Erema Kilisesi

Erema Kilisesi (Gürcüce: ერემას ეკლესია), tarihsel Samtshe bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Erim köyünde, Orta Çağ'da inşa edilmiş bir Gürcü kilisesidir."ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2019 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2021, s. 29.   ISBN 978-9941-9746-3-2

Tarihçe

Erema Kilisesi ile Erema köyünün bulunduğu Samtshe, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biridir. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kiliseye ait taşlarda tespit edilen Gürcüce yazılar, kilisenin bu döneden kaldığını göstermektedir. Ancak 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Bununla birlikte köyün yeniden meskun hale geldiği, 1878 yılında burada 8 hanenin yaşıyor olmasından anlaşılmaktadır. Köyün merkezinde bulunan Erema Kilisesi, 19. yüzyılda yıkılmış, taşları nöbetçi kulesi ile çeşmenin inşasında kullanılmıştır. Nitekim İvane Gvaramadze kiliseye ait Gürcüce yazıyı 1906 yılında çeşmeden kopyalamıştır.2012-2013 Yılları Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2012-2013 წლების საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s. 8-9.  ISBN 978-9941-9639-0-2

Kalıntılar

Bugünkü Erim köyünün merkezinde inşa edilmiş olan kiliseden geriye harçlı birkaç taş kalmıştır. Ancak K. Sadovski’nin verdiği bilgiye göre büyük bir yapı olan kilise, yıkılmış ve eski Osmanlı-Rus sınırında karakol inşaatında kullanılmıştı. Karakoldaki taşlardan birinde Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleriyle Gürcüce bir yazı bulunuyordu. Gürcü din adamı ve etnograf İvane Gvaramadze ise 1906 yılında, köydeki çeşmede bulunan kilise taşı üzerindeki üç satırlık Gürcüce yazıyı kopyalamıştır. Bu yazıda tarihi kişilerin adları geçmektedir. Bu kişiler, Tao bölgesindeki feodal aile Çorçaneliler ile  Othta Eklesia’daki yazıtlarda adı geçen eristaviler eristavisi Hursi’dir.

Kaynakça

Kategori:Ardahan ilindeki kiliseler
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Ardahan ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri