racing'e sattılar.
 Lotus, March'tan Ronnie Peterson ile anlaştı.
 Hill Brabham'dan ayrılırken yerine Andrea de Adamich getirildi. Surtees'ten gelen İtalyan pilot yerini Carlos Pace'e bıraktı.
 Pace ve Henri Pescarolo'nun ayrılığının ardından Frank Williams, BRM'den Howden Ganley ve Tecno'dan Nanni Galli ile anlaştı. Tecno da Matra'nın son pilotu Chris Amon ile anlaştı.E. Young. Forza Amon. A biography of Chris Amon. Harper Collins (2003) Auckland, p. 164-6.
 BRM, Jean-Pierre Beltoise'nın yanına Clay RegazzoniGill (1976) pp.300-301 ve Niki Lauda ile anlaştı. Bu kadroya rağmen üreticiler şampiyonasında on iki puan alarak sezonu yedinci tamamladılar. Kışın Regazzoni'yi BRM'ye gönderen Ferrari, sezonu BRM ile aynı puanla altıncı sırada tamamladı.
 March, Peterson ve Lauda'nın ayrılığının ardından Jean-Pierre Jarier ile anlaştı. Formula 2'de de takımda yer alan Jarier'e böylece F1 koltuğu da verilmiş oldu. Sadece bir yarışta sıralamaya girebilen Jarier, F2'de ise şampiyonluğa ulaştı.

 Sezon ortası değişiklikleri 

 James Hunt, Monako Grand Prix'de Hesketh Racing'in March 731'iyle F1 kariyerine başladı. Bu takımın da ilk yarışı oldu.
 Aynı yarışta David Purley de LEC Refrigeration Racing ile kariyerine başladı. Takım kendisine ait olup sponsorluğunu ailesinin buzdolabı şirketi yapıyordu. Hunt gibi Purley de bir March 731 kiraladı. Purley, Hollanda'da yapılan yarışta Roger Williamson'ı yanan aracından kurtarmaya çalıştı ancak başaramadı. LEC takımı 'de kendi şasisine döndü.
 Beş yarış sonra Nanni Galli emekliliğini açıkladı. Frank Williams'ın takımındaki yeri sezonun kalan kısmında yedi farklı pilot tarafından dolduruldu.
 1972 Britanya F3 şampiyonu Rikky von Opel, F3 takımı Ensign için bir F1 şasisi aldı. Fransa Grand Prix'sinde ilk yarışlarına çıktılar.
 Britanya Grand Prix'sinde iki kez Britanya F3 şampiyonu Roger Williamson F1 kariyerine başladı. Ancak ikinci yarışı olan Hollanda Grand Prix'sinde geçirdiği kaza sonucu aracı yanmaya başladı. Yanan aracından çıkamayan Williamson hayatını kaybetti.
 Rolf Stommelen F1'e dönerek Andrea de Adamich'in Brabham'daki yerini aldı. Britanya Grand Prix'de yaşanan zincirleme kazada ağır yaralandı. Aracından çıkarılması yarım saat sürdü.
 Tecno bitime üç yarış kala yaşadığı çeşitli sıkıntılar nedeniyle iflas etti. Pilotları Chris Amon Tyrrell'a geçti ve kendi yarış takımı için hazırlıklara başladı.

 Takvim 
YarışGrand PrixPistTarih1 Arjantin Grand PrixAutódromo Oscar Alfredo Gálvez, Buenos Aires28 Ocak2 Brezilya Grand PrixAutodromo de Interlagos, São Paulo11 Şubat3 Güney Afrika Grand PrixKyalami Pisti, Midrand3 Mart4 İspanya Grand PrixMontjuïc circuit, Barselona29 Nisan5 Belçika Grand PrixCircuit Zolder, Heusden-Zolder20 Mayıs6 Monako Grand PrixCircuit de Monaco, Monte Carlo3 Haziran7 İsveç Grand PrixScandinavian Raceway, Anderstorp17 Haziran8 Fransa Grand PrixPaul Ricard Circuit, Le Castellet1 Temmuz9 Britanya Grand PrixSilverstone Pisti, Silverstone14 Temmuz10 Hollanda Grand PrixCircuit Zandvoort, Zandvoort29 Temmuz11 Almanya Grand PrixNürburgring, Nürburg5 Ağustos12 Avusturya Grand PrixRed Bull Ring, Spielberg19 Ağustos13 İtalya Grand PrixAutodromo Nazionale di Monza, Monza9 Eylül14 Kanada Grand PrixMosport Park, Bowmanville23 Eylül15 Birleşik Devletler Grand PrixWatkins Glen Uluslararası Pisti, New York7 Ekim

 Takvim değişiklikleri 
takvim 12 yarıştan 15'e çıkarıldı:

 Brezilya Grand Prix'si Autodromo de Interlagos'ta, İsveç Grand Prix ise Anderstorp'taki Scandinavian Raceway'de olmak üzere ilk kez düzenlendi.
 Hollanda Grand Prix, 'de güvenlik standartlarını karşılamadığı için iptal edildikten sonra bu sezon için takvime geri döndü. Yapılan değişikliklerle pistin zemini yenilendi, yeni bariyerler eklendi, pist düzeni değiştirildi ve yeni bir yarış kontrol kulesi inşa edildi.

Diğer değişiklikler:

 Belçika Grand Prix ve Monako Grand Prix takvimde yer değiştirdi. Belçika'daki yarış aynı zamanda gayriresmi olarak 1973 Avrupa Grand Prix adını da aldı.Peter Higham, The Guinness Guide to International Motor Racing, page 71
 İspanya Grand Prix, iki pist arasındaki yarış paylaşımı anlaşması nedeniyle Madrid'deki Jarama pistinden Barselona'daki Montjuïc sokak pistine alındı. Aynı şekilde Belçika yarışı Nivelles-Baulers'den Circuit Zolder'e, Britanya yarışı da Brands Hatch'ten Silverstone'a taşındı.
 Fransa Grand Prix'si Charade Circuit'ten Paul Ricard Circuit'e taşındı.

 Kural değişiklikleri 

 Teknik düzenlemeler 

 Asgari ağırlık 'dan 'a yükseltildi.

 Sportif düzenlemeler 

 Sürücülerin yarışa başlamadan önce bir tam ısınma turu atmaları kural haline getirildi. Önceden grid pozisyonlarının biraz gerisinden hareketlenip kendi pozisyonlarına yönelen pilotlar artık tam tur atmaya başladı.
 Takımlar için numaralandırma sistemi resmi hale getirildi:
 Sezonun ikinci yarısından itibaren takım arkadaşları gruplandırıldı: Lotus pilotları 1 ve 2, Tyrrell pilotları 3 ve 4 ve devamı gelecek şekilde düzenlendi. Her numara bir takıma verildi ve takımlar bazı yarışlarda değişiklikler yaptı.
 Beşinci yarışın ardından oluşan düzen sezonun sonuna kadar devam etti.
 1974 sezonu için numaralar 1973 üreticiler şampiyonası sıralamasına göre oluşturuldu. Bunun ardından takımlar numaralarını sürücüler şampiyonluğunu kazanmadıkça veya mevcut sürücüler şampiyonunu takıma katmadan veyahut kendileri ya da başka bir takım şampiyonadan çekilmedikçe değiştiremeyeceklerdi.
 1973 sezonunda F1'de ilk defa güvenlik aracı uygulaması başladı. Kanada Grand Prix'de bir Porsche 914 ile güvenlik aracı uygulaması başladı. Ancak bu uygulama 'e kadar resmi olarak uygulamaya geçirilmedi.

 Sonuçlar ve puan durumu 

 Grand Prix =
YarışGrand PrixPol pozisyonuEn hızlı turKazanan sürücüKazanan takımLastik1 Arjantin Grand Prix Clay Regazzoni Emerson Fittipaldi Emerson Fittipaldi Lotus-FordRapor2 Brezilya Grand Prix Ronnie Peterson Emerson Fittipaldi
 Denny Hulme Emerson Fittipaldi Lotus-FordRapor3 Güney Afrika Grand Prix Denny Hulme Emerson Fittipaldi Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor4 İspanya Grand Prix Ronnie Peterson Ronnie Peterson Emerson Fittipaldi Lotus-FordRapor5 Belçika Grand Prix Ronnie Peterson François Cevert Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor6 Monako Grand Prix Jackie Stewart Emerson Fittipaldi Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor7 İsveç Grand Prix Ronnie Peterson Denny Hulme Denny Hulme McLaren-FordRapor8 Fransa Grand Prix Jackie Stewart Denny Hulme Ronnie Peterson Lotus-FordRapor9 Britanya Grand Prix Ronnie Peterson James Hunt Peter Revson McLaren-FordRapor10 Hollanda Grand Prix Ronnie Peterson Ronnie Peterson Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor11 Almanya Grand Prix Jackie Stewart Carlos Pace Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor12 Avusturya Grand Prix Emerson Fittipaldi Carlos Pace Ronnie Peterson Lotus-FordRapor13 İtalya Grand Prix Ronnie Peterson Jackie Stewart Ronnie Peterson Lotus-FordRapor14 Kanada Grand Prix Ronnie Peterson Emerson Fittipaldi Peter Revson McLaren-FordRapor15 Birleşik Devletler Grand Prix Ronnie Peterson James Hunt Ronnie Peterson Lotus-FordRapor

 Puanlama sistemi 
İlk altıya girenlere puan verildi. Markalar şampiyonası için her takımın yarışı en yüksek sırada bitiren pilotunun puanı dikkate alındı. Her iki şampiyonada ilk altı yarıştaki en iyi beş, sonraki beş yarıştaki ise en iyi dört sonuç sayıldı.

Parantez içinde olmayan numaralar şampiyonluk puanı, parantez içindekiler ise toplamda elde edilen puanları gösterir. Puanlama aşağıdaki sisteme göre yapıldı:
Pozisyon 1.  2.  3.  4.  5.  6. Yarış964321Kaynak:

 Sürücüler Şampiyonası 
Poz.SürücüARJBREGAFİSPBELMONİSÇFRABRİHOLALMAVSİTAKANABDPuan1 Jackie Stewart321YD11541011245DNS712 Emerson Fittipaldi11313212YDYDYD6YD226553 Ronnie PetersonYDYD11YDYD321211YD11YD1524 François Cevert210NC22432522YD5YDDNS†475 Peter Revson8YD24YD57149YD315386 Denny Hulme535676183YD12815134267 Carlos ReutemannYD117YDYDYD436YDYD4683168 James Hunt9643YDDNS72149 Jacky Ickx45YD12YDYD6583871210YDYDYD5YDYDYD11YD5YD51349911 Carlos PaceYDYDYDYD8YD1013YD743YD18YD712 Arturo Merzario944YD77YD1516613 George Follmer63YDDNS14YDYD10YDYD101714514 Jackie OliverYDYDYD10YDYDYDYD8YD11315415 Andrea de Adamich8YD47YDYD3= Wilson Fittipaldi6YDYD10YD11YD16YDYD5YDYD11NC317 Niki LaudaYD8YDYD5YD13912YDYDDNSYDYDYD2= Clay Regazzoni76YD910YD91278YD6YD8219 Chris Amon6YDYDYDDNS10DNS1= Gijs van Lennep69YD1= Howden GanleyNC710YDYDYD111499DNSNCNC6121— Mike HailwoodYDYDYDYDYD8YDYDYDYD141079YD0— Mike Beuttler10YDNC711YD811YD16YDYDYD100— Jochen MassYD7YD0— Henri Pescarolo8YD100— Graham HillYD9YDYD10YDNC13YD1416130— Nanni GalliYD911YDYD0— David PurleyYDDNSYD1590— Jody Scheckter9YDYDYDYD0— Rolf Stommelen11YD12120— Jean-Pierre JarierYDYDNCYDYDYDYDYDNC110— Luiz Bueno120— Rikky von Opel1513DNSYDYDNCYD0— Tim Schenken140— Eddie KeizanNC0— Roger WilliamsonYDYD†0— John WatsonYDYD0— Reine WisellDNSYD0— Dave CharltonYD0— Jackie PYDoriusYD0— Graham McRaeYD0— Peter GethinYD0— Brian RedmanDSQ0— Tom BelsøDNS0Poz.SürücüARJBREGAFİSPBELMONİSÇFRABRİHOLALMAVSİTAKANABDPuan
† Williamson Hollanda Grand Prix'de geçirdiği kaza nedeniyle hayatını kaybetti.

† Cevert Birleşik Devletler Grand Prix sıralama turlarında geçirdiği kaza nedeniyle hayatını kaybetti.

 F1 Üreticileri Uluslararası Kupası 
Poz.TakımARJBREGAFİSPBELMONİSÇFRABRİHOLALMAVSİTAKANABDPuan1 Lotus-FordOfficial FIA results, as published in the 1974 FIA Yearbook, Grey Section, page 105, awarded the 1973 International Cup for F1 Manufacturers to "John Player Special"1131(3)2212116112192 (96)2 Tyrrell-Ford221211(3)2511245DNS82 (86)3 McLaren-Ford532475181438314584 Brabham-Ford61171047436YD54683225 March-Ford10YDNC7119864315YD972146 Ferrari44412YDYD658WDWD781516127 BRM76YD55YD9975YD51348128 Shadow-FordWD639101410YD108YD1031399 Surtees-FordYD128YD881013YD74379YD710 Iso-Marlboro-FordNC71011YDYD111496109NC67211 Tecno6YDWDWDYDYDWDDNSWD1— Ensign-FordWDWDWD1513DNSWDYDYDNCYD0Poz.TakımARJBREGAFİSPBELMONİSÇFRABRİHOLALMAVSİTAKANABDPuanKaynak:
Şampiyonada puanı olmayan Ensign takımı resmi FIA sıralamalarında yer almadı.

 Şampiyona dışı yarışlar 
1973'te dünya şampiyonası kapsamına girmeyen, Formula 5000 araçlarının da katılabildiği iki yarış daha yapıldı.
Yarış adıPistTarihKazanan pilotTakımıRapor VIII Race of ChampionsBrands Hatch18 Mart Peter Gethin Chevron-ChevroletRapor XXV BRDC International TrophySilverstone8 Nisan Jackie Stewart Tyrrell-FordRapor

 Kaynakça 

Kategori:Formula 1 sezonları
Kategori:1973'te Formula 1